“Ancak onu Peygambere (ﷺ) veya içlerindeki yetkililere götürselerdi...” (TMQ 4:83). Bu, ssadece yönetimi fiilen yürütme yükümlülüğüdür. Gerçek hüküm budur. Buna dayanarak, yetkinin vesayeti, liderlik ve iktidar hükümdür; bunun dışındaki her şey ise idare sayılır. Sonuç olarak, Halife ile valilerden ve memurlardan olan liderlerin, Şeriat hükümlerini ve hukuki kararları uygulayarak insanların işlerini yönetmesi hüküm kabul edilir; onların ya da halk arasından veya Halife tarafından atananların yaptığı diğer her şey ise idare kabul edilir. Bu doğrultuda, hükümet ile idare arasındaki fark açıkça ortaya çıkmış olur.
“But if they had referred it back to the Messenger (pbuh) or to those of authority among them.” (TMQ 4:83), which is the undertaking of practically governing matters. This is the reality of the rule. Based upon that, the guardianship of the authority, the leadership and the power are the rule, and anything else is considered to be administration. Consequently, what the Khalifah and the leaders from the governors and workers do in terms of managing the affairs of people by implementing the Shari’ah rules and the legal judgments is considered to be the rule; anything else from what they or others do from those who were appointed from the people or by the Khalifah is considered to be administration. Accordingly the difference between the ruling and administration has become obvious.
Şeriat, hükmü, Ümmet tarafından seçilen Halife'ye veya onların seçtiği Emir'e verilecek şekilde belirlemiştir. Dolayısıyla Ümmet'in Emir'i seçmesi veya Halife'ye biat etmesiyle, Halife ya da Emir hükmü yönetme hakkına sahip olan kişi haline gelir; yani hüküm Halife'nindir veya Emir'indir. Ondan hükmü almadıkça hiç kimse hükmü alamaz ve bu şekilde hüküm merkezileşmiş olur. Başka bir deyişle, hüküm Ümmet'in bir kişiye, Halife'ye ya da Emir'e vermesi içindir; biat, seçim veya seçimler yoluyla ona verildiğinde hüküm onun olur ve o anda hükmü dilediği kişiye verme hakkına sahip olur, o kişi de onun vermesi dışında hüküm sürme hakkına sahip değildir. Buna göre, hükmün merkezileştirilmesinin, hakkın Ümmet'in seçtiği kişide sınırlandırılması olduğu, onun da hükmü otomatik olarak hak ettiği anlaşılmaktadır. Başka hiç kimse hükmü otomatik olarak hak etmez; aksine ancak başkasından verilmesiyle elde eder ve bu izin bakımından zaman, yer ve durumla sınırlıdır. Bu durumda hükmün gerçekliği, hükmün merkezileşmiş olduğunu ve merkezileşmesinin zorunlu olduğunu göstermektedir.
The Shari’ah gave the rule as described to the Khalifah who was elected by the Ummah, or the Amir chosen by them, so by the Ummah’s choice for the Amir or by her pledge of allegiance to the Khalifah, the Khalifah or the Amir then becomes the one who has the right to the rule, or the rule is for the Khalifah or the Amir. No one else can take the rule unless it was given to them by him, and in this manner the rule is centralised. In other words, the rule is for the Ummah to give to a person, Khalifah or Amir, and by giving them the rule by the pledge of allegiance or by selection or elections, the rule becomes his, and at that time he gives the right to rule to whomever he wishes and no one else has the right to rule unless he gives it to them. Accordingly, it becomes apparent that centralisation of the rule is the restriction of the right to the rule with the one whom the Ummah has selected, where he is entitled to the rule automatically. No one else is entitled to the rule automatically; rather they gain it through being granted it by someone else, and are limited with respect to this permission by time, place and situation, and in that case the reality of the ruling indicates that it is centralised and its centralisation is necessary.
