Tarım amacıyla arazi kiralamak, arazinin Haraciyye veya Öşriyye olmasına bakılmaksızın kesinlikle yasaktır. Aynı şekilde, süreli ortakçılık (muzara'a) da yasaktır. Müsakat (ağaçların ürününden belli bir pay karşılığında kiralanması) ise hiçbir kısıtlama olmaksızın caizdir.

It is completely prohibited to rent land for agriculture, irrespective of whether the land was Kharajiyyah or ‘Ushriyyah. Likewise, temporary share-cropping is also prohibited. Musaaqa (renting trees for a portion of their yields) is permitted without restriction.

Makalenin dayanakları birkaç tanedir ve hepsi arazi kiralamanın yasaklanmasından söz etmektedir; Rafi' bin Hadîc'ten rivayet edilmiştir ki şöyle demiştir:

There are several evidences for the article, and all of them mention the prohibition of renting land; it is narrated from Rafi’ Bin Khadij who said:

. فَذَكَرَ أَنَّ بعَْضَ عُمُومَتِهِ أَتَاهُ فَقَالَ: نهََى ،كُنَّا نَُُابِرُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ « أَنْفَعُ لَنَا وَأَنْفَعُ. قَالَ: قُلْ نَا: عَنْ أَمْرٍ كَانَ لَنَا نَافِعاً، وَطَوَاعِيَةُ رَسُولِ اللهِ رَسُولُ اللَّهِ مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيُزْرِعْهَا أَخَاهُ، وَلا :وَمَا ذَاكَ؟ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ » يُكَارِيهَا بِثلُُثٍ وَلا بِرُبُعٍ وَلا بِطَعَامٍ مُسَمًّى .

. فَذَكَرَ أَنَّ بعَْضَ عُمُومَتِهِ أَتَاهُ فَقَالَ: نهََى ،كُنَّا نَُُابِرُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ « أَنْفَعُ لَنَا وَأَنْفَعُ. قَالَ: قُلْ نَا: عَنْ أَمْرٍ كَانَ لَنَا نَافِعاً، وَطَوَاعِيَةُ رَسُولِ اللهِ رَسُولُ اللَّهِ مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيُزْرِعْهَا أَخَاهُ، وَلا :وَمَا ذَاكَ؟ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ » يُكَارِيهَا بِثلُُثٍ وَلا بِرُبُعٍ وَلا بِطَعَامٍ مُسَمًّى .

“Biz, ürününden bir pay karşılığında topraklarımızı ekmesi için insanları çalıştırırdık.” Sonra, amcalarından biri ona gelip şöyle dedi: “Allah'ın Elçisi ﷺ bize faydalı bir işi yasakladı. Ancak Allah'a (SWT) ve Elçisi ﷺ'e itaat etmek bizim için daha faydalıdır.” Biz, “Bu nedir?” diye sorduk. Dedi ki: “Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurdu: ‘Kimin toprağı varsa, onu ekmelidir ya da kardeşine ekmesi için ödünç vermelidir. Üçte bir ya da dörtte bir (ürün) karşılığında veya belirli miktarda bir ürün karşılığında kiraya vermemelidir.’” (Ebu Davud rivayet etmiştir.) İbn Ömer'den rivayet edilmiştir ki şöyle demiştir:

“We used to employ people to till land for a share of its produce. He then maintained that, one of his uncles came to him and said: The Messenger of Allah (pbuh) (saw) forbade us from a work beneficial to us. But obedience to Allah (swt) and His Messenger (pbuh) (saw) is more beneficial to us. We asked : What is that? He said: The Messenger of Allah (pbuh) (saw) said: If anyone has land, he should cultivate it, or lend it to his brother for cultivation. He should not rent it for a third or a quarter (of the produce) or for specified among of produce.” (reported by Abu Dawud). It is narrated from Ibn Umar who said:

. مَا كُنَّا نرََى بِالْمُزَارَعَةِ بَأْساً حَتََّّ سََِعْنَا رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ يقَُولُ: نهََى رَسُولُ اللهِ « » عَنْهَا .

. مَا كُنَّا نرََى بِالْمُزَارَعَةِ بَأْساً حَتََّّ سََِعْنَا رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ يقَُولُ: نهََى رَسُولُ اللهِ « » عَنْهَا .

“Biz, Râfi‘ bin Hadîc’in Allah Resulü’nün (ﷺ) bunu yasakladığını söylediğini duyana kadar ortakçılıkta bir sakınca görmezdik” (İbn Kudâme, el-Muğnî’de rivayet etmiştir; ayrıca Müslim ve Şâfi‘î de bazı küçük farklarla rivayet etmişlerdir). Câbir şöyle demiştir: «Allah Resulü (ﷺ) muhâbere’yi yasakladı.»

“We didn’t use to see any problem with share-cropping until we heard Raafi’ Bin Khadij say that the Messenger of Allah (pbuh) forbade it” (reported by Ibn Qudamah in Al-Mughni and also by Muslim and Al-Shafi’i with slight differences). Jabir said: .» عَنْ الْمُخَابرََة نهََى رَسُولُ اللَّهِ «.

"Allah'ın Elçisi (ﷺ) Muhabere'yi yasakladı" (Müslim rivayet etmiştir). Muhabere ise ortakçılıktır. el-Buhârî, Câbir'den şöyle rivayet etmiştir: "Üçte bir, dörtte bir ve yarısı karşılığında ortakçılık yapardık. Bunun üzerine Peygamber (ﷺ) şöyle buyurdu:

“The Messenger of Allah (pbuh) forbade Al-Mukhabarah” (reported by Muslim), and the Mukharabah is share-cropping. Al- Bukhari narrated on the authority of Jabir: “We used to engage in share-cropping, giving a third and a quarter and a half, and so the Prophet said:

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ لََْ يفَْعَلْ ف لْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ لََْ يفَْعَلْ ف لْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

"Kimin bir arazisi varsa, ya onu kendisi ekip biçsin ya da başkasına versin. Eğer bunu yapmazsa, o arazi ondan alınır" buyurdu. Ebu Davud, Zeyd b. Sabit'ten rivayet etmiştir: O şöyle demiştir:

“Whoever has land, then he should cultivate it or grant it to someone else, and if he does not do that, then it is taken from him””. Abu Dawud narrated from Zayd b. Thabit who said:

. عَنْ الْمُخَابرََةِ، قُلْتُ : وَمَا الْمُخَابرََةُ؟ قَالَ: أَنْ تَأْخُذَ الأَرْضَ نهََى رَسُولُ اللَّهِ « ،» بِنِصْفٍ أَوْ ثلُُثٍ أَوْ رُبْعٍ .

. عَنْ الْمُخَابرََةِ، قُلْتُ : وَمَا الْمُخَابرََةُ؟ قَالَ: أَنْ تَأْخُذَ الأَرْضَ نهََى رَسُولُ اللَّهِ « ،» بِنِصْفٍ أَوْ ثلُُثٍ أَوْ رُبْعٍ .

"Allah'ın Elçisi ﷺ Mukabere'yi yasakladı. Ben de, 'Mukabere nedir?' diye sordum. O da, 'Toprağı yarısı, üçte biri ya da dörtte biri karşılığında işlemektir' dedi" ve Rafi'nin rivayeti.

“The Messenger of Allah (pbuh) forbade Al-Mukhabarah. I asked – and what is Al-Mukhabarah. He said to work on the land for a half, or a third, or a quarter”, and the narration of Rafi’:

.» نهََى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ أَنَّ النَّبَِِّ «.

.» نهََى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ أَنَّ النَّبَِِّ «.

“Peygamber, tarlaların kiraya verilmesini yasakladı” (Buhârî ve Müslim’in ittifakıyla). Ve Zahir b. Rafi‘ rivayet etti:

“The Prophet forbade the leasing of farms” (agreed upon). And Zahir b. Rafi’ narrated:

. قَالَ: مَا تَصْنَعُونَ بَِِحَاقِلِكُمْ؟ قُلْتُ: نؤَُاجِرُهَا عَلَى ال ربُعِ، دَعَانِِ رَسُولُ اللَّهِ « » أَوْ عَلَى الأَوْسُقِ مِنْ التَّمْرِ وَالشَّعِيرِ، قَالَ: لا تَفْعَلُوا، ازْرَعُوهَا أَوْ أَمْسِكُوهَا “ .

. قَالَ: مَا تَصْنَعُونَ بَِِحَاقِلِكُمْ؟ قُلْتُ: نؤَُاجِرُهَا عَلَى ال ربُعِ، دَعَانِِ رَسُولُ اللَّهِ « » أَوْ عَلَى الأَوْسُقِ مِنْ التَّمْرِ وَالشَّعِيرِ، قَالَ: لا تَفْعَلُوا، ازْرَعُوهَا أَوْ أَمْسِكُوهَا “ .

Allah'ın Elçisi ﷺ beni çağırdı ve şöyle buyurdu: "Arazinle ne yapıyorsun?" Ben dedim ki: "Onu üçte birine veya hurma ve arpa miktarlarına karşılığında kiraya veriyoruz." Buyurdu ki: "Bunu yapma; ya kendin ekip biç ya da arazini elinde tut" (Buhari ve Müslim'in ittifak ettiği hadis). Ebu Said'den rivayet edilmiştir ki dedi ki:

The Messenger of Allah (pbuh) called me and said: “What are you doing with your land?” I said: “We rent it out for a quarter or for amounts of dates and barley”. He said: “Do not do that, either cultivate it or hold onto it” (agreed upon). It is narrated from Abu Sa‘id who said:

. » عَنْ الْمُحَاقَلَةِ نهََى رَسُولُ اللَّهِ « .

. » عَنْ الْمُحَاقَلَةِ نهََى رَسُولُ اللَّهِ « .

"Allah'ın Resulü ﷺ Muhâkale'yi yasakladı" (Nesâî ve Müslim tarafından rivayet edilmiştir). Muhâkale ise buğday karşılığı arazi kiralamaktır. Sahîh-i Buhârî'de de Allah'ın Resulü ﷺ'in şöyle dediği zikredilmektedir:

“The Messenger of Allah (pbuh) prohibited Al-Muhaqala” (reported by Al-Nasa’i and Muslim), and Al-Muhaqalah is the renting of land for wheat. In Sahih Al-Bukhari it is mentioned that the Messenger of Allah (pbuh) said:

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ أَبََ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ أَبََ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

“Kimin bir arazisi varsa onu ekmeli ya da bir başkasına vermelidir; eğer bunu kabul etmezse arazisi elinden alınır”, ve Sahih Muslim'de Cabir'den (rivayet edilmiştir):

“Whoever has land should cultivate it, or grant it to someone else, and if he refuses then his land is taken from him”, and in Sahih Muslim from Jabir:

. » أَنْ يؤُْخَذَ لِلأَرْضِ أَجْرٌ أَوْ حَ ظ نهََى رَسُولُ اللَّهِ « .

. » أَنْ يؤُْخَذَ لِلأَرْضِ أَجْرٌ أَوْ حَ ظ نهََى رَسُولُ اللَّهِ « .

"Allah'ın Elçisi ﷺ, toprağın kiraya verilmesini veya ürününden pay karşılığında ekilmesini yasakladı." Sünen-i Nesâî'de şöyle rivayet edilmiştir:

“The Messenger of Allah (pbuh) forbade the land to be used for a rent or share of the crop”. In Sunan Al-Nasa’i it is narrated:

. عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ، قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ، إِذًا نُكْرِيهَا بِشَيْءٍ مِنْ نهََى رَسُولُ اللهِ « الحَْبِّ، قَالَ: لا، قَالَ: وَكُنَّا نُكْرِيهَا بِالتِّبِْْ، فَقَالَ: لا، وَكُنَّا نُكْرِيهَ ا عَلَى الرَّبِيعِ، قَالَ: لا، ازْرَعْهَا » أَوْ امْنَحْهَا أَخَاكَ “ .

. عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ، قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ، إِذًا نُكْرِيهَا بِشَيْءٍ مِنْ نهََى رَسُولُ اللهِ « الحَْبِّ، قَالَ: لا، قَالَ: وَكُنَّا نُكْرِيهَا بِالتِّبِْْ، فَقَالَ: لا، وَكُنَّا نُكْرِيهَ ا عَلَى الرَّبِيعِ، قَالَ: لا، ازْرَعْهَا » أَوْ امْنَحْهَا أَخَاكَ “ .

Allah'ın Elçisi ﷺ, arazi kiralamayı yasakladı. Biz dedik ki: "Ey Allah'ın Elçisi ﷺ, o zaman onu tahıl karşılığında kiralayalım." O: "Hayır" dedi. Biz: "Onu incir karşılığında kiralayalım" dedik. O: "Hayır" dedi. Biz: "Onu rabi' üzerine kiralardık" dedik. O: "Hayır, ekin ya da kardeşine ver" dedi. Rabi' küçük nehir demektir; yani nehir vadisi. Bu, rabi' üzerine, yani suyun yanındaki ekilen kısım için kiralardık anlamına gelir. Rivayet edildiğine göre Abdullah b. Ömer (SWT) ile Rafi' b. Hadîc karşılaştı ve ona sordu; o da şöyle dedi:

The Messenger of Allah (pbuh) prohibited the leasing of land. We said: "O Messenger of Allah (pbuh), in which case we will lease it in exchange for some of the grain". He said: "no." We said: "We will lease it in exchange for figs. He said:no. We said: "we used to lease it upon rabee’. He said: "no, cultivate it or give it to your brother”. And Rabee’ is the small river, in other words, the river valley, meaning we used to lease for the part cultivated upon the Rabee’ or in other words, next to the water. It is also narrated that ‘Abd Allah (swt) b. Umar met and asked Rafi’ Bin Khadij who said:

. نَ هَى عَنْ كِرَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « : سَعت عَمَّيَّ وكانا قد شهدا بدراً يحدثان أخرجه مسلم وذكر الحديث وفيه أن ابن عمر ترك كراء الأرض. » الأَرْضِ .

. نَ هَى عَنْ كِرَاءِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « : سَعت عَمَّيَّ وكانا قد شهدا بدراً يحدثان أخرجه مسلم وذكر الحديث وفيه أن ابن عمر ترك كراء الأرض. » الأَرْضِ .

"Badr'a katılanlardan olan iki amcamdan duydum ki Allah'ın Elçisi ﷺ arazi kiralamayı yasakladı" diye rivayet edilmiştir; Müslim bunu nakletmiş ve İbn Ömer'in arazi kiralamayı bıraktığını belirten rivayeti de zikretmiştir. Bu rivayetler, Allah'ın Elçisi ﷺ'in arazi kiralamayı yasakladığını açıkça belirtmektedir. Yasak, bir şeyden kaçınmaya yönelik bir talep ifade etse de, buradaki delalet bu talebin kesin olduğunu göstermektedir. Ortakçılığın yasaklanması meselesine gelince, Ebu Davud, Cabir'den rivayet ederek şöyle demiştir:

“I heard from my two uncles, who were amongst those who particpated in Badr, that the Messenger of Allah (pbuh) prohibited the leasing of land” reported by Muslim, and he mentioned the narration which mentions that Ibn Umar stopped leasing land. These narrations explicitly mention that the Messenger of Allah (pbuh) prohibited the renting of land. And though a prohibition merely indicates a request to desist, the indication here indicates that the request is decisive. As for the issue of the prohibition of share-cropping, Abu Dawud mentioned a narration on the authority of Jabir who said:

. مَنْ لَمْ يَذَرْ الْمُخَابَ رَةَ، فَ لْيَأْذَنْ بِحَرْبٍ مِنْ اللهِ « : يقول سَعت رسول الله » وَرَسُولِهِ .

