23. Cizye
23. The Jizyah
Cizye, zimmet ehli olan gayrimüslimlerden, genel olarak Kitap Ehli ve Arap olmayan müşrikler ile diğer kâfirlerden alınan belirli bir vergidir. Allah (SWT) şöyle buyurmuştur:
The jizyah is specific money taken from non-Muslims from the people of the dhimmah who are the People of the Book generally and non-Arab polytheists and the rest of the disbelievers. Allah (swt) said:
“Allah'a ve Ahiret gününe inanmayan, Allah'ın ve Elçisinin haram kıldığını haram saymayan ve Kitap verilenlerden olup hak dini din edinmeyenlerle, boyun eğerek elleriyle cizye verinceye kadar ve onlar küçük düşürülmüş olarak savaşın.” {Tevbe, 9:29}
“Fight those who do not believe in Allah and the Last Day nor forbid what Allah and His Messenger forbid nor follow the deen of truth from those given the Book until they pay the jizyah by hand and they are humiliated” [TMQ 9:29].
Kays bin Muslim, El-Hasan bin Muhammed'den rivayet etti; o şöyle demiştir:
Qays bin Muslim narrated from Al-Hasn bin Muhammad who said:
Allah'ın Elçisi ﷺ, Hicr'deki Mecusilere İslam'a davet ederek bir mektup yazdı. Kim İslam'ı kabul ederse, kendisinden bu kabul edilir; kim kabul etmezse, ona cizye vergisi konulur ve onların kestikleri hayvanlar yenmez, kadınlarıyla evlenilmezdi. (Ebu Ubeyd rivayet etmiştir.)
“The Messenger of Allah (saw) wrote to the Zoroastrians of Hijr calling them to Islam. Whoever embraced Islam, it will be accepted from him and whoever does not then jizyah would be imposed upon him in that no slaughtered meat would be eaten from them nor their women married” (narrated by Abu Ubayd).
Ca'fer bin Muhammed'den, babasından rivayet edildiğine göre, Ömer şöyle demiştir: "Kitap ehli olmayan Mecusilere ne yapacağımı bilmiyorum." Bunun üzerine Abdurrahman bin Avf şöyle dedi: "Allah'ın Resulü ﷺ'in şöyle buyurduğunu işittim:"
It is narrated from Ja’far bin Muhammad from his father who said: Umar said: I do not know what to do with the Zoroastrians who are not People of the Book. So Abdurrahman bin Awf said: I heard the Messenger of Allah (saw) saying:
"Onlar için Kitap Ehli'nin yolunu (sünnetini) belirle." (Ebu Ubeyd rivayet etmiştir).
“Prescribe for them the way (sunnah) of the People of the Book” (Narrated by Abu Ubayd).
İbn Şihab yoluyla rivayet etmiştir.
He narrated via the way of ibn Shihab
"Allah'ın Elçisi'nin (ﷺ) Hicr'deki Mecusilerden cizye aldığı, Ömer'in de herhangi bir Sahabenin ona itiraz etmesi olmaksızın Pers Mecusilerinden cizye aldığı, Osman'ın Berberilerden cizye aldığı ve Sahabenin hiçbiri ona itiraz etmediği gibi. Arap putperestlerine gelince, onlardan ateşkes ve zimmet kabul edilmez, ancak İslam'a davet edilirler. Müslüman olurlarsa bırakılırlar; olmazlarsa savaşılırlar."
“That the Messenger of Allah (saw) took the jizyah from the Zoroastrians of Hijr, and Umar took the jizyah from the Zoroastrians of Persia without any of the Sahabah rejecting from him. Uthman took jizyah from the Berbers and none of the Sahabah rejected from him. As for the Arab polytheists, truce and dhimmah is not accepted from them but they are called to Islam. If they embrace Islam, they are left; if not, they are fought.”
