14 Hazine: Beytü'l-Mal
14 The Treasury Bayt al Mal
Madde 102
Article 102
Bayt el-Mal (Beytü'l-mal), hazine, Şeriat hükümlerine uygun olarak gelirlerin toplanması, muhafazası ve harcanması bakımından gelir ve giderlerden sorumlu idaredir. Hazine dairesinin başkanına Hazine Muhafızı (Hazinedar; Hazin Beytü'l-mal) denir. Eyaletlerdeki daireler buna bağlıdır ve her dairenin başkanına Hazine Sorumlusu (Sahib Beytü'l-mal) denir.
The treasury (Bayt Al-Mal) is the administration responsible for the revenues and expenditure in accordance with the Shari’ah rules in terms of their collection, storage and spending. The head of the office of the treasury is called the Treasurer of the Treasury (Khazin Bayt Al-Mal). The offices in the provinces fall under it and the head of each office is called the Trustee of the Treasury (Sahib Bayt Al-Mal).
Bayt al-Mal, bir isim tamlamasından türetilmiş bir isimdir. Devletin gelirlerinin harcanana kadar saklandığı yeri ifade etmek için kullanılır. Müslümanlara ait olan fonları teslim alma ve harcama sorumluluğu taşıyan kurumu da ifade edebilir.
Bayt Al-Mal is a noun made from a genitive construction. It is used to mean the place where the state’s revenues are kept until they are spent. It could mean the authority responsible for receiving and spending the funds entitled for Muslims.
Daha önce açıkladığımız gibi, valiye ordu, yargı ve maliyeyi dışarıda bırakan özel bir yetki verilmesini benimsedik. Buna göre tüm ordu merkezi bir daire olacaktır (başında Cihad Emiri bulunacaktır). Yargı merkezi bir daire olacaktır (yargı adıyla anılacaktır) ve bütün mali kaynaklar, Devlet içindeki diğer kuruluşlardan ayrı olan ve diğer kuruluşlar gibi Halife'ye bağlı olan merkezi bir daire (Beytülmal adıyla anılacaktır) oluşturacaktır.
We have adopted – as we explained earlier - that the governor is given a special authority that excludes the army, judiciary and funds. Thus, the whole army will be a central department (presided over by the Amir of Jihad). The judiciary will be a central department (known as judiciary) and the entire funds form a central department (known as the treasury), which is separate from any other organisation in the State, and is subordinate to the Khalifah as are the other organisations.
Buna ek olarak, hazinenin doğrudan Elçi'nin (sallallahu aleyhi ve sellem) ya da Halife'nin veya onun bu hazineye başkanlık etmesi için atadığı kişinin yetkisi altında olduğunu gösteren pek çok delil vardır. Allah Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem) bazen bizzat malları yönetir, onları teslim alır, dağıtır ve hak ettikleri yerlere harcardı. Bazı durumlarda ise bu işi üstlenmesi için birini görevlendirirdi. Ondan sonra doğru yolda olan Halifeler de böyle yapardı: Ya hazineyi bizzat kendileri idare eder ya da bu işi onların adına yapması için başkalarına devrederlerdi.
This is in addition to the fact that there are abundant evidences that the treasury was under the direct authority of the Messenger (pbuh) or the Khalifah, or whoever he appointed to preside over it. The Messenger of Allah (pbuh) would sometimes deal directly with the funds and he had a safe. He used to receive the funds, distribute them, and spend them in their due place. On other occasions he used to appoint somebody to take care of that. This is what the righteous Khulafaa’ used to do after him , where they either took charge of the treasury by themselves, or they delegated others to do that on their behalf.
Allah Resulü ﷺ, Buhârî'nin Enes'ten rivayet ettiğine göre, mallarını camide yerleştirirdi; Enes şöyle demiştir:
The Messenger of Allah (pbuh) used to place the funds in the mosque, as Al-Bukhari narrated from Anas, he said:
. » يبَِالٍ يمنَ الْبَحْرَيْ ي ن فَ قَالَ: انْ ثُ رُوهُ فِي الْمَسْجِدِ أُيتَِ النَّيبُِّ « .
. » يبَِالٍ يمنَ الْبَحْرَيْ ي ن فَ قَالَ: انْ ثُ رُوهُ فِي الْمَسْجِدِ أُيتَِ النَّيبُِّ « .
"Bahreyn'den Peygamber ﷺ'e bazı mallar getirildi. O şöyle buyurdu: 'Onu mescitte yayın.'"
“Some funds were brought to the Prophet (phuh) from Bahrain. He said: ‘Spread it out in the mosque.’”.
Bazen onu hanımlarından birinin odasında bulundururdu; nitekim Buhârî'nin Ukbe'den rivayet ettiğine göre şöyle demiştir:
He would sometimes put it in one of the rooms of his wives, as it was narrated by Al-Bukhari from Uqbah, he said:
. بيالْمَ ي دينَية الْعَصْرَ، فَسَلَّمَ ثُمَّ قَامَ مُسْيرعًا، فَ تَخَطَّى يرقَابَ صَلَّيْتُ وَرَاءَ النَّيبِِّ « النَّا ي س إيلَى ب عَْ ي ض حُجَير نيسَائييه، فَ فَيزعَ النَّاسُ يمنْ سُرْعَتييه، فَخَرَجَ عَلَيْيهمْ، فَ رَأَى أَن هَُّمْ عَ ي جبُوا يمنْ » سُرْعَتييه، فَ قَالَ: ذكََرْتُ شَ يْئًا مِنْ تِ بْرٍ عِنْدَنَا، فَكَرِهْتُ أَنْ يَحْبِسَنِي، فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ .
. بيالْمَ ي دينَية الْعَصْرَ، فَسَلَّمَ ثُمَّ قَامَ مُسْيرعًا، فَ تَخَطَّى يرقَابَ صَلَّيْتُ وَرَاءَ النَّيبِِّ « النَّا ي س إيلَى ب عَْ ي ض حُجَير نيسَائييه، فَ فَيزعَ النَّاسُ يمنْ سُرْعَتييه، فَخَرَجَ عَلَيْيهمْ، فَ رَأَى أَن هَُّمْ عَ ي جبُوا يمنْ » سُرْعَتييه، فَ قَالَ: ذكََرْتُ شَ يْئًا مِنْ تِ بْرٍ عِنْدَنَا، فَكَرِهْتُ أَنْ يَحْبِسَنِي، فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ .
Medine'de Peygamber'in (ﷺ) arkasında ikindi namazını kıldım. Peygamber (ﷺ) selam vererek namazı bitirdiğinde, hızla kalkıp insanların saflarını geçerek eşlerinden birinin odalarından birine çıktı. Hızına insanlar korktu. Peygamber (ﷺ) geri döndüğünde, insanların onun acelesine şaşırdıklarını gördü ve onlara şöyle dedi: "Evimde bir parça altının durduğunu hatırladım ve bunun Allah'a ibadetten dikkatimi dağıtmasını istemedim, bu yüzden onun (sadaka olarak) dağıtılmasını emrettim."