. مَنْ لَمْ يَذَرْ الْمُخَابَ رَةَ، فَ لْيَأْذَنْ بِحَرْبٍ مِنْ اللهِ « : يقول سَعت رسول الله » وَرَسُولِهِ .

“Peygamber ﷺ’in şöyle buyurduğunu işittim: ‘Müzâra‘ayı (ortakçılığı) bırakmayan kimse, bilsin ki Allah’tan ve Elçisi’nden bir savaşa hazır olsun.’” (İbn Hibbân ve Hâkim sahih saymıştır; Münzirî ise bu konuda bir yorumda bulunmamıştır.) Genel olarak arazinin kiraya verilmesine gelince: Resûlullah ﷺ arazinin kiraya verilmesini yasakladığında, sahabiler ona, “Onu, ürünün bir kısmı karşılığında kiralarız” dediler. O ise, “Hayır” buyurdu. Bunun üzerine, “Onu incir karşılığında kiralarız” dediler, yine, “Hayır” buyurdu. Sonra, “Biz onu ırmak kenarındaki (belirli bir) yer üzerinden kiralıyorduk” dediler, yine, “Hayır” buyurdu. Ardından bu yasağı pekiştirerek şöyle buyurdu: “Ya kendiniz ekin ya da kardeşinize verin.” Bu, yasağın kesin olarak sürdürüldüğünün ve onaylandığının açık bir ifadesidir. Hadisten de anlaşılacağı üzere yasak kesindir; Resûlullah ﷺ, arazinin hangi şekilde olursa olsun kiraya verilmesini yasaklamıştır. Sahabiler, bu genel yasaktan bazı durumları istisna tutmak istediler. Bu yüzden ilk durumu Resûlullah ﷺ’e sunarak onun izin vermesini istediler: “Öyleyse, onu ürünün bir kısmı karşılığında kiralarız” dediler. Resûlullah ﷺ de, “Hayır” diyerek bu talebi reddetti. Sonra, ilkinden farklı ikinci bir durumu sunarak izin istediler: “Onu incir karşılığında kiralarız” dediler. Resûlullah ﷺ bu talebi de “Hayır” diyerek reddetti. Ardından, ilk iki durumdan farklı üçüncü bir durumu sunarak izin istediler: “Biz onu ırmak kenarındaki (belirli bir) yer üzerinden kiralıyorduk” dediler. Resûlullah ﷺ üçüncü kez de “Hayır” diyerek istediklerini reddetti. Bununla da yetinmeyip arazinin kullanımını iki seçenekten birine sınırlandırarak şöyle buyurdu:

“I heard the Messenger of Allah (pbuh) say: “Whoever does not leave Al-Mukhabara (share-cropping) then he should take notice of war from Allah (swt) and His Messenger (pbuh).” (authenticated by Ibn Hibban and Al-Hakim, and Al-Mundhiri did not comment upon it). As for the general leasing of land, when the Messenger of Allah (pbuh) prohibited them from leasing the land, the companions said to him : we will lease it in exchange for some of the grain, and he said: no, so they said we will lease it in exchange for figs, and he said: no. And they then said: we used to lease it upon the river valley, and he said: no. Then he emphasised that by saying: "cultivate it or give it to your brother". This is clearly insistence upon the prohibition, which is a confirmation for it. And the decisiveness is apparent from the narration, since the Messenger (pbuh) prohibited them from leasing the land in any way. The companions wanted to make certain circumstances as exceptions from this general prohibition, and so they presented the first circumstance to the Messenger (pbuh) in order for him to permit it for them by saying: “in which case, we will lease it for some of the grain”, and the Messenger (pbuh) answered them by rejecting their request by saying no. Then, they presented him with a second situation different from the first in order to get his permission for it, so they said: “we will lease it in exchange for figs”, to which the Messenger (pbuh) replied no, rejecting that request as well. Then they presented a third situation other than the first two to the Messenger (pbuh) in order to get his permission, saying: “We used to lease it upon the river valley”, and so he replied to them for a third time rejecting what they had requested by saying no. He did not stop at that, but rather he limited the way that the land could be used to one of two options, saying:

. » ازْرَعْهَا أَوْ امْنَحْهَا أَخَاكَ « .

. » ازْرَعْهَا أَوْ امْنَحْهَا أَخَاكَ « .

“Ya ekersin ya da kardeşine ver” sözü. Bu ret ifadesinin farklı koşullarda tekrarlanması tek başına, yasağın kesin bir yasak olduğunu göstermeye yeterlidir. Ayrıca bu kısıtlama da tek başına kesinlik ifade etmeye yeterlidir; çünkü onun sözleri:

“Cultivate it or give it to your brother”. This repetition of the rejection alongside the differing circumstances alone is enough to indicate that the prohibition was a decisive one. Additionally, this restriction is also sufficient on its own to indicate decisiveness, since his words:

. » ازْرَعْهَا أَوْ امْ نَحْهَا أَخَاكَ « .

. » ازْرَعْهَا أَوْ امْ نَحْهَا أَخَاكَ « .

"Ya ekersin ya da kardeşine ver" ifadesi kısıtlama amacı taşır; "ya da" kelimesi de iki seçenek arasında tercih sunmak için kullanılır: şunu yap ya da şunu. Bu da bu seçeneklerin dışında hiçbir şey yapılmaması gerektiği anlamına gelir. Buna dayanarak, bu rivayet, tekrarı ve bu tekrarın şekli ile belirtilen kısıtlama nedeniyle, genel olarak arazi kiralamayı yasaklayan rivayetlerde yer alan yasağın kesin bir yasak olduğunu açıkça göstermektedir. Yasağın Tahrim (haram kılma) amacıyla olduğunu destekleyen bir diğer husus ise Ebu Davud'un Rafi'den (Hakim'in de sahih olduğunu belirttiği) rivayet ettiği hadistir. Rafi şöyle demiştir:

“Cultivate it or give it to your brother” are for the sake of restriction, and the word: “or” is to give a choice between two issues, do this or this, which means do not do anything other than these options. Based upon this, this narration, due to the repetition and the manner of that repetition, and the restriction mentioned, clearly indicates decisiveness and so it is an indication that the prohibition related in the narrations prohibiting renting the land generally is a decisive prohibition. Something else that supports the fact that the prohibition is for Tahrim (prohibition), is what has been narrated in Abu Dawud from Rafi’ (and authenticated by Al-Hakim) who said:

. وَهُوَ يَسْقِيهَا، فَسَأَلَهُ: لِمَنْ الزَّرْعُ وَلِمَنْ الأَرْضُ؟ أَنَّهُ زَرَعَ أَرْضًا فَمَرَّ بِهِ النَّ بِ « فَقَالَ: زَرْعِي بِبَذْرِي وَعَمَلِي، لِِ الشَّطْرُ وَلِبَنِِ فُلاَنٍ الشَّطْرُ، فَقَالَ: أَرْبيَْتُمَا، فَرُدَّ الأَرْضَ عَ لَى » أَهْلِهَا وَخُذْ نفََقَتَكَ .

. وَهُوَ يَسْقِيهَا، فَسَأَلَهُ: لِمَنْ الزَّرْعُ وَلِمَنْ الأَرْضُ؟ أَنَّهُ زَرَعَ أَرْضًا فَمَرَّ بِهِ النَّ بِ « فَقَالَ: زَرْعِي بِبَذْرِي وَعَمَلِي، لِِ الشَّطْرُ وَلِبَنِِ فُلاَنٍ الشَّطْرُ، فَقَالَ: أَرْبيَْتُمَا، فَرُدَّ الأَرْضَ عَ لَى » أَهْلِهَا وَخُذْ نفََقَتَكَ .

“Bir adam bir arazi ekmişti. Peygamber (ﷺ) onun o araziyi suladığı sırada yanından geçti. Bunun üzerine ona sordu: Ürün kime aittir ve arazi kime aittir? Adam şu cevabı verdi: Ürün, tohumum ve emeğim sayesinde benimdir. Ürünün yarısı benimdir, yarısı ise falan kişiyindir. Peygamber (ﷺ) şöyle buyurdu: Sen faizli bir muamele yaptın. Araziyi sahibine geri ver, sen de masrafını ve emeğinin karşılığını al.” Peygamber (ﷺ) bu muameleyi faiz olarak nitelendirdi ve faiz, kesin nassa göre haramdır. Ayrıca Resûlullah (ﷺ), Rafi‘den araziyi, içindeki tarımsal ürünle birlikte sahibine geri vermesini ve masraflarını onlardan almasını istedi; yani muamelenin geçersiz kılınmasını talep etti. Bu da yasağın kesin olduğunu ve dolayısıyla haram olduğunu gösterir. Buna göre, Muhâbere yani ortakçılığa katılmanın tehdidini içeren Cabir rivayeti, tekrar ve kayıt içeren Nesâî rivayeti ve kiralamayı faiz olarak niteleyip muameleyi geçersiz kılan Râfi‘ rivayeti; yasağın kesin olduğunu ve bu sebeple genel olarak arazi kiralamanın tahrîmini (haram kılındığını) gösteren açık delillerdir. Bu rivayetlerde açıkça zikredilen ve bunlardan anlaşılan hususlar gereğince, arazi kiralamanın genel olarak haram olduğunda en küçük bir şüphe bulunmamaktadır. Yine de bazı âlimlerin arazi kiralamaya ruhsat verdiği görülmektedir. Bu sebeple, arazi kiralamaya cevaz verenlerin dayandığı delilleri, sadece eleştirmek için değil, geçersizliklerini ortaya koymak amacıyla da açıklayacağız. Arazi kiralamaya izin verenler şöyle derler: Arazi, durduğu sürece kendisinden faydalanılabilen bir maldır; dolayısıyla bir bedel veya benzeri karşılığında, mesela ürün döndürmek üzere kiralanması caizdir ve mallarla ilgili hüküm, bedellerle ilgili hükümle aynıdır. Bu görüşün geçersizliği son derece açıktır; çünkü toprak, ürün dönüşümü gibi yollarla toprak varlığını sürdürdüğü müddetçe kendisinden faydalanılabilecek bir nesnedir, ancak nass, toprağın kiraya verilmesinin haram olduğunu açıkça belirtmiştir. Dolayısıyla kiralamanın tanımı toprağa uygulansa bile, nass gelip bunu yasaklamıştır ve bu sebeple haramdır. Kiralamaya dair delil genel olup her türlü kiralamayı kapsamaktadır; ancak toprağın kiralanmasını yasaklayan bir delil gelmiştir ki bu, kiralamayı toprak dışındaki şeylerin kiralanmasıyla sınırlandırmış ve toprağın kiralanması istisna tutularak yasaklanmıştır. İşte bu yüzden haramdır. Buna benzer olarak Allah'ın (c.c.) şu sözleri de vardır:

“He had cultivated a land. The Prophet (peace be upon him) passed him when he was watering it. So he asked him: To whom does the crop belong, and to whom does the land belong? He replied: The crop is mine for my seed and labour. The half (of the crop) is mine and the half for so-and-so. He said: You conducted usurious transaction. Return the land to its owner and take your wages and cost.”. The Prophet described this transaction as being usury, and usury is Haram according to definite text. Additionally, the Messenger (pbuh) requested Rafi’ to return the land to its owner, with whatever was there in terms of agriculture, and to take his expenses from them; in other words, he requested him to void the transaction. This indicates that the prohibition is a decisive one and so it is Haram. Therefore, these three narrations - the narration of Jabir which mentions the threat for partaking in Mukhabarah, in other words, share-cropping, and the narration of Al-Nasa’i with the repetition and restriction, and the narration of Raafi’ which describes the renting of land as being usury and voiding the transaction - are a definite indication that the prohibition is decisive, which indicates the Tahrim of renting land generally. Due to what is mentioned explicitly in these narrations, and what is understood from them, there is not the slightest doubt that it is forbidden to rent land generally. Yet some of the scholars are found to have permitted the renting of land. So we will also explain the evidences that some of the scholars used to permit the renting of land, not simply to criticise those evidences but in order to show their invalidity. Those who permit the renting of land say that the land is an object that benefit can be derived from while it remains, and so it is permitted to rent it for a price or something similar, such as for a crop rotation, and the rule regarding goods is the same as the rule regarding prices. The invalidity of this opinion is extremely apparent, since even though land is an object which benefits could be taken from while the land remains such as through crop rotation, but the text came to explicitly state that renting land is Haram, so even if the definition of renting applies to it, the text came and forbade it, and for that reason it is Haram. So though the evidence for renting is general and encompasses any type of renting, however there is an evidence which came forbidding the renting of land which restricts it to renting anything other than land, and so the renting of land was made as an exception and it was forbidden. That is why it is Haram. Similar to this are the words of Allah (swt):

„Ey insanlar! Yeryüzündeki helal ve temiz şeylerden yiyin." (TMQ 2:168) Bu ayet genel olup her şeyi kapsar; ayrıca Allah (SWT)'un şu sözü de:

“O mankind, eat from whatever is on earth [that is] lawful and good.” (TMQ 2:168) which is general and includes everything, and the words of Allah (swt):

"Size haram kılındı: leş, kan, domuz eti." (TMQ 5:3) Ardından bu hüküm, bu şeylerin genelliğinden istisna olarak sayılan başka delillerle sınırlandırılır. Buna göre, arazi kiralamanın caiz olduğu yönünde ileri sürdükleri delil de çürütülmüş olmaktadır.

“Prohibited to you are dead animals, blood, the flesh of swine.’’ (TMQ 5:3) and then it is restricted by other evidences, which are made as exceptions from the generality of these things. Accordingly, the evidence they use for the permissibility of renting land has been refuted.

Arazi kiralamasına cevaz verenler, bunun delilinin Hanzala b. Kays'tan, Rafi' b. Hadîc'in naklettiğine göre şöyle dediği rivayet edilen hadis olduğunu söylerler:

Those who permit the renting of land say that the evidence for this is what has been narrated about Hanthala b. Qays from Rafi’ b. Khadij who said:

. بَِِا ينَْبُتُ عَلَى حَدَّثَنِِ عَمَّايَ أَنهَُّمْ كَانُوا يُكْرُونَ الأَرْضَ عَلَى عَهْدِ النَّبِِِّ « عَنْ ذَلِكَ، فَقُلْتُ لِرَافِعٍ: فَكَيْفَ الأَرْبِعَاءِ أَوْ شَيْءٍ يَسْتَثْنِيهِ صَاحِبُ الأَرْضِ، فَنَهَى النَّ بِ » هِيَ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ؟ فَقَالَ رَافِعٌ: لَيْسَ بَِِا بَأْسٌ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ .

. بَِِا ينَْبُتُ عَلَى حَدَّثَنِِ عَمَّايَ أَنهَُّمْ كَانُوا يُكْرُونَ الأَرْضَ عَلَى عَهْدِ النَّبِِِّ « عَنْ ذَلِكَ، فَقُلْتُ لِرَافِعٍ: فَكَيْفَ الأَرْبِعَاءِ أَوْ شَيْءٍ يَسْتَثْنِيهِ صَاحِبُ الأَرْضِ، فَنَهَى النَّ بِ » هِيَ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ؟ فَقَالَ رَافِعٌ: لَيْسَ بَِِا بَأْسٌ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ .

“Amcalarım bana, Peygamber ﷺ'in hayatta olduğu dönemde (yani Peygamber'in ashabının) su kenarlarında (nehirlerde) veya arazi sahibinin belirlediği bir ürün payı karşılığında araziyi ürün karşılığı kiraladıklarını söylediler. Peygamber ﷺ bunu yasakladı.” Ben Rafi‘‘e şunu sordum: “Peki arazinin dinar ve dirhem karşılığında kiralanması hakkında ne dersin?” O da şu cevabı verdi: “Dinar ve dirhem karşılığında kiralamada bir sakınca yoktur.” (Buhârî rivayet etmiştir.)

“My two uncles told me that they (i.e. the companions of the Prophet) used to rent the land in the lifetime of the Prophet for the yield on the banks of water streams (rivers) or for a portion of the yield stipulated by the owner of the land. The Prophet forbade it." I said to Rafi`, "What about renting the land for Dinars and Dirhams?" He replied, "There is no harm in renting for Dinars- Dirhams.” (reported by Al-Bukhari).

Sahih el-Buharî'deki rivayetten açıkça anlaşılmaktadır ki, "Dinar ve dirhem karşılığında kiralamada bir sakınca yoktur" cümlesi Allah'ın Resulü ﷺ'nin sözü değil, Râfi'in sözüdür. Bunu, Müslim'de Hanzale bin Kays el-Ensârî'nin kendisinden nakledilen rivayet de doğrulamaktadır; kendisi şöyle demiştir:

It is clear from the narration in Al-Bukhari that the sentence: “There is no harm in renting for Dinars- Dirhams” is not from the words of the Messenger of Allah (pbuh) but rather it is from the words of Rafi’. This is confirmed by what has been related in the narration in Muslim from Hanthala Bin Qays Al- Ansari himself, who said:

سَأَلْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ، فَقَالَ: لا بَأْسَ بِهِ، إِنَََّّا « عَلَى الْمَاذِيَانَاتِ وَأَقْبَالِ الجَْدَاوِلِ وَأَشْيَاءَ مِنْ الزَّرْعِ، كَانَ النَّاسُ يؤَُاجِرُونَ عَلَى عَهْدِ النَّبِِِّ فَيَهْلِكُ هَذَا وَيَسْلَمُ هَذَا، وَيَسْلَمُ هَذَا وَيهَْلِكُ هَذَا، فَلَمْ يَكُنْ لِلنَّاسِ كِرَاءٌ إِلا هَذَا، فَلِذَلِكَ زُجِرَ » عَنْهُ، فَأَمَّا شَيْءٌ مَعْ لُومٌ مَضْمُونٌ فَلا بَأْسَ بِهِ .

سَأَلْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ، فَقَالَ: لا بَأْسَ بِهِ، إِنَََّّا « عَلَى الْمَاذِيَانَاتِ وَأَقْبَالِ الجَْدَاوِلِ وَأَشْيَاءَ مِنْ الزَّرْعِ، كَانَ النَّاسُ يؤَُاجِرُونَ عَلَى عَهْدِ النَّبِِِّ فَيَهْلِكُ هَذَا وَيَسْلَمُ هَذَا، وَيَسْلَمُ هَذَا وَيهَْلِكُ هَذَا، فَلَمْ يَكُنْ لِلنَّاسِ كِرَاءٌ إِلا هَذَا، فَلِذَلِكَ زُجِرَ » عَنْهُ، فَأَمَّا شَيْءٌ مَعْ لُومٌ مَضْمُونٌ فَلا بَأْسَ بِهِ .

"Rafi' b. Khadij'e altın ve gümüş karşılığında arazi kiralamayı sordum; o da şöyle dedi: Kanallara yakın ve dere başlarında bulunan ya da tarlaların bir kısmı olan araziyi kiraya verenler için bunda bir sakınca yoktur. (Ancak) bazen bu kısım helak olur, şu kısım kurtulurdu; bazen de bu kısım kurtulur, öteki helak olurdu. Bu yüzden kiraya verenlere, yalnızca kurtulan kısım için kira ödenmiş olurdu. Bu sebeple Peygamber ﷺ bunu yasaklamıştır. Ancak kesin ve güvenilir bir şey (örneğin para) söz konusu olursa, bunda bir sakınca yoktur." Bu sözlerin sahibinin Peygamber ﷺ değil, Rafi' olduğunu açıkça gösterir. Dolayısıyla bu, rivayet içinde Rafi'nin kendi görüşüdür; Rafi'nin sözü şer'i bir delil değildir ve onun görüşü de şer'i bir delil değildir. Özellikle bunun aksini açıkça bildiren bir nass bulunduğunda bu durum daha da geçerlidir. Rafi', Elçinin ﷺ arazi kiralamayı yasaklamasından, o dönemde arazinin üzerinden çıkan ürün karşılığında kiraya verildiği anlamını çıkarmıştır; dolayısıyla arazinin altın ve gümüş karşılığında kiraya verilmesinde bir sakınca görmemiştir. Bunun Rafi'ye özgü bir anlayış olduğunu destekleyen şey, Buhari'nin Hanzala b. Kays el-Ensari'den rivayet ettiği ve onun Rafi' b. Hadîc'in şöyle dediğini işittiğini nakleden haberdir:

“I asked Rafi' b. Khadij about the renting of land for gold and silver, whereupon he said: There is no harm in it for the people let out land situated near canals and at the ends of the streamlets or portion of fields. (But it so happened) that at times this was destroyed and that was saved. whereas (on other occasions) this portion was saved and the other was destroyed and thus no rent was payable to the people (who let out lands) but for this one (which was saved). It was due to this that he (the Holy Prophet) prohibited it. But if there is something definite and reliable (e. g. money). there is no harm in it”, which explains explicitly that the speaker of those words was Rafi’ and not the Prophet , and so it is an opinion of Rafi’ related by him in the narration, and the words of Rafi’ are not a Shari’ah evidence, and his opinion is not a Shari’ah evidence. This is especially the case when there is text which directly contradicts it. So Rafi’ understood from the prohibition of the Messenger (pbuh) to rent land, and the land at that time used to be rented for what was produced from it, that the renting of land with gold and silver was no problem. What supports this being the specific understanding of Rafi’ is what was mentioned in the report in Al-Bukhari from Hanthala Bin Qays Al- Ansari that he heard Rafi’ b. Khadij say:

. كُنَّا أَكْثَرَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مُزْدَرَعًا، كُنَّا نُكْرِي الأَرْضَ بِالنَّاحِيَةِ مِنْهَا مُسَمًّى لِسَيِّدِ « الأَرْضِ، قَالَ: فَمِمَّا يُصَابُ ذَلِكَ وتَسْلَمُ الأَرْضُ، وَمَِِّا يُصَابُ الأَرْضُ وَيَسْلَمُ ذَلِكَ، فَنُهِينَا، » وَأَمَّا الذَّهَبُ وَالْوَرِقُ فَلَمْ يَكُنْ يوَْمَئِذٍ .

. كُنَّا أَكْثَرَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مُزْدَرَعًا، كُنَّا نُكْرِي الأَرْضَ بِالنَّاحِيَةِ مِنْهَا مُسَمًّى لِسَيِّدِ « الأَرْضِ، قَالَ: فَمِمَّا يُصَابُ ذَلِكَ وتَسْلَمُ الأَرْضُ، وَمَِِّا يُصَابُ الأَرْضُ وَيَسْلَمُ ذَلِكَ، فَنُهِينَا، » وَأَمَّا الذَّهَبُ وَالْوَرِقُ فَلَمْ يَكُنْ يوَْمَئِذٍ .

"Biz Medine halkından daha çok tarım yapardık. Araziyi, belirli ve sınırlandırılmış bir kısmının ürünü ev sahibine verilmek üzere kiralardık. Bazen o kısmın bitkileri afet vb. nedenlerle zarar görür, geri kalanı ise sağlam kalırdı; ya da tersi olurdu. Bunun üzerine Peygamber ﷺ bu uygulamayı yasakladı. Altın veya gümüş ise o dönemde (arazi kiralamada) kullanılmazdı." (Buhârî rivayet etmiştir.) Böylece şöyle demiştir:

“We worked on farms more than the people of Madinah. We used to rent the land at the yield of specific delimited portion of it to be given to the landlord. Sometimes the vegetation of that portion was affected by blights etc., while the rest remained safe and vice versa, so the Prophet forbade this practice. As for gold or silver, they were not used at that time (for renting the land)” (reported by Al-Bukhari). So he said:

. » وَأَمَّا الذَّهَبُ وَالْوَرِقُ فَلَمْ يَكُنْ يوَْمَئِذٍ « .

. » وَأَمَّا الذَّهَبُ وَالْوَرِقُ فَلَمْ يَكُنْ يوَْمَئِذٍ « .

“Altın ve gümüşe gelince, o dönemde bunlar kullanılmıyordu”; ve aynı rivayette Müslim, Ebu Davud ve Nesâî'nin Rafi'den naklettiği hadiste yer alan ifade şudur:

“As for gold and silver, they were not used at that time”, and what was in the report of Muslim, Abu Dawud and Al-Nasa’i from Rafi’ in the same narration:

. » فَأَمَّا شَيْءٌ مَعْلُومٌ مَضْمُونٌ فَلا بَأْسَ بِهِ « .

. » فَأَمَّا شَيْءٌ مَعْلُومٌ مَضْمُونٌ فَلا بَأْسَ بِهِ « .

"Kesin ve güvenilir olan bir şeyde ise haram yoktur." Bütün bunlar Rafi'nin anlayışıdır; onun anlayışı şer'i bir delil sayılmaz ve aynı zamanda onun görüşüne aykırı olan deliller de vardır.

“As for something that was definite and reliable, then there is no Haram in it.”, and so all of this is the understanding of Rafi’, and his understanding is not considered to be a Shari’ah evidence, and at the same time there is evidence which contradicts his view.

Ve arazi kiralanmasına izin verenler şunu da savunmaktadır: arazi kiralanmasının yasaklanmasına ilişkin deliller yalnızca o dönemde yapılan kiralama türüyle ilgilidir. O dönemde bir kişi araziyi, o arazide elde edilen ürünün bir kısmı karşılığında kiralardı; yani kiralayan, kira bedeli olarak arazinin bir bölümünü, vadinin verimli kısmını sahibi için eker, ya da belirli bir miktar yiyecek verir, ya da arazinin ürününden bir pay verirdi. Bu yasaklayan rivayetlerde nakledilen kiralama türleri bunlardı. Dolayısıyla yasak olan arazi kiralama türleri bunlardır, bunların dışındaki her türlü kiralama ise caizdir. Bu nedenle altın ve gümüş karşılığında arazi kiralamak da caizdir.

And those who permit the renting of land also argue that the evidences related to the prohibition of renting land are only regarding the type of renting which took place at that time, which was that a man would rent the land for a portion of what he harvested from it, in that the one renting would cultivate a part of the land in the river valley for the owner as rent, or give a fixed amount of food, or a portion of the yields from the land. These were the types of renting which were reported in the narrations prohibiting them, and so these are the forbidden types of renting land while anything else is permitted, and for this reason it is permitted to rent land for gold and silver.

Buna verilecek cevap şudur: Arazinin kiraya verilmesini yasaklayan deliller, yalnızca insanların muamelelerini yaptıkları şeylerle sınırlı değildir; aksine genel bir şekilde gelmiştir: { مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ فَلْيُزْرِعْهَا أَخَاهُ، وَلا يُكَارِيهَا بِثلُُثٍ وَلا بِرُبُعٍ وَلا « » بِطَعَامٍ مُسَمًّى }.

The answer to that is that the evidences which prohibit renting of land were not limited to what they used to conduct their transactions with, but rather came in a general form: . مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ فَلْيُزْرِعْهَا أَخَاهُ، وَلا يُكَارِيهَا بِثلُُثٍ وَلا بِرُبُعٍ وَلا « » بِطَعَامٍ مُسَمًّى .

"Kim bir arazi sahibi ise, onu ya kendisi ekip biçmeli ya da kardeşine ekip biçmesi için ödünç vermelidir. Onu üçte biri ya da dörtte biri (ürün) karşılığında veya belirli bir miktar ürün karşılığında kiralamamalıdır." (Ebu Davud tarafından rivayet edilmiştir);

“If anyone has land, he should cultivate it, or lend it to his brother for cultivation. He should not rent it for a third or a quarter (of the produce) or for specified among of produce.” (reported by Abu Dawud);.

. » عَنْ الْمُخَابرََة نهََى رَسُولُ اللَّهِ « .

. » عَنْ الْمُخَابرََة نهََى رَسُولُ اللَّهِ « .

Allah'ın Elçisi ﷺ Muhâbere'yi yasakladı” (Müslim, Câbir'den rivayet etmiştir);

“The Messenger of Allah (pbuh) forbade Al-Mukharaba” (reported by Muslim from Jabir);.

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَ زرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ لََْ يفَْعَلْ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَ زرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ لََْ يفَْعَلْ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

"Kim bir arazi sahibiyse, onu ya bizzat kendisi ekmeli ya da Müslüman kardeşine karşılıksız olarak vermelidir." (Cabir'den, Buhari tarafından rivayet edilmiştir.)

“Whoever has land should cultivate it himself or give it to his (Muslim) brother gratis.” (reported by Al-Bukhari from Jabir); .

.» أَنْ يؤُْخَذَ لِلأَرْضِ أَجْرٌ أَوْ حَ ظ نهََى رَسُولُ اللَّهِ «.

.» أَنْ يؤُْخَذَ لِلأَرْضِ أَجْرٌ أَوْ حَ ظ نهََى رَسُولُ اللَّهِ «.

"Allah'ın Elçisi (sallallahu aleyhi ve sellem), arazinin kirasını veya ortaklığını almayı yasaklamıştır." (Müslim, Câbir'den rivayet etmiştir). Bu rivayetlerdeki yasak genel niteliktedir; öyle ki, ziraat çeşitleri hakkında soruldukta Elçinin (sallallahu aleyhi ve sellem) cevabı belirli bir şey değil, genel bir kural olmuştur. Sünen-i Nesâî'de, Elçinin (sallallahu aleyhi ve sellem) arazi kiralamayı yasakladığı nakledilmiştir. Bunun üzerine sahabiler, "O halde, onu bir miktar tahıl karşılığında kiralarız" dediler; Elçi (sallallahu aleyhi ve sellem) de bu talebi reddederek "hayır" diye cevap verdi. Sonra ilkinden farklı bir ikinci durumu, onun iznini almak amacıyla sundular ve "Onu incir karşılığında kiralarız" dediler; Elçi (sallallahu aleyhi ve sellem) bu talebi de "hayır" diyerek reddetti. Ardından, ilk ikisinden başka bir üçüncü durumu Elçiye (sallallahu aleyhi ve sellem) izin alması için sundular ve "Biz onu nehir kenarındaki vadi üzerinde kiralardık" dediler; Elçi (sallallahu aleyhi ve sellem) üçüncü kez de "hayır" diyerek taleplerini reddetti. Bununla yetinmeyip, arazinin kullanım şeklini iki seçenekten birine sınırladı ve "Ya onu ekin ya da kardeşine ver" buyurdu. Zuhayr bin Râfi' şöyle demiştir:

“The Messenger of Allah (pbuh) has forbidden taking of rent or share of land.” (reported by Muslim from Jabir). The prohibition in these narrations are all general, to the point that when they asked about the types of farming, the answer of the Messenger (pbuh) was not specific, but rather he added a general rule – it is mentioned in Sunan Al-Nasa’i that the Messenger (pbuh) prohibited renting of land, and so they said: “in which case, we will lease it for some of the grain”, and the Messenger (pbuh) answered them by rejecting their request by saying no. Then, they presented him with a second situation different from the first in order to get his permission for it, so they said: “we will lease it in exchange for figs”, to which the Messenger (pbuh) replied no, rejecting that request as well. Then they presented a third situation other than the first two to the Messenger (pbuh) in order to get his permission, saying: “We used to lease it upon the river valley”, and so he replied to them for a third time rejecting what they had requested by saying no. He did not stop at that, but rather he limited the way that the land could be used to one of two options, saying: “Cultivate it or give it to your brother”. It is reported from Zuhayr Bin Rafi’ who said:

. قَالَ: مَا تَصْنَعُونَ بَِِحَاقِلِكُمْ؟ قُلْتُ: نؤَُاجِرُهَا عَلَى ال ربُعِ، دَعَانِِ رَسُولُ اللَّهِ « » أو عَلَى الأَوْسُقِ مِنْ التَّمْرِ وَالشَّعِيرِ، قَالَ: لا تَفْعَلُوا، ازْرَعُوهَا أَوْ أَمْسِكُوهَا .

