Rızık, mülkiyetten farklıdır; çünkü rızık bir bağıştır [ʿaṭāʾ]. Nitekim “razaqa” fiili “vermek [aʿṭā]” anlamına gelir. Mülkiyete gelince, bu, Şeriat'ın izin verdiği yollardan herhangi biriyle bir şeye sahip olmaktır; mal, bu yollarla elde edilebilir. Rızık helal de olabilir, haram da olabilir; hepsine birden rızık denir. Dolayısıyla bir kumarbazın kumar maçında başkasından kazandığı para da rızıktır; çünkü Allah'ın, para elde edilen durumlardan herhangi birini izleyen her kişiye verdiği bir maldır.

Rizq is different to ownership because rizq is a gift [‘atā’]; thus the verb ‘razaqa’ means ‘to give [a’tā]’. As for ownership it is to possess something through any of the mediums permitted by the Sharī’ah whereby wealth can be possessed. Rizq can be lawful [halāl] or unlawful [harām]; all of it is termed rizq. So the money won by a gambler from another in a gambling match is rizq, because it is money that Allah  gives to each person when he pursues any of the situations in which money is obtained.

Halkın arasında yaygın olan bir görüş vardır: İnsanlar kendi rızıklarını kendileri temin ederler ve rızıklarının sebebi olarak, para veya kâr olan serveti kazandıkları durumları görürler; dilleriyle Er-Razzāk'ın (rızık veren) Allah olduğunu söyleseler bile. Kendi emeği ve gayretiyle belirli bir ücret alan çalışanın, kendi rızkını temin ettiğini düşünürler; ve bu ücretini çeşitli yollarla artırmaya çalıştığında ya da her türlü çabayı gösterdiğinde, bu artışı sağlayanın kendisi olduğunu görürler. Ticari çabaları sonucunda kâr eden tüccarın, kendi geçimini sağladığını; hastaları tedavi eden doktorun ise kendi geçimini kazandığını düşünürler. Bu biçimde her insanın para kazandığı bir meslek peşinde koştuğunu ve kendi rızkını sağlayanın bizzat kendisi olduğunu görürler. Bu kişiler için rızkın sebepleri, algılanabilir ve somut olanlardır; servetin elde edilmesine yol açan durumlardır ve bu durumlara kendini adayan kişi, rızık kendisine ya da başkasına ulaşsa bile bu servete sahip olacaktır. İnsanlar bu görüşe, rızıklarının geldiği durumların gerçek yüzünü kavrayamadıkları için varmışlardır. Sebep ile hali birbirinden ayırt edemedikleri için onları sebep sanmaktadırlar. Oysa rızka ulaşılan bu vasıtalar, gerçekte rızkın sebebi değil, rızkın elde edildiği durumlardır. Eğer bunlar rızkın gerçek sebepleri olsaydı, o rızkı meydana getirmekte hiç başarısız olmamaları gerekirdi; oysa başarısız oldukları açıkça görülmektedir. Bu durumlar var olabilir ama hiçbir rızık ortaya çıkmayabilir; ve bu durumlar hiç bulunmadan da rızık elde edilebilir. Eğer bu durumlar sebep olsaydı, sonuç olan rızık kesinlikle meydana gelirdi. Rızık kesin bir sonuç olmadığı için – yalnızca koşullar var olduğunda gelir, ya da bu koşullar mevcut olsa bile gerçekleşmeyebilir – bu, bunların rızkın sebepleri değil, yalnızca rızkın elde edildiği koşullar olduğunu gösterir. Bir çalışan bütün bir ay çalışabilir, ama önceki bir borcunun ödenmesi, bakmakla yükümlü olduğu kimselere harcama yapması veya vergi ödemesi yüzünden (beklediği) gelirden mahrum kalabilir. Bu durumda rızkı getiren koşul, yani çalışanın emeği mevcuttu, fakat rızık elde edilmedi, çünkü ücretini alamadı. Kudüs'te evinde oturan birine, Amerika'da bir akrabasının öldüğü, kendisinin tek varis olduğu ve bütün malvarlığının kendi eline geçeceği haberini postacının getirmesi de olabilir; bu durumda kendisi ya da tanınmış bir vekili aracılığıyla malı teslim alması gerekir. Bu rızık ona geldi, oysa ona geleceğini bile bilmiyordu. Ya da evinin bir duvarı çökebilir ve orada saklanmış para bulup alabilir. Eğer insanlardan kaynaklanan bu koşullar gerçekten rızkın sebebi olsaydı, bunlar başarısız olmazdı ve bu koşullar bulunmadıkça hiçbir rızık elde edilemezdi. Oysa açıkça görülüyor ki bunlar başarısız olmaktadır; bu da onların sebep değil, koşullar olduğunu gösterir. Herhangi bir belirgin sebep olmaksızın rızkın elde edildiği olaylar sayısızdır; yemek ve yolculukla ilgili olaylar, bir başkası için hazırlanmış yemeğin bırakılmasıyla ilgili olaylar ve rızkın genellikle elde edildiği koşulların rızkın sebepleri değil, rızkın elde edilme koşulları olduğunu gösteren diğer olaylar bunlardandır.

