Devlet, sanayinin bütün işlerini denetler. Kamu mülkiyetine ait olan şeylerle bağlantılı sanayi dallarını doğrudan kendisi üstlenir.

The State supervises the whole affairs of industry. It directly undertakes those industries which are connected to whatever is part of the public property.

Bu makalenin iki bölümü vardır: birincisi, bütün sanayi üzerinde denetim; ikincisi, sanayi işlerinin bazılarını doğrudan üstlenmek. Birinci bölümün delili ise Resûlullah ﷺ'in ayakkabı, kılıç, giyim ve diğer şeylere ait fabrikaların özel mülkiyetine rıza göstermiş olmasıdır.

This article has two halves: firstly, supervision over the whole of industry; secondly, directly undertaking some of the industrial affairs. As for the first half its evidence is that the Messenger (pbuh) consented to private ownership of factories such as those for shoes, swords, clothes and other things:

.» اصْطَنَعَ خَاتًََا أَنَّ النَّبَِِّ «.

.» اصْطَنَعَ خَاتًََا أَنَّ النَّبَِِّ «.

“Peygamber için bir yüzük yaptırmıştı” (Buhârî, Abdullah bin Ömer’den (SWT) rivayet etmiştir) ve:

“The Prophet had a ring made for him” (reported by Al-Bukhari from ‘Abd Allah (swt) Bin Umar) and:

.» اسْتَصْنَعَ المنِْبَرَ أَنَّهُ «.

.» اسْتَصْنَعَ المنِْبَرَ أَنَّهُ «.

"Peygamber ﷺ bir minber yaptırdı" (Buhari'nin Sehl bin Sa'd es-Sa'idi'den rivayet ettiği hadis). Bu, fabrikaların özel kişiler tarafından işletildiğini, devlet tarafından değil, gösterir. Dolayısıyla bu konuda tarımdan farklı değildir. Ancak bu, Allah'ın (SWT) devlete, Peygamber ﷺ'in şu sözleriyle yükümlü kıldığı işlerin yönetiminin bir parçasıdır:

“He had a pulpit made” (reported by Al-Bukhari from Sahl Bin Sa’d Al-Sa’idi). This indicates that factories are run by private individuals and not the State. Therefore, it is not different to agriculture. However, it is part of the managing of the affairs that Allah (swt) obligated upon the State with the words of the Prophet :

.» الإِمَامُ رَاعٍ وَهُوَ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ «.

.» الإِمَامُ رَاعٍ وَهُوَ وَمَسْؤُولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ «.

“İmam bir çobandır ve tebaasından sorumludur” (Buhari, Abdullah b. Ömer'den rivayet etmiştir) ve bu nedenle Devlet, sanayi meselelerini genel olarak denetlemeli; üretimin gelişimine yardımcı olacak çeşitli usullere göre neyin caiz olduğunu düzenlemeli, bunun için pazarlar açmalı, hammaddenin bulunabilirliğini sağlamalı ve benzeri işleri yerine getirmelidir.

“The Imam is a guardian and he is responsible for his subjects” (reported by Al-Bukhari from ‘Abd Allah (swt) Bin Umar), and so the State has to generally supervise the industrial issues by organising what is permitted according to the various styles which would assist the advancement of production, and by opening markets for it, and making sure raw materials are available, and so on.

Ikinci kısmın delili, şeriat kaidesi olan "Asıl (mutlak bir şey) kendisinden doğana/ürettiğine hüküm bakımından tabidir" ilkesidir; Enes'ten rivayet edildiğine göre:

As for the second half, the evidence for it is the Shari’ah principle: “The factory takes the rule of what it produces”; it is reported from Anas that:

. لَعَنَ اللَّهُ الخَْمْرَ وَشَارِبهََا وَسَاقِيَهَا وَبَائِعَهَا وَمُبْتَاعَهَا وَعَاصِرَهَا وَمُعْتَصِرَهَا وَحَامِلَهَا « » وَالْمَحْمُولَةَ إِلَيْهِ .

. لَعَنَ اللَّهُ الخَْمْرَ وَشَارِبهََا وَسَاقِيَهَا وَبَائِعَهَا وَمُبْتَاعَهَا وَعَاصِرَهَا وَمُعْتَصِرَهَا وَحَامِلَهَا « » وَالْمَحْمُولَةَ إِلَيْهِ .

"Allah (swt) has cursed wine, its drinker, its server, its seller, its buyer, its presser, the one for whom it is pressed, the one who conveys it, and the one to whom it is conveyed." (Ebu Davud, İbn Ömer'den rivayet etmiştir ve İbnü's-Sekn sahih olduğunu belirtmiştir.) Bu yüzden Resulullah ﷺ, üzüm ezmesinin şarap üretimi için yapılmasını yasaklamıştır; çünkü bu, alkol üretmektedir. Oysa ezmenin kendisi caizdir. Dolayısıyla üretim, ürettiği maddenin hükmünü almıştır ve bu genel bir kuraldır. Buna dayanarak fabrika da ürettiği maddenin hükmünü alır. Dolayısıyla kamu malı sayılan herhangi bir şeyi üreten fabrikalar da kamu malı kapsamına girer, çünkü ürettikleri şeyin hükmünü alırlar.

“Allah (swt) has cursed wine, its drinker, its server, its seller, its buyer, its presser, the one for whom it is pressed, the one who conveys it, and the one to whom it is conveyed.” (reported by Abu Dawud from Ibn Umar and authenticated by Ibn Al-Sakn). And so the production of pressing the grapes for alcohol was prohibited by the Messenger (pbuh) because it produces alcohol, even though pressing is permitted; so the production took the rule of the material that it produced, and this is general. Based upon this, the factory takes the rule of the material it produces, and so the factories that produce anything considered part of public property are part of public property, since they take the rule of what they produce.

Kamu malı tüm Müslümanlara aittir ve bir birey ya da bir grup bireyin onu, başkalarının mülkiyetini engelleyecek şekilde bağımsız olarak elinde tutması caiz değildir. Bu anlayıştan hareketle, Halife bu tesisleri yönetir ve özel mülkiyetlerini engeller; çünkü özel mülkiyet, başkalarının mülkiyet kazanmasını engelleyecektir. Bu nedenle Devlet, petrol çıkarma, çelik ve altın madenciliği gibi kamu malının parçası olan tesisleri doğrudan yönetmek zorundadır. Bununla birlikte, gelirleri, giderleri ve diğer işleri bakımından bu tesis özel bir çıkar olarak ele alınır ve kârları Beytülmal'de bunun için belirlenmiş bir bölüme konur; çünkü bu tesisler devlet malı değil, kamu malının parçası sayılır.

Public property belongs to all the Muslims, and it is not allowed for an individual or group of individuals to independently own it such that others are prevented from its ownership. From this understanding, the Khalifah is the one who manages these factories and prevents private ownership of them, since private ownership would prevent others from being able to gain ownership, and, therefore, the State has to directly manage the factories which are part of public property, such as those for oil extraction, steel and gold mining and so on. However, it is treated as a specific interest in terms of its income, expenditure and the rest of its affairs, and its profits are placed in the Bayt Al-Mal in a section specified for it, since it is not considered to be part of the State property, but rather part of public property.