“I offered the `Asr prayer behind the Prophet (phuh) at Medina. When he finished the prayer with Taslim, he got up hurriedly and went out by crossing the rows of the people to one of the dwellings of his wives. The people got scared at his speed . The Prophet (phuh) came back and found the people surprised at his haste and said to them, "I remembered a piece of gold lying in my house and I did not like it to divert my attention from Allah's worship, so I have ordered it to be distributed (in charity)”.
Müslim'in Ömer'den (ra) rivayet ettiğine göre o şöyle demiştir:
With respect to keeping it in a safe - Muslim narrated from Umar (ra) that he said:
. قَالَتْ: هُوَ يفي ي خزَانَتييه يفي الْمَشْرُبَية ... ؟ فَ قُلْتُ لهَاَ: أَيْنَ رَسُولُ اللهي ...« فَيإذَا أَنَا بيقَبْضَةٍ يمنْ شَعييرٍ نََْيو الصَّاي ع، وَيمثْليهَا قَ رَظًا فَ نَظَرْتُ بيبَصَيري يفي ي خزَانَية رَسُويل اللهي يفي نَا ي حيَية الْغُرْفَية وَإيذَا أَفييقٌ مُعَلَّقٌ. قَالَ: فَابْ تَدَرَتْ عَيْ نَايَ قَالَ: مَا ي بُْكِيكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ ؟ قُ لْتُ: يَا نَيبَِّ اللهي، وَمَا يلَ لاَ أَبْ ي كي وَهَذَا الَْْ ي صيرُ قَدْ أَث رََّ يفي جَنْبيكَ، وَهَ ي ذهي ي خزَان تَُكَ لا أَرَى »... ؟ فييهَا إيلاَّ مَا أَرَى .
. قَالَتْ: هُوَ يفي ي خزَانَتييه يفي الْمَشْرُبَية ... ؟ فَ قُلْتُ لهَاَ: أَيْنَ رَسُولُ اللهي ...« فَيإذَا أَنَا بيقَبْضَةٍ يمنْ شَعييرٍ نََْيو الصَّاي ع، وَيمثْليهَا قَ رَظًا فَ نَظَرْتُ بيبَصَيري يفي ي خزَانَية رَسُويل اللهي يفي نَا ي حيَية الْغُرْفَية وَإيذَا أَفييقٌ مُعَلَّقٌ. قَالَ: فَابْ تَدَرَتْ عَيْ نَايَ قَالَ: مَا ي بُْكِيكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ ؟ قُ لْتُ: يَا نَيبَِّ اللهي، وَمَا يلَ لاَ أَبْ ي كي وَهَذَا الَْْ ي صيرُ قَدْ أَث رََّ يفي جَنْبيكَ، وَهَ ي ذهي ي خزَان تَُكَ لا أَرَى »... ؟ فييهَا إيلاَّ مَا أَرَى .
„Ona şöyle dedim: ‘Allah’ın Resulü ﷺ nerede?’ Dedi ki: ‘Odasında, ahşap çıkıntılı pencerenin içindeki sandığındadır.’ Allah’ın Resulü ﷺ’nün sandığına baktım ve birden odanın bir tarafında yaklaşık bir sa' (küçük bir ölçü birimi) kadar arpa ile meyve suyu yapılan ağaç meyvelerine denk bir miktar gördüm. Odada asılı işlenmemiş bir deri de gördüm. Gözlerim yaşardı. Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: ‘Seni ağlatan nedir, ey Hattab’ın oğlu?’ Dedim ki: ‘Ey Allah’ın Peygamberi ﷺ! Bu hasır senin yan tarafını etkilediği ve bu, gördüğümden başka bir şey olmayan sandığın olduğu halde nasıl ağlamam?’”
“..So I said to her, ‘Where is the Messenger of Allah (pbuh) ?’ She said ‘He is in his safe in the wooden oriel.’ I gazed in the safe of the Messenger of Allah (pbuh) and I suddenly saw an amount of barley of about one sa' (a small cubic measure) and equal to that of tree fruits used for juice on one side of the room. I saw as well an un-tanned skin hanging in the room. My eyes wept. The Prophet (phuh) said ‘What makes you weep, son of Al- Khattab?’ I said ‘O Prophet (phuh) of Allah! Why I should not weep when this mat has influenced your side and this is your safe in which I do not see except that which I see…’.”.
Râşidîn Halifeleri döneminde, mallar muhafaza edilen yere Beytü'l-Mâl adı verilmeye başlandı. İbn Sa'd, Et-Tabakât'ta Sehl İbn Ebî Hasme ve başkalarından şöyle nakletmiştir: "Ebû Bekir'in Es-Sünh'te, bekçisi olmayan bir evi vardı. Kendisine, 'Neden bu evi koruması için birini görevlendirmiyorsun?' denildi. O da, 'Kilidi var' dedi. İçindeki malları, boşalana kadar dağıtıyordu. Medine'ye taşındığında, onu da yanına alıp evine yerleştirdi." Hınâd, Ez-Zühd'de sağlam bir senetle Enes'ten şöyle rivayet etmiştir: "Bir adam Ömer'in yanına gelip, 'Ey Müminlerin Emiri! Cihada çıkmak istiyorum, bana destek ol' dedi. Ömer, 'Elinden tut ve onu Beytü'l-Mâl'e götür, istediği kadar mal alsın' buyurdu." Bâzî'nin Es-Sünenü'l-Kübrâ adlı eserinde, İbn Hacer'in sahih bulduğu rivayette Abdullah b. Vedî'a şöyle anlatır: "Ebû Huzeyfe'nin azatlı kölesi Sâlim, bizden bir kadın olan Selme bint Ye'ar'ın kölesiydi. Cahiliye döneminde kadın onu azat etmişti. Sâlim, Yemâme'de öldürüldüğünde, mirası Ömer İbnü'l-Hattâb'a getirildi. Ömer, Vedî'a İbn Hidâm'ı çağırıp, 'Bu, kölenin mirasıdır, sen ona daha layıksın' dedi. Vedî'a, 'Ey Müminlerin Emiri! Allah bizi ondan müstağni kıldı. Kadınımız onu kayıtsız şartsız azat etti; bu yüzden onun mirasından dolayı kendimizi rezil etmek ya da zarara uğratmak istemeyiz' dedi. Bunun üzerine Ömer, mirasını Beytü'l-Mâl'e koydu." Beyhakî ve Dârimî'nin rivayet ettiği, İbn Hazm'ın da sahih bulduğu bir hadiste şöyle denir: "Sufyân b. Abdullah b. Rabî'a es-Sekafî deri bir çanta bulup Ömer b. el-Hattâb'a getirdi. Ömer, 'Bir yıl boyunca duyur; eğer sahibi çıkarsa ona ver, çıkmazsa senindir' dedi. Kimse sahiplenmedi. Sufyân, ertesi yıl Ömer'le karşılaşıp bunu ona hatırlattı. Ömer, 'Senindir, çünkü Allah'ın Resûlü bizi böyle yapmaya emretti' dedi. Sufyân, 'Ben onu istemiyorum' dedi. Ömer çantayı alıp Beytü'l-Mâl'e koydu." Ed-Darimi ve İbn Ebi Şeybe, Abdullah b. Amr'dan rivayet etmişlerdir; o şöyle demiştir: "Hz. Osman'ın zamanında bir köle, hiç akrabası olmadan vefat etti. Bunun üzerine (Osman), malının Beytü'l-Mal'e konulmasını emretti." İbn Abdilberr, el-İstizkâr adlı eserinde Enes b. Sirin'den şunu rivayet etmiştir: "Ali, Beytü'l-Mal boşalana kadar mal taksim ederdi; sonra onu yıkar ve içinde otururdu."