A view which prevails amongst people is that they are the ones who provide for themselves, and they consider the circumstances in which they earn wealth - that is, money or profit - as the cause of their provision [rizq] even if they say by their tongues that the Razzāq [the one who provides/sustains] is Allah . They think that the employee, who takes home a set wage through his hard work and effort, is the one who provides for himself, and when he exerts every effort or tries through various means to supplement his wage, they see that he was the one who procured this increase. They think that the tradesman, who makes profit as a result of his trade endeavours, is the one who provided for his own sustenance, and the doctor, who treats the ill, is making his own living. In this manner, they see that each person pursues an occupation from which he earns money. He is the one who provides for himself. Thus the causes of provision, for these people, are perceptible and tangible, and they are the circumstances which lead to the procurement of wealth, and the person who commits himself to these circumstances, he is the one who will earn this wealth whether he himself or someone else is the receipient of the provision. People have come to hold this view because they do not grasp the reality of the circumstances [hālāt] from which their provision come. They take them to be the cause because of their inability to differentiate between the cause and the circumstance. The fact is that these means from which the provision comes, are actually circumstances in which the rizq is obtained and not a cause of the rizq. If they were the true causes of rizq then they should not fail at all in producing that rizq, but it can clearly be seen that they do fail. These circumstances may well exist but no provision comes out of it, and rizq may be obtained without such circumstances existing at all. If these circumstances were the cause then the result, namely, rizq, would definitely occur. Since the rizq is not a definite result - it only comes when the circumstances exist or the rizq might fail to materialise despite their presence - this indicates that they are not the causes but only the circumstances under which the rizq is obtained. An employee may work for a whole month but he is prevented from his (expected) income due to the settling of a previous debt, or spending money on those whose maintenance he is obliged to provide for, or by paying taxes. In this case, the circumstance which brings the provision, namely, the employee’s work, was present but the rizq was not obtained since he did not get his wages. There may be someone in his house in al-Quds, to whom the postman brings the news that so-and-so relative of his in America has died, leaving him as the sole inheritor, and that all of his wealth will pass into his hands so he should gain possession of it himself or through a recognised agent. This rizq came to him and he did not even know it was coming. Or a side of his house might collapse and he finds money hidden there, so he takes it. If the circumstances, which derive from human beings, are indeed the cause of rizq then they would not fail; and no rizq would be procured except when these circumstances are present. It is quite apparent that they do fail, which indicates that they are conditions and not causes. The incidents in which rizq has been obtained without any apparent cause are innumerable; incidents of food and travel, and leaving prepared food for another one; and other incidents which indicate that the circumstances in which rizq is usually obtained are, circumstances of (obtaining) rizq and not its causes.

Ayrıca, rızkın elde edildiği koşulların, bu koşullar mevcut olduğunda, rızkın sebebi sayılması mümkün değildir; bu koşullara girişen kişiyi de rızkın kendisiyle geldiği araç saymak mümkün değildir, çünkü bu, anlamı ve sıhhati kesin olan Kur'an nassına aykırı düşer. Anlamı ve sıhhati kesin olan bir nassa aykırı olan her şeyde, hiç tereddüt etmeksizin kesin nassı benimsemek ve diğer bütün görüşleri bir tek (doğru) görüş lehine reddetmek gerekir. Kesin delille sabit olan her şey Allah'tan gelir ve onu benimsemek, diğerlerini reddetmek zorunludur. Dolayısıyla Müslümanın boyun eğmesi gereken hakikat, rızkın Allah'tan olduğu, insanlardan olmadığıdır.

Furthermore, it is not possible to consider the circumstances in which the rizq is procured, when they are present, as causes of rizq, nor to consider the person who engages in these circumstances as being the medium by which the rizq was brought because that contradicts the text of the Qur’ān which is definite in meaning and authenticity. When anything contradicts a text which is definite in meaning and authenticity, one is duty bound to adopt the definite text without any hesitation whatsoever, and all other opinions are rejected for the one (correct) opinion. Since anything that is proven from definitive evidence, it comes from Allah  and one is obliged to adopt it and reject the others. Therefore, the truth to which the Muslim should submit is that the rizq is from Allah  and not from human beings.

Pek çok âyet vardır ki, rızkın yalnızca Allah'tan geldiğini ve insanlardan gelmediğini açıkça gösterir; bu âyetler yorumlamaya açık değildir. İşte bizi, rızkın geliş biçimlerinde ve yollarında gördüklerimizin yalnızca rızkın gelmesi için meydana gelen sebepler olduğuna kesin olarak inandıran da budur. Nitekim Allah şöyle buyurur:

There are many ayāt which clearly show - and they are not open to interpretation - that rizq is from Allah  only and not from human beings. This is what makes us absolutely certain that what we see from the styles and means by which the rizq comes, that they are only circumstances which occur so that the rizq may come. Thus, Allah  says,

Bunların dışında da bu tür birçok âyet vardır. Bunlar anlam ve sübut bakımından kesindir ve yorumlanmaya açık olmayan tek bir anlam taşırlar; o da rızkın yalnızca Allah'tan olduğu ve yalnızca Allah'ın rızık veren (er-Rezzâk) olduğudur. Dolayısıyla rızık yalnızca Allah'ın elindedir.