Messenger of Allah'ın (ﷺ) uygulamalarına gelince, o, bölgelere valiler gönderir ve onlara halk arasında Şeriat hükümlerini uygulamalarını emrederdi. Ayrıca, hükümleri uygulamak için değil, görevleri yerine getirmek üzere memurlar atardı. Örneğin, valiler atar ve onlara hükümleri uygulama yetkisi verirdi; uygulamanın yöntemlerini ve biçimlerini kısıtlamaz, bu konuyu onlara bırakırdı. Bazılarına, Şeriat hükümlerini içeren ancak bunların uygulanma yöntem ve biçimini içermeyen mektuplar yazılırdı. Diğerlerine ise Allah'ın (swt) Şeriatını uygulamaları emredilirdi. Nitekim Amr bin Hazm'ı vali olarak atamış ve kendisine bir mektup yazmış, Mu'âz bin Cebel'i atamış ve ona nasıl hükmedeceğini sormuş, ardından görüşünün doğruluğunu onaylamıştır. Ayrıca, Allah'ın (swt) Şeriatını uygulamak üzere 'Itâb b. Üseyd'i de vali olarak atamıştır. Rivayet edildiğine göre, valileri, görevi yerine getirme yeterliliklerine dair görüşüne dayanarak atardı.
As for the actions of the Messenger of Allah (pbuh) , he used to send governors to the districts and order them to implement the Shari’ah rules upon the people. He also used to appoint civil employees in order to carry out the functions not to implement the laws. So for example he appointed governors and gave them the right to implement the laws and did not restrict the means and styles of implementation but rather left that to them. Some of them would be written letters which would include the Shari’ah rules but not the means or style of their implementation and others would be ordered to implement the Shari’ah of Allah (swt); so he appointed Amr Bin Hazm as governor and wrote him a letter and he appointed Mu’adh Bin Jabal and he asked him how he would rule, and then he confirmed the correctness of his view. He also appointed ‘Itab b. Usayd as a governor in order to implement the Shari’ah of Allah (swt), and he used to appoint people as governors based upon the view of their suitability to execute; it is narrated.
.أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ الْحُصَيْنِ اسْ تُ عْمِلَ عَلَى الصَّدَقَةِ، فَ لَمَّا رَجَعَ قِيلَ لَهُ: أَيْنَ « الْمَالُ ؟ قَالَ: وَلِلْمَالِ أَرْسَلْتَنِي؟ أَخَذْنَاهُ مِنْ حَيْثُ كُنَّا نَأْخُذُهُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ » وَوَضَعْنَاهُ حَيْثُ كُنَّا نَضَعُه.
.أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ الْحُصَيْنِ اسْ تُ عْمِلَ عَلَى الصَّدَقَةِ، فَ لَمَّا رَجَعَ قِيلَ لَهُ: أَيْنَ « الْمَالُ ؟ قَالَ: وَلِلْمَالِ أَرْسَلْتَنِي؟ أَخَذْنَاهُ مِنْ حَيْثُ كُنَّا نَأْخُذُهُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ » وَوَضَعْنَاهُ حَيْثُ كُنَّا نَضَعُه.
“İmran bin Hüseyin sadakayı (zekâtı) toplamakla görevlendirildi. Geri döndüğünde kendisine şöyle denildi: 'Mal nerede?' O da dedi ki: 'Beni mal için mi gönderdiniz? Onu, Allah'ın Resulü ﷺ zamanında aldığımız yerden aldık ve dağıttığımız yere dağıttık.' (İbn Mâce ve sahih olduğunu belirten el-Hâkim tarafından rivayet edilmiştir.)”
“Imran bin Hussain was appointed to collect the Sadaqah (Zakah). When he came back, it was said to him: 'Where is the wealth?' He said: 'Was it for wealth that you sent me? We took it from where we used to take it at the time of the Messenger of Allah (pbuh) , and we distributed it where we used to distribute it.” (reported by Ibn Maja and Al-Hakim that authenticated it).
