Temyiz mahkemesi ve bozma mahkemesi yoktur; dolayısıyla davaların ele alınış yöntemi bakımından yargı tek bir düzeydedir. Hâkim bir hüküm verdiğinde bu hüküm bağlayıcı olur ve başka bir hâkimin hükmüyle asla iptal edilemez; ancak hâkim İslam'dan başka bir şeyle hükmetmişse, Kur'an'dan, Sünnet'ten veya sahabenin icmaından kesin bir nasa aykırı davranmışsa ya da hükmünün olayın gerçekliğine aykırı olduğu açıkça anlaşılmışsa bu mümkündür.

There is no court of appeal, and no court of cassation, so the judiciary, as far as the method by which the cases are treated, is of a single level. If the judge pronounced a verdict, it would become binding, and it cannot ever be annulled by the verdict of another judge unless he ruled by other than Islam, or contradicted a definite text from the Quran, Sunnah or Ijmaa’ of the companions, or it became clear that he gave a verdict that contradicted the reality of the situation.

Bu makale, bir hâkimin hükmünün ne kendisi tarafından ne de başka bir hâkim tarafından bozulamayacağını açıklamaktadır. Hâkimin hükmünün bozulmadığına dair delil, sahabenin bu konuda icma etmiş olmalarıdır. Ebu Bekir (ra) bazı meselelerde içtihadına göre hüküm vermiş, Ömer (ra) ona muhalefet etmiş ancak onun hükümlerini bozmamıştır. Ali (ra) da Ömer (ra) ile içtihadında ayrılmış, ancak onun hükümlerini bozmamıştır. Ali (ra) hem Ebu Bekir (ra) hem de Ömer (ra) ile ayrılmış, ancak onların hükümlerini bozmamıştır. Necran halkı Ali (ra)'ye gelip şöyle dedi: "Ey müminlerin emiri, hüküm sizin elinizdedir ve affınız kendi dilinizdedir." Ali (ra) şöyle dedi: "Yazıklar olsun size! Ömer doğru yola iletilmişti ve Ömer'in verdiği bir hükmü ben bozmam." Rivayet edilmiştir ki Ömer (ra), miras ortaklığında baba bir kardeşlerin hakkının düşürüldüğüne hükmetmiş, sonra onlara pay verilmesini emretmiş ve şöyle demiştir: "Şu hüküm o davaya, bu hüküm de bu davaya aittir." Ve bu çelişkiye rağmen her iki hükmü de uygulamıştır. Bunu İbn Kudame el-Muğni'de, Beyhakî de el-Hakem bin Mes'ud es-Sekafî'den nakletmiştir. Ayrıca dede konusunda da farklı hüküm vermiş, daha önceki hükümlerden hiçbirini bozmamıştır; bu, Beyhakî'nin es-Sünenu'l-Kübrâ'sında zikredilmiştir.

This article explains that the ruling of a judge cannot be annulled, neither by himself nor by any other judge. The evidence that the ruling of the judge is not annulled is that the companions had an Ijma’ upon it. Abu Bakr (ra) ruled in the issues according to his Ijtihad, and Umar (ra) differed with him and did not annul his rulings, and Ali (ra) differed with Umar (ra) in his Ijtihad and did not annul his rulings, and Ali (ra) disagreed with both Abu Bakr (ra) and Umar (ra) and did not annul their rulings. The people of Najran came to ‘Ali (ra) and said “O leader of the believers, the judgement is in your hands and your pardon is with your own tongue”. He said: “Woe to you, Umar was rightly guided and I will not reverse a judgement pronounced by Umar.” It has been reported that Umar (ra) judged that in the shared inheritance, the rights of brothers from the father’s side are abrogated. He then ordered that they have a share, and then said “That sentence applies to that case and this sentence applies to this one”, and he executed both sentences despite the contradiction. This was mentioned by Ibn Qudamah in Al-Mughni and Al-Bayhaqi from Al-Hakam Bin Mas’ud Al-Thaqafi. He also judged differently in relation to the grandfather and he never reversed any of the earlier sentences, as is mentioned by Al-Bayhaqi in Al-Sunan Al-Kubra.

