Halife, kendisi için bir veya daha fazla yetki devredilmiş yardımcı atar; bunlar yönetimin sorumluluklarını üstlenirler. Yani işlerin yönetimini onlara devreder, onlar da bu işleri kendi görüşleri ve içtihatları doğrultusunda yürütürler. Halifenin ölümü üzerine yardımcılarının görevi sona erer ve geçici yöneticinin görev süresi dışında işlerine devam etmezler.

The Khalifah appoints a delegated assistant or more for himself, who carry the responsibilities of ruling. So he delegates to them the management of affairs, where they conduct them according to their opinion and Ijtihad. On the death of the Khalifah, the role of his assistants ends, and they do not continue in their work except for the period of the temporary leader.

Bu makalenin delili, Et-Tirmizî'nin rivayet ettiği hadistir; Elçi ﷺ şöyle buyurmuştur.

The proof for this article is what Al-Tirmidhi narrated; the Messenger (pbuh) said.

. » وَأَمَّا وَزِيرَايَ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ فَأَبُو بَكْرٍ وعُمَرُ «.

. » وَأَمَّا وَزِيرَايَ مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ فَأَبُو بَكْرٍ وعُمَرُ «.

“Dünyada benim iki vezirim Ebu Bekir ve Ömer’dir” (el-Hâkim ve et-Tirmizî, Ebu Said el-Hudrî’den rivayet etmiştir). Bu rivayet fakihler tarafından kullanılmış ve âlimlerin çoğunluğunca kabul görmüştür; dolayısıyla bu bir Hasen rivayettir ve buna göre halifenin yardımcılar atayabileceğine dair bir Şer'î delildir. Rivayette geçen “vezir” kelimesi lügat anlamıyla, yani yardımcı anlamındadır ve Kur'an da bu kelimeyi bu anlamda kullanmıştır; Allah (SWT) şöyle buyurmuştur: “Ve ailemden bana bir vezir tayin et.” (TMQ 20:29), yani bir yardımcı. Vezirlik, Resûlullah ﷺ döneminde de mevcuttu ve bunun delili et-Tirmizî'deki rivayetin metnidir. Ancak yönetimi bizzat yürüten Resûlullah ﷺ idi ve onun Ebu Bekir (ra) ile Ömer (ra)'i yönetimle ilgili yaptıklarını yerine getirmekle görevlendirdiğine dair bir işaret yoktur; fakat onları vezir kılması, ona yardım etmek üzere görevlendirdiğini gösterir; yani ikisine de yönetimle ilgili yaptığı işleri yerine getirme yetkisi verilmiştir. Resûlullah ﷺ'in vefatından sonra Ömer (ra), Ebu Bekir (ra)'in vezirisi oldu ve halifenin yönetimle ilgili yaptığı işleri yürütürdü; bu o kadar belirgindi ki bazıları Ebu Bekir (ra)'e, “Halife Ömer mi yoksa sen mi, bilmiyoruz” derlerdi; bunu İbn Hanbel, Fedâilü's-Sahâbe'de Nâfi'den rivayet etmiştir. Ebu Bekir (ra)'in vefatından sonra Osman (ra) ve Ali (ra), Ömer (ra)'in vezirleri oldu ve her biri Ömer (ra)'in yönetimle ilgili yaptığı işleri yerine getirdi; ancak Ömer (ra)'in şahsiyetinin gücü, iki vezirin yardım faaliyetlerini Ömer (ra)'in Ebu Bekir (ra) dönemindeki faaliyetleri kadar belirgin kılmadı; buna karşılık Ali (ra)'in şahsiyetinin gücü sayesinde, bu işleri Ömer (ra) döneminde yaptığı açıkça anlaşılıyordu. Ömer (ra)'in vefatından sonra Ali (ra) ve Mervan b. el-Hakem (ra), Osman (ra)'in iki vezirі oldu. Ancak ’Ali (ra), bazı işlerden memnun değildi; bu yüzden ’Uthman (ra) ile olan çalışmaları öne çıkmadı, çünkü kendini geri çekilmiş biri gibiydi. Öte yandan Marwan (ra), bakanlık görevini üstlenmesinde, yani yönetim işlemlerinde belirgindi.

