Azimet (kesin hüküm), genel bir şeriat hükmü olarak meşru kılınan kuralların niteliğidir ve kullar bununla yükümlüdür. Ruhsat (kolaylık) ise, bir mazeret sebebiyle azimeti hafifletmek için meşru kılınan hükümlerdir; kulları buna göre amel etmeye zorlamaz ve azimetin geri kalan hükmü devam eder. Örneğin oruç azimettir, hasta kimsenin orucu bozması ise ruhsattır. Abdestte uzvu yıkamak azimettir, yaralı ya da kırık uzvun üzerine mesh etmek ruhsattır. Ayakta namaz kılmak azimettir, zayıflık durumunda namazda oturmak ruhsattır; bunun gibi örnekler çoğaltılabilir. Dolayısıyla azimet, genel olarak meşru kılınan hükümdür; belirli bazı mükelleflere özgü değildir, ona uymak ya da başka bir şeyi tercih etme seçeneği tanımaz, yalnızca ona uymayı zorunlu kılar. Ruhsat ise olağandışı bir mazeret için meşru kılınmıştır; bu hükmün meşruiyeti mazeret devam ettiği sürece geçerlidir, mazeret ortadan kalkarsa geçerliliğini yitirir ve özellikle bu mazeretle nitelenen mükelleflere mahsustur. Buna göre, genel bir nassdan istisna olan hüküm ruhsat değil azimettir; belirli durumlara özgü olan hüküm de ruhsat değil azimettir, çünkü bunlar mazeret değil durumlardır. Örneğin kocası ölen kadının iddeti dört ay on gündür, kocası ölen hamile kadının iddeti ise doğum yapana kadardır. Bu hüküm genel kuralın istisnasıdır, dolayısıyla ruhsat değildir. Ayrıca satım, şartları yerine getirilmiş ve haram olmadığı sürece sahihtir; ancak satım fahiş aldatma (gabn-i fahiş) ile yapılmışsa, şartları yerine getirilmiş ve haram olmasa bile fasittir. Alıcının buna dair bir seçeneği (iade hakkı) vardır, ama bu bir ruhsat değildir. Teslim edilmeyeni satmak batıldır, teslim edilmeyen hayvanı satmak ise sahihtir ve bu da bir ruhsat değildir. Buna göre selem satımı (bedelin peşin verilip malın ertelenmesi), araya (ihtiyaç sahiplerine verilen, olgunlaşmasını bekleyemeyeceği için hurmalığı kuru hurma karşılığında satmasına izin verilen hurma ağaçları), müsakat (bir kişinin bir işçiye, ağaçları sulayıp bakması karşılığında meyvenin belirli bir payını vermesi) ve benzeri akitler azimet olup ruhsat değildir. Böylece bütün mubahlar da ruhsat değil, hükümlerin kendisidir. Kulları ona göre amel etmeye yükümlü kılmaktan kasıt ise, hükmün vacip, mendup, mubah, haram ya da mekruh olmasına göre amel etmektir. Ölü (kesilmemiş) etin yemesinin haram olduğunu, ama zorda kalan kişi için caiz kılındığını, dolayısıyla bunun bir ruhsat olduğunu, bu nedenle dikkate alınanın fiilin kendisi değil, hükme uygun amel olduğunu görüyor musunuz? Peygamberin (SAV) araya hakkında, Malik'in rivayet ettiği "Araya satımına ruhsat verdi" sözüne gelince, buradaki kasıt "arhasa" kelimesinin dilsel anlamıdır; yani "onu sizin için kolaylaştırdı" demektir. Buna benzer olarak, Allah Teâlâ'nın insanlara kolaylık kıldığı bütün akitler de hükümlerdir; çünkü bunlar, bir özür sebebiyle aslen yasaklanmış bir hükümden istisna değildir. Dolayısıyla özür ortadan kalktığında bu istisna da kalkmaz; bu hükümler kullar için bir kolaylık olarak meşru kılınmıştır ve bunların meşruiyeti geneldir ve süreklidir. Namazda ayakta duramayan birinin durumu ile, zorlukla ayakta durabilen ve bu yüzden oturarak namaz kılan, böylece namazın