Dinî konulara ilişkin felsefî meseleler, Emevî hilafetinin sonlarında ve Abbasî yönetiminin başlarında Müslümanların zihinlerine girmeye başladığında, Hasan el-Basrî, Gaylan ed-Dımeşkî ve Cehm bin Safvan gibi bazı âlimler çeşitli ilmî meseleleri ele almaya başladı. Onlardan sonra ise Aristo mantığını bilen ve Yunan felsefesinin bazı kitapları çevrildikten sonra bunlarla tanışan âlimler geldi. İlmî meselelerin incelenmesi genişledi ve Kelâm adı verilen ilmi okumaya başladılar. Bunlar Vâsıl bin Atâ, Amr bin Ubeyd, Ebû Hüzeyl el-Allâf ve en-Nazzâm gibi âlimlerdi. Ancak onların çalışmaları tam anlamıyla felsefî çalışmalar değildi; felsefî düşüncelerin giderek genişleyen incelemesiydi. Öyle ki farklı felsefî görüşlere, her bir filozof grubunun bazı meselelerdeki görüşlerine, bunları takip ederek vâkıf oldular, ama bütün meselelere değil. Bazı felsefî incelemelerle sınırlı kalmakla birlikte, Kur'ân'a olan inançlarıyla da sınırlandılar. Bu yüzden İslâm'ın dairesinden çıkmadılar; aksine akıl yürütmede genişlediler ve delillerde serbest hareket ettiler, ancak bu, imanı güçlendirecek ve Allah inancından teşbih unsurlarını gidermek isteyecek olanları ortaya koymak içindi. Sonuç olarak, itikadî görüşleri farklı olmasına rağmen inançlarda bir sapma meydana gelmedi; hepsi İslâm'ı savunan Müslümanlar olarak kaldı.

When philosophical issues relating to theology infiltrated the minds of the Muslims, during the end of the Ummayad reign and the beginning of Abbasid rule, certain scholars like al-Hasan al Basri, Ghaylan al-Dimashqi and Jahm ibn Safwan began to address various scholastic issues. Then, after them came scholars who were acquainted with Aristotelian logic and they familiarised themselves with some of the books of Greek philosophy after they had been translated. The study of scholastic issues expanded and they began to study the science known as Kalam. They were scholars such as Wasil ibn 'Ata, 'Amr ibn 'Ubayd, Abu Hudhayl al-'Allaf and an-Nazzaam. However, their studies were not complete philosophical studies but the expanding study of philosophical thoughts until they became well-versed with different philosophical views, and that of the view of each group of philosophers in some issues by pursuing them and not all issues. In addition to confining themselves to some philosophical studies they restricted themselves to their belief in the Qur’ān. That is why they did not leave the fold of Islam, rather they expanded in reasoning, and they gave themselves free reign in the proofs, but only to establish that which will strengthen imān and a desire to eliminate anthropomorphic elements from the belief in Allah . As a result, no deviation occurred in the beliefs despite their differing dogmas, so all of them remained Muslims who were defending Islam.