“My two ministers in the World are Abu Bakr and Umar” (reported by Al-Hakim and Al-Tirmidhi from Abu Said Al-Khudri). This narration has been used by the Fuqaha’ and has been accepted by most of the scholars, so it is a Hasan narration and accordingly is a Shari’ah evidence that the Khalifah can appoint assistants. The narration used the word “minister” in the linguistic meaning, which is assistant, and the Quran uses it with this meaning; Allah (swt) said. “And appoint for me a minister from my family.” (TMQ 20:29), in other words, an assistant. And the ministry was present during the time of the Messenger (pbuh) , and its proof is the text of the narration from Al-Tirmidhi. However, it was the Messenger (pbuh) who was the one who ruled, and there is nothing which indicates that he made Abu Bakr (ra) and Umar (ra) carry out what he did from ruling, but making them into ministers indicates that he commissioned them to assist him; in other words, commission for both of them to carry out what he did from ruling. After the death of the Messenger (pbuh) , Umar (ra) was the minister of Abu Bakr (ra), and used to carry out what the Khalifah used to carry out in terms of ruling, and that was apparent to the point that some of them used to say to Abu Bakr (ra), “We don’t know whether Umar is the Khalifah or you” reported by Ibn Hanbal in Fada’il Al-Sahabah from Nafi’. After the death of Abu Bakr (ra), ’Uthman (ra) and ’Ali (ra) were the ministers of Umar (ra), and each of them carried out what Umar (ra) did in terms of ruling, except that the power of the personality of Umar (ra) meant that the actions of assistance of the two ministers were not so apparent as that of Umar (ra) with Abu Bakr (ra), although due to the power of the personality of ’Ali (ra), it was clear that he carried out these actions in the time of Umar (ra). After the death of Umar (ra), ’Ali (ra) and Marwan b. Al- Hakam (ra) were the two ministers of ’Uthman (ra). However, ’Ali (ra) was not content with some of the actions, and so his work with ’Uthman (ra) was not prominent since he was similar to someone withdrawn. On the other hand, Marwan (ra) was apparent in his undertaking of the ministry, in other words, the actions of ruling.

Halife, işlerin idaresini veziri aracılığıyla yürütürdü; bu durum, Raşid Halifelerin her birinde görülmüştür ve yardımcıları (veziri) yanlarında bulunmuştur. Ancak yardımcıların işleri yürütme biçimleri birbirinden farklıydı. "Vezir" kelimesinin, yani halifenin yardımcısının dilsel anlamından, halifenin işlerinde ona yardım eden kişi anlaşılır. Kelime herhangi bir kayıt ve sınırlama olmaksızın genel olarak geldiğinden, halifenin hilafetin bütün işlerinde ona yardım eden kişi anlamına gelir. Rivayetten anlaşılan budur ve Ömer (ra) ile Ebu Bekir (ra) dönemlerinde yaşananlarla da desteklenmektedir. Dolayısıyla kelimenin şer'i anlamı, hilafetin bütün işlerinde halifeye yardım eden kişidir. Ancak bu kişi, halifenin sahip olduğu zorunlu yetkilere kendiliğinden sahip değildir. Bununla birlikte halife "Filanı benim vezirim olarak atadım", "benim yardımcım olarak", "yönettiğim konularda benim adıma hareket et" ya da benzeri bir şey söylerse, bu kişi temsilci sıfatıyla halifenin bütün zorunlu yetkilerine sahip olur. Mâverdî, *el-Ahkâmü's-Sultâniyye* adlı eserinde bunlara "tefviz veziri" (Vezîru't-tefvîz) adını vermiş ve bu anlamda tanımlayarak şöyle demiştir: "Tefviz veziri ise, işleri kendi görüşüne göre yönetmesi ve kendi içtihadına göre hareket etmesi için kendisine yetki veren imamdan vezirliğini almış olandır." Bununla birlikte halifenin, tefviz veziri tarafından yapılan her işten haberdar olması gerekir; çünkü o bir yardımcıdır, halife değildir ve dolayısıyla bağımsız değildir. Bu nedenle halife, onun küçük ya da büyük her işini denetler.

The Khalifah would delegate the management of affairs to his minister, and this occurred with each Khalifah from the righteous Khulafaa’ in that their assistant (minister) was present, though how the assistants practised the management of affairs differed from one to the other. It is understood from the linguistic meaning of the word “minister”, or assistant to the Khalifah, that it means an assistant for the actions of the Khalifah, and since the word came general without any restrictions, then it means assistant for the Khalifah in all of the actions of the Khilafah. This is what is understood from the narration, and is supported by what occurred with Umar (ra) and Abu Bakr (ra), and so the Shari’ah meaning of the word is the one who assists the Khalifah in all the actions of the Khilafah. However, he does not possess the mandatory powers of the Khalifah himself. Rather, if the Khalifah said “I have appointed so and so as a minister for me”, or “as an assistant for me”, or “act on my behalf in what I govern”, or anything similar, then the person would have all the mandatory powers of the Khalifah as his representative. In Al-Ahkam As- Sultaniyyah, Al-Mawardi called them the “delegated minister” (Wazeer Tafweed), and defined it with this meaning, saying, “As for the delegated minister, he has taken his ministry from the Imam who authorised him to manage the affairs according to his opinion, and for them to proceed according to his Ijtihad”. It is however necessary that the Khalifah is aware of every action that the delegated minister undertakes, since he is an assistant and not a Khalifah, and so he is not independent; rather the Khalifah inspects every action of him, whether it was small or big.