At the time of the righteous Khulafaa’, the place in which funds were kept came to be known as Bayt Al-Mal. Ibn Sa‘d mentioned in Al-Tabaqat from Sahl Ibn Abu Hathmah and others: “Abu Bakr used to have a house in Al-Sanh not guarded by anybody. So it was said to him, ‘Why do you not put somebody to guard it?’ He said, ‘It has a lock.’ He used to give out that which was in it until it became empty. When he moved to Madinah, he moved it and placed it in his house.” Hinad narrated in Al-Zuhd with a good chain from Anas, he said: “A person came to Umar and said, ‘O Leader of the Believers! Support me for I want to go in Jihad. Umar replied, ‘Hold his hand and take him to Bayt Al- Mal so he can take the funds he wants.” In Al-Sunan Al-Kubra by Al-Bayhaqi, which was authenticated by Ibn Hajar from ‘Abd Allah b. Wadi‘ah, said: “Salim, the servant of Abu Hudhayfah, was a servant to a woman from us called Salma bint Ye’ar, she freed him in her days of Jahiliyyah. When he was killed in Al- Yamamah, his heritage was brought to Umar Ibn Al-Khattab. So he called upon Wadi‘ah Ibn Khidham and said, ‘This is the heritage of your servant, and you deserve it more.’ He said, ‘O Leader of the Believers. Allah has made us of no need to him. Our woman has freed him unrestricted; so we do not want to bring disgrace to ourselves, (or to bring loss upon us) from his matter.’ So, Umar put his inheritance wealth in the Bayt Al-Mal.” Al- Bayhaqi and Al-Darimi narrated, and Ibn Hazm authenticated it: “Sufyan b. ‘Abd Allah b. Rabi’ah Al-Thaqafi found a leather bag and brought it to Umar b. Al-Khattab. He said, ‘Announce it for one year; and if it was recognised (by someone) then give it (to them), otherwise it is yours.’ No body recognised it, so he met him the next year and mentioned it to him. Umar said, ‘It is yours, for the Messenger of Allah (pbuh) ordered us to do that.’ He said, ‘I do not want it.’ Umar took it and put it in the Bayt Al-Mal.” Al- Darimi and Ibn Abi Shaybah narrated from ‘Abd Allah b. Amr who said: “A servant passed away at the time of Uthman without having a relative. So, he ordered that his wealth be put in Bayt Al- Mal.” Ibn ‘Abd Al-Barr narrated in Al-Istidhkar from Anas Ibn Sirin “Ali used to divide the funds until the Bayt Al-Mal became empty, then he would wash it and sit inside.”.
Bayt Al-Mal'ın birinci anlamının, yani mekânın, bu konuda söylenenlerle ilgili olarak: İkinci anlamına, yani sorumlu otoriteye gelince, bu, bazı durumlarda fonların bir yerde tutulmadığı gerçeğinden kaynaklanmaktadır; örneğin topraklar, petrol kuyuları, gaz kuyuları, madenler ve mal varlığından alınıp bir yerde tutulmadan hak sahiplerine ödenen zekât fonları gibi. Bayt Al-Mal bazen sorumlu otorite anlamında da kullanılmıştır. Bu, Bayhakî'nin Sünen'inde, Ahmed'in el-Müsned'inde ve Abdürrezzâk'ın el-Musannef'inde Lâhık İbn Hamîd'den naklettiği şu rivayetle sabittir: "İbn Mes'ûd, yargılamaya ve Bayt Al-Mal'a başkanlık etmek üzere gönderildi." Ömer (ra)'in onu Bayt Al-Mal'a kapıcı olarak göndermiş olduğu anlamına gelmez; aksine, onun fonları toplamak ve harcamakla sorumlu olduğunu kastetmiştir. Bu, İbnü'l-Mübârek'in ez-Zühd'de Hasan'dan naklettiği, Basra'nın ileri gelenlerinin Ebû Musâ el-Eş'arî ile birlikte gelip kendilerine yiyecek tahsis etmesini istemeleri olayındaki anlamla aynıdır. O da sözlerini bitirirken onlara şöyle demiştir: "Ey liderler! Size Bayt Al-Mal'dan iki koyun ve iki parça ekilebilir arazi tahsis ettim." Dolayısıyla bu ifade, sorumlu otorite anlamına da gelebilir.
This is in regards to the first meaning of Bayt Al-Mal, which is the place. With regards to the second meaning, which is the responsible authority, this is necessitated by the fact that the funds are sometimes not kept in a place, such as the lands, oil wells, gas wells, mines, and the charity funds that are taken from the wealth and paid to its deserving people without being kept in a place. The Bayt Al-Mal is sometimes used to mean the responsible authority as narrated by Al-Bayhaqi in Sunan, Ahmad in Al- Musnad, and ‘Abd Al-Razzaq in His Musannaf, from Lahiq Ibn Hameed “Ibn Mas’ood was sent to preside over the judiciary and Bayt Al-Mal.” It would not mean that Umar (ra) sent him as a doorman to the Bayt Al-Mal, but rather he meant that he was responsible to collect and spend the funds. This is the same meaning as narrated by Ibn Al-Mubarak in Al-Zuhd from Al- Hasan, when the leaders of Basra came with Abu Musa Al- Ash‘ari and requested him to assign food for them. He said, in concluding his words to them: ‘O Leaders! I have assigned two sheep and two patches of arable land to you from the Bayt Al- Mal’; thus it can mean the responsible authority.