. قَالَ: مَا تَصْنَعُونَ بَِِحَاقِلِكُمْ؟ قُلْتُ: نؤَُاجِرُهَا عَلَى ال ربُعِ، دَعَانِِ رَسُولُ اللَّهِ « » أو عَلَى الأَوْسُقِ مِنْ التَّمْرِ وَالشَّعِيرِ، قَالَ: لا تَفْعَلُوا، ازْرَعُوهَا أَوْ أَمْسِكُوهَا .

“Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) beni çağırdı ve şöyle sordu: Ekilebilir arazilerinle ne yapıyorsun? Dedim ki: Allah'ın Resulü, onları kanallarla sulananları kuru hurma veya arpa karşılığında kiralıyoruz. Buyurdu ki: Bunu yapma. Ya onları ek ya da (başkalarının) ekmesine izin ver veya kendin alıkoy.” (Müttefekun aleyh). Önceki iki rivayetten açıkça anlaşılmaktadır ki Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem), onları daha önce yaptıkları şeyden men ettikten sonra, sözünü genel bir ifadeyle bitirmiştir: “Ek ya da kardeşine ver”; “Kendin ek ya da ekilmeden bırak”. Dolayısıyla rivayetler genel kalmakta ve yaptıkları muamelelerin türüyle sınırlandırılmamaktadır. Kayıtsız olan bir şey kayıtlanmaz; yani yasak, yasaklandığı zaman insanların kiralama şekliyle sınırlı değildir, aksine yasak, arazi kiralamanın her türlüsü için tamamen genel olarak geçerlidir. Bu, insanların yüksek faizle tefecilik işlemleri yaptığı dönemde faizin yasaklanmasına benzer; orada da yalnızca yapılan işlem türü değil, bütün faiz yasaklanmıştır. Buna göre arazinin altın, gümüş veya başka herhangi bir şeyle kiralanması yasaktır. Bu nedenle, yasağın geldiği dönemde insanların yaptığı arazi kiralama türleriyle rivayeti sınırlayanların çıkarımının yanlış olduğu ortaya konmuştur.

“The Messenger of Allah (pbuh) sent for me and asked: What do you do with your cultivable lands? I said: Allah (swt)'s Messenger (pbuh), we rent those irrigated by canals for dry dates or barley. He said: Don't do that. Cultivate them or let them be cultivated (by others) or retain them yourself.’” (agreed upon). From the two previous narrations it is clear that after the Messenger (pbuh) prohibited them from what they used to do, he ended his words with a general text: “Cultivate it or give it to your brother”: “Cultivate it yourselves, or keep it uncultivated”, and therefore the narrations remain general and not restricted to how they used to transact, so something unrestricted is not restricted; in other words, they are not restricted to how they used to rent land when the prohibition was made, rather the prohibition remains general for all renting of land, completely, similar to the prohibition of interest which occurred when the people used to carry out usurious transactions with a high rate of interest, and all interest was prohibited not just the type of transactions they used to do. Accordingly, renting the land by anything is prohibited, whether by gold, silver or anything else. Therefore, the deduction of those who restrict the narration to the types of land rental which people used to do at the time the prohibition came has been proven false.

Arazi kiralanmasına izin verenler, bu iznin delilinin Ebu Davud ve En-Nesai'nin rivayet ettiği hadis olduğunu da söylerler; En-Nesai'nin lafzı şöyledir:

Those who permit the renting of land also say that the evidence for this permission is what has been extracted by Abu Dawud and Al-Nasa’i, with the wording of Al-Nasa’i:

. عَنْ الْمُحَاقَ لَةِ وَالْمُزَابَ نَةِ، وَقَالَ: إِنَّمَا يَ زْرَعُ ثَلاثَةٌ: رَجُلٌ لَهُ نَ هَى رَسُولُ اللَّهِ « أَرْضٌ فَ هُوَ يَ زْرَعُهَا، أَوْ رَجُلٌ مُنِحَ أَرْضًا فَ هُوَ يَ زْرَعُ مَا مُنِحَ، أَوْ رَجُلٌ اسْتَكْرَى أَرْضًا بِذَهَبٍ » أَوْ فِضَّةٍ .

. عَنْ الْمُحَاقَ لَةِ وَالْمُزَابَ نَةِ، وَقَالَ: إِنَّمَا يَ زْرَعُ ثَلاثَةٌ: رَجُلٌ لَهُ نَ هَى رَسُولُ اللَّهِ « أَرْضٌ فَ هُوَ يَ زْرَعُهَا، أَوْ رَجُلٌ مُنِحَ أَرْضًا فَ هُوَ يَ زْرَعُ مَا مُنِحَ، أَوْ رَجُلٌ اسْتَكْرَى أَرْضًا بِذَهَبٍ » أَوْ فِضَّةٍ .

"Allah'ın Resulü (ﷺ), Al-Muhaqalah'ı (buğday karşılığı arazi kiralamayı) ve Al-Muzabanah'ı yasakladı ve şöyle buyurdu: 'Yalnızca üç kişi ekim yapabilir: Kendisine ait olan araziyi eken bir adam; kendisine verilen araziyi ekip işleyen bir adam; ve altın ya da gümüş karşılığında arazi kiralayan bir adam.'"

“The Messenger of Allah (pbuh) forbade Al-Muhaqalah (renting of land for wheat) and Al-Muzabanah, and said: 'Only three may cultivate: A man who has land which he cultivates; a man who was given some land and cultivates what he was given; and a man who takes land on lease for gold or silver.”.

Ayrıca, el-Hâfız'ın el-Feth'te yanlışlıkla Ebû Dâvûd'a nisbet ettiği, oysa Nesâî'den olan rivayet şudur: Ubeydullah (SWT) bin Sa'd bin İbrâhîm bize rivayet etti, amcam bana anlattı, dedi ki: Babam bize, Muhammed bin İkrime'den, o da Muhammed bin Abdurrahman bin Lebîbe'den, o da Sa'd b. Ebî Vakkâs'tan (ra) rivayet etti; o şöyle dedi:

Further, what Al-Hafidh in Al-Fateh mistakenly attributed to Abu Dawud, while it is from Al-Nasa’i, he said: Ubayd Allah (swt) bin Sa’ad bin Ibrahim told us, my uncle told me, he said my father told us from Muhammad ibn Ikrimah from Muhammad ibn Abdur Rahman ibn Labiyyah from Sa’ad b. Abi Waqqas (ra) who said:

. مَزَارِعَهُمْ بِمَا يَكُونُ كَانَ أَصْحَابُ الْمَزَارِعِ يُكْرُونَ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ « فَاخْتَصَمُوا فِي بَ عْضِ ذَلِكَ، فَ نَ هَاهُمْ عَلَى السَّاقِي مِنْ الزَّرْعِ، فَجَاءُوا رَسُولَ اللَّهِ » أَنْ يُكْرُوا بِذَلِكَ وَقَالَ: أَكْرُوا بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ رَسُولُ اللَّهِ .

. مَزَارِعَهُمْ بِمَا يَكُونُ كَانَ أَصْحَابُ الْمَزَارِعِ يُكْرُونَ فِي زَمَانِ رَسُولِ اللَّهِ « فَاخْتَصَمُوا فِي بَ عْضِ ذَلِكَ، فَ نَ هَاهُمْ عَلَى السَّاقِي مِنْ الزَّرْعِ، فَجَاءُوا رَسُولَ اللَّهِ » أَنْ يُكْرُوا بِذَلِكَ وَقَالَ: أَكْرُوا بِالذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ رَسُولُ اللَّهِ .

Allah Resulü'nün (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında, toprak sahipleri ekilebilir arazilerini, ırmak kenarlarında sulama için biten her ne ürün varsa onun karşılığında kiraya verirlerdi. Bu tür meseleler hakkında anlaşmazlığa düştüklerinde Allah Resulü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) gelip konuyu ona arz ettiler; Allah Resulü de (sallallahu aleyhi ve sellem) bu şartlarla arazi kiralamalarını yasakladı ve şöyle buyurdu: "Onu altın veya gümüş karşılığında kiraya verin." Nesâî ayrıca şunu ekledi: "Bu rivayet, Süleyman'dan, o da Râfi'den, o da amcalarından biri aracılığıyla nakledilmiştir."

“At the time of the Messenger of Allah (pbuh), landowners used to lease their arable land in return for whatever grew on the banks of the streams for irrigation. They came to the Messenger of Allah (pbuh) and referred a dispute concerning such matters to him, and the Messenger of Allah (pbuh) forbade them to lease land on such terms, and said: 'Lease it for gold or silver.'”, and Al-Nasa’i added: “this narration was reported from Sulaiman from Raafi’ who said from one of his uncles”.

Ayrıca Ebu Davud'un rivayet ettiği şu habere de dayanırlar; Ebu Davud dedi ki: Bize Osman İbn Ebi Şeybe rivayet etti, bize Yezid İbn Harun rivayet etti, bize İbrahim İbn Sa'd haber verdi, Muhammed İbn İkrime İbn Abdurrahman İbn el-Haris İbn Hişam'dan, o Muhammed İbn Abdurrahman İbn Ebi Leyla'dan, o Said İbn el-Müseyyeb'den, o da Sa'd'dan naklen dedi ki:

They also use the narration from Abu Dawud who said: Uthman ibn Abi Shayba told us Yazeed ibn Haroon told us Ibrahi ibn Sa’ad informed us from Muhammad bin Ikrimah bin Abdur Rahman bin Al-Harith bin Hisham from Muhammad bin Abdur Rahman bin Abi Labeeba from Sa'id ibn Musayyib from Sa’ad, he said:

. كُنَّا نُكْرِي الأَرْضَ بِمَا عَلَى السَّوَاقِي مِنْ الزَّرْعِ وَمَا سَعِدَ بِالْمَاءِ مِنْ هَا، فَ نَ هَانَا « » عَنْ ذَلِكَ وَأَمَرَنَا أَنْ نُكْرِيَ هَا بِذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ رَسُولُ اللَّهِ .

. كُنَّا نُكْرِي الأَرْضَ بِمَا عَلَى السَّوَاقِي مِنْ الزَّرْعِ وَمَا سَعِدَ بِالْمَاءِ مِنْ هَا، فَ نَ هَانَا « » عَنْ ذَلِكَ وَأَمَرَنَا أَنْ نُكْرِيَ هَا بِذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ رَسُولُ اللَّهِ .

"Akarsu kenarlarında yetişenler ve onlardan sulananlar için arazi kiraya verirdik. Allah'ın Elçisi ﷺ bunu yapmamızı yasakladı ve arazinin altın veya gümüş karşılığında kiraya verilmesini emretti."

“We used to lease land for what grew by the streamlets and for what was watered from them. The Messenger of Allah (pbuh) forbade us to do that, and commanded us to lease if for gold or silver.”.

Bu üç rivayetin, altın ve gümüşle arazi kiralamanın caiz olduğuna delalet ettiğini söylediler.

They said that these three narrations indicate the permission of renting land with gold and silver.

Bu rivayetlerin altın ve gümüşle arazi kiralamanın caiz olduğuna delil olarak kullanılmasının uygun olmadığı, bu cevabın içeriğidir.

The reply to this is that these narrations are not suitable to be used as evidence for the permission of renting land by gold and silver.

Birinci rivayete gelince, En-Nesâî, Resûlullah'a (sallallâhu aleyhi ve sellem) izafeten merfû' olan rivayetin sözlerinin Muhâkale ve Müzâbene'nin yasaklanması olduğunu ve geri kalan kısmın Saîd bin el-Müseyyeb'in sözlerinden idrac edilmiş (birleştirilmiş) olduğunu açıkça belirtmiştir. Sünen-i En-Nesâî'de rivayetin sonunda şu ifade yer almaktadır: (İsrâil, bunu Târiq'ten ayırmış ve böylece ilk kısmı mursel olarak rivayet etmiş -yani ravinin adını zikretmeden Peygamber'in sözü olarak nakletmiş- ikinci kısmı ise Saîd'in sözü olarak almıştır).

With respect to the first narration, Al-Nasa’i explained clearly that the words of the narration which is (Marfu’) to the Messenger (pbuh) are the prohibition of Al-Muhaaqalah and Al- Muzaabanah, and the remainder is extra/combined (Mudraj) from the words of Sa'id Bin Al-Musayyib. In Sunan Al-Nasa’i it mentions the following at the end of the narration: (Israel differentiated it from Tariq, and so he did Irsal (Mursal) of the first part (in other words, made it from the words of the Prophet without mentioning the narrator), and made the second part from the words of Sa‘id).

İkinci ve üçüncü rivayetler delil olarak kullanılmaya uygun değildir; çünkü her iki senet de Muhammed bin ‘Abdurrahman bin Libi üzerinden gelmektedir ve bazen İbn Ebi Libi diye de anılmaktadır. Kendisi, İbn Hibban dışında kimse tarafından güvenilir sayılmamıştır. İbn Hacer, et-Takrib'de şöyle demiştir: "Zayıftır, irsal (senet arasındaki ravilerin adını zikretmeme) çok yapar." Ez-Zehebi de Mizanü'l-İtidal'de şöyle demiştir: "Yahya dedi ki: Rivayetleri dikkate alınmaz. Ed-Daraknutni onun zayıf olduğunu söylemiş, bir başkası da onun güçlü olmadığını belirtmiştir." Et-Tathyeel ‘Ala’l-Tahtheeb kitabında ise şöyle geçer: "İbn Ebi Hatim dedi ki: Hammad, bir adamdan (yani İbn Ömer'den) naklen şöyle demiştir: Malik'e, Said İbn Müseyyeb'den rivayet eden Muhammed bin ‘Abdurrahman hakkında sordum, o da: 'Güvenilir değildir' dedi."