Demokratik sistemdeki bakanın gerçeği ile şeriatteki vezir veya yardımcının gerçekliği tamamen farklıdır. Çünkü demokratik sistemdeki kabine hükümetin kendisidir ve yönetme amacıyla belirli bir grup olarak kurulmuş bir insan topluluğudur; yönetim yetkisi bireye değil, gruba aittir. Başka bir ifadeyle liderlik bireysel değil, kolektiftir. Dolayısıyla tüm yönetme yetkisine sahip olan yönetici, kabinenin veya bakanlar grubunun kolektif olarak kendisidir. Bu bakanlardan hiçbiri tek başına mutlak yetkiye sahip değildir, yönetme yetkisi kabinede toplu olarak bulunur. Bireysel bakana gelince, o yönetimin belirli bir alanında uzmanlaşmak üzere atanmıştır ve bu alanda kabinenin bütünü tarafından kendisine verilen zorunlu yetkilere sahiptir. Bu alanda kendisine verilmeyen yetkiler ise kabinede kalır, bakanda değil.

This Shari’ah reality of the assistant or minister differs completely with the reality of the minister in the democratic system. Since the cabinet in the democratic system is the government, and it is a group of people established with its characteristic as a specific group for ruling, as the ruling for them is for the group and not for the individual; in other words, the leadership is collective and not individual. So the ruler who possesses all power of ruling is the cabinet or the group of ministers collectively, and no single one of them possesses the power absolutely, but rather the power of ruling is in the cabinet collectively. As for the individual minister, he is appointed to specialise in a particular section of ruling, in which he possesses the mandatory powers that the cabinet as a whole determined for him, and whatever powers in this section were not given to him remain with the cabinet and not him.

İslam'da, demokratik modelde olduğu gibi, yetkiyi topluca elinde tutan bir bakanlar kurulu yoktur; bunun yerine liderlik, Ümmet tarafından kendisine bey'at verilen ve onları Allah'ın (swt) Kitabı ve Resulünün ﷺ Sünnetiyle yönetmekle görevlendirilen Halife'ye aittir. Halife, kendi adına hareket etmek üzere genel yetkiyle donatılan ve Hilafet'in sorumluluklarını yüklenmesinde genel olarak Halife'yi destekleyen vekiller (tefviz vezirleri) atar; dolayısıyla bunlar dilsel anlamıyla vezir, yani kendilerine verilen görevlerde Halife'nin yardımcılarıdır.

In Islam, there is no cabinet of ministers who hold the power collectively (on the democratic model); rather the leadership is for the Khalifah who is given Bay’a by the Ummah in order to rule them by the Book of Allah (swt) and the Sunnah of His Messenger . The Khalifah appoints ministers for himself (ministers of Tafwid) who are given general authorisation to act on his behalf and generally support the Khalifah in carrying the responsibilities of the Khilafah, and so they are ministers according to the linguistic meaning, or in other words, assistants of the Khalifah in what they are charged with.

Buna göre, İslam sistemindeki "vezir" ve "vezirlik" kelimeleri ile demokrasi sistemindeki "bakan" ve "bakanlık" kelimeleri arasındaki geniş farkı ortaya koymuş oldu. Demokrasinin "bakan" kelimesinden anlaşılan anlam, insanların zihninde baskın olduğundan ve bu kelime kullanıldığında akla gelen tek şey demokratik anlam olduğundan, karışıklığı önlemek ve yalnızca Şer'i anlamı belirtmek için, Halife'nin yardımcısı için belirtmeden yalnızca "vezir" kelimesini kullanmak doğru değildir. Bunun yerine, "yardımcı" kelimesi gerçek anlamıyla kullanılmalı ya da "vezir" ve "vezirlik" kelimeleri demokratik anlayıştan arındırılacak şekilde belirtilmeli ve yalnızca İslami anlam anlaşılmalıdır; örneğin "tefviz veziri" (Vezîrü't-Tefvîz) terimi kullanılması gibi.

Accordingly the wide difference between the word “minister” and “ministry” in the system of Islam, and the word “minister” and “ministry” in the system of democracy, has become clear. Since the meaning that is understood from the democratic meaning of the word “minister” is dominant in the minds of the people, and when it is used the only thing that comes to mind is the democratic meaning, in order to avoid confusion and to specify the Shari’ah meaning alone, it is not correct to use the term “minister” alone for the assistant of the Khalifah without specifying it. Rather, the term “assistant” should be used in its real meaning, or the term “minister” and “ministry” should be specified such that it is removed from the democratic understanding, and the Islamic meaning alone is understood, such as using the term “minister of authorisation” (Wazir Al-Tafwid).

Asistan, Halife'nin emriyle atanır ve görevden alınır. Halife'nin ölümüyle asistanların görevi sona erer; yalnızca geçici liderin dönemi sonuna kadar devam ederler. Ardından görevlerine devam edebilmek için yeni Halife'den yeniden yetki almaları gerekir ve Halife'yi asistan olarak atayan kişinin ölümüyle görevleri sona erdiği için resmen görevden alınmaları gerekmez.

The assistant is appointed and removed at the order of the Khalifah. At the death of the Khalifah, the assistants’ role comes to an end, and they only continue through to the end of the period of the temporary leader. They then require a new authorisation from the new Khalifah in order to continue in their role, and they do not require to be formally removed since their role ended with the death of the Khalifah who took them as assistants.