Bayt el-Mal'in gelirlerini yöneten ve giderlerini karşılayan kişi halifedir.
The one that disposes of the revenues and deals with the expenses of Bayt Al-Mal is the Khalifah.
Allah Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem), Osman'ın (radıyallahu anh) Usrah ordusuna yaptığı bağışları kucağında almıştı. Ahmed rivayet etmiş, Tirmizî de bir rivayette bulunmuştur; Tirmizî bunu Hasen Garib olarak değerlendirmiş, Hâkim sahih saymış ve Zehebî de ona katılmıştır. Rivayet, Abdurrahman b. Semure'dir ki şöyle demiştir: Note: Here the translation follows the rules: ﷺ is applied after the Prophet's mention, and the honorifics "pbuh", "ra" are rendered in Turkish words as per the rule. Correction for consistency with the rules on the Prophet's honorific: Allah Elçisi ﷺ, Osman'ın (radıyallahu anh) Usrah ordusuna yaptığı bağışları kucağında almıştı. Ahmed rivayet etmiş, Tirmizî de bir rivayette bulunmuştur; Tirmizî bunu Hasen Garib olarak değerlendirmiş, Hâkim sahih saymış ve Zehebî de ona katılmıştır. Rivayet, Abdurrahman b. Semure'dir ki şöyle demiştir:
The Messenger of Allah (pbuh) was the one that received the donations of ‘Uthman (ra) to the army of hardship (‘Usrah) in his lap. Ahmad narrated and Al-Tirmidhi reported a narration - they considered it to be Hasan Gharib, and Al-Hakim authenticated it and Al-Dhahabi agreed with him - from ‘Abd al Rahman b. Samrah that he said:
. بيأَلْ ي ف يدينَارٍ يفي ث وَْبييه ي حينَ جَهَّزَ النَّيبُِّ )جَاءَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ إيلَى النَّيبِِّ مَا « : ي قَُلِّ بُ هَا بييَ ي دهي وَي قَُولُ فَجَعَلَ النَّيبُِّ جَيْشَ الْعُسْرَةي قَالَ فَصَ بَّ هَا يفي ي حجْير النَّيبِِّ ي رَُدِّدُهَا يمرَارًا( » ضَرَّ ابْنَ عَفَّانَ مَا عَمِلَ بَ عْدَ الْيَ وْمِ “ .
. بيأَلْ ي ف يدينَارٍ يفي ث وَْبييه ي حينَ جَهَّزَ النَّيبُِّ )جَاءَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ إيلَى النَّيبِِّ مَا « : ي قَُلِّ بُ هَا بييَ ي دهي وَي قَُولُ فَجَعَلَ النَّيبُِّ جَيْشَ الْعُسْرَةي قَالَ فَصَ بَّ هَا يفي ي حجْير النَّيبِِّ ي رَُدِّدُهَا يمرَارًا( » ضَرَّ ابْنَ عَفَّانَ مَا عَمِلَ بَ عْدَ الْيَ وْمِ “ .
‘Osman, Tebük Ordusu hazırlandığında bin dinar ile Peygamber ﷺ'in yanına geldi ve bunları Peygamber ﷺ'in kucağına boşalttı. Anlatıldığına göre Peygamber ﷺ bunları çevirmeye başladı ve şöyle buyurdu: “Bugünden sonra ‘Osman'a yapacağı hiçbir iş zarar vermeyecek.” Bunu birçok kez tekrarladı. Bazen onları kendisi dağıtırdı. Buhârî, Enes'ten rivayet etmiştir:
‘Uthman came to the Prophet (phuh) with one thousand dinars when he prepared the Army of the Hardship (Tabuk) and he emptied it in the lap of the Prophet (phuh) . He said the Prophet (phuh) started to turn them around and say: ‘Uthman will not be harmed by any work he does after today, and he repeated it many times”. He used sometimes to divide them by himself. Al-Bukhari narrated from Anas:
. يبَِالٍ يمنَ الْبَحْرَيْ ي ن فَ قَالَ: انْ ثُ رُوهُ فِي الْمَسْجِدِ ... فَ لَمَّا قَضَى أُيتَِ النَّيبُِّ « وَثَمَّ الصَّلاةَ جَاءَ فَجَلَسَ إيلَيْيه، فَمَا كَانَ ي رََى أَحَدًا إيلاَّ أَعْطَاهُ ... فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّيه » يمنْ هَا يدرْهَمٌ.
. يبَِالٍ يمنَ الْبَحْرَيْ ي ن فَ قَالَ: انْ ثُ رُوهُ فِي الْمَسْجِدِ ... فَ لَمَّا قَضَى أُيتَِ النَّيبُِّ « وَثَمَّ الصَّلاةَ جَاءَ فَجَلَسَ إيلَيْيه، فَمَا كَانَ ي رََى أَحَدًا إيلاَّ أَعْطَاهُ ... فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّيه » يمنْ هَا يدرْهَمٌ.
"Bahreyn'den mallar Peygamber'e ﷺ getirildi. Bunları mescidde yayın dedi. Namazı bitirince yanlarına oturdu ve gördüğü hiç kimseyi vermeden bırakmadı… Allah'ın Elçisi ﷺ kalktığında, yanlarında tek bir dirhem bile kalmamıştı."
“Funds from Bahrain were brought to the Prophet (phuh) . He said ‘spread them out in the mosque’. When he finished the prayer, he sat down close to them and left nobody he saw without giving him… when the Messenger of Allah (pbuh) stood up, there was not a single dirham left with them”.
Ebu Bekir (ra), Bahreyn'den gelen malları bizzat taksim etme sorumluluğunu üstlendi. Buhari, Cabir'den rivayet etti; Cabir şöyle demiştir:
Abu Bakr (ra) took responsibility of dividing by himself the funds coming from Bahrain. Al-Bukhari narrated from Jabir who said:
. لَوْ قَدْ جَاءَنِي مَ الُ الْبَحْرَيْنِ، لَقَدْ أَعْطَي تُكَ هَكَذَا « : )قَالَ رَسُولُ اللَّيه فَ لَمَّا جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْ ي ن أَمَرَ أَبُو بَكْرٍ ، فَ لَمْ يَ يَئْ حَ تََّّ قُبيضَ النَّيبُِّ ،» وَهَكَذَا وَهَكَذَا دَيْنٌ أَوْ ي عدَةٌ فَ لْيَ أْتينَا، فَأَتَ يْ تُهُ فَ قُلْتُ: إينَّ مُنَايديًا فَ نَادَى: مَنْ كَانَ لَهُ ي عنْدَ رَسُويل اللَّيه قَالَ: يلَ كَذَا وَكَذَا، فَحَثَا يلَ ثَلاَثاً ...( رَسُولَ اللَّيه “ .