Bu, rolleri sınırlı olan ve kendilerinden istenileni yapan devlet memurlarından farklıdır. Örneğin, Allah'ın Elçisi ﷺ, Yahudiler için tahminde bulunacak bir tahmincibaşı olarak ‘Abdullah bin Revaha'yı atamıştır; yani hasattan önce ürün verimini tahmin etmek üzere. Bu rivayeti, Cabir bin ‘Abdullah'tan, Ahmed, sahih bir senetle nakletmiştir; Cabir şöyle demiştir:
This is different to the civil employees, since their roles are limited and they do what is requested of them. For example, the Messenger of Allah (pbuh) appointed ‘Abd Allah Bin Rawaha as an estimator who would estimate for the Jews; in other words, estimate the yield of crops prior to harvest. It is reported by Ahmad with a Sahih chain from Jabir Bin ‘Abd Allah who said,.
كما فأقرهم رسول الله . أفاء الله عز وجل خيبر على رسول الله « كانوا، وجعلها بينه وبينهم، فبعث عبد الله بن رواحة فخرصها عليهم ثم قال لهم : يا معشر اليهود أنتم أبغض الخلق إلي، قتلتم أنبياء الله عز وجل، وكذبتم على الله، وليس يحملني بغضي إياكم على أن أحيف عليكم. قد خرصت عشرين ألف وسق من تمر فإن شئتم فلكم وإن أبيتم فلي. فقالوا: بهذا قامت السماوات والأرض قد أخذنا » فاخرجوا عنا.
كما فأقرهم رسول الله . أفاء الله عز وجل خيبر على رسول الله « كانوا، وجعلها بينه وبينهم، فبعث عبد الله بن رواحة فخرصها عليهم ثم قال لهم : يا معشر اليهود أنتم أبغض الخلق إلي، قتلتم أنبياء الله عز وجل، وكذبتم على الله، وليس يحملني بغضي إياكم على أن أحيف عليكم. قد خرصت عشرين ألف وسق من تمر فإن شئتم فلكم وإن أبيتم فلي. فقالوا: بهذا قامت السماوات والأرض قد أخذنا » فاخرجوا عنا.
"Allah, Hayber'i Allah'ın Elçisi'ne ganimet olarak verdi. Allah'ın Elçisi ﷺ, Yahudileri, kendisi ile onlar arasında daha önce yapılmış olan ve her iki taraf için yüzde elli olan ürün paylaşımı anlaşmasında sabit tuttu. Sonra ürünün paylaşımını değerlendirmek üzere Abdullah b. Revaha'yı gönderdi. İşini bitirince onlara şöyle dedi: 'Ey Yahudiler! Siz bana en nefret edilesi kimselersiniz; Allah'ın peygamberlerini öldürdünüz ve Allah'a karşı yalan söylediniz. Ama bu, sizinle haksızlık etmeme beni sevk etmez. Yirmi bin yük hurma tahmin ettim; isterseniz onlar sizin olsun, isterseniz benim.' Onlar dediler ki: 'Gökleri ve yeri ayakta tutan budur; bu yüzden kabul ediyoruz, bizi bırak.' O ayrıca Zekat toplayıcıları gönderir, bunlar zekatı toplayıp ona teslim ederdi ve onlara ücretlerini öderdi; bunu Bişr bin Sa'id bin el-Sa'di el-Maliki rivayet etmiştir ki şöyle dedi:"
“Allah gave Khaybar to the Messenger of Allah (pbuh) as booty. The Messenger of Allah (pbuh) confirmed the Jews on previous crop division between Him and them which was fifty percent for each side. He then sent ‘Abd Allah b. Rawaha to assess the division of the crop. When he was finished, he said to them: O Jews, you are among the most hateful to me; you killed the Prophet (phuh)s of Allah, and you lied upon Allah . But it doesn’t promt me to deal unjustly with you . I have estimated twenty thousand loads of dates, so if you want they are for you, or for me. They said: This is what supports the heavens and the earth, and so we accept it, so leave us”. He also used to send collectors for the Zakat who would collect and deliver it to him, and he would pay them their wages, as narrated by Bishr Bin Sa‘id Bin Al-Sa’adi Al-Maaliki who said:
.عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ السَّاعِدِيِّ الْمَالِكِيِّ أَنَّهُ قَالَ: اسْتَ عْمَل نِي عُمَرُ بْنُ « عَلَى الصَّدَقَةِ، فَ لَمَّا فَ رَغْتُ مِنْ هَا وَأَدَّيْ تُ هَا إِلَيْهِ أَمَرَ لِي بِعُمَالَةٍ، فَ قُلْتُ: الْخَطَّابِ إِنَّمَا عَمِلْتُ لِلَّهِ وَأَجْرِي عَلَى اللَّهِ، فَ قَالَ: خُذْ مَا أُعْطِيتَ، فَإِنِّي عَمِلْتُ عَلَى عَهْدِ إِذَا أُعْطِيتَ : فَ عَمَّلَنِي، فَ قُلْتُ مِثْلَ قَ وْلِكَ، فَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ رَسُولِ الل هِ » شَيْئًا مِنْ غَيْرِ أَنْ تَسْأَلَ فَكُلْ وَتَصَدَّقْ.
.عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ السَّاعِدِيِّ الْمَالِكِيِّ أَنَّهُ قَالَ: اسْتَ عْمَل نِي عُمَرُ بْنُ « عَلَى الصَّدَقَةِ، فَ لَمَّا فَ رَغْتُ مِنْ هَا وَأَدَّيْ تُ هَا إِلَيْهِ أَمَرَ لِي بِعُمَالَةٍ، فَ قُلْتُ: الْخَطَّابِ إِنَّمَا عَمِلْتُ لِلَّهِ وَأَجْرِي عَلَى اللَّهِ، فَ قَالَ: خُذْ مَا أُعْطِيتَ، فَإِنِّي عَمِلْتُ عَلَى عَهْدِ إِذَا أُعْطِيتَ : فَ عَمَّلَنِي، فَ قُلْتُ مِثْلَ قَ وْلِكَ، فَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ رَسُولِ الل هِ » شَيْئًا مِنْ غَيْرِ أَنْ تَسْأَلَ فَكُلْ وَتَصَدَّقْ.
"Ömer b. Hattab (ra) beni sadaka toplayıcısı olarak görevlendirdi. Bu görevi tamamlayıp işi ona teslim ettiğimde, bu iş için bana bir ücret (ödeme) almamı emretti. Dedim ki: Bu görevi Allah için yaptım ve karşılığım Allah'ın katındadır. Dedi ki: Sana verilen her ne ise al, çünkü ben de Allah'ın Resulü ﷺ zamanında bu görevi yaptım. Bana toplayıcılık görevini verdi, ben de dediğin gibi dedim; Allah'ın Resulü ﷺ bana şöyle buyurdu: Bir şey istemeden verildiğinde (onu kabul et), ye ve sadaka olarak ver." (Müslim tarafından rivayet edilmiştir.)
“Omar b. Khattab (ra) appointed me as a collector of Sadaqa. When I had finished that (the task assigned to me) and I handed over that to him, he commanded me to (accept) some payment (for the work). I said: I performed this duty for Allah and my reward is with Allah. He said: Take whatever has been given to you, for I also performed this duty during the time of the Messenger of Allah (pbuh) . He assigned me the task of a collector and I said as you say, and the Messenger of Allah (pbuh) said to me: When you are given anything without your begging for it, (then accept it), eat it and give it in charity.” (reported by Muslim).
'Imran b. Husayn ise, yöneticinin topladığı zekâtı kendisinden geri istemesini onaylamadı; çünkü o, Allah'ın (SWT) hükmünü uygulamış ve onu, Allah Resûlü ﷺ tarafından görevlendirildiği zamanda yaptığı gibi, hakkı olanlara vermişti. Busr b. Sa'id ise zekâtın toplanması konusunda kendisine verileni yapan bir memurdu, ancak Şeriat hükümlerini uygulama işini üstlenmemişti. Buna göre yöneticinin fiilleri ile memurun fiilleri arasındaki fark açıkça ortaya konmuş olur. Yöneticinin fiilleri Şeriat'ın uygulanmasıdır; yani hükümdarlık, iktidar ve yetkidir. Memurların fiilleri ise işlemleri yerine getirmek içindir, kanunların uygulanması değildir; dolayısıyla bunlar hükümdarlıktan değil, yalnızca idarenin bir parçasıdır.