rükünlerinden birini terk eden kişinin durumu arasında fark vardır; bu kişiye ayakta durmak farz değildir ve bu bir ruhsattır. Ayrıca bir adamın ailesini doyurmak için, olgunlaşmamış hurma ağaçlarının tahmini ürününü, aynı tahmini ürün karşılığında hurmaya satması da ruhsat değildir; çünkü bu bir mazeret sebebiyle tanınmış bir istisna değildir, aksine olgunun, olgunlaşmamış olana karşılık satılmasının caiz olduğu bir durumdur. Bu, istisna olmakla birlikte, mazeret sebebiyle ruhsat sayılsın diye değil, insanlara kolaylık olsun diye meşrû kılınmıştır. Dolayısıyla bu, şeriatın kolaylıklarındandır, mazeretlerden kaynaklanan ruhsatlardan değildir ve bu yüzden ruhsat değildir. Bir hükmün şer'î ruhsat sayılması için, bunun bir şer'î delille gösterilmesi zorunludur. Ruhsat, Allah Teâlâ'nın bir mazeret sebebiyle meşrû kıldığı bir hükümdür; dolayısıyla mazeret, hükmün şer'î ruhsat olarak değerlendirilmesinin sebebidir. Ruhsat, şer'î illetlerden sayılır ve duruma bağlı hükümlerden biridir; kulların fiillerine dair, duruma ilişkin Şâri'in bir hitabıdır. Şâri'in hitabı olduğu için de bunun şer'î bir delili bulunması zorunludur. Bu bağlamda körlük, aksaklık ve hastalık, cihattan oturmak (geri kalmak) için birer mazerettir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: "Kör için bir günah yoktur, topal için bir günah yoktur, hasta için de bir günah yoktur (eğer savaşa katılmazsa)..." (Fetih Suresi, 17). Yolculuk ise Ramazan'da orucu bozmak için bir mazerettir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: "Ama sizden kim hasta olur veya yolculukta bulunursa, tutamadığı günler sayısınca başka günlerde (kaza etsin)..." (Bakara Suresi, 185). Unutkanlık, hata ve zorlama ise, günaha düşen kişinin yasak olan şeye karşı işlediği günahı kaldıran mazeretlerdir. Elçi (SAV) şöyle buyurdu: "Allah, şüphesiz ki, ümmetimin hatasını, unutkanlığını ve zorlandıkları şeyi bağışlamıştır" — İbn Mâce rivayet etmiştir. Bazı kimselerin, göz ardı edilebilecek şeyler hakkındaki cehaletini mazeret saymaları da şundan dolayıdır: Resulullah (SAV), Muâviye İbnü'l-Hakem'in namazda aksıran birine "Yerhamükallah" (Allah sana rahmet eylesin) dediğini işitmiş, namaz bittikten sonra ona, namazda konuşmanın namazı bozduğunu öğretmiş ve Müslim'in rivayet ettiği şekilde ona şöyle demiştir: "Bu namazda insanların sözünden hiçbir şey caiz değildir; o ancak tesbih, Allah'ı tenzih ve Kur'an okumaktır." Resulullah (SAV) ona namazı iade etmesini de emretmemiştir. Dolayısıyla bunlar, şer'î delillerde gelmiş mazeretlerdir ve bu yüzden mazeret sayılırlar. Delillerde belirli hükümler için belirli mazeretler olarak gelen her şey mazeret sayılır; delilde yer almayan her şeyin ise bir değeri yoktur ve hiçbir şer'î mazeret olarak kabul edilmez. Bu mazeretler kendileri içindir; içlerindeki illet (sebep) dolayısıyla değildir. Çünkü bunların mazeret olduğunu gösteren şer'î delil, onları mazeret saymak için bir ta'lil (gerekçe) koymamış, gerekçesiz bırakmıştır. Bu yüzden biz onlar için illet üretmeyiz, çünkü şeriat onlar için bir sebep koymamıştır. Şeriat, her mazeretin geldiği hükme mahsus bir mazeret kılmıştır, diğer hükümler için değil. Bu nedenle o, geldiği hüküm için