The second and third narrations are not suitable for use as evidence, this is because both chains come through Muhammad Bin ‘Abd Al-Rahman Bin Libi, and it is sometimes said Ibn Abi Libi, who was not deemed as trustworthy except by Ibn Hibban. Ibn Hajr said in Al-Taqrib: “weak, does a lot of Irsal (not mentioning the name of the narrators in between)”, and Al-Dhahabi said in Mizan Al-‘I‘tidal: “Yahya said: his narration are not to be considered, and Al-Daraqutni said he is weak, and another said he is not strong” and in Al-Tathyeel ‘Ala ’l-Tahtheeb book: “Ibn abi Hatim said: Hamad from a man (in other words, Ibn Umar), who said: I asked Malik about Muhammad b. ‘Abd Al-Rahman who narrated from Sa'id Ibn Musayyib, and he said: he is not trustworthy”.

Hadisi Hasan olarak değerlendirenler, örneğin El-Elbânî, bu sonuca ulaşırken ek şahitlere dayandıkları için görüşleri doğru değildir. Metin sahih olanla çeliştiği sürece bu durum gerçekleşemez. Her iki rivayetin sonunda, Allah'ın Resulü ﷺ'in onlara altın ve gümüşle kira vermelerini emrettiği belirtilmektedir. Oysa Buhârî'de Râfi'den şu nakledilmiştir: "Altın ve gümüşe gelince, o dönemde bunlar kullanılmıyordu." Yani, arazi kiralama işlemlerinde kullanılmıyordu. Oysa arazi kiralama işlemleri yapılıyordu, altın ve gümüş de mevcuttu ve bunlarla arazi kiralama dışındaki işlemlerde alışveriş yapılıyordu. Eğer Allah'ın Resulü ﷺ onlara altın ve gümüşle kira vermelerini emretmiş olsaydı, bu o zaman uygulanırdı ve bunu rivayet ederdi. Ancak bunu rivayet etmemiş, üstelik bizzat o dönemde arazi kiralamada altın veya gümüşün kullanılmadığını bildirmiştir.

As for those who deemed the report as Hasan such as Al- Albani, their conclusion is not accurate, since they relied upon additional witnesses to make this result. This cannot occur if the text contradicts that which is authentic, and it mentions at the end of both narrations that the Messenger of Allah (pbuh) ordered them to rent with gold and silver, and yet it was reported in Al-Bukhari from Rafi’,“As for gold and silver they were not used at that time”, or, in other words, they were not used in transactions for renting land, even though renting land took place and gold and silver was available and they used to transact with it in issues other than renting land, and if the Messenger (pbuh) had ordered them to rent with gold and silver then it would have taken place at that time, and he would have reported that. But he didn’t report that, and over and above that he reported that in fact gold or silver was not used for renting land at that time.

Buna göre, rivayetin ek şahitler (diğer rivayetler) yoluyla hasen derecesine yükseltilmesi doğru değildir; çünkü iki rivayetin sonunda şu ifade yer almaktadır: "ve bizi onu altın ve gümüşle kiralamaya emretti." Dolayısıyla iki rivayetin bu kısmı zayıf olarak kalır ve delil olarak kullanılamaz.

Accordingly the making Hasan of the report through additional witnesses (other narrations) is not correct since the end of the two narrations mentions: “and ordered us to rent it with gold and silver”, and so this part of the two narrations remain weak and cannot be used as evidence.

Arazi kiralamasına izin verenler, bunun delilinin insanların bunu yapageldiği olduğunu ve sahabenin icmaının da bulunduğunu ileri sürmektedirler. İnsanların uygulamasına gelince, İbn Ömer'in Allah'ın Resulü ﷺ zamanında, Ebu Bekir (ra), Osman (ra) ve Muaviye'nin valiliği döneminin bir kısmında arazisini kiraya verdiği rivayet edilmiştir. Ayrıca İbn Arabi el-Maliki, sahabenin arazi kiralanmasının caiz olduğu konusunda icma ettiklerini nakletmiştir; bu da arazi kiralamanın caiz olduğunu göstermektedir.

Those who permit the renting of land also claim that the evidence for permitting land rental, is that the people used to do so, as well as the Ijma’ of the companions. As for the peoples’ transactions, it is narrated that Ibn Umar used to rent his land at the time of the Messenger of Allah (pbuh) , Abu Bakr (ra), ‘Uthman (ra) and part of the time in the governorship of Mu’awiyah, and Ibn Al- Arabi Al-Maliki narrated an Ijma’ of the companions upon the permission of renting land, which indicates that renting land is permitted.

Şerîat'te insanların belli bir şekilde muamele etmesi, bunun caiz olduğuna dair bir delil değildir; delil mutlaka Kitap'tan veya Sünnet'ten bir şer'î nasstır. Buna ek olarak, İbn Ömer'in arazisini kiraya verdiğine dair rivayet delil olarak elverişli değildir; çünkü o, arazinin kiraya verilmesini yasaklayan rivayeti duyunca bu uygulamayı bırakmıştır. Bu durum, İbn Ömer'den gelen iki rivayetle teyit edilmiştir: Rafi' yoluyla, Ammâye'den nakledilen rivayette "İbn Ömer arazi kiralamayı bıraktı" denmektedir; İbn Ömer'in kendi sözünde ise şöyle buyurulmuştur: "Rafi' bin Hadîc'in bu rivayeti söylediğini duyana kadar ortaklık usulü ekim (müzâraa) konusunda bir sakınca görmüyorduk." Bundan anlaşılan, bu rivayetten sonra müzâraa'da bir sakınca gördüğü ve müzâraa'nın da arazi kiralamak olduğudur. Bu sebeple insanların muamelesine dayanan delil reddedilir, İbn Ömer'in fiilini delil saymak da reddedilir. Arazi kiralamanın caizliğini gösterdiği ileri sürülen sahabe icmâına gelince, bu aslında Musâkat (ağaçları ürünün bir kısmı karşılığında bakıma vermek) üzerine bir icmâdır. Zira Peygamber ﷺ'in Hayber arazisini Yahudilere kiraya verdiği bilinmektedir. İbn Arabî bu icmâyı nakletmiş ve Ömer'in (ra) Peygamber ﷺ'in Hayber halkıyla muamele ettiğine dair rivayetini açıklarken, sahabenin bu kiralamanın caizliği üzerinde icmâ ettiğini söylemiştir. Dolayısıyla onun naklettiği icmâ, arazi kiralama üzerine değil, Musâkat üzerine bir icmâdır ve bu yüzden arazi kiralamanın caizliğine delil olarak kullanılamaz. Sonuç olarak, bu konu arazi kiralamanın caizliğini göstermek için delil olarak kullanılmaya elverişli değildir.

The response to this is: the fact that people transact a certain way is not a Shari’ah evidence for its permission, but rather the evidence must be a Shari’ah text either from the Book or the Sunnah. In addition to that, the narration regarding Ibn Umar renting his land is not suitable for an evidence since once he heard the narration (prohibiting the renting of land) he stopped doing it. This has been confirmed by two narrations from him that he stopped renting land due to it being prohibited; in the narration from Rafi’ from Ammayah it is mentioned that: “Ibn Umar stopped renting land”, and in the narration from Ibn Umar himself he said: “We didn’t use to see any problem in share-cropping until we heard Rafi’ Bin Khadij say the narration”, and the understanding from this is that he then saw a problem in sharecropping, and share-cropping is renting of land. Based upon this, the evidence regarding peoples’ transactions is rejected, and the use of Ibn Umar’s actions as proof is likewise rejected. As for the Ijma’ of the companions, which is claimed to be an Ijma’ upon the permission of renting land, it is rather Ijma’ upon Al-Musaqah (renting trees for a portion of their yields) based upon the Messenger of Allah (pbuh) leasing the land of Khaybar to the Jews, and it is not an Ijma’ upon renting land. This is because Ibn Al-‘Arabi was the one who narrated this Ijma’, and mentioned it in the explanation of the narration of Umar (ra) that the Prophet did business with the people of Khaybar, and so the companions had an Ijma’ on the permission of this renting. Therefore, this is the Ijma’ that he is relating, which is an Ijma’ upon Al-Musaqah and not upon the renting of land, and so it cannot be used as evidence. Accordingly, it is not suitable to be used as an evidence to indicate the permission of renting land.

Arazi kiralamasına izin verenler, altın ve gümüşle arazi kiralanmasının caiz olduğu konusunda Sahabe'nin icmaının bulunduğunu delil olarak ileri sürmektedirler. Fethu'l-Bari'nin yazarı şöyle demiştir: "İbnu'l-Munzir, Resulullah ﷺ'in ashabının altın ve gümüşle arazi kiralanmasında ittifak ettiğini iddia etmiştir." Dolayısıyla bu icma, altın ve gümüşle kiralamanın caiz olduğuna dair bir delildir.

And those who permit renting of land claim that there is an Ijma’ of the companions upon the permission of renting land by gold and silver as an evidence, and the author of Al-Fateh wrote: “And Ibn Munthir claimed that the Messenger (pbuh)’s companions agreed upon the renting of land by gold and silver”, and so this Ijma’ is an evidence for the permission of renting by gold and silver.

Bunun cevabı şudur: arazi kiralamanın yasaklanmasıyla ilgili rivayetler, bu icmayı geçersiz kılar; çünkü yasak genel bir nitelikteydi, nitekim Peygamber ﷺ şöyle buyurmuştur:

The answer to this is that the narrations related to the prohibition of renting land invalidate this Ijma’ since the prohibition was general, as the Prophet said:

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا، أَوْ لِيُحْرِثْهَا أَخَاهُ، وَإِلاَّ فَلْيَدَعْهَا « .

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا، أَوْ لِيُحْرِثْهَا أَخَاهُ، وَإِلاَّ فَلْيَدَعْهَا « .

“Kimin toprağı varsa onu ekmeli ya da kardeşine ektirmeli, bunu yapmıyorsa bırakmalıdır” (Müslim, Câbir'den rivayet etmiştir). Ayrıca Müslim'in Ebû Hüreyre'den rivayetinde, Ebû Hüreyre şöyle demiştir: Allah'ın Elçisi ﷺ buyurdu ki:

“Whoever has land should cultivate it, or let his brother cultivate it, and if not, then give it up” (reported by Muslim from Jabir), and in the narration from Muslim from Abu Hurayrah who said that the Messenger of Allah (pbuh) said:

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا، أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ، فَإِنْ أَبََ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا، أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ، فَإِنْ أَبََ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

“Kimin bir arazisi varsa, onu ya kendisi ekmeli ya da kardeşinin ekmesine izin vermelidir; eğer bunu yapmayı reddederse, arazisi elinden alınır.” Onun sözleri: “Aksi takdirde onu bırakmalıdır” ve “eğer reddederse, arazisi elinden alınır” ifadesi, altın ve gümüşle kiralamanın caiz olmadığına delildir. Aynı şekilde, rivayetler de hükmü, daha önce açıklandığı gibi, başka hiçbir seçeneğe yer bırakmayacak şekilde iki seçenekle sınırlandırmaktadır. Peygamber ﷺ’in sözleri:

“Whoever has some land, then he should cultivate it, or let his brother cultivate it, and if he refuses, then his land is taken (from him)”. His words: “and if not, then give it up”, and: “if he refuses, then his land is taken (from him)”, is evidence for the absence of permission for renting by gold and silver. In the same manner, the narrations limit the rule to two options at the exclusion of any others as has been previously explained: the words of the Prophet :

.» ازْرَعْهَا أَوْ امْنَحْهَا أَخَاكَ « .

.» ازْرَعْهَا أَوْ امْنَحْهَا أَخَاكَ « .

„ekin ek ya da kardeşine ver“, ona seçmesi için iki seçenek verdi; bunların dışında üçüncü bir seçenek yoktur. Bahsedilen icma ise üçüncü bir seçeneğe (altın ve gümüş) izin vermektedir; bu da çelişkilidir. Bu durumda tercih yapılması (delillerin tartılması) gerekir; zikredilen rivayetlerin senedi ise icmanın senedinden daha güçlüdür. Bunun yanı sıra icma yalnızca herkesin ya izin verdiği ya da yasakladığı konuda oluşur; henüz gerçekleşmemiş bir durum üzerinde ise icma olamaz. Altın ve gümüşle arazi kiralama da insanların yaptığı bir şey değildi; Buhârî'nin Râfi‘'den rivayet ettiği şu sözde de belirtildiği gibi: „Altın ve gümüşe gelince, o dönemde bunlar kullanılmıyordu.“ Bir de Hanzale b. Kays'tan [rivayet edilen hadis]:

“cultivate it or give it to your brother”, gave him two options to choose between, and there is no third option apart from them, and the consensus mentioned permits a third option (gold and silver), which is contradictory. This requires Tarjeeh (weighing up the evidences), and the narrations mentioned have a stronger chain than that of the consensus, and this is apart from the fact that consensus is only upon something that all have either agreed its permission or prohibition; as for something which has not occurred yet, then it cannot have an Ijma’ upon it, and renting land by gold and silver was not something that the people used to do, as narrated in Bukhari from Rafi’: “As for gold and silver, they were not used at that time”, and from Hanthala b. Qays:

. سَأَلْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ فَقَالَ: لا بَأْسَ بِهِ، إِنََّّاَ « عَلَى الْمَاذِيَانَاتِ وَأَقْبَالِ الجَْدَاوِلِ وَأَشْ يَاءَ مِنْ الزَّرْعِ، كَانَ النَّاسُ يؤَُاجِرُونَ عَلَى عَهْدِ النَّبِِِّ فَيَهْلِكُ هَذَا وَيَسْلَمُ هَذَا، وَيَسْلَمُ هَذَا وَيهَْلِكُ هَذَا، فَلَمْ يَكُنْ لِلنَّاسِ كِرَاءٌ إِلاَّ هَذَا؛ فَلِذَلِكَ زُجِرَ » عَنْهُ، فَأَمَّا شَيْءٌ مَعْلُومٌ مَضْمُونٌ فَلا بَأْسَ بِهِ .

. سَأَلْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ بِالذَّهَبِ وَالْوَرِقِ فَقَالَ: لا بَأْسَ بِهِ، إِنََّّاَ « عَلَى الْمَاذِيَانَاتِ وَأَقْبَالِ الجَْدَاوِلِ وَأَشْ يَاءَ مِنْ الزَّرْعِ، كَانَ النَّاسُ يؤَُاجِرُونَ عَلَى عَهْدِ النَّبِِِّ فَيَهْلِكُ هَذَا وَيَسْلَمُ هَذَا، وَيَسْلَمُ هَذَا وَيهَْلِكُ هَذَا، فَلَمْ يَكُنْ لِلنَّاسِ كِرَاءٌ إِلاَّ هَذَا؛ فَلِذَلِكَ زُجِرَ » عَنْهُ، فَأَمَّا شَيْءٌ مَعْلُومٌ مَضْمُونٌ فَلا بَأْسَ بِهِ .

