Ne ile nakledilen Kur’an’ın mütevatir nakil yoluyla bize ulaşan kısmı, bunun Kur’an olduğunu bildiğimiz kısım, delildir (hüccettir). Ancak İbn Mes’ud’un mushafı ve benzerleri gibi ferdî (tek tek kişiler) yoluyla bize nakledilenler delil değildir. Bunun sebebi şudur: Peygamber (ﷺ), kendisine vahyedilen Kur’an’ı, sözleriyle kesin delil oluşturacak bir topluluğa okumakla görevlendirilmişti. Sözleriyle kesin delilin oluştuğu kimselerin, işittiklerini nakletmeyi ortak bir şekilde terk edecekleri düşünülemez. Dolayısıyla Kur’an’dan herhangi bir kısım, sözleri delil oluşturacak bir topluluk tarafından değil, ferdî kişilerle nakledilmişse, bu, Resulullah’ın (ﷺ) görevlendirildiği şeye ve Resulullah’ın (ﷺ) Kur’an’ı ezberlemeleri için bir kısım Müslümanlara okuduğu şekle ve ayrıca onu yazmaları yönündeki emrine aykırı olduğundan, ferdî nakledilmiş olması sebebiyle dikkate alınmaz. Bu durum, sözleriyle delilin oluştuğu kimselerin nakli dışında, bir veya birkaç kişinin sözleriyle kesin delilin oluşmadığı kişilerden Kur’an’dan bir şey nakletmesi bakımından bu hususa uygun düşmez. Bu yüzden ferdî olarak nakledilen Kur’an’ın hiçbir şekilde delil olmadığı sonucu çıkmaz. Şöyle denebilir: Resulullah (ﷺ) zamanındaki Kur’an hafızları, azlıklarından dolayı tevatür sayısına ulaşmamıştır ve Kur’an’ın toplanması, ayetlerinin tek tek kişilerden alınmasıyla olmuştur; bu yüzden Sahabe’nin mushafları birbirinden farklıdır. Eğer Resulullah (ﷺ) onu, sözleriyle delil oluşacak bir topluluğa okumuş olsaydı, durum böyle olmazdı. Buna cevap birkaç yönden verilir: Birincisi: Kur’an’ın, sözleriyle delil oluşan bir kısım insanlara okunması, Sahabe’den hiç kimse tarafından, Müslümanlardan da hiç kimse tarafından tartışmalı kılınmamıştır. Ayrıca Kur'an, Resulullah'ın (SAV) doğruluğunu kesin olarak gösteren mucizedir; onu görmeyen kişiye mütevatir yoldan ulaşmaması ise (yani ferdi yolla nakledilen olması), onun için kesin bir delil olmasını engeller. Bu durumda, Peygamber'e (SAV) iman etmek için de bir delil olmazdı.

What is transmitted to us of the Quaran as motawaatir transmission and we know that it is of the Qur’aan; is the hujjah (proof). As for what was transmitted to us by individuals like the mushaf of Ibn Mas’oud and others are not hujjah, that is because the Prophet (SAW) was assigned to recite what was revealed to Him of the Qur’aan onto a group of people a decisive proof would establish for their saying, and those whom the decisive hujjah would establish by their saying it could not be supposed that they agree not to transmit what they heard, so if anything of the Qur’aan exists not transmitted by a group who’s saying would establish a hujjah, but transmitted by individuals; is not considered because it came individually transmitted, contrary to what the Messenger (SAW) was assigned with, and contrary to the way the Qur’aan used to be recited by the Messenger (SAW) to a number of Muslims to memorize it, and they are of whom the proof is established by their saying, beside His order to write It. So it does not apply to this situation that one or a number of people that the decisive proof could not be established by their saying transmitted anything of the Quaran, therefore, what was transmitted of the Quaran by individuals is not a proof at all. It could be said that: the memorizers of the Qur’aan at the time of the Messenger (SAW) did not reach the number of the tawaator for their fewness, and Its gathering was by receiving Its individual verses from individuals, therefore, the masaahif of the Sahabah differ from each other, and if He (SAW) recited It onto a group of people a proof would establish by their saying, it wouldn’t be like that. The answer to that is from a few directions: Firstly: the recital of the Qur’aan onto a number of people whom their saying would establish a proof is not disputed over by anyone of the Sahabah, nor is it disputed over by anyone of the Muslims. Also the Qur’aan is the miracle showing decisively the truthfulness of the Messenger (SAW), and its non-conveyance to the one who did not see it by the mutawaatir; makes it (that which is transmitted individually) not a decisive proof for himself, then it would not be a proof to believe the Prophet (SAW).