özel bir mazerettir, her hüküm için genel bir mazeret değildir. Buna göre körlük, cihadı terk etmek için bir mazerettir, namazı terk etmek için bir mazeret değildir. Ayrıca, şu mazeretler: hastalık, aksaklık, yolculuk, unutkanlık, zorlanma ve hata; her ne kadar birer niteliksel durum olsalar da, bunlar ta'lil (illet gösterme) için kullanılabilecek ve akıl yürütmeye delalet eden nitelikler değildir. Bu yüzden diğer mazeretleri bunlara göre ölçmeyiz ve bunlar için bir illet, yani hükmün ona bağlanabilmesi için bir sebep aramayız. Dolayısıyla yolculuğun, zorluğu sebebiyle illet olduğunu söylemeyiz; aksine yolculuğun kendisi illettir, çünkü Allah Teâlâ onu zorluğundan dolayı değil, illet olarak kabul etmiştir. Yani bu yetersiz bir illettir. Bu nedenle yolcu, kasr mesafesi kadar yolculukta namazı kısaltabilir; hatta uçakla yolculuk yapsa bile kısaltabilir. Çölde çok sıcak olsa bile kasr mesafesinden daha az yolculukta namazı kısaltmaz, çünkü namazın kısaltılmasına izin veren mazeret zorluk değil, ruhsatı (kolaylığı) doğuran mazeret yolculuğun kendisidir; zira zorluk olsun olmasın bu bir yolculuktur. Şeriat metninin ruhsat tanıdığı bütün mazeretler de böyledir. Bu, ruhsat ve azimetin şeriat açısından gerçekliğine dairdir. Ruhsata veya azimete göre amel etmeye gelince; bunlardan herhangi birine göre amel etmek mubahtır. Dolayısıyla kişi ruhsata da göre de azimete göre de amel edebilir, çünkü bu, ruhsat nasslarında da görülmektedir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: "Kim açlığa zorlanırsa, günaha meyletmeksizin (yapabilir); şüphesiz Allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir." (el-Mâide, 3). Ve şöyle buyurmuştur: "Ama kim zorunluluk halinde, isyan etmeden ve sınırı aşmadan (yasak olan şeyi yerse), ona bir günah yoktur." Allah Gafur'dur, Rahîm'dir) 173. Bakara Sûresi; bu yüzden Yüce Allah yemenin günahını kaldırarak ruhsat göstermiştir ve bu ibâhadır (caiz kılınmadır). Yiyişinin günahını bağışlamıştır ve bu ibâhadır. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: Yeryüzünde yolculuk yaptığınızda, kâfirlerin size saldırmasından korkarsanız namazı kısaltmanızda size bir günah yoktur; çünkü kâfirler size apaçık düşmandırlar) 101. Nisâ Sûresi. Suçu kaldırmak ise ibâhayı ifade eder. Yüce Allah şöyle buyurmuştur: ......) Ancak kim hasta veya yolculukta olursa, (tutamadığı günleri) başka günlerde kaza etmelidir...) 185. Bakara Sûresi. Bu da ibâhadır. Dolayısıyla ruhsatın delilleri, ruhsata göre hareket etmeyi ibâha kılar; vâcip kılmaz, müstehab da kılmaz. Müslim, Hamza İbn Amr'dan şöyle rivayet etmiştir: Ben, Allah'ın Resûlü'ne dedim ki: Ya Resûlallah, yolculukta oruç tutacak güce kendimde bulunuyorum; bunda bir günah işler miyim? Allah'ın Resûlü ﷺ buyurdu: Bu, Allah Teâlâ'dan bir ruhsattır; kim bunu alırsa iyi etmiştir. Oruç tutmayı sevene de bir günah yoktur. Ebû Saîd'den de şöyle rivayet edilmiştir: Allah'ın Resûlü ﷺ ile birlikte yolculuk yaptık; oruç tutan oruç tutardı, orucu bozan da bozardı ve hiçbiri diğerini kınamazdı. (Müslim rivayet etmiştir.) Bu nasslar açıkça göstermektedir ki ruhsat ve azîmet mübahtır (tercih hakkı verildiğinde); dolayısıyla kişi dilediği birini serbestçe seçebilir.