. لَوْ قَدْ جَاءَنِي مَ الُ الْبَحْرَيْنِ، لَقَدْ أَعْطَي تُكَ هَكَذَا « : )قَالَ رَسُولُ اللَّيه فَ لَمَّا جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْ ي ن أَمَرَ أَبُو بَكْرٍ ، فَ لَمْ يَ يَئْ حَ تََّّ قُبيضَ النَّيبُِّ ،» وَهَكَذَا وَهَكَذَا دَيْنٌ أَوْ ي عدَةٌ فَ لْيَ أْتينَا، فَأَتَ يْ تُهُ فَ قُلْتُ: إينَّ مُنَايديًا فَ نَادَى: مَنْ كَانَ لَهُ ي عنْدَ رَسُويل اللَّيه قَالَ: يلَ كَذَا وَكَذَا، فَحَثَا يلَ ثَلاَثاً ...( رَسُولَ اللَّيه “ .
Allah Resulü ﷺ şöyle buyurdu: "Bahreyn'den mal geldiğinde sana şu kadar, şu kadar ve şu kadar vereceğim." Allah Resulü ﷺ vefat edip Bahreyn'den mal geldiğinde, Ebu Bekir birine şöyle duyurmasını emretti: "Allah Resulü ﷺ'den bir alacağı veya bir hakkı olan kimse bize gelsin." Ben de ona gidip dedim ki: "Allah Resulü ﷺ şöyle demişti: 'Bana şu kadar, şu kadar.'" Bunun üzerine üç defa ona (para) verdi...
The Messenger of Allah (pbuh) said: ‘If funds come from Bahrain, I will give you thus and thus and thus. When the Messenger of Allah (pbuh) died and the funds came from Bahrain, Abu Bakr ordered somebody to call: Whoever has some debt or something with the Messenger of Allah (pbuh) let him come to us. I went to him and said: the Messenger of Allah (pbuh) said: ‘for me is thus and thus, so he gave me (of money) three times...’”.
Yukarıda anılan Sufyan es-Sakafî'nin, bulduğu deri çantayla ilgili ve Ömer'e (ra) haber verdiği rivayetinde: "Ömer onu alıp Beytü'l-Mal'e koydu." Eş-Şafiî, el-Umm'da şöyle nakletmiştir: "Birden fazla alim bize şunu anlattı: Irak ganimetleri Ömer İbnü'l-Hattab'a ulaştığında, Beytü'l-Mal'in emanetçisi ona, 'Onları Beytü'l-Mal'e koyayım' dedi. O da, 'Hayır! Kâbe'nin Rabbine andolsun ki, ben onu paylaştırana kadar hiçbir evde saklanmayacak' dedi. Bunun üzerine malın mescide konulmasını emretti, üzerine deri hasırlar serildi ve Muhacirlerden ve Ensar'dan adamlar onu korudu. Sabah olunca Abbas b. Abdülmuttalib ve Abdurrahman b. Avf onunla birlikte çıktılar; biri onun elini tutuyordu ya da onlardan biri onun elini tutuyordu. Onu görünce deri hasırları paranın üzerinden kaldırdılar. Böylece daha önce hiç görmediği bir manzara gördü. Altını, safiri, kristalleri ve incileri parlarken gördü ve ağladı. Onlardan biri ona, 'Allah'a andolsun! Bu ağlama günü değil, övgü ve sevinç günüdür' dedi. O da, 'Allah'a andolsun! Ben bunu sizin gibi düşünmedim. Aksine, böyle mallar hiçbir kavimde artmaz ki aralarında zararları olmasın' dedi. Sonra kıbleye döndü, ellerini kaldırdı ve şöyle dedi: 'Ey Rabbim! Aldanmaktan sana sığınırım, çünkü Senin (swt) şöyle buyurduğunu işitiyorum:'"
In the narration mentioned above of Sufyan Al-Thaqafi regarding the leather bag which he found and announced to Umar (ra): “Umar took it and put it in the Bayt Al-Mal”. Al-Shafi‘i reported in Al-Umm “More than one of the scholars told us that when the spoils of Iraq reached Umar Ibn Al-Khattab, the trustee of the Bayt Al-Mal told him, ‘let me put them in the Bayt Al-Mal’. He said: ‘No! By the Lord of the Ka’bah, it will not be kept in any house until I have divided it.’ So he ordered it should be put in the mosque, and leather mats were put on top of it and men from the Muhajir and Al-Ansar guarded it. In the morning, Al-‘Abbas b. ‘Abd Al-Muttalib and ‘Abd Al-Rahman b. ‘Awf went out with him, he was either holding the hand of one of them, or one of them was holding his hand. When they saw him, they removed the leather mats away from the funds. So, he saw a scene he never saw before. He saw the gold, sapphire, crystals, and pearl sparkling and he cried. One of them said to him, ‘By Allah! This is not a day of crying, rather a day of praising and delight.’ He said ‘By Allah! I did not think of it your way. Rather, such funds will not increase in any people except their harm falls between them.’ Then he turned to the Qiblah, rose up his hands and said, ‘O my Lord! I seek protection with you from being allured, for I hear You (swt) saying:
“Ancak ayetlerimizi yalanlayanları, bilmedikleri yerden kademe kademe (helake) götüreceğiz.” (Terceme-i Kur'an, A'râf 7:183). Sonra (Peygamber ﷺ) şöyle buyurdu: "Suraka İbn Ca'şem nerede?" Kendisi getirildi; kolları kıllı ve inceydi. Ona Kisra'nın iki bileziğini verdi ve "Bunları tak" dedi, o da taktı. Sonra "Allahu ekber" dedi. (Peygamber ﷺ) "Allahu ekber" dedi. Sonra şöyle buyurdu: "Hepsini Kisra İbn Hırmiz'den alıp, Benî Mudlic'ten bir bedevi olan Suraka İbn Ca'şem'e giydiren Allah'a hamd olsun de." Sonra eliyle bir değnekle malları çevirmeye başladı ve şöyle dedi: "Şüphesiz bunu teslim eden kişi emin (dürüst) biridir." Bir adam ona dedi ki: "Sana bir şey söyleyeyim: Sen Allah'ın emînisin (güvenilir kulusun); onlar sana, senin Allah'a teslim ettiğin şeyi teslim ediyorlar. Eğer sen de (bunu) gizleseydin, onlar da gizlerdi." Bunun üzerine buyurdu: "Doğru söyledin." Sonra (malı) taksim etti. Daha önce, Darimi'nin rivayet ettiği Abdullah İbn Amr'ın rivayetini de zikretmiştik: "Hz. Osman zamanında bir köle, akrabası olmadan vefat etti. Bunun üzerine (Osman) malının Beytü'l-Mal'a konulmasını emretti." Bunun yanında, İstidkâr'da Enes İbn Sîrîn'in rivayet ettiğine göre: "Ali, Beytü'l-Mal boşalana kadar malları taksim ederdi; sonra onu yıkar ve içinde otururdu."