Şurayh'in (kadı), iki amca çocuğu arasındaki bir davada, bunlardan birinin annenin erkek kardeşlerinden biri olduğu durumda, mirasın kardeşe verilmesine hükmettiği nakledilmektedir. Bu mesele Ali'ye (ra) götürüldü; o da "Onu bana getirin" dedi. Adam gelince ona şunu sordu: "Bunu Allah'ın Kitabı'nda nereden buldun?" Adam ise şöyle dedi: Allah (SWT) şöyle buyurur,

As for what has been reported about Shurayh (the judge) having judged in the case of two paternal cousins, where one of them was one of the mother’s brothers, that the estate should go to the brother, this was referred to Ali (ra) who said “Bring him to me”. When he came he said to him “Where in the Book of Allah did you find this?" He said Allah (swt) says,

“Ancak kan bağı olanlar, Allah'ın hükmünde [mirasta] birbirlerine daha layıktırlar.” (TMQ 8:75) Bunun üzerine Ali (ra) ona şöyle dedi: "Allah da şöyle buyurur."

“But those of [blood] relationship are more entitled [to inheritance] in the decree of Allah.” (TMQ 8:75), so ‘Ali (ra) said to him “Allah also says.

“Ve eğer bir erkek veya kadın, ne ana-baba ne de çocuk bırakmaksızın mirasçı olur ve bir erkek kardeşi veya kız kardeşi varsa, onların her biri için altıda bir (pay) vardır.” (TMQ 4:12) ve sonra, bazı rivayetlerde belirtildiği gibi, hükmünü geri almıştır. İbn Kudâme, el-Muğnî’de yargı bölümünde buna şöyle cevap verir: “Ali’nin hükmünü geri aldığı sabit değildir; ama sabit olsaydı, Ali’nin zikrettiği ayetin Kur’ân metnine aykırı olduğunu kesin olarak bildiği ve bu yüzden hükmünü iptal ettiği de düşünülebilir.” Sahabenin, içtihatlarına göre hüküm verdiği, Ebû Bekir (ra), Ömer (ra) ve Ali (ra) dönemlerinde halifenin de onların içtihatından farklı görüşte olabildiği ve hiçbirinin diğerinin hükmünü bozmadığı sabittir. Ayrıca Ömer’in (ra) aynı meselede birbirine zıt ve farklı hükümler verdiği, bütün bu hükümleri uyguladığı ve sonraki hükmüyle ilkini bozmadığı, hatta bunların çelişkili olmasına rağmen böyle yaptığı, ve onun şöyle dediği sabittir: “Şu cümle o davaya uygulanır, bu cümle de bu davaya uygulanır” (İbn Kudâme, el-Muğnî ve el-Beyhakî’nin el-Hakem b. Mes’ûd es-Sakafî’den rivayetiyle). Bu da hâkimin hükümlerinin geri alınamazlığını gösterir. İbn Kudâme el-Muğnî’de şöyle der: “Eğer içtihadı, bir nassa veya icmâya aykırı olmaksızın değişmişse ya da içtihadı kendisinden önceki âlimlerin içtihadından farklıysa, sadece farklı olduğu için onu geri almamalıdır; çünkü sahabe bu konuda icmâ etmiştir.”

“And if a man or woman leaves neither ascendants nor descendants but has a brother or a sister, then for each one of them is a sixth.” (TMQ 4:12), and he then reversed his ruling as is mentioned in some narration. Ibn Qudamah replies to this in Al-Mughni in the chapter of the judiciary saying “It is not confirmed that Ali reversed his ruling, but if it was confirmed it may be that Ali was certain that he contradicted the text of the Quran in the verse which he mentioned and ,therefore, he voided his ruling”. It is confirmed that the companions used to rule in issues according to their Ijtihad and that the Khalifah used to differ with them in their Ijtihad in the eras of Abu Bakr (ra), Umar (ra) and ‘Ali (ra), and none of them would annul the rulings of the other. And it is confirmed that Umar (ra) ruled by opposite and different rulings in single issues, and would execute all of the rulings and not reverse the first ruling by the second one even though they were contradictory, and it is confirmed that he said regarding this “That sentence applies to that case and this sentence applies to this one” (mentioned by Ibn Qudamah in Al-Mughni and Al-Bayhaqi from Al-Hakam b. Mas’ud Al-Thaqafi). This indicates the irreversibility of the judge’s rulings. Ibn Qudamah said in Al-Mughni: “As for if his Ijtihad changed without contradicting a text or an Ijma’, or if his Ijtihad differed from the Ijtihad of those before him, he should not reverse it just because it is different, for the companions have an Ijma’ on that”.