The determination (al-azeemah) is (a quality of) what was legislated of rules as a general legislation, and the servants are obliged by it. And the concession (al-rokhsah) is what was legislated of rules to lighten the determination because of an excuse, without obliging the servants to act upon it, with the remaining of the determination rule. As an example, the sawm is azeemah (determination) and the fitr (fast breaking) for the sick person is rokhsah (concession). Washing the organ in the wudhoo' is azeemah, and wiping the wounded or broken organ is rokhsah. Praying standing up is azeemah, and sitting down in the prayer in case of weakness is rokhsah, and as such. So the azeemah is what was generally legislated, it is not specific for some mukallafeen without the others, and it does not enable to choose between acting according to it or according to something else, but it obliges to act according to it solely. And the rokhsah is what was legislated for an unusual excuse, so its legislation is considered as long as the excuse exists, and it is not considered if the excuse vanishes, and it is especially for the mukallafeen that are characterized by this excuse. Accordingly, the rule that is an exception from a general text is not rokhsah, but it is azeemah, also the rule that is special for some situations is not rokhsah, but it is azeemah, because these are situations not excuses. An example for that is: the iddah of the women (period a widow should not remarry in it) that her husband died is four months and ten days, and the iddah of the pregnant women that her husband died is until she gives birth to her baby. This rule is an exception from the general rule so it is not a rokhsah. And also the sale, if its conditions are fulfilled and it is not forbidden; it is sahih (valid), and if the sale happened at al-ghobn al-faahish (excessive price), even if all its conditions are fulfilled and it is not forbidden; it is corrupted. Its buyer has the option about it (to return it), but it is not a rokhsah. Selling what is not received is baatil (invalid), and selling the animal that is not received is sahih (valid) and that is not a rokhsah. Accordingly the salam sale (forwarding the price and delaying the good), the araaya (palm trees given to the needy who could not wait until they are ripen so he is allowed to sell them by dates), the musaaqaat (a man allows a worker to water the trees and serve them for a known portion of the fruit), and the likes of the agreements are azeemah not rokhsah. And thus all the permissibles are determinations not concessions. And what is meant by obliging the servants to act according to it; is according to the rule, whether it is waajib or mandoub, mubaah, haraam or makrouh. Can you see that eating the maytah (dead not slaughtered meat) is haraam, but for the compelled one it is allowed, so it is a rokhsah, so what is considered is the action according to the rule, not the action itself. And as for the saying of the prophet (SAW) about the araaya He allowed the sale of the araaya as a rokhsah” narrated by maalik. What is meant is the linguistic meaning (of arkhasa) and that is He made it easy for you. And similar to that, all the agreements which Allah Ta’ala made easy for the people are determinations, because they are not exception from a rule that is originally forbidden for an excuse, so theire exception vanishes when the excuse vanishes, but these rules are legislated as facilitation for the servants, and their legislation is general and permanent. And there is difference in the case when someone could not stand up in the prayer, or he could with hardship so he prays sitting down, even though he violates one of the salaat’s pillars; it is not obligatory upon him to stand up, and that is a concession, and in the case when a man sells the estimated fruits of the palm trees to feed his family dates for the price of the estimated fruits of the palm trees, this is not a concession, because it is not an exception for an excuse, but it is a situation in which it is permitted to sell the ripe by the solid, even though it is an exception, but it was not legislated for an excuse to be considered as a concession, but it was legislated as a