“Rafi' b. Khadij'e, toprağın altın ve gümüş karşılığında kiraya verilmesi hakkında sordum; o da şöyle dedi: Kanal kenarında ve su akıntılarının uçlarında bulunan ya da tarlanın bir bölümü olan toprakları kiraya verenler için bunda bir sakınca yoktur. (Ancak oluyordu ki) bazen bu kısım mahvolur, o kısım kurtulurdu; bazen de bu kısım kurtulur, o kısım mahvolurdu ve böylece toprak sahiplerine, yalnızca kurtulan kısım için kira ödenirdi. Bundan dolayı (Peygamber ﷺ) bunu yasakladı. Ama kesin ve güvenilir bir şey (örneğin para) söz konusu olursa, bunda bir sakınca yoktur.” Bu iki rivayet, o dönemde toprağın altın ve gümüş karşılığında kiraya verilmesinin yapılmadığını göstermektedir; bu da gerçekleşmiş bir durum üzerine bir icmanın varlığını ortadan kaldırır. Sahabe icması, bir delili ortaya çıkarmanın bir yoludur (kâşif an delil) ve tartışılıp üzerinde anlaşılmış bir görüşleri değildir. Dolayısıyla sahabenin, bu eylemin hükmünün şu veya bu olduğu yönündeki icması, onların Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) bu hükmü söylediğini duymaları, ya da yapmasını görmeleri, ya da yapıldığını bilerek buna sessiz kalması anlamına gelir; sahabe de hükmü delilini aktarmadan rivayet eder. Bu ancak gerçekte olmuş bir şeyle gerçekleşebilir, çünkü şeriat yapılan eylemler ve olan olaylar üzerine konulmuştur, akademik varsayımlar üzerine değil; bu nedenle sahabenin icmasının mevcut bir şey üzerine olması zorunludur. Altın ve gümüş karşılığında toprak kiralamanın varlığı sahih rivayetlerle nefyedildiği sürece, bu, sahabenin bu konuda herhangi bir icmasının varlığının da nefyedilmesi demektir. Aynı şekilde Ömer'in (radıyallahu anh) minberden sahabe topluluğuna söylediği şu sözde de durum böyledir:

“I asked Rafi' b. Khadij about the renting of land for gold and silver, whereupon he said: There is no harm in it for the people let out land situated near canals and at the ends of the streamlets or portion of fields. (But it so happened) that at times this was destroyed and that was saved. whereas (on other occasions) this portion was saved and the other was destroyed and thus no rent was payable to the people (who let out lands) but for this one (which was saved). It was due to this that he (the Holy Prophet) prohibited it. But if there is something definite and reliable (e. g. money). there is no harm in it.” These two narrations indicate that renting land by gold and silver did not take place at that time, which negates the presence of an Ijma’ upon something that took place. The Ijma’ of the companions is simply a method to uncover an evidence (Kashif ‘An Dalil), and not an opinion of theirs that they agreed upon after debating and agreeing upon it. Therefore, their Ijma’ that the rule for this action is such and such means that they heard the Messenger (pbuh) say that rule, or he was seen to do it, or he remained silent upon it (having known of it being done), and so the companions narrate the rule without relating the evidence. This cannot occur except with something that occurred in reality, since the Shari’ah was legislated upon actions that were done and occurrences that took place, and not upon academic hypotheses, and therefore it is imperative that the Ijma’ of the companions is upon something that was present. And as long as the presence of people renting land by gold and silver has been negated by authentic narrations, then this is a negation of the presence of any Ijma’ of the companions upon it. In the same manner when Umar (ra) said to a crowd of companions from the pulpit:

.» مَنْ أَحْيَا أَرْضاً مَيْتَةً فَهِيَ لَهُ وَلَيْسَ لِمُحْتَجِرٍ حَ ق بعَْدَ ثَلاثِ سِنِيَ « .

.» مَنْ أَحْيَا أَرْضاً مَيْتَةً فَهِيَ لَهُ وَلَيْسَ لِمُحْتَجِرٍ حَ ق بعَْدَ ثَلاثِ سِنِيَ « .

“Kim ölü bir toprağı canlandırırsa, o toprak onundur; bir arazinin etrafını çitle çevirip (ekmeyen) kimse ise, üç yıl sonra (ekilmemişse) o arazide artık hiçbir hakkı yoktur.” (Ebû Yûsuf’un el-Harâc’ında Sâlim b. Abdullah (swt)’tan nakledilmiştir.) Böylece, araziyi çitle çevirenin üç yıl sonra hiçbir hakkının kalmayacağını hükme bağlamıştır; çünkü “hak” kelimesi olumsuzluk bağlamında nekre (belirsiz isim) olarak geçmiştir ve bu yüzden genel olup her türlü hakkın olumsuzlanmasını kapsar. Eğer araziyi altın ve gümüşle kiralamak caiz olsaydı, üç yıl sonra bu araziden alınmazdı. Ömer (ra) bunu söylemiş ve sahabenin gözü önünde ve kulağı önünde bunu uygulamıştır; sahabeden hiçbiri ona karşı çıkmamıştır, dolayısıyla bu bir icmâdır. Arazi kiralanmasına izin verenler ise, bunun caiz olduğunun delilinin İbn Abbas’tan nakledilen rivayet olduğunu söylerler; İbn Abbas şöyle demiştir:

“whoever revives a dead land, it belongs to him, and the one who fenced it off , then has no right in it after three years (if not cultivated).” (mentioned by Abu Yusuf in Al-Kharaj from Salim b. ‘Abd Allah (swt)). And so he prohibited the one who fenced the land from any rights after three years, since his word: “right” is an indefinite noun in the context of a negation which is therefore general and encompasses a negation of all rights. So, if he was allowed to rent it by gold and silver, it wouldn’t have been taken from him after three years, and Umar (ra) said this and acted upon it in front of the sight and hearing of the companions and none of them refuted him and so it is a consensus. And those who permit the renting of land say that the evidence for its permissibility is the narration from Ibn ‘Abbas who said:

. زَارَعَةِ، وَلَكِنَّهُ قَالَ: أَنْ يََْنَحَ أَحَدَكُمْ أَخَاهُ خَيْرٌ لَهُ مِ « ُ إِنَّ اللهَ لََْ ينَْهَ عَنِ الم نْ أَنْ يَأْخُذَ » شَيْئاً مَعْلُوم اً .

. زَارَعَةِ، وَلَكِنَّهُ قَالَ: أَنْ يََْنَحَ أَحَدَكُمْ أَخَاهُ خَيْرٌ لَهُ مِ « ُ إِنَّ اللهَ لََْ ينَْهَ عَنِ الم نْ أَنْ يَأْخُذَ » شَيْئاً مَعْلُوم اً .

“Allah (swt) bunu yasaklamadı, ancak şöyle buyurdu: Bir kişinin, toprağını kardeşine karşılık almadan vermesi, bunun için belirli bir miktar almasından daha iyidir.” (Muttefekun aleyh). İbn Mâce, İbn Abbas'tan şu rivayeti nakleder: Onun insanların arazi kiralamayı artırdığını duyduğunda şöyle dediği nakledilmiştir: “Allah'ı tesbih ederim! Allah'ın Elçisi (pbuh) yalnızca şunu buyurdu:” ﷺ

“Allah (swt) did not forbid that, but said: One had better give the land to one's brother gratis rather than charge a certain amount for it.” (agreed upon). Ibn Maja mentioned the narration: "from Ibn Abbas, that he heard people increased renting land, and said: "Glory to Allah (swt), the Messenger of Allah (pbuh) only said:

. » أَلا مَنَحَهَا أَحَدُكُمْ أَخَاهُ، وَلََْ ينَْهَ عَنْ كِرَائِهَا « .

. » أَلا مَنَحَهَا أَحَدُكُمْ أَخَاهُ، وَلََْ ينَْهَ عَنْ كِرَائِهَا « .

“Kardeşine vermelidir” dedi ve kiralamayı yasaklamadı. İbn Abbas'tan gelen başka bir rivayette ise şöyle denir: “Allah'ın Resûlü ﷺ ortakçılığı yasaklamadı, ancak insanlara birbirlerine iyi davranmalarını emretti; şu sözüyle:

“One should grant it to his brother” and did not prohibit renting it”", and in another report from Ibn ‘Abbas: “The Messenger of Allah (pbuh) did not prohibit share-cropping but he commanded people to be kind with each other by his words:

.» مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا، أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ، فَإِنْ أَبََ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

.» مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا، أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ، فَإِنْ أَبََ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

"Kimin bir arazisi varsa, onu ya kendisi ekip biçsin ya da kardeşinin ekip biçmesini sağlasın. Eğer bunu reddederse, arazisi elinden alınır" (İbn Abbas'tan Et-Tirmizî tarafından rivayet edilmiş ve sahih kabul edilmiştir) ve aynı şekilde Sabit'ten rivayet edilenler:

“Whoever has some land, then he should cultivate it, or let his brother cultivate it, and if he refuses then his land is taken (from him)”" (reported and authenticated by Al-Tirmidhi from Ibn ‘Abbas), and in the same manner what is reported from Thabit:

. » نهََى عَنْ الْمُزَارَعَةِ، وَأَمَرَ بِالْمُؤَاجَرَةِ، وَقَالَ: لا بَأْسَ بَِِا أَنَّ رَسُ ولَ اللَّهِ « .

. » نهََى عَنْ الْمُزَارَعَةِ، وَأَمَرَ بِالْمُؤَاجَرَةِ، وَقَالَ: لا بَأْسَ بَِِا أَنَّ رَسُ ولَ اللَّهِ « .

“Allah'ın Elçisi (sav) ortakçılığı yasakladı, kiraya vermeyi emretti ve bunda bir sakınca olmadığını söyledi.” (Müslim tarafından rivayet edilmiştir.) Bu rivayetler, kiralamanın caiz olduğuna delalet etmektedir. Buna verilecek cevap şudur: İbn Abbas'ın tüm rivayetlerindeki bu nakil, Resulullah'ın (sav) sözlerini anlayışına dair bir bilgidir; Resulullah'tan (sav) yapılmış bir rivayet değildir. Bu, Resulullah'ın (sav) arazi kiralamayı yasaklamasının tahrim (haram kılma) amacı taşımadığını anladığını ve bu yüzden "yasaklamadı" dediğini açıklayan bir ifadedir. İkinci rivayette bu durum açıkça belirtilmiştir; zira onun Resulullah'ın (sav) sözlerinden anladığı açıklığa kavuşmaktadır. Nitekim anlayışını, "ortakçılığı yasaklamadı, ancak Resulullah'ın (sav) sözleriyle insanlara birbirlerine iyi davranmayı emretti…" şeklinde ortaya koyduğu rivayeti zikrederek açıklamıştır. İbn Abbas'ın anlayışı olup Peygamber'den (sav) bir rivayet olmadığı sürece delil sayılmaz ve delil olarak kullanılamaz. Sabit'in, "ve kiralamayı emretti" dediği rivayete gelince: Bu, "Allah'ın Elçisi (sav) arazi kiralamayı yasakladı" rivayetiyle ve Cabir'den Müslim'in naklettiği "Allah'ın Elçisi (sav), araziden herhangi bir kira ya da ürününden herhangi bir pay alınmasını yasakladı" rivayetiyle çelişmektedir. Çünkü onun "kiralamayı emretti" sözü genel olup kiralamanın her türünü kapsar; "arazi kiralanması" ve "herhangi bir kira alınması" ifadeleri de genel niteliktedir. Yani kiralama emri de genel, yasak da geneldir ve bu ikisi uzlaştırılamaz, çünkü ikisi de genel ifadelerdir. İkisinden biri genel, diğeri özel değildir; ya da bir yönden genel, diğer yönden özel de değildir; ayrıca birinin başka bir yönden genel, rivayetin dışında başka bir yönden özel olması da söz konusu değildir. Dolayısıyla deliller arasında uzlaştırma yapılabilecek bir durum yoktur. Bunun aksine, emir ve yasağın genelliği eşittir; bu durumda tercih (tercîh) yapmak gerekir. Ardından yasak, emirden önce tercih edilir ve kiralamaya dair rivayetin sıralaması reddedilir; çünkü iki metin birbiriyle çeliştiğinde, yasak emir karşısında öncelikli tutulur, O'nun (ﷺ) şu sözü gereğince:

“The Messenger of Allah (pbuh) prohibited share-cropping and ordered renting and said no Haram in it.” (as reported by Muslim). And so these narrations indicate the permission of renting. The answer to this is that the narration of Ibn Abbas in all of its reports is information of his understanding of the words of the Messenger (pbuh) , and not a report from the Messenger (pbuh) . They are an explanation that he understood that the prohibition of renting land by the Messenger (pbuh) was not for Tahrim, and so he said: “did not prohibit it”. And it is explicitly mentioned by him in the second report, since it is clarified he understood it from the words of the Messenger (pbuh) , as he explained his understanding by mentioning the narration which he had understood from when he said: “did not prohibit share-cropping but he commanded people to be kind with each other by his (saw) words…”. As long as it is the understanding of Ibn ‘Abbas and not a narration from the Prophet then it is not considered to be a proof, and cannot be used as evidence. As for the narration of Thabit who said: “and commanded renting”, this contradicts the other narration: “The Messenger of Allah (pbuh) prohibited the leasing of land” and the other narration: “The Messenger of Allah (pbuh) prohibited any rent to be taken for land, or any share of it (crops)” (reported by Muslim from Jabir), since his words: “and commanded renting” is general, encompassing all types of renting, and his words: “the leasing of land” and: “any rent to be taken” are also general; in other words, the order to rent is general and the prohibition is general, and this cannot be reconciled, since they are both general. It is not the case that one of the two is general and the other specific, or general from one angle and specific from another, and the other is general from another angle and specific from an angle other than the narration and so on such that reconciliation between the evidences could have been possible. Rather the generality of the order and prohibition are equal, so Tarjeeh is necessary and then the prohibition is given precedence and the narration ordering renting is rejected because if two texts contradict, then the precedence is given to the prohibition ahead of the order due to his words:

. » دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لا يَرِيبُكَ « .

. » دَعْ مَا يَرِيبُكَ إِلَى مَا لا يَرِيبُكَ « .

"Şüpheli olan şeyi, şüphe duymadığın şey için bırak." (Tirmizî rivayet etmiş ve bunun hasen sahih olduğunu söylemiştir); bu nedenle bu tür rivayetlerin delil olarak kullanılması da geçersiz sayılmıştır.

“Give up what is doubtful to you for that which is not doubtful.” (reported by Al-Tirmidhi who said it is Hasan Sahih), and accordingly the use of these narrations as evidence has been negated.

Those who claim that renting land is permitted also state that the evidence for its permission is what has been reported by Abu Dawud that Zayd Bin Thabit said: . يَ غْفِرُ اللَّهُ لِرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَا وَاللَّهِ أَعْل مُ بِالْحَدِيثِ مِنْهُ، إِنَّمَا أَتَاهُ رَجُلانِ قَالَ « إِنْ كَانَ هَذَا شَأْنَكُمْ « :مُسَدَّدٌ مِنْ الأَنْصَارِ ثُمَّ اتَّ فَقَا قَدْ اقْ تَتَلا فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ » فَلا تُكْرُوا الْمَزَارِعَ .

Those who claim that renting land is permitted also state that the evidence for its permission is what has been reported by Abu Dawud that Zayd Bin Thabit said: . يَ غْفِرُ اللَّهُ لِرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، أَنَا وَاللَّهِ أَعْل مُ بِالْحَدِيثِ مِنْهُ، إِنَّمَا أَتَاهُ رَجُلانِ قَالَ « إِنْ كَانَ هَذَا شَأْنَكُمْ « :مُسَدَّدٌ مِنْ الأَنْصَارِ ثُمَّ اتَّ فَقَا قَدْ اقْ تَتَلا فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ » فَلا تُكْرُوا الْمَزَارِعَ .