İkincisi: Bir âyet ya da âyetler kendisine (SAW) indirildiğinde, vahiy kâtiplerini çağırıp onları yazdırdığı, bir kısım Müslümanlara da okuduğu sabittir; bu da söylediklerini kesin delil kılacak bir durumdur. Kendisine gelen ya da onunla birlikte namaza katılan Müslümanlara da okurdu. Dolayısıyla Kur'an'ın okunmasının pratik yönü, bir tek kişiye değil, geniş bir Müslüman kitlesine okunmuş olmasıdır. Bunu işitenler tevâtür derecesine ulaşmış, böylece Kur'an'ın okunuşunun gerçeği, söylediklerini kesin delil kılacak kimselere okunmuş olmasıdır. Üçüncüsü: Mesele tüm Kur'an'ın ezberlenmesi değil, tek tek âyetlerin nakledilmesidir. Eğer tüm Kur'an'ı ezberleyenlerin Peygamber (SAW) zamanında tevâtür derecesine ulaşmadığını varsayarsak bile, bu, tek tek âyetlerin nakledilmesinin tevâtür yoluyla olmadığı anlamına gelmez. Tüm Kur'an'ı ezberleyenlerin tevâtür sayısına ulaşmaması, âyetlerini ezberleyenlerin de böyle olduğunu gerektirmez. Her âyetin ezberleyenleri tevâtür sayısına ulaşmıştır; ayrıca yazıyla da kayıt altına alınmıştır ve Kur'an'ın her âyeti Peygamber (SAW)'den mütevâtir nakille aktarılmıştır. Buna göre, "Peygamber (SAW) zamanında Kur'an'ı ezberleyenler tevâtür sayısına ulaşmamıştır" demek geçerli değildir. Dördüncüsü: Kur'an'ı toplamak, onu Elçi'den (SAW) nakletmekten farklıdır, çünkü nakil, Elçi'den (SAW) sözlü olarak işitmektir ve tartışılan konu budur. Kur'an âyetlerinin tek bir mushaf (kitap) içinde toplanmasına gelince; bu araştırma, onların Kur'an olduğunu kanıtlamak için değil, diğer âyetlere göre öne alınıp alınmamaları ve uzunlukları ile kısalıkları hakkındaydı. Ayrıca Kur'an'ın toplanması, ezberleyenlerin ezberlediğini yazmak değildi; Resûlullah (SAV)'ın huzurunda yazılmış olan sayfaları toplayıp, Resûlullah (SAV)'ın emrettiği şekilde her sûrede birbirinin ardına dizmek ve bunları Kur'an ezberleyenlerin sahip olduklarıyla karşılaştırarak tek bir yerde bir araya getirmekti. Dolayısıyla toplama meselesi, nakil meselesinden farklıdır; tartışılan konu nakildir, bu yüzden Kur'an'ın toplanması meselesi burada zikredilmemelidir. Mushaflar (kitaplar) arasındaki farka gelince; bunların içinde âhâd (tek kişilerce nakledilen) olan her şey Kur'an'dan değildir ve delil değildir, mütevâtir olan her şey ise O'ndandır ve delildir. Mesele mushafla ilgili değil, mushafın içerdiği ayetlerle ilgilidir. Bir ayet Resûlullah (SAV)'dan mütevâtir nakille, yani tevâtür derecesine ulaşan bir sayıdaki kişiler tarafından, onların sözlerinde kesin delil oluşturacak şekilde nakledilmişse, o Kur'an'dandır ve delildir. Bunun dışında kalan ise Kur'an'dan sayılmaz. Buna göre Osman'ın mushafının tamamı Kur'an'dır, çünkü içindeki bütün ayetler mütevâtir olarak nakledilmiştir; bunları, sözleri kesin delil oluşturan kişiler nakletmiştir. İbn Mes'ud'un mushafına gelince; içerdiği mütevâtir nakille aktarılan ayetler Kur'an'dan sayılır, âhâd olarak nakledilen ayetler ise, mesela "ardı ardına üç gün oruç tutmak" ayetindeki gibi, Kur'an'dan sayılmaz ve delil değildir. Buna göre Kur'an ezberleyenlerine ve Sahâbenin mushaflarına dayanan itiraz reddedilir ve sabit olan şudur: Mütevâtir nakledilen Kur'an'dır, tek kişiyle nakledilen ise Kur'an'dan değildir. Bilmemiz gereken bir husus şudur: Kur'an, Resûlullah'tan (SAW) onun indirilişi sırasında vahiy yoluyla, görerek (müşahede ederek) nakledilmiş; hem yazılarak hem de ezberlenerek kayda geçirilmiştir. Dolayısıyla Sahabe (RAA), Kur'an'ı Resûlullah'tan bir rivayet olarak nakletmemiş, bunun yerine indirilenin ta kendisini nakletmişlerdir. Ayrıca Resûlullah'ın (SAW) yazılmasını emrettiği şey de budur. Hadisten farklı olarak, Kur'an Resûlullah (SAW) adına rivayet edilmiş; söylendiği anda yazılmamış, rivayet edilirken de yazılmamıştır. Aksine Kur'an, Tâbi'in-i Tâbiîn döneminde yazılmış ve kayda geçirilmiştir. Kur'an, Vahiy ile birlikte indiği anda yazılmış ve kayda geçirilmiştir; Sahabe de Vahiyle indirilen ta kendisini nakletmiştir. Bu nedenle şöyle denir: Sahabe, Kur'an'ı bize bir nakil olarak nakletmiştir.