facilitation for the people, so it is of the facilitations of the shari'ah and not because of the excuses, so it is not a rokhsah. It is inevitable that the rokhsah is shown in a shari'ahi daleel to consider it as a shari'ahi concession. It is a rule Allah Ta’ala had legislated it for an excuse so the excuse is the cause for considering the rule as shari'ahi. However, the rokhsah is considered to be from the shari'ahi causes, and it is one of the circumstantial rules, and it is the legislators address related to the actions of the servants about the circumstance, and since it is a legislator’s address; it is inevitable to have a shari'ahi daleel for it. so the blindness, the limping and the illness are excuses for the sitting down (absence) from the jihaad, Allah Ta’ala is blame No :said there on the blind, nor is there blame on the lame, nor on the ill one (if he joins not the war)…), 17 Surat Al-Fath, and the traveling is an excuse for the fast breaking in ramadhaan, Allah Ta’ala said: but if any one of you is ill, or on a travel, the prescribed period (should be made up) by days later...),185 Surat Al-Baqarah, and the forgetfulness, the mistake and the compulsion are excuses which lift up the sin of the involved person that falls into a forbidden. The messenger (SAW) said: verily Allah had put down the blame of my Ummah for the mistake, the forgetfulness, and that which they are compelled to do” narrated by Ibn Maajah, and the ignorance about what can be ignored by some people is an excuse, because Rasoul Allah (SAW) heard Mu’awiah Ibn Al-Hakam saying the tashmeet (saying may Allah bless you) to a person that sneezed while in the prayer, so after they finished the prayer, the Messenger (SAW) taught him that speaking in the prayer invalidates it, by saying to him as narrated by Muslim: “verily nothing of the people’s talk is allowed in this prayer, it is but glorifying, praising Allah, and reciting the Quran”, and He did not command him to repeat the prayer. So these are excuses that came in the Shari'ahi daleel so they are considered excuses, and thus whatever came in the adillah (evidences) as specific excuses for specific rules will be considered as excuses, and whatever does not come in the daleel has no value, and will not be considered as a shari'ahi excuse at all. These excuses are considered for them selves, not because of the illah (reason in them), that is because the shari'ahi daleel which showed that they are excuses did not set reasoning (ta’leel) for considering them as excuses, but left them without reasons, so we don’t make ilal (reasons) for them, because the shari'ah did not set reasons for them, and made every excuse of them an excuse for the rule which it came for it, not for other rules, so it is considered as a special excuse for the rule which it came for it, not a general excuse for every rule, therefore, the blindness is an excuse to leave the jihaad, not an excuse to leave the salaat. Moreover, these excuses: the illness, he limping, the traveling, the forgetfulness, the compulsion and the mistake, even though they are qualitys; they are a kind of quality which does not indicate that it can be used for setting reasons (ta’leel), and does not show an indication for reasoning, therefore, we don’t measure other excuses to it, and we don’t seek a cause to set a reason for it, i.e. a reason to consider it as a illah for applying the illah rule on it, therefore, we don’t say that traveling is a illah because of its hardship but the travel itself is the illah because Allah Ta’ala considered it as a illah not because of its hardship, i.e. it is an insufficient illah, therefore, the traveler is allowed to shorten the salaat for the distance of the shortening (qasr), even if he travels by plane, and does not shorten for less then the shortening distance even if he travels in the desert while it is very hot, because the hardship is not the excuse that allowed the shortening, but the excuse that made the roukhsa (concession) to shorten the salaat is the travel, for it is a travel regardless of the hardship, and thus are all the excuses because of which the roukhas (concessions) are issued by the shari'ahi text. This is with regard to the reality, that