Apart from these there are many such ayāt. They are definite in meaning and authenticity and carry only one meaning which is not open to interpretation, namely, that rizq is from Allah  alone, and that Allah  alone is the one who provides sustenance [al-Razzāq]. Thus rizq is in the hands of Allah  alone.

Ancak Allah, kullarına bazı işleri yapmalarını emretmiş ve onlara, rızkın elde edildiği sebepleri takip etme konusunda seçim yapma yeteneği vermiştir. Rızkın geldiği bütün bu sebepleri takip etmek, seçimlerine göre kendileri için gereken şeydir. Fakat bu sebepler rızkın sebebi değildir ve kullar bu rızkı meydana getiren de değildir; nitekim bu husus âyetlerin metninde açıkça belirtilmiştir. Asıl olan, Allah'ın bu sebeplerde kullarına rızık vermesidir; bu rızkın helâl mi haram mı olduğuna, Allah'ın onu farz kılmış, yasaklamış veya mubah kılmış olmasına ve rızkın gerçekleşip gerçekleşmemesine bakılmaksızın. Yine de İslâm, Müslümanın rızkın elde edildiği sebepleri hangi yollarla takip edebileceğini veya edemeyeceğini açıklamıştır. Böylece mülkiyetin yollarını açıklamış, rızkın sebeplerini değil; mülkiyeti bu yollarla sınırlandırmıştır. Hiçbir Müslümanın, meşru bir yol dışında bir rızka sahip olması caiz değildir; çünkü yalnızca bu meşru rızıktır ve bunun dışında kalan her şey haramdır; her ne kadar rızık, helâl de olsa haram da olsa, Allah'tandır.

However, Allah  has ordered His servants to undertake actions and they have been given the ability to choose to pursue the circumstances in which the rizq is procured. They are the ones who should pursue, in accordance with their choice, all of the circumstances in which the rizq comes. However, these circumstances are not the cause of rizq nor are the servants the ones who bring forth this rizq, as clearly stated in the text of the ayāt. Rather, Allah  is the one who gives them their provision in these circumstances irrespective of whether the rizq is halāl or harām, whether Allah  has obliged, forbade or permitted it, and irrespective of whether the rizq resulted or not. Nonetheless Islam has clarified the manner in which it is allowed or not allowed for the Muslim to pursue the circumstances in which rizq is obtained. Thus, it clarified the means of ownership and not the causes of rizq, and restricted ownership to these means. It is not permitted for any Muslim to possess any provisions except through a legal means because only this is the lawful rizq and anything which go against it is harām; even though the rizq - whether halāl or harām - is from Allah .

Bir mesele daha kalıyor: Bir kişinin rızkı (rizq) yalnızca sahip olduğu ve faydalandığı şeyler midir, yoksa faydalanmadığı şeyler de dahil, sahip olduğu her şey midir? Cevap şudur: Kur'an'ın âyetleri, insanların rızkının, bu şeylerden faydalanmış olsun ya da olmasın, sahip olduğu her şeyi kapsadığını gösterir. Allah şöyle buyurur:

Bu ayetler, bir insanın sahip olduğu her şey için "rızık" isimini açıkça kullanmaktadır; ondan fayda sağlasın ya da sağlamasın fark etmez. Rızık, yalnızca yararlanılan şeyle sınırlandırılmamıştır, çünkü ayetler geneldir ve delaletleri de geneldir. Birinin malını çalma, zorla gasp etme ya da zimmetine geçirme yoluyla senden almasına "rızkını senden aldı" denmemelidir. Bilakis, "kendi rızkını senden aldı" denmelidir. Dolayısıyla insan bir mal edindiğinde, kendi rızkını almış olur. Mal elinden alındığında, alınan kendisine ait olan değildir; bilakis, malı edinen kişi, onun rızkını kendisinden almıştır. Kimse başkasının rızkını almaz; bilakis, kişi kendi rızkını başkasından alır.

These verses are clear in their use of the noun ‘rizq’ for everything that a person owns, whether he derives benefit from it or not. Rizq has not been specified to only that from which benefit is derived exclusively, because the ayāt are general and their indications are general. It should not be said when someone takes your money from you, whether through stealing, forced appropriation or embezzlement, that he has taken your rizq from you. Rather it should be said that he took his rizq from you. So when a human being acquires wealth he has taken his rizq. When the wealth is taken from him, it is not his that is taken; rather the one who acquires the wealth has taken his rizq from him. No one takes the rizq of someone else; rather the person takes his own rizq from someone else.