“Allah (c.c.) Rafi' bin Hadîc'i bağışlasın, hadis bilgisi konusunda ondan daha fazla bilgiye sahibim.” İki adam birbiriyle tartışarak Peygamber (s.a.v.)'in yanına geldi ve şöyle buyurdu: 'Durum sizin dediğiniz gibiyse, tarlaları kiraya vermeyin.' Ancak Rafi' bin Hadîc'in duyduğu şey, 'Tarlaları kiraya vermeyin' oldu.

“May Allah (swt) forgive Raafi Bin Khadij, I have more knowledge of Ahadith than he does. Two men who had quarreled came to the Prophet (SAW) and he said: 'If this is your situation, do not lease farms,' and what Rafi' bin Khadij heard was 'Do not lease farms”.

Başka bir deyişle, Zeyd b. Sabit, bu konuda (yani arazi kiralamasında) Rafi'den daha fazla bilgi sahibi olduğunu söyledi ve Peygamber ﷺ iki adamın kavga ettiğini duyunca şöyle buyurdu:

In other words, Zayd b. Thabit said he knew more about that (meaning renting land) than Rafi’, and that when the Prophet heard two men had fought so he said:

. » إِنْ كَانَ هَذَا شَأْنَكُمْ فَلا تُكْرُوا الْمَزَارِعَ « .

. » إِنْ كَانَ هَذَا شَأْنَكُمْ فَلا تُكْرُوا الْمَزَارِعَ « .

“'Bu durumdaysanız, tarla kiralamayın' dedi; Rafi' bin Hadîc ise bunu 'Tarla kiralamayın' diye duymuştu.” Buhârî, Amr bin Dînâr'dan şöyle rivayet etmiştir: “Tâvus'a dedim ki: 'Ortakçılığı (el-Mukhâbara) bırakmış olsaydın, çünkü Peygamber'in (ﷺ) bunu yasakladığını iddia ediyorlar.' O dedi ki: 'Onlardan daha bilgili olan (kastedilen İbn Abbas) bana, Peygamber'in (ﷺ) bunu yasaklamadığını, bilakis şöyle dediğini haber verdi:'”

“'If this is your situation, do not lease farms,' and what Rafi' bin khadij heard was 'Do not lease farms.” And Al-Bukhari reported fromAmrf Bin Dinar who said: “I said to Tawus, if you left behind Al-Mukhabara (share-cropping) since they claim that the Prophet prohibited it. He said: More knowledgeable than them (intending Ibn ‘Abbas) told me that the Prophet did not prohibit it and rather he said:

.» أَنْ يََْنَحَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ عَلَيْهَا خَرَاجاً مَعْلُوم اً « .

.» أَنْ يََْنَحَ أَحَدُكُمْ أَخَاهُ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ عَلَيْهَا خَرَاجاً مَعْلُوم اً « .

“Birinizin kardeşine onu bedavaya vermesi, ona sabit bir harac koymasından daha hayırlıdır”. Ve Arapça'da “el-Harac” kelimesi sözlük anlamıyla arazinin kiraya verilmesi demektir. Dolayısıyla bu iki rivayet, kiralamanın caiz olduğuna delalet etmektedir.

“That one of you grant it to his brother is better( for him) than to take a fixed Kharaj upon it””, and Al-Kharaj linguistically means leasing of the land. So these two narrations indicate the permission of renting.

Buna verilen cevap şudur: Zeyd'in rivayeti arazi kiralamanın caiz olduğuna delalet etmez, aksine yasaklandığına delalet eder. Onun sözündeki "Eğer durumunuz buysa" şartından çıkarılan anlayışa gelince, bu anlayış, ekim için kiralamayı genel olarak yasaklayan rivayetlerle geçersiz kılınır. Ayrıca bu anlayış, olağan duruma dahil olduğu için de geçersizdir; yani insanların o dönemde yaptığı şekilde kiralama, genellikle bazı toprakların diğerlerinden daha verimli olması nedeniyle anlaşmazlık ve ihtilafa yol açardı. Bu, Allah'ın (SWT) şu sözündeki şartın geçersiz kılınmasına benzer:

The reply to this is that the narration of Zayd does not indicate the permission of renting land, but rather it indicates its prohibition, and as for the understanding derived from the condition in his words: “If this is your situation”, this is voided by the narrations which comprehensively prohibit renting for farming, and also it is voided since it falls under the usual situation – meaning that renting in the manner that they used to would normally lead to disputes and differences since some land is more fertile than other. This is similar to the voiding of the condition in His (swt) words:

"Ve cariyelerinizi, iffetli kalmak isterlerken, dünya hayatının geçici menfaatini elde etmek için fuhşa zorlamayın." (TMQ 24:33), bu nedenle bu koşul, olağan durumun kapsamına girdiği için geçersiz kalır. Çoğu zaman cariyeler fuhşa zorlanmaktan nefret ederlerdi; dolayısıyla bu koşuldan çıkarılan anlayış, ya da bu anlayış, yalnızca olağan koşullardaki durumu tarif eden bir betimleme olduğu için (bir kadının zorla fuhşa sevk edilmekten nefret edeceği) geçersiz kılınır. Bu anlayış aynı zamanda zina etmeyi genel olarak yasaklayan ve sınırlandırılmamış olan nasları da geçersiz kılmıştır.

“And do not compel your slave girls to prostitution, if they desire chastity.” (TMQ 24:33), so this condition is voided as it falls under the usual situation – most of the time their maids hated prostitution, and so this understanding, or this understanding derived from the condition, is voided since it was merely a description of what was the case in usual circumstances (that a woman would hate to be forced into prostitution), and it also voided the texts which prohibited fornication generally and were not limited.

Aynı şekilde, ‘Amr b. Dînâr'dan gelen ikinci rivayet de “vermeye izin ve kira almaya izin vardır, ancak vermek daha iyidir” anlamına gelmez; aksine kira almayı yasaklar. Bunun sebebi, “kardeşine vermesi, ona bunun karşılığında sabit bir harâc almasından daha hayırlıdır” cümlesinin bir istek ifade eden haber cümlesi olmasıdır. Yani sanki şöyle demiştir: “Kardeşine ver ve ondan harâc alma.” Dolayısıyla bu cümle, karşılıksız vermeyi, yani bağışlamayı istemeyi ve harâc veya kira almayı yasaklamayı içerir. Yasağın türünün, yani “terk etmeye yönelik istek”in açıklanmasında bir delile ihtiyaç vardır. Bu delil, bu isteğin kesin bir istek olduğunu gösteren başka rivayetlerdedir; çünkü bunlar kira almayı kapsamlı biçimde yasaklamaktadır, nitekim onun şu sözü gibi:

As for the second narration from ‘Amru b. Dinar, likewise it does not mean: “permission to grant and permission to take rent, but granting is better”; rather it prohibits taking the rent. This is because the sentence: “to grant his brother is better for him than to take a fixed Kharaj upon it” is an informative sentence which conveys a request, in other words, it is as though he said: “Grant your brother and don’t take Kharaj from him”, and so it contains a request to grant, in other words, give, without recompense, and prohibiting taking Kharaj or in other words, rent. It requires an indication to explain the type of prohibition: “request to leave”, and the indications are in other narrations which convey that it is a decisive request since they prohibit the taking of rent comprehensively such as his words :

. مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيُزْرِعْهَا أَخَاهُ، وَلا يُكَارِيهَا بِثلُُثٍ وَلا بِرُبُعٍ وَلا « » بِطَعَامٍ مُسَمًّى .

. مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيُزْرِعْهَا أَخَاهُ، وَلا يُكَارِيهَا بِثلُُثٍ وَلا بِرُبُعٍ وَلا « » بِطَعَامٍ مُسَمًّى .

“Kimin bir arazisi varsa, ya kendisi onu ekip biçsin ya da kardeşine ekip biçmesi için versin; ürünün üçte biri ya da dörtte biri karşılığında veya belirli bir miktar yiyecek (ürün) karşılığında kiraya vermesin.” (Ebû Dâvûd tarafından rivayet edilmiştir.) Ve:

“Whoever has land, let him cultivate it (himself) or give it to his brother to cultivate, and not lease it in return for one-third or one-quarter of the yield nor a specified amount of food (produce).'” (reported by Abu Dawud). And:

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ لََْ يفَْعَلْ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

. » مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا، فَإِنْ لََْ يفَْعَلْ فَلْيُمْسِكْ أَرْضَه « .

"Kimin toprağı varsa, ya bizzat kendisi onu ekip biçmeli ya da Müslüman kardeşine karşılıksız olarak vermelidir; aksi takdirde onu ekilmemiş bırakmalıdır." Ve Râfi'den:

“Whoever has land should cultivate it himself or give it to his (Muslim) brother gratis; otherwise he should keep it uncultivated.” And from Rafi’:

. » نهََى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ أَنَّ النَّبَِِّ « .

. » نهََى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ أَنَّ النَّبَِِّ « .

Allah'ın Elçisi ﷺ çiftliklerin kiraya verilmesini yasakladı. (Buhari ve Müslim'in ittifak ettiği hadis.)

“The Messenger of Allah (pbuh) prohibited renting of farms” (agreed upon). And:

.» أَنْ يؤُْخَذَ لِلأَرْضِ أَجْرٌ أَوْ حَ ظ نهََى رَسُولُ ال لَّهِ « .

.» أَنْ يؤُْخَذَ لِلأَرْضِ أَجْرٌ أَوْ حَ ظ نهََى رَسُولُ ال لَّهِ « .

“Allah'ın Elçisi ﷺ, tarlanın kira karşılığında ya da ürünün bir payı karşılığında kullanılmasını yasakladı” (Müslim, Câbir'den rivayet etmiştir). Ayrıca rivayet edilmiştir ki, Abdullah b. Ömer, Râfi' b. Hadîc ile karşılaştı, ona sordu ve o da şöyle cevap verdi: “Amcalarımı dinledim; onlar Bedir'de bulunanlardandı, şöyle derlerdi:”

“The Messenger of Allah (pbuh) forbade the land to be used for a rent or share of the crop” (reported by Muslim from Jabir). And it is reported that ‘Abd Allah (swt) b. Umar met Rafi’ b. Khadij and asked him and so he replied: I heard my uncles, and they were from those who saw Badr, say:

. » نهََى عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « .

. » نهََى عَنْ كِرَاءِ الأَرْضِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « .

“Allah'ın Elçisi ﷺ arazi kiralamayı yasakladı” (Müslim'den). Arazi kiralamanın caiz olduğunu savunanlar, onun caizliğinin delilinin İbn Ömer'den rivayet edilen hadis olduğunu söylerler:

“The Messenger of Allah (pbuh) prohibited renting land” (by Muslim). Those who claim that renting land is permitted say that the proof for its permissibility is what is reported by Ibn Umar:

.» عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَََرٍ أَوْ زَرْعٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « .

.» عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَََرٍ أَوْ زَرْعٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « .

Allah'ın Elçisi ﷺ, Hayber halkıyla, ürettikleri meyve ve ekinlerin yarısından fazlası karşılığında anlaşma yaptı; Ebu Ca'fer de şöyle dedi:

“The Messenger of Allah (pbuh) contracted the people of Khaybar over half of what was produced of fruit or crops”, and Abu Ja’far said:

. أَهْلَ خَيْبَرَ بِالشَّطْرِ، ثُمَّ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ عُمَرُ وَعُثْمَانَ وَعَلِ ي، عَامَلَ رَسُولُ اللهِ « » ثُمَّ أَهْلُوهُمْ، إِلَى اليَوْمِ يعُْطُونَ الث لُثَ وَال ربُعَ .

. أَهْلَ خَيْبَرَ بِالشَّطْرِ، ثُمَّ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ عُمَرُ وَعُثْمَانَ وَعَلِ ي، عَامَلَ رَسُولُ اللهِ « » ثُمَّ أَهْلُوهُمْ، إِلَى اليَوْمِ يعُْطُونَ الث لُثَ وَال ربُعَ .

“Allah'ın Elçisi ﷺ, Hayber halkıyla yarısından fazlası karşılığında anlaşma yaptı; ardından Ebu Bekir de aynısını yaptı, sonra Ömer, sonra Osman ve Ali yaptı ve bugüne kadar üçte bir ve dörtte bir karşılığında veriyorlar” (İbn Kudame bunu el-Mugnî'de nakletmiş ve “Sahih Meşhur”dur demiştir). Ve Buhârî, İbn Ömer'den şunu rivayet etmiştir:

“The Messenger of Allah (pbuh) contracted the people of Khaybar over half, and then Abu Bakr (did the same), and then Umar, and then Uthman and Ali and then until today they give a third and a quarter” (mentioned by Ibn Qudamah in Al-Mughni and he said it is Sahih Mashhur). And Al-Bukhari reported from Ibn Umar:

عَامَلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَََرٍ أَوْ زَرْعٍ، فَكَانَ يعُْطِي أَنَّ النَّبَِِّ « أَزْوَاجَهُ مِائَةَ وَسْقٍ ثَََانُونَ وَسْقَ تََْرٍ وَعِشْرُونَ وَسْقَ شَعِيرٍ، فَقَسَمَ عُمَرُ خَيْبَرَ، فَخَيَّرَ أَزْوَاجَ النَّبِِِّ أَنْ يقُْطِ مِنْهُنَّ مَنْ عَ لََنَُّ مِنْ الْمَاءِ وَالأَرْضِ أَوْ يَُْضِيَ لََنَُّ؟ فَمِنْهُنَّ مَنْ اخْتَارَ الأَرْضَ، وَ » اخْتَارَ الْوَسْقَ، وَكَانَتْ عَائِشَةُ اخْتَارَتْ الأَرْضَ “ .

عَامَلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَََرٍ أَوْ زَرْعٍ، فَكَانَ يعُْطِي أَنَّ النَّبَِِّ « أَزْوَاجَهُ مِائَةَ وَسْقٍ ثَََانُونَ وَسْقَ تََْرٍ وَعِشْرُونَ وَسْقَ شَعِيرٍ، فَقَسَمَ عُمَرُ خَيْبَرَ، فَخَيَّرَ أَزْوَاجَ النَّبِِِّ أَنْ يقُْطِ مِنْهُنَّ مَنْ عَ لََنَُّ مِنْ الْمَاءِ وَالأَرْضِ أَوْ يَُْضِيَ لََنَُّ؟ فَمِنْهُنَّ مَنْ اخْتَارَ الأَرْضَ، وَ » اخْتَارَ الْوَسْقَ، وَكَانَتْ عَائِشَةُ اخْتَارَتْ الأَرْضَ “ .

Peygamber, Hayber halkıyla, topraktan elde ettikleri ekin veya meyvenin yarısı karşılığında anlaşma yapmıştı. Bu nedenle eşlerine yüz yük verirdi: seksen yük hurma ve yirmi yük arpa. Sonra Ömer Hayber'i taksim etti ve Peygamber'in eşlerine, ondan toprak ve su verilmesini ya da yük almaya devam etmeyi seçme hakkı tanıdı. Böylece bazıları toprağı, bazıları yükleri seçti ve Aişe toprağı seçti.” Dolayısıyla bu rivayet, toprağın ürününün bir kısmı karşılığında kiralanmasının caiz olduğunu gösterir ve bu nedenle toprağın mutlak olarak kiralanmasının caiz olduğunu ortaya koyar.

The Prophet contracted the people of Khaybar upon a half of what they produced from the land, in terms of crops or fruits, so he used to give his wives one hundred loads, eighty of dates, and twenty of barley, then Umar divided Khaybar and gave the wives of the Prophet the choice to be given land and water from it, or to continue taking the loads, and so some of them chose the land, and others the loads, and Aisha chose land”. Therefore, this narration indicates the permission of renting land for a part of its yields, and so indicates the permissibility of renting land absolutely.