the roukhsa and the azeemah are from the shari'ah perspectives. As for acting according to the rokhsah or the azeemah (determination); verily acting according to either one of them is a mubaah, so one can act according to the rokhsah or according to the azeemah, because this is shown in the texts of the concessions. Allah Ta’ala said: to inclination no with ,hunger by forced is any if But transgression, Allah is indeed Oft-Forgiving, Most Merciful) 3 Surat Al Ma’idah, and He said: (…But if one is forced by necessity, without willful disobedience, nor transgressing due limits, then is he guiltless. For Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful) 173 Surat Al-Baqarah, so He Ta’ala showed the rokhsah by lifting up the guilt of the eating and this is the ibahah (permissibility), and forgave the sin of his action and it is the ibahah. He Ta’ala said: When ye travel through the earth, there is no blame on you if ye shorten your prayers, for fear the Unbelievers may attack you: for the Unbelievers are unto you open enemies) 101 Surat Al-Nisaa’, and lifting up the blame means the ibahah. Allah Ta’ala said: ......) but if any one is ill, or on a travel, the prescribed period (should be made up) by days later...) 185 Surat Al-Baqarah, and this is the ibahah, so the evidences of the rokhas themselves give the ibahah (permissibility) to act according to the rokhsah not the wujoub (obligation), nor the nadb (preference). Also Muslim narrated on the authority of Hamzah Ibn Amrou that he said: I ,Allah Rasoul Oh find strength in myself for fasting while traveling, is it an offence I commit? Rasoul Allah (SAW) said: it is a rokhsah from Allah Ta’ala, whoever takes it, it is well done. And whoever likes to fast, there is no sin on him”, and on the authority of Abu Sa’ied that he said: َ ,” we traveled with Rasoul Allah (SAW) the faster would fast and the fast breaker would break the fast, and non of them blame the others, narrated by Muslim. These texts indicate explicitly that the rokhsah and the azeemah are mubaah (when the choice is given), so one is free to opt either one of them he wills.

Messenger of Allah'ın (SAW) şöyle buyurduğu söylenebilir: "Şüphesiz Allah, azimetlerini yerine getirildiği gibi, ruhsatlarının da kabul edilmesini sever." Bu hadis İbn Hibban tarafından rivayet edilmiştir ve bu bir talep olduğundan, ruhsatın kabul edilmesinin mendub olduğuna dair bir delildir. Zorlanan kimse ölümden korkarsa ölü eti yemelidir ve onu yemekten kaçınması haramdır. Boğulan kimse, sarhoş edici bir içecekten başka bir şey bulamazsa ve ölümden korkarsa, boğulmasından kurtulmak için onu içmelidir; kaçınıp ölmesi haramdır. Oruçlu kimse ölüm derecesinde çok yorulursa orucunu bozmalıdır; orucu sürdürüp ölmesi haramdır. Bu gibi durumlar, ruhsata göre hareket etmenin farz, mendub veya mubah olabileceğini gösterir. Buna verilecek cevap şudur: Tartışma, ruhsatın bir kolaylık olması açısından ele alınmaktadır; önceki delillere dayanarak kesinlikle mubahtır. Dolayısıyla ruhsatın hükmü, hukuki düzenlemesi bakımından mubahtır. Gelince Messenger of Allah'ın (SAW) şöyle dediği..."

It could be said that the Messenger of Allah (SAW) said: " Verily, Allah loves that His concessions are taken, as He loves that His determinations are taken”, narrated by Ibn Hibbaan, and this is a request, so it is a daleel that it is a mandoub. If the compelled one fears death; he must eat the dead meat, and it is forbidden for him to abstain from eating it. If the choked one could not find except the intoxicant; he must drink it to relief himself from the choke if he fears death, and it is forbidden that he abstain and die. If the fasting person becomes very fatigue to the extant of death; he must break his fast, and it is forbidden for him to remain fasting and die, and as such, which indicate that acting according to the rokhsah could be a fardh, a mandoub and could be a mubaah. The answer to that is: the talk (discussion) is about the rokhsah from the perspective that it is a concession; it is certainly a mubaah (permissible) because of the previous evidences. So the hukm of the concession with regard to its legislation is the mubaah. As for the :(SAW (Messenger the of saying Allah ,Verily" “...