Hz. Ömer'in (ra) Ebu Musa'ya gönderdiği mektupta söylediği, "Dün verdiğin, sonradan düşünüp doğru yolu bulduğun bir hükmün seni hakka dönmekten alıkoymasına izin verme, çünkü hak eskidir ve bâtılda devam etmekten hakka dönmek daha iyidir" sözüne gelince; bu sözü Beyhakî es-Sünen'de Saîd b. Ebî Burde'den, Hatîb el-Bağdâdî et-Tarîh'te Saîd b. Ebîhi'den ve Dârekutnî Ebu'l-Melîh el-Hüzelî'den rivayet etmişlerdir. Mektupta kastedilen şudur: Dün bir hüküm verdin, sonra onun yanlış olduğunu anladın; bu durum, başka bir davada onu değiştirip farklı bir hüküm vermene engel olmasın. Bu, dünkü hükmü bozman gerektiği anlamına gelmez. Nitekim Ömer (ra) "hakka dönmek" demiş, "hükmünü boz" dememiştir. Hakka dönmek, yanlış görüşü terk edip doğru görüşü benimsemek demektir. Dolayısıyla bu mektup, bir hükmün bozulmasının caiz olduğuna delil değildir. İslam'da "içtihadi emsal" (yargısal emsal/içtihat bağlayıcılığı) diye bir şeyin bulunmamasının sebebi de budur. Yani "şu türde bir davada hüküm şöyle olur" diyerek hâkimi bağlayan bir kural yoktur. Belli bir davada verilmiş bir karar, başka hiç kimseyi aynı şekilde hükmetmeye zorunlu kılmaz. Benzer bir davada başka bir hâkimin, yeni hükmün daha doğru olduğunu düşünürse farklı hüküm vermesi caizdir. Bununla birlikte verilmiş olan hükmün kendisi hakkında Allah'ın (swt) hükmü uygulanmış olur; bu sebeple hâkimin o hükmü bozması veya değiştirmesi yasaklanır. Bu yüzden İslam'da temyiz mahkemeleri de yoktur, temyiz (bozma) dereceleri de bulunmaz. Yargı, usul bakımından aynı seviyede olmalıdır. Şer'i kaide de şöyledir: "İçtihat, başka bir içtihatla bozulmaz." Buna göre hiçbir müctehid, başka bir müctehid için yetkili bir kaynak olamaz; dolayısıyla bir mahkemenin başka mahkemelerin hükümlerini bozmasına imkân veren mahkemelerin kurulması caiz olmazdı.

As for what has been narrated from the message of Umar Bin Al-Khattab (ra) to Abu Musa from his words “Do not allow a judgement you passed yesterday, which you reviewed and gained the right guidance, to prevent you from returning to the truth, for the truth is Qadim (old), and to return to the truth is better than to continue with the falsehood” as reported by Al-Bayhaqi in Al-Sunan from Sa‘id Bin Abi Burdah, and Khatib Al-Baghdadi in Al-Tarikh from Sa‘id Bin Abihi, and Al-Daraqutni from Abu ’l-Malih Al-Hathali, what was intended in the letter was if you passed a judgement yesterday and then realised that it was wrong, do not let this stop you from changing it and passing a different judgement in another case. It does not mean that you should annul yesterday’s judgement. That is why Umar (ra) said “to return to the truth” and he did not say to reverse your judgement. To return to the truth means to abandon the wrong opinion and adopt the right one. Therefore, the letter does not serve as evidence that it is permissible to annul a judgement. This is why in Islam there is nothing called judicial precedent. In other words, there is no place to say that in such and such a case the judgement would be so and so. If a certain verdict was passed on a particular case, that verdict does not oblige anyone else to judge accordingly. It is rather permitted to pass a different judgement on a similar case by a different judge if he thinks that the new ruling is more correct. As for the case itself, the rule of Allah (swt) would have been applied to it, ,therefore, the judge would be forbidden from annulling that rule or changing it. This is why there are no courts of appeal in Islam, and nor there is any court of cassation. The judiciary, from the point of view of process, should be of the same level. The Shari'ah principle states: “Ijtihad is not annulled by another Ijtihad.” So no Mujtahid could serve as an authoritative source for another Mujtahid, and thus it would be forbidden to have courts that annul the judgements of other courts.