Buna verilecek cevap şudur: Hayber arazisi, suyla sulanan ağaçlık bir araziydi ve ağaçların arasında, alanı ağaçlık arazinin alanından daha az olan düz bir arazi vardı. Ekilen de bu araziydi; bunu bazı rivayetlerde geçenler de desteklemektedir.

The reply to this is that the land of Khaybar was wooded land irrigated by water, and between the trees was a flat land whose area was less than that of the area of the wooded land. It was this land that was cultivated, and this is supported by what was mentioned in some of the narrations:

.» عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنَ النَّخْلِ وَالشَّجَرِ أَنَّ النَّبَِِّ « .

.» عَامَلَ أَهْلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنَ النَّخْلِ وَالشَّجَرِ أَنَّ النَّبَِِّ « .

“Peygamber ﷺ, Hayber halkıyla hurma ağaçları ve diğer ağaçlardan elde ettikleri ürün üzerine bir anlaşma yaptı.” (Ed-Daraknî'nin İbn Ömer'den rivayeti). Ve İbn Abbas'ın rivayetinde:

“The Prophet contracted the people of Khaybar over what they produced from the palm trees and trees.” (reported by Al-Daraqutni from Ibn Umar). And in the narration of Ibn Abbas:

. "أرضها ونخلها" .

. "أرضها ونخلها" .

"its land and its palm trees." Buna göre, Elçi'nin (sallallahu aleyhi ve sellem) Hayber'i kiraya verdiğinde yaptığı şeyin gerçeği, ekinlerin bir kısmı karşılığında ağaçların kiralanması olan müsakat idi; diğer bir deyişle ortakçılık değil, ağaçlı bir arazinin kiralanmasıydı; yalnızca arazinin kiralanması değil, ağaçların ve onlarla birlikte arazinin kiralanmasıydı ki bu müsakattır ve bunda hiçbir ayrılık olmaksızın caizdir. Bir ağacı, onu sulayıp hasat etmesi karşılığında meyvelerinin belirli bir kısmı için kiralamak caizdir; arazi de, ağaç üzerinde bulunduğu için kiralanır; ancak kiralamanın arazi için değil ağaçlar için olması amacıyla, boş araziden fazla ağaçlı arazi bulunması şartıyla. Demek ki caiz olan budur; yasak olan ise arazinin kiralanmasıdır, müsakat değil. Buhârî'deki rivayete daha yakından bakıldığında, arazinin çoğunlukla ağaçlarla dolu olduğu, ağaçlı arazinin boş araziden daha geniş olduğu ve ağaçları sulamak için orada su bulunduğu anlaşılır; bu da müsakat olduğu anlamına gelir. Rivayetteki ifadelere bakın: "Hanımlarına her biri yüz vesk verirdi; seksen vesk hurma, yirmi vesk arpa" ve "ondan arazi ve su verilmesi" sözleri; bu, Hayber arazisinin ağaçlara sahip olduğunu ve kiralamasının müsakat esasına dayandığını, ortakçılık veya arazinin kiralanması esasına dayanmadığını gösterir.

“its land and its palm trees.” Accordingly, the reality of what the Messenger (pbuh) did when he leased Khaybar is that it was Musaqah (renting trees for a portion of their yields) and not sharecropping, or in other words, renting of a wooded land and not the rental of the land alone, rather the rental of trees and the land with them, which is Musaqah, and this is permitted without any difference. It is permitted to rent a tree for a fixed portion of its fruits in exchange for someone watering and harvesting them, and the land is rented since the tree is on the land, on the condition that there is more land with trees than empty land in order that the rental be for the trees and not the land. So this is Musaqah which is permitted, and what is forbidden is the renting of land and not the Musaqah. A detailed look at the narration in Bukhari reveals that the land was mainly full of trees, and the land with trees was greater than the empty land, and there was water there to irrigate the trees, which means it was Musaqah. Look at the words in the narration: “so he used to give his wives one hundred loads, eighty of dates, and twenty of barley”, and his words: “to be given land and water from it”, which indicates that the land of Khaybar used to have trees, and that its rental was on the basis of Musaqah, and not share-cropping nor renting of the land.

Buna dayanarak, bu rivayet arazi kiralamanın caizliğine delil olarak kullanılamaz ve dolayısıyla onunla istidlal edilmesi geçersiz kalır.

Based upon that, the narration cannot be used as an evidence for the permissibility of renting land, and therefore its use is negated.

Özetle, buna göre kiralamanın yasaklanması, olabildiğince açık bir meseledir. Dolayısıyla bu konudaki delillerin, en belirgin istidlâl yoluyla ispatlandığı ortadadır.

In summary, therefore, the prohibition of renting is an issue which is as clear as can be. And accordingly the evidence for the article has been proven with the most prominent manner of deduction.

Müsakat konusuna gelince: Müsakat, ağaçların meyvelerinin bir kısmı karşılığında kiralanması ya da ağaçların bulunduğu araziyle birlikte, meyve ve ürünlerin bir kısmı karşılığında kiralanmasıdır; bunun şartı, boş arazinin miktarından ağaçların fazla olmasıdır. Bunun delili, müsakatın Şeriat'taki anlamı ve müsakatla ilgili rivayet edilen hadislerde bu işlemin caiz kılınmasıdır. Buhari, Ebu Hureyre'den şöyle rivayet etmiştir ki, Ebu Hureyre dedi ki:

As for Musaqah – the renting of trees for a portion of their fruits or the renting of trees with the land they are on for a portion of the fruit and crops, as long as there are more trees than empty land - the proof for this is the Shari’ah meaning of Musaqah and the permission for Musaqah in the narrations reported regarding it. Al-Bukhari reported from Abu Hurayrah who said:

. اقْسِمْ بيَْنَنَا وَبيََْ إِخْوَانِنَا النَّخِيلَ، قَالَ: لا، فَقَالُوا: :قَالَتْ الأَنْصَارُ لِلنَّبِِِّ « » تَكْفُونَا الْمَئُونَةَ وَنَشْرَكْكُمْ فِي الثَّمَرَةِ، قَالُوا: سََِعْنَا وَأَطَعْنَا .

. اقْسِمْ بيَْنَنَا وَبيََْ إِخْوَانِنَا النَّخِيلَ، قَالَ: لا، فَقَالُوا: :قَالَتْ الأَنْصَارُ لِلنَّبِِِّ « » تَكْفُونَا الْمَئُونَةَ وَنَشْرَكْكُمْ فِي الثَّمَرَةِ، قَالُوا: سََِعْنَا وَأَطَعْنَا .

"Ensar, Peygambere şöyle dedi: 'Hurma ağaçlarını aramızda ve muhacir kardeşlerimiz arasında paylaştır.' O ise, 'Hayır' diye cevap verdi. Ensar (muhacirlere) şöyle dedi: 'Ağaçlarla ilgilenin (sulayın ve koruyun), meyvelerini bizimle paylaşın.' Muhacirler dediler ki: 'Dinledik ve itaat ettik.'" Buhari de Nafi' yoluyla rivayet etmiştir ki, Abdullah b. Umar (SWT) ona şunu bildirdi:

“The Ansar said to the Prophet : distribute the date palm trees between us and our emigrant brothers. He replied, "No." The Ansar said (to the emigrants)"look after the trees (water and watch them) and share the fruits with us." The emigrants said: "We listen and obey"”. And Al-Bukhari extracted through Nafi’ that ‘Abd Allah (swt) b. Umar informed him:

عَامَلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَََرٍ أَوْ زَرْعٍ، فَكَانَ يعُْطِي أَنَّ النَّبَِِّ « أَزْوَاجَهُ مِائَةَ وَسْقٍ ثَََانُونَ وَسْقَ تََْرٍ وَعِشْرُونَ وَسْقَ شَعِيرٍ، فَقَسَمَ عُمَرُ خَيْبَرَ فَخَيَّرَ أَزْوَاجَ النَّبِِِّ أَنْ يقُْطِ مِنْهُنَّ مَنْ عَ لََنَُّ مِنْ الْمَاءِ وَالأَرْضِ أَوْ يَُْضِيَ لََنَُّ؟ فَمِنْهُنَّ مَنْ اخْتَارَ الأَرْضَ، وَ » اخْتَارَ الْوَسْقَ، وَكَانَتْ عَائِشَةُ اخْتَارَتْ الأَرْضَ .

عَامَلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَََرٍ أَوْ زَرْعٍ، فَكَانَ يعُْطِي أَنَّ النَّبَِِّ « أَزْوَاجَهُ مِائَةَ وَسْقٍ ثَََانُونَ وَسْقَ تََْرٍ وَعِشْرُونَ وَسْقَ شَعِيرٍ، فَقَسَمَ عُمَرُ خَيْبَرَ فَخَيَّرَ أَزْوَاجَ النَّبِِِّ أَنْ يقُْطِ مِنْهُنَّ مَنْ عَ لََنَُّ مِنْ الْمَاءِ وَالأَرْضِ أَوْ يَُْضِيَ لََنَُّ؟ فَمِنْهُنَّ مَنْ اخْتَارَ الأَرْضَ، وَ » اخْتَارَ الْوَسْقَ، وَكَانَتْ عَائِشَةُ اخْتَارَتْ الأَرْضَ .

Peygamber, Hayber halkıyla, topraktan elde ettikleri ürün veya meyvelerin yarısı karşılığında anlaşma yapmıştı. Bu nedenle eşlerine yüz yük, yani seksen yük hurma ve yirmi yük arpa verirdi. Sonra Ömer Hayber'i taksim etti ve Peygamber'in eşlerine, ondan arazi ve su verilmesini mi, yoksa yük almaya devam etmeyi mi seçme hakkı tanıdı. Bunun üzerine bazıları araziyi, bazıları yükleri seçti ve Âişe araziyi seçti. Bunu Muslim, Ebu Davud ve En-Nesâî rivayet etmiştir:

“The Prophet contracted the people of Khaybar upon a half of what they produced from the land, in terms of crops or fruits, so he used to give his wives one hundred loads, eighty of dates, and twenty of barley, then Umar divided Khaybar and gave the wives of the Prophet the choice to be given land and water from it, or to continue taking the loads, and so some of them chose the land, and others the loads, and Aisha chose land”, and Muslim and Abu Dawud and Al-Nasa’i reported:

Allah Resulü ﷺ, Hayber'in hurma ağaçlarını ve arazisini, malları ile onu işlemeleri şartıyla Hayber Yahudilerine verdi; ve Allah Resulü ﷺ, ürünlerinin yarısını alacaktı. Ahmed ve İbn Mâce, İbn Abbâs'tan rivayet etmişlerdir.

. دَفَعَ إِلَى يهَُودِ خَيْبَرَ نَُْلَ خَيْبَرَ وَأَرْضَهَا عَلَى أَنْ يعَْتَمِلُوهَا مِنْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « » شَطْرُ ثََرَِهَا أَمْوَالَِِمْ، وَلِرَسُولِ اللَّهِ. “The Messenger of Allah (pbuh) gave the Jews the date palms and land of Khaybar, for them to work upon it with their wealth, and the Messenger of Allah (pbuh) would have half of its fruits”. Ahmad and Ibn Maja reported from Ibn ‘Abbas:

. » دَفَعَ خَيْبَرَ أَرْضَهَا وَنَُْلَهَا مُقَاسَََةً عَلَى النِّصْفِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « .

. » دَفَعَ خَيْبَرَ أَرْضَهَا وَنَُْلَهَا مُقَاسَََةً عَلَى النِّصْفِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « .

“Peygamber, Hayber’in arazisini ve hurma ağaçlarını yarısı üzerinden bir paylaşım olarak verdi.” Bu rivayetler, Ebu Hureyre’nin Ensar’ın uygulamasına dair rivayetinden anlaşıldığı üzere, Müsakatın yalnızca ağaçların kiralanması ve meyvelerinin bir kısmı karşılığında olduğunu gösterir. Ayrıca, Nafi’nin Abdullah (SWT) b. Ömer’den naklettiği rivayetten anlaşıldığı üzere, Müsakatın arazi ile birlikte ağaçların kiralanması ve ağaçların meyvelerinin ile arazinin ürününden bir payın karşılığında olduğunu da gösterir.

“The Prophet gave Khaybar’s land and date palms as a division over half”. These narrations indicate that Musaqah is the renting of trees alone for part of their fruits, as is apparent from the narration of Abu Hurayrah regarding the actions of the Ansar. They also indicate that Musaqah is the renting of trees with land for a portion of the fruits of the trees and the yield of the land, as is apparent from the narration of Nafi’ from ‘Abd Allah (swt) b. Umar:

.» عَامَلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَََرٍ أَوْ زَرْعٍ « .

.» عَامَلَ خَيْبَرَ بِشَطْرِ مَا يََْرُجُ مِنْهَا مِنْ ثَََرٍ أَوْ زَرْعٍ « .

“Hayber halkıyla, arazinin ürettiği şeylerin yarısı karşılığında, ister ekin ister meyve olsun, anlaşma yaptı” ve benzer şekilde Müslim, Ebû Davud ve Nesâî'nin rivayetinden: “Hayber'in hurma ağaçları ve arazisi”, İbn Abbas'ın rivayetinden ise: “Hayber'in arazisi ve hurma ağaçları”. Bunlar, kiralamanın ya yalnızca ağaçlar üzerine ya da ağaçlarla birlikte arazi üzerine olduğunu gösterir. Benzer şekilde, Nâfi'in Abdullah (SWT) b. Ömer'den yaptığı rivayetten açıkça anlaşıldığı üzere, arazinin ağaçlardan az olması gerektiğini de gösterirler:

“contracted the people of Khaybar upon a half of what they produced from the land, in terms of crops or fruits”, and likewise from the narration of Muslim, Abu Dawud and Al-Nasa’i: “date palms and land of Khaybar” and the narration of Ibn Abbas: “Khaybar’s land and date palms”. So they indicate that the renting is either of the trees alone, or the trees and the land with them. Similarly they indicate that the land should be less than the trees, as is clear from the narration of Nafi’ from ‘Abd Allah (swt) b. Umar:

.» مِائَةَ وَسْقٍ ثَََانُونَ وَسْقَ تََْرٍ وَعِشْرُونَ وَسْقَ شَعِيرٍ «.

.» مِائَةَ وَسْقٍ ثَََانُونَ وَسْقَ تََْرٍ وَعِشْرُونَ وَسْقَ شَعِيرٍ «.

"yüz yük, seksen tanesi hurma ve yirmi tanesi arpa" Buna göre, Müsaqat'ın gerçeğinin, ağaçların meyvelerinin bir kısmı karşılığında kiralanması ya da ağaçların ve arazinin, meyvelerin ve ürünlerin bir kısmı karşılığında kiralanması olduğu, ağaçların arazi miktarından fazla olması şartıyla doğrulanmıştır. Ayrıca bu rivayetler, Müsaqat'ın caiz olduğunun delilidir.

“hundred loads, eighty of dates, and twenty of barley”. Accordingly it is confirmed that the reality of Musaaqah is renting the trees for a portion of its fruits, or renting the trees and land for a portion of the fruit and the crops, as long as the trees are more than the land. Additionally these narrations are evidence for the permissibility of Musaqah.