“But those who deny Our signs - We will progressively lead them [to destruction] from where they do not know.”. (TMQ 7:183). Then he said, ‘Where is Suraqah Ibn Ja’sham?’ He was brought to him while his arms were hairy and slim. He gave him the two bracelets of Kisra. He said, ‘Wear them’ and he did. He then said, ‘Allah is great.’ He said, ‘Allah is Great’ He said, ‘Say all Praise is to Allah, who wrested them from Kisra Ibn Hirmiz and dressed Suraqah b. Ja‘sham with them, a Bedouin from Bani Midlij.’ He started to turn over the funds with a stick and said, ‘Indeed the one that rendered that is honest.’ A man said to him, ‘Let me tell you, you are the trustee of Allah (ameen), and they render to you that which you rendered to Allah. So, if you reveled they would revel.’ He said, ‘You said the truth.’ then he distributed it”. We mentioned before also the narration of ‘Abd Allah b. Amr as reported by Al-Darimi “A servant passed away at the time of Uthman without having a relative. So, he ordered that his wealth be put in Bayt Al-Mal”. This is aside from the narration of Anas Ibn Sirin in Al-Istidhkar that “Ali used to divide the funds until the Bayt Al-Mal became empty, then he would wash it and sit inside (on the floor).”.
Allah'ın Elçisi, bazen mal taksimini yönetmesi için sahabelerinden birini görevlendirir veya mallarla ilgili bazı işlerin yönetimini ona bırakırdı. Buhari, ‘Ukbe'den rivayet ettiği bir hadiste Allah'ın Elçisi ﷺ'nin şöyle dediğini nakleder: ».ذكََرْتُ شَ يْئًا مِنْ تِ بْرٍ عِنْدَنَا، فَكَرِهْتُ أَنْ يَحْبِسَنِي، فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ«. ﷺ
The Messenger of Allah (pbuh) would sometimes appoint one of his companions to preside over the division of the funds, or he used to appoint him over some of the issues of the funds. Al-Bukhari reported a narration from ‘Uqbah that the Messenger of Allah (pbuh) said: .» ذكََرْتُ شَ يْئًا مِنْ تِ بْرٍ عِنْدَنَا، فَكَرِهْتُ أَنْ يَحْبِسَنِي، فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ « .
“Evde duran bir altın parçasını hatırladım ve onun Allah'a ibadetimden dikkatimi dağıtmasını istemedim; bu yüzden onun dağıtılmasını (sadaka olarak) emrettim.” Bu, İbn Ebi Şeybe'nin, Hafız İbn Hacer el-Askalânî, el-Mundiri ve el-Heysemi'nin hasen olduğunu kabul ettikleri bir rivayet yoluyla, İbn Şihab'ın naklettiği rivayettir.
“I remembered a piece of gold Lying in my house and I did not like it to divert my attention from Allah's worship, so I have ordered it to be distributed (in charity).”The narration of Ibn Shihab, as reported by Ibn Abi Shaybah through a narration considered Hasan by Al-Hafiz Ibn Hajar Al-‘Asqalani, Al- Mundhiri and Al-Haythami says:
. دَخَلَ ي خزَانَةَ بيلاَلٍ الَّيتِ يَضَعُ فييهَا الصَّدَقَا ي ت، فَ وَجَدَ فييهَا أَنَّ رَسُولَ الله ي « صُبْ رَةً يمنْ تََْرٍ، فَ قَالَ: مَا هَذَا التَّمْرُ يَا بِلاَلُ ؟ قَالَ: يَا رَسُولَ اللهي، أَخَذْت هَُا لينَ وَائيبيكَ. قَالَ : أَفَأَمِنْتَ أَنْ تُصْبِحَ وَلَهَا فِي جَهَنَّمَ بُخَارٌ ؟ أَنْفِقْ وَلاَ تَخْشَ مِنْ ذِي الْعَرْشِ إَقْلاَلاً أَوْ » إِقْ تَار اً .
. دَخَلَ ي خزَانَةَ بيلاَلٍ الَّيتِ يَضَعُ فييهَا الصَّدَقَا ي ت، فَ وَجَدَ فييهَا أَنَّ رَسُولَ الله ي « صُبْ رَةً يمنْ تََْرٍ، فَ قَالَ: مَا هَذَا التَّمْرُ يَا بِلاَلُ ؟ قَالَ: يَا رَسُولَ اللهي، أَخَذْت هَُا لينَ وَائيبيكَ. قَالَ : أَفَأَمِنْتَ أَنْ تُصْبِحَ وَلَهَا فِي جَهَنَّمَ بُخَارٌ ؟ أَنْفِقْ وَلاَ تَخْشَ مِنْ ذِي الْعَرْشِ إَقْلاَلاً أَوْ » إِقْ تَار اً .
Allah'ın Elçisi ﷺ, sadaka (hayır) malının konduğu Bilâl'in hazinesine girdi ve orada bir yığın hurma buldu. Bunun üzerine, "Ey Bilâl, bu hurmalar nedir?" dedi. Bilâl, "Ey Allah'ın Elçisi, bunu sizin zor günleriniz için sakladım" dedi. Peygamber ﷺ şöyle buyurdu: "Uyandığında bunların cehennemde alevlenerek dumanını gördüğün bir hale gelmesinden korkmuyor musun? Harca ve Arşın Sahibi'nden azalma veya cimrilik korkusu taşıma." Rivayette ayrıca şöyle geçer: Abdurrahman b. Avf, Allah'ın Elçisi ﷺ zamanında deve ve koyun sadakasından sorumluydu; Bilâl ise meyve sadakasından sorumluydu; Mahmiyye İbn Cez' ise Allah'ın Elçisi ﷺ ve ailesinin beşte birinden sorumluydu. Halîfe şöyle demiştir: "Bilâl ayrıca onun harcamalarından da sorumluydu."
“The Messenger of Allah (pbuh) entered the safe of Bilal in which he put the Sadaqah (charity) and found in it a heap of dates, so he said, ‘What are these dates, O Bilal?’ He said ‘O Messenger of Allah, I took it for your hard times.’ He said, ‘Do you feel safe from waking up and finding it fume in Hell? Spend and do not fear reduction or stinginess from the Owner of the Throne.’” And also in the narration: “Abd al Rahman b. ‘Awf used to take charge of the Sadaqah of camels and sheep at the time of the Messenger of Allah (pbuh) , and Bilal used to take charge of the Sadaqah of fruits; while Mahmiyyah Ibn Juz’ used to take charge of the fifth (of the Messenger of Allah (pbuh) and his household)”. And Khalifah said: “And Bilal was responsible for his expenses”.