Ancak hâkim, İslâm şer'î hükümlerine göre hükmetmemişse, küfrle veya Kur'an, Sünnet ya da sahabe icmâsındaki kesin bir nassa aykırı bir hükümle hükmetmişse ya da durumun gerçeğine aykırı bir karar vermişse, mesela bir kişinin öldürülmesi sonucunda kısas hükmü vermiş, ardından gerçek katilin ortaya çıkmışsa, bu ve benzeri durumlarda hâkimin hükmü batıl olur. Bunun delili, Allah Resûlü ﷺ'ın şu sözüdür.

However if the judge did not rule by the Islamic Shari’ah rules, and ruled by Kufr, or by what contradicts a definite text from the Quran, Sunnah or Ijma’ of the companions, or what contradicts the reality of the situation, such as giving a ruling of Qisas as a result of killing someone, and then the real killer became apparent, then in these situations and similar the rule of the judge is nullified. This is due to the words of the Messenger of Allah (pbuh).

. » مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ فِيهِ فَ هُوَ رَد « .

. » مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ فِيهِ فَ هُوَ رَد « .

"Bizim bu işimize (İslam'a), ona ait olmayan bir şeyi sokan kimse, o şey reddedilir" (Buhârî ve Müslim, Âişe'den (ra) rivayet etmiştir). Ebû Dâvûd da bunu Câbir'den rivayet etmiştir.

“Whoever introduces into this matter (Islam) of ours something which does not belong to it, then it is rejected” (reported by Al-Bukhari and Muslim from Aishah(ra)). And it is reported by Abu Dawud from Jabir.

. فَجُلِدَ الْحَدَّ، ثُمَّ أُخْبِرَ أَنَّهُ مُحْصَنٌ أَنَّ رَجُلاً زَنَى بِامْرَأَةٍ، فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ « » فَأَمَرَ بِهِ فَ رُجِمَ .

. فَجُلِدَ الْحَدَّ، ثُمَّ أُخْبِرَ أَنَّهُ مُحْصَنٌ أَنَّ رَجُلاً زَنَى بِامْرَأَةٍ، فَأَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ « » فَأَمَرَ بِهِ فَ رُجِمَ .

"Bir adam bir kadınla zina etti; bunun üzerine Elçi (ﷺ) onun kırbaçlanmasını emretti. Sonra kendisine adamın evli olduğu bildirildi ve bunun üzerine adamın recmedilmesini emretti." Bunu Malik bin Enes, el-Muvatta'da rivayet etmiştir.

“A man committed fornication with a woman, so the Messenger (pbuh) commanded that he be lashed, then he was told that he was married, and so he commanded that the man be stoned.” and Malik Bin Anas reported in Al-Muwatta.

“Altı aylık bir bebek doğuran bir kadın Osman bin Affan'ın yanına getirildi ve o, kadının recm edilmesini emretti. Ali ona şöyle dedi: Allah Kitabında şöyle buyurduğu için bu kadın böyle bir cezayı hak etmez: “Onun hamileliği ve sütten kesilmesi otuz aydır.” (TMQ 46:15) Ve şöyle buyurmuştur: “Emzirmeyi tamamlamak isteyenler için anneler, çocuklarını tam iki yıl emzirebilirler.” (TMQ 2:233) Bu da demektir ki hamilelik altı ay olabilir ve bu yüzden kadın recm edilmemelidir. Osman kadını çağırttı, ancak onun zaten recm edilmiş olduğunu gördü.” Abdurrezzak, İmam Sevri'den şu rivayeti nakletmiştir: “Eğer bir hâkim Allah'ın Kitabına, Allah Elçisinin ﷺ sünnetine veya üzerinde icmâ edilmiş bir hükme aykırı hüküm verirse, ondan sonraki hâkim bu hükmü iptal etmelidir.”

“A woman who gave birth to a six-month baby was brought to ‘Uthman Bin ‘Affan and he ordered that she be stoned. Ali said to him: she does not deserve that since Allah said in His Book: “And his gestation and weaning [period] is thirty months.” (TMQ 46:15) and He said “Mothers may breastfeed their children two complete years for whoever wishes to complete the nursing [period].” (TMQ 2:233) which means that the pregnancy can be six months, and so she is not to be stoned. ‘Uthman sent for her, but found that she had already been stoned.” And ‘Abd Al-Razzaq reported from Imam Al-Thawri “if a judge ruled in contradiction to the Book of Allah, or the Sunnah of the Messenger of Allah (pbuh) , or something agreed upon, then the judge after him should nullify it”.

Bu hükümleri iptal etme yetkisine sahip olan kişi, mezâlim hâkimidir.

The one who has the power to nullify these rulings is the judge of the Madhalim.