Allah (SWT) buyurdu:
Allah (swt) said:
"Sizler, büyük bir güce sahip bir kavme çağrılacaksınız. Onlarla savaşacaksınız ya da onlar Müslüman olacaklar." [TMQ 48:16]
“You will be called to a people of great strength. You will fight them or they will become Muslims” [TMQ 48:16]
Bunun anlamı, onların İslam'ı kabul edene kadar demektir. Bu ayet, Allah'ın Resulü ﷺ'in savaştığı kişiler hakkındadır; bunlar Araplar arasındaki putperestlerdi ve bu, onlarla savaşılacağına işaret ediyordu. Ayrıca şöyle rivayet etmiştir: Hasan yoluyla, o şöyle dedi:
And its meaning is that until they embrace Islam. The ayah is about those whom the Messenger of Allah (saw) was fighting and they were the idol-worshippers among the Arabs which indicated that they will be fought. He also narrated via the way of Al-Hasan who said:
Allah'ın Resulü ﷺ, Araplara İslam üzerine savaş açılmasını ve onlardan başka hiçbir şeyin kabul edilmemesini emretti. Kitap Ehli'ne de cizye ödeyene kadar, onlar boyun eğmiş olarak el ele vererek ödeyene kadar savaşılmasını emretti.
“The Messenger of Allah (saw) commanded that the Arabs be fought upon Islam with nothing else accepted from them. And he commanded to fight the People of the Book until they pay the jizyah by hand while they are humbled.”
Ebu Ubeyde şöyle demiştir: "Biz, Hasan'ın burada 'Arablar' derken kastettiğinin, aralarında Kitap Ehli olmayan putperest kimseler olduğu görüşündeyiz. Kitap Ehli olanlardan ise Allah Resulü ﷺ cizye almıştır ve bu, hadislerde açıktır." Peygamber ﷺ'in Arablardan, putperest olanlardan herhangi birinden cizye aldığı sabit değildir. Fetih Suresi ve Tevbe Suresi'ndeki ayetlerin inmesinden sonra da, İslam'dan veya savaştan başka bir şey kabul etmemiştir. Yemen halkı ve Necran halkı gibi Arablardan cizye aldığına dair rivayet edilenler ise, yalnızca Kitap Ehli olan Hristiyanlar ve Yahudilerdendir. Arablardan putperest olanlardan cizye almamıştır. Cizye alınan kimselere, her yıl bir kez cizye ödemekle yükümlü oldukları açıklanmalıdır. Zenginden alınan miktarın bu, fakirden alınanın ise belirli bir miktar olduğu bildirilmelidir. Allah'ın "el ele" (yani güç yetirebilmeye göre) ifadesi gereğince fakirden cizye alınmaz; kadınlardan ve çocuklardan da alınmaz. Cizye, yalnızca ödemeye gücü yeten olgun erkekten alınır. Bu konuda Nafi'nin, Ömer'in azadlısı Eslem'den naklettiği rivayet de şöyledir:
Abu Ubaydah said: ‘We view that Al-Hasan meant by the Arabs here the people of idols among them who were not of the People of the Book. As for those of the People of the Book, the Messenger of Allah (saw) did accept it (jizyah) from them and this is clear in the ahadith.’ It is not established that the Prophet (saw) took jizyah from any idol-worshipper from the Arabs, and he did not accept after the revelation of the ayah of (Surah) Al-Fath and Surah At-Tawbah other than Islam or war. As for what is narrated of his taking jizyah from the Arabs like the people of Yemen and the people of Najran, verily he only took it from the People of the Book, the Christians and Jews. He did not take it from the idol-worshippers among the Arabs. It is necessary to clarify to those from whom the jizyah is accepted that they are obliged once a year to pay the jizyah. And that what is taken from the rich is this amount, and from the poor is a specific amount. It is not taken from the poor due to Allah’s statement: “by hand” i.e. based on ability, and it is not taken from the women and children. Jizyah is not taken from them except from the mature man capable of paying it. It is narrated from Nafi from Aslam the slave of Umar
Ömer'in ordu komutanlarına şöyle yazdığı rivayet edilmiştir: Allah yolunda savaşsınlar, ancak kendileriyle savaşanlara karşı savaşsınlar; kadınlara ve çocuklara karşı savaşmasınlar ve ancak ergenlik çağına ulaşmış olanlara karşı savaşsınlar. Ayrıca ordu komutanlarına cizye vergisini almalarını, ancak bunu kadınlardan ve çocuklardan almamalarını, yalnızca ergenlik çağına ulaşmış olanlardan almalarını yazmıştır.
“That Umar wrote to the army leaders that they fight in the way of Allah and not to fight except those who fight them; not to fight women and children, and not to fight except those whom the razor has taken effect. And he wrote to the army leaders to impose the jizyah and not to impose it upon the women and children, and not to implement it except upon those whom the razor has taken effect.”