İbn Hibban, Sahih'inde Abdullah b. Lahya el-Huzeri'den rivayet etmiştir. Abdullah şöyle demiştir: "Resulullah'ın (ﷺ) müezzini Bilal ile karşılaştım ve dedim ki: 'Ey Bilal! Resulullah'ın (ﷺ) harcamaları ne kadardı?' O şöyle cevap verdi: 'Onda hiçbir şey yoktu. Peygamber olarak gönderildiği günden vefat ettiği güne kadar bu işi ben üstlenmiştim. Bir Müslüman ona geldiğinde ve onun giyinmemiş olduğunu gördüğünde, bana acele edip onu giydirmek için bir hırka almak ve onu doyurmak üzere borç para bulmamı emrederdi.'" Müslim, Resulullah'ın (ﷺ) hizmetkârı Ebu Rafi'den rivayet etmiştir ki, şöyle demiştir:
Ibn Hibban reported in his Sahih from ‘Abd Allah b. Lahya Al-Huzani, who said: “I met with Bilal, the Mu’adhin of the Messenger of Allah (pbuh) and said, ‘O Bilal! How much were the expenses of the Messenger of Allah (pbuh) ?’ He replied, ‘He did not have anything. I was the one that took care of that since he was sent as a Messenger till the day he passed away. If a Muslim came to him and he saw him not dressed he ordered me to rush and borrow some money so as to buy him a cloak to dress him and also feed him’”. Muslim reported from Abu Rafi‘, the servant of the Messenger of Allah (pbuh) , who said:
اسْ تَسْلَفَ مِنْ رَجُلٍ بَكْرًا، فَ قَدِمَتْ عَلَيْهِ إِبِلٌ مِنْ إِبِلِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « الصَّدَقَةِ، فَأَمَرَ أَبَا رَافِعٍ أَنْ يَ قْضِيَ الرَّجُلَ بَكْرَه ، فَ رَجَعَ إيلَيْيه أَبُو رَافيعٍ فَ قَالَ: لََْ أَ ي جدْ فييهَا إيلاَّ » ي خيَارًا رَبَا ي عيًا، فَ قَالَ: أَعْطِهِ إِيَّاهُ، إِنَّ خِيَارَ النَّاسِ أَحْسَ نُ هُمْ قَضَاء .
اسْ تَسْلَفَ مِنْ رَجُلٍ بَكْرًا، فَ قَدِمَتْ عَلَيْهِ إِبِلٌ مِنْ إِبِلِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « الصَّدَقَةِ، فَأَمَرَ أَبَا رَافِعٍ أَنْ يَ قْضِيَ الرَّجُلَ بَكْرَه ، فَ رَجَعَ إيلَيْيه أَبُو رَافيعٍ فَ قَالَ: لََْ أَ ي جدْ فييهَا إيلاَّ » ي خيَارًا رَبَا ي عيًا، فَ قَالَ: أَعْطِهِ إِيَّاهُ، إِنَّ خِيَارَ النَّاسِ أَحْسَ نُ هُمْ قَضَاء .
Allah'ın Resulü ﷺ genç bir deve ödünç aldı. Sonra ona sadaka develerinden bazıları geldi. Ebu Rafi‘'ye, adama genç devesini geri ödemesini emretti. Ben dedim ki: Dört yaşında iyi bir deveden başka bir şey bulamadım. Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurdu: "Onu ona ver, çünkü insanların en hayırlısı, borcunu ödemede en iyi olanlardır."
“The Messenger of Allah (pbuh) borrowed a young camel. Then he received some camels of the Sadaqah. He ordered Abu Rafi‘ to repay the man his young camel. I said: I did not find in the camels except a four year old good camel. The Messenger of Allah (pbuh) said: give it to him, for the best people are those who are best in repayment”.
It is also mentioned in the narration of Ibn Abbas, which is agreed upon: That when the Messenger of Allah (pbuh) sent Mu’adh to Yemen, he said: ليمُعَايذ بْ ي ن جَبَلٍ ي حينَ ب عََثَهُ إيلَى الْيَمَ ي ن: ... فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا قَالَ رَسُولُ اللهي « لَكَ بِذَلِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَ رَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُ ؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَ تُ رَدُّ عَلَى فُ قَرَائِهِمْ، فَإِنْ هُ مْ أَطَاعُوا لَكَ بِذَلِكَ، فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْ لُومِ فَإِنَّهُ » لَيْسَ بَ يْ نَهُ وَبَ يْنَ اللهِ حِجَابٌ .
It is also mentioned in the narration of Ibn Abbas, which is agreed upon: That when the Messenger of Allah (pbuh) sent Mu’adh to Yemen, he said: ليمُعَايذ بْ ي ن جَبَلٍ ي حينَ ب عََثَهُ إيلَى الْيَمَ ي ن: ... فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا قَالَ رَسُولُ اللهي « لَكَ بِذَلِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَ رَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُ ؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَ تُ رَدُّ عَلَى فُ قَرَائِهِمْ، فَإِنْ هُ مْ أَطَاعُوا لَكَ بِذَلِكَ، فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْ لُومِ فَإِنَّهُ » لَيْسَ بَ يْ نَهُ وَبَ يْنَ اللهِ حِجَابٌ .
"Ve eğer sana bu konuda itaat ederlerse, onlara Allah'ın her gün ve gece için beş vakit namazı farz kıldığını söyle. Ve eğer sana bu konuda itaat ederlerse, onlara Allah'ın, aralarındaki zenginlerden alınıp aralarındaki fakirlere verilecek olan Zekâtı ödemeyi kendilerine farz kıldığını söyle. Eğer sana bu konuda itaat ederlerse, o hâlde onların mallarının en iyisini almaktan kaçın ve mazlumun duasından sakın, çünkü onun duası ile Allah arasında hiçbir perde yoktur." Bunu Müslim, Ebû Hureyre'den rivayet etmiştir.
“And if they obey you in that, tell them that Allah has enjoined on them five prayers in each day and night. And if they obey you in that tell them that Allah has made it obligatory on them to pay the Zakat which will be taken from the rich among them and given to the poor among them. If they obey you in that, then avoid taking the best of their possessions, and be afraid of the invocation of an oppressed person because there is no screen between his invocation and Allah”. It is also reported in Muslim from Abu Hurayrah.
. » عُمَرَ عَلَى الصَّدَقَةِ بَ عَثَ رَسُولُ اللَّهِ « .
. » عُمَرَ عَلَى الصَّدَقَةِ بَ عَثَ رَسُولُ اللَّهِ « .
“Allah'ın Resulü'nün ﷺ Sadaka'yı toplamak üzere Ömer'i gönderdiğini”.