Allah'ın rühsetlerinin alınmasını sevdiği… şeklindeki ifade, hadisin mendup (tercih edilen) olduğuna dair hiçbir şey göstermez; ancak ibaha (mübahlık) ifade eder. Çünkü hadis, Allah Teâlâ'nın rühsetlerinin alınmasını sevdiğini, azimetlerinin alınmasını da sevdiğini açıklar ve bu iki talepten hiçbiri diğerine öncelikli değildir. Hadisin metninde de şöyle geçmektedir: "Şüphesiz Allah, rühsetlerinin alınmasını sever; tıpkı azimetlerinin alınmasını sevdiği gibi." Bu nedenle hadiste, rühsete göre amel etmenin mendup olduğuna dair bir delil yoktur. Ölü (kesilmemiş) hayvan etini yeme meselesine gelince: mudtar (zorda kalan kimse), yalnızca ölümünün kesin olduğu kimse değildir; sadece ölümden korkan kimse de mudtar sayılır. Ancak yemezse ölümün kesinleşeceği durumda yemekten kaçınmak ona haram olur ve yemek ona vacip hale gelir. Bu, rühset olduğu için değil, yemenin vacip olduğu için böyledir. Çünkü bu durumda azimeti, yani yemekten kaçınmayı uygulamak mubah olsa da kesin olarak helakle sonuçlanan bir harama götürür. Şer'i kaideye göre "Harama götüren vasıta da haramdır" (es-vesâilü li'l-haram haram) olduğundan, bu durumda azimeti uygulamak haram olur; zorunluluk sebebiyle, yani ölümün kesinliği sebebiyle rühsetin uygulanması vacip olur. Bu hüküm rühsetin kendi kuralı değildir, aksine "Harama götüren vasıta da haramdır" kaidesinin uygulandığı durumlardan biridir. Bu uygulama yalnızca rühsete özgü değildir, her mubah için geneldir. Nitekim boğulmakta olan kişinin içki içmesi ve ölümü kesin olan kişinin orucunu bozması ve benzeri durumlar da bunun gibidir. Buna göre, ruhsatın kendi hâlinde ve meşrulaştırılması bakımından hükmü mübahtır; ancak ondan kaçınıp azimeti yerine getirmek kesinlikle harama götürüyorsa, o takdirde mübahın yapılması haram olur.

loves that His concessions are taken…”, nothing in the hadeeth indicates the nadb (preference), but it indicates the ibaahah, because it clarifies that Allah Ta’ala loves that His rokhas (concessions) to be taken (practiced), and He loves that His azaa’im (determinations) to be taken, and non of the two request has a priority over the other, and this is in the text of the hadeeth: " " Verily, Allah loves that His concessions are taken, as He loves that His determinations are taken”, therefore there is no indication in the hadeeth that acting according to the rokhsah is a mandoub. As the issue of eating the dead (not slaughtered) meat; the modhttar (compelled one) does not mean the one which is ascertained of his death, but just for fearing the death; he is considered as a compelled one, but if death becomes ascertained if he doesn’t eat, then it becomes forbidden for him to refrain from eating, and becomes a must (waajib) upon him to eat, not because it is a rokhsah, but because eating becomes a waajib. That is because acting according to the azeemah, which is refraining from eating (in that situation) is a mubaah, but it definitely leads to the haraam which is the self perishing. So it becomes haraam to carry out the azeemah in that situation according to the shari'ahi :principle " the means to the forbidden is a forbidden” and carrying out the rokhsah becomes a waajib because of the emergency cause which is the death certainty, and this is not the rule of the rokhsah (as a concession), but one of the situations on which the principle:" the means to the forbidden is a forbidden” is applicable. This application is not specially for the rokhsah, but it is general for every mubaah, and like that is the drinking of the intoxicant for the choked person, and the fast breaking for the ascertained of death person and others. Accordingly, the rule of the rokhsah as it is and with regard to its legislation is the mubaah (permissible), but if refraining from it and carrying out the azeemah lead certainly to the haraam, then carrying out the mubaah becomes haraam.