Ebu Ubeyd dedi ki: "Yüzünde (sakal/bıyık gibi) tüy bulunan kişi demektir." Ve şöyle dedi: "Bu hadis, cizyenin vacip olduğu kimse ile vacip olmadığı kimse hakkında esastır. Görmüyor musun ki Allah onu yalnızca akıl sahibi erkeklere farz kılmış, kadınlara ya da çocuklara farz kılmamıştır?" Umer'e (ra) bu konuda hiç kimse itiraz etmedi; dolayısıyla bu bir icma'dır (fikir birliğidir). Bunu, Peygamber'in (ﷺ) Yemen'de Muaz'a (ra) gönderdiği mektupta yer alan ifade de güçlendirmektedir.
Abu Ubayd said: ‘Meaning the one who has (hair) on his face.’ And he said: ‘This hadith is the basis (asl) upon the one upon whom jizyah is obliged and the one upon whom it is not obliged. Do you not see that he only ordained it upon the male intelligent ones and not the female or the children?’ No one rejected (this from) Umar so it was a consensus (Ijma’a). This is strengthened by what came in the book of the Prophet (saw) to Muadh (ra) in Yemen
"Bulûğa eren (hâlim) her erkek üzerine bir Dinar vaciptir."
“That upon every male who has attained puberty (halim) is a Dinar”
Yani bu hükmü belirli bir kişiye, yani buluğa ermiş erkeğe özgülemiştir; kadına ya da çocuğa değil. Rivayete gelince,
So he specified the male who has attained puberty not the woman or child. As for the narration
“Ergenliğe ulaşmış erkek ve kadın”
“The male and female who have attained puberty
Muhaddisler arasında bu korunmuş değildir. Bundan sabit ve korunmuş olan, bâliğ olan kadını zikretmeyen hadistir. Bu rivayetin bu şekilde geldiğinin sıhhatinin farz kılınması üzerine bile, bu durum İslam'ın başlangıcında, müşriklerin kadınları ve çocukları erkekleriyle birlikte savaştığı zamanda böyleydi. Sonra Peygamber ﷺ, kadınlardan ve çocuklardan almayı yasaklayarak bu hükmü neshetti; Ömer de ondan sonra bunu uyguladı. Alınan cizye, İslam'a boyun eğmeleriyle birlikte yükümlü kılınandır. Âyette zikredilen zillet ise:
It is not preserved among the muhadditheen. The preserved, established from that is the hadith which does not mention the female who has attained puberty. Even upon the obligation of the authenticity of its coming (in this way), then this was at the beginning of Islam when the women of the polytheists and their children fought with their men so this was the case. Then it was abrogated by the Messenger (saw) as not to take from women and children, and Umar executed this after him. The jizyah which is taken is obliged together with their submission to Islam. The humiliation mentioned in the ayah:
"Cizyeyi kendi elleriyle ödeyip boyun eğene kadar." [TMQ 9:29]
“Until they pay the jizyah by hand and they are humbled” [TMQ 9:29]
Bu, onların üzerinde İslam'ın hükmünün uygulanması ve küfürlerinden hiçbir şeyi, ya da İslam dininde yasak olan hiçbir şeyi açığa vurmamaları; ayrıca Peygamber'in (SWT) şu sözü sebebiyle İslam'ın yeryüzünde yüce kalmaya devam etmesi anlamına gelir: Not: The original contains "(saw)" after the Prophet's mention. Per the rules, "(saw)" must not be written, and ﷺ must follow the Prophet Muhammad's mention. Corrected version: Bu, onların üzerinde İslam'ın hükmünün uygulanması ve küfürlerinden hiçbir şeyi, ya da İslam dininde yasak olan hiçbir şeyi açığa vurmamaları; ayrıca Peygamber ﷺ'in şu sözü sebebiyle İslam'ın yeryüzünde yüce kalmaya devam etmesi anlamına gelir:
Is that the rule of Islam is executed upon them and that they do not display anything of their disbelief nor anything which is forbidden in the deen of Islam. Also that Islam remains that which is exalted in the land due to his (saw) statement:
"İslam yücedir ve onun üstünde hiçbir yüce yoktur."
“Islam is exalted and there is nothing exalted above it.”