So ‘Imran b. Husayn disapproved of the ruler requesting the Zakat that he had gathered from him, since he had implemented the law of Allah (saw) and given it to those who had right over it in the same way he used to at the time he was appointed by the Messenger of Allah (pbuh) (saw), but Busr b. Sa‘id was an employee who did what he was assigned to do with respect to collecting the Zakat but he did not undertake the implementation of the Shari’ah rules. Accordingly the difference between the actions of the ruler and the actions of the civil employee has been made clear. So the actions of the ruler are the implementation of the Shari’ah, in other words, the rule, power and authority, and the actions of the civil employees are to undertake the actions and not the implementation of the laws, and so they are not from the rule but rather they are only part of the administration.
Ayrıca, yöneticinin kendi eylemleri arasındaki fark da açıklığa kavuşmuştur; çünkü bu eylemlerden biri Şeriat hükümlerinin uygulanması ve hükümlerin infazıdır ve bu eylemleri yapma hakkı, kendisine verilen makam uyarınca yönetme yetkisiyle atanmış olandan başkasına ait değildir. Yöneticinin eylemleri arasında ayrıca uygulamayı gerçekleştirmek için kullanılan yöntemler ve tarzlar da vardır; bunlar idarenin bir parçasıdır. Bunların yönetici için önceden belirlenmesi gerekmez ve onu atayanlara geri başvurmasına da ihtiyaç yoktur. Aksine, yönetici olarak atanması, kendisini atayanlar ona belirli tarzları ve yöntemleri tayin etmedikçe, uygun gördüğü araçları kullanma ve istediği tarzları benimseme hakkını verir; böyle bir tayin olursa, kendisine belirlenen şeye uymakla yükümlü olur. Başka bir deyişle, yönetici olarak atanması, kendisine yönetme hakkını veren kaynaktan çıkmış idari sistemler mevcut olmadığı sürece, idari eylemleri yerine getirme hakkını verir; bu sistemler varsa, onlara uyar.
In addition, the difference between the actions of the ruler himself have become clear, since amongst them is the rule which is the implementation of the Shari’ah rules and the implementation of the judgements, and no one has the right to do these actions except for the one who is appointed with the right to rule according to the position given. And amongst the actions of the ruler are the styles and means used in order to achieve the implementation, and these are part of the administration, and these do not have to be defined for the ruler and he does not need to refer back to those who appointed him. Rather his appointment as a ruler gives him the right to use the means that he considers and the styles that he wants as long as those who appointed him did not specify specific styles and means for him, in which case he would be obliged by what was specified for him. In other words his appointment as a ruler gives him the right to carry out the administrative actions as long as there are not administrative systems in place originating from those who gave him the right to rule, in which case he would follow those systems.
Sonuç olarak, merkezi yönetimin anlamının otoritenin, yani Şeriat'ın uygulanmasının yürütülmesi olduğu açıktır; bu yetkiye ise Ümmet tarafından verilmedikçe hiç kimse sahip olamaz. Bu yetki onunla sınırlıdır ve kime verirse onun tarafından kullanılır. Merkezi olmayan idarenin anlamı ise atanmış yöneticinin, idari konularda kendisini atayanlara başvurmak zorunda olmaması; aksine, kararları kendi görüşüne göre uygulamasıdır. Bu, Şeriat metinlerinde zikredildiği gibi yönetimin gerçekliğinden ve Resûlullah ﷺ'in yöneticileri atamasındaki uygulamalarından anlaşılmaktadır. Bu maddenin delili budur.
Consequently, it is clear that the meaning of centralised rule is the carrying out of the authority, in other words, of the implementation of the Shari’ah, and no one possesses that authority unless he was given it by the Ummah and so it is restricted to him and is exercised by whoever he gives it to. The meaning of decentralised administration is that the ruler who has been appointed does not have to refer to those who appointed him in the issues of administration; rather he carries them out according to his opinion. And that is established from the reality of the rule as has been mentioned in the Shari’ah texts, and from the actions of the Messenger (pbuh) in appointing the rulers. This is the evidence for this article.