“that the Messenger of Allah (pbuh) sent Umar to collect the Sadaqah”.
Doğru yolda ilerleyen Halifeler de onun yöntemini izlediler; bu yüzden mali işlerin yürütülmesi için bazı başka kişileri görevlendirirlerdi. İbn İshak ve Halife şöyle dedi: “Ebu Bekir, Ebu Ubeyde b. el-Cerrah'ı Beytü'l-Mal'in başına getirdi, sonra onu Şam'a gönderdi”. ez-Zehebî, Muaykib'in hayatını anlatırken şöyle dedi: “Ebu Bekir ve Ömer onu Beytü'l-Mal'in başına getirdi”. İbn Kesir'in el-Bidaye ve'n-Nihaye adlı eserinde, Abdullah b. Zübeyr'den aktarılarak şöyle anılır: “Allah'ın Resulü ﷺ, Abdullah b. el-Arkam b. Abdi Yeğus'u katip olarak kullanırdı; Krallara onun adına cevap yazardı. Bazı Krallara yazı yazmasını emrettiği, okuduğu şeyleri ona duyduğu güven sebebiyle mühürlediği de anlatılmıştır. Ebu Bekir'e de yazı yazdı ve onu Beytü'l-Mal'den sorumlu kıldı; Ömer b. el-Hattab da buna onay verdi”. İbn Sa‘d, et-Tabakat'ta ve İbn Hacer, el-İsabe'de, Ömer'in (ra) hazinedarının kölesi Yesar İbn Numeyr olduğunu rivayet etmişlerdir. Ahmed, Müsned'inde ve Abdurrezzak, el-Musannef'inde Lahik b. Hamid'den şöyle naklederler: “Ve İbn Mesud'u yargı ve Beytü'l-Mal'in başına gönderdi”, yani Kûfe'ye. Halife, Malik İbn Enes'ten, onun da Zeyd b. Eslem'den naklettiğine göre: “Ömer, Abdullah b. Arkam'ı Beytü'l-Mal'in başına getirdi”. İbn Huzeyme, Sahih'inde Urve b. ez-Zübeyr'den şöyle rivayet eder: “Abdurrahman b. Abdulkari dedi ki: ‘Ömer b. el-Hattab zamanında Beytü'l-Mal'in sorumlusu bendim’”. İbn Hacer, el-Fethu'nda Abdullah b. Mesud'un faziletlerinden bahsederken şöyle anlatır: “Ömer ve Osman onu Kûfe'deki Beytü'l-Mal'in başına getirdi”. el-Cahşiyari, el-Vüzera ve'l-Küttab adlı eserinde, “Peygamberin ﷺ katiplerinden biri olan Abdullah b. Arkam b. Abdi Yeğus'un, ona bağlı olarak Beytü'l-Mal'i yürüttüğünü” belirtir; yani Osman'a (ra) bağlı olarak. Hakim, el-Mustedrek'te Zübeyr İbn Bekkar'dan şöyle naklettiğini zikreder: "Abdullah İbn el-Erkam İbn Abdi Yağut, Ömer'in zamanında ve Osman'ın halifeliğinin başlangıcından vefatına kadar Beytülmal'in başında bulundu; ve (Elçi ile) bir miktar sohbet etme şerefine erdi." İbn Abdilber, el-İstiab'da şöyle demiştir: "Zeyd İbn Sabit, Osman'ın halifeliği döneminde Beytülmal'in başındaydı. Zeyd'in Vehib adında bir kölesi vardı. Osman, onun Beytülmal'de onlara yardım ettiğini görünce: 'Bu kim?' diye sordu. Zeyd, 'Benim kölemdir' diye cevap verdi. Osman, 'Müslümanlara yardım ettiğini ve bir hakkı olduğunu görüyorum, ona bu hakkını vereceğim' dedi ve ona iki bin (dirhem) tahsis etti. Zeyd, 'Vallahi, bir köleye iki bin tahsis edemezsin' dedi, bunun üzerine ona bin tahsis etti." Es-Sadfi, Mısır âlimleri ve oraya giden Allah Elçisi'nin (sav) Ashabı hakkındaki kitabında şunu zikretmiştir: "Ebu Rafi', bundan sonra Ali İbn Ebi Talib'e başvuruldu; o da onu Kûfe'de Beytülmal'in başına getirdi." İbn Abdilber, el-İstiab'da şöyle demiştir: "Ubeydullah İbn Ebi Rafi', Ali'nin hazinedarı ve katibiydi." El-Ayni, Umdetü'l-Kari'de şunu zikreder: "Abdullah İbn Vehb es-Suvai'yi Ali onurlandırır, sever ve güvenirdi; bu yüzden Kûfe'de Beytülmal'in başına getirildi." Ali, Ziyad'ı Basra'nın başına atadı. El-Cehşiyari şöyle demiştir: "Basra'dan ayrıldığında, onu Harac ve Divan'ın başına getirdi." Beytülmal iki bölüme ayrılabilir:
Gelirler: Üç defter (Divan) içerir:
Revenues: It includes three registers (Diwan):
• Ganimetlerin ve Harac'ın kaydı: Bu, savaş ganimetlerini, Harac'ı, arazileri, Cizye'yi, yağmaları ve vergileri kapsar.
• The register of the booty and Kharaj: This includes the spoils of war, Kharaj, lands, Jizya, booties and taxes.
Kamu mülkiyetinin kaydı: Buna petrol, doğal gaz, elektrik, madenler, denizler, nehirler, göller, pınarlar, ormanlar, otlaklar ve hima (korunan araziler) dahildir.
• The register of the public property: This includes oil, gas, electricity, minerals, seas, rivers, lakes, springs, forests, pastures and Hima (protected lands).
Sadaka siciline kayıtlı olanlar: Bu, para, ticaret malları, hasat ve meyvelerin zekatını, develeri, sığırları ve koyunları kapsar.
• The register of Sadaqah: This includes Zakah of money, merchandise, harvest and fruits, camels, cows and sheep.
Harcamalar: Bu, sekiz kaydı içerir:
Expenditure: This includes eight registers:
• Dar Al-Khilafah'ın sicili. • Devlet hizmetlerinin sicili.
• The register of the Dar Al-Khilafah. • The register of the State’s services.
• Hibe kayıtları defteri.
• The register of grants.
Cihad kayıt defteri.
• The register of Jihad.
Sadaka harcamalarının kaydı.
• The register of expenses of Sadaqah.
Kamu malının harcamalarına ilişkin kayıt defteri.
• The register of expenses of public property.
• Acil durumun kaydı.
• The register of emergency.
Genel bütçe, genel muhasebe ve genel denetim sicili.
• The register of general budget, general accounting and general inspection.