د جهاد امیر د جنګي چارو څانګه لښکر
8 The Amir of Jihad The Military Department The Army
مادّه ۶۱
Article 61
د جنګ ریاست د مسلحو ځواکونو، پوځ او پولیسو سره تړلو ټولو چارو، همدارنګه تړونونو، دندو، پوځي وسایلو او ورته شیانو ته مسؤل دی. دا ریاست د پوځي کالجونو، لښکرکشیو او هغه ټولو شیانو هم مسؤل دی چې د اسلامي کلتور او پوځ ته اړین عمومي کلتور څخه اړین وي، ځکه د جنګ او د هغې د چمتووالي سره تړلي ټول شیان هم د دې ریاست په واک کې دي، او د دې ریاست مشر د جهاد امیر بلل کیږي.
The War Department is in charge of all the affairs connected to the armed forces of the Army and police, and the treaties, tasks, military equipment and similar. They are also responsible for the military colleges, expeditions and everything that is necessary from the Islamic culture and the general culture necessary for the Army, as well as everything connected to war and its preparation, and the head of this department is called the Amir of Jihad.
د جنګ ادارہ د دولت له ادارو څخه یوه ده، او د هغې مشر ته د جهاد مدیر نه، بلکې د جهاد امیر ویلے کیږي. دا ځکه چې رسول الله ﷺ د لښکرو مشرانو ته امراء ویل. ابن سعد روایت کړی چې رسول الله ﷺ وفرمایل:
The war department is one of the State’s institutions, and its head is called the Amir of Jihad, rather than the manager of Jihad. This is because the Messenger (pbuh) used to call the leaders of the Army Umara’. Ibn Sa’d narrated that the Messenger of Allah (pbuh) said.
. أَمِيرُ النَّاسِ زَيْدُ بن حَارِثَةَ، فَإِنْ قُتِلَ فَجَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ، فَإِنْ قُتِلَ فَ عَبْدُ « » اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَإِنْ قُتِلَ فَ لْيَ رْتَضِ المُسْلِمُونَ بَ يْ نَ هُمْ رَجُلاً فَ يَجْعَلُوهُ عَلَيْهِمْ .
. أَمِيرُ النَّاسِ زَيْدُ بن حَارِثَةَ، فَإِنْ قُتِلَ فَجَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ، فَإِنْ قُتِلَ فَ عَبْدُ « » اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَإِنْ قُتِلَ فَ لْيَ رْتَضِ المُسْلِمُونَ بَ يْ نَ هُمْ رَجُلاً فَ يَجْعَلُوهُ عَلَيْهِمْ .
د قوم امیر زید بن حارثه دی؛ که هغه وژل شي، نو امیر جعفر بن ابي طالب دی؛ او که هغه هم وژل شي، نو امیر عبدالله بن رواحه دی؛ او که هغه هم وژل شي، نو مسلمانان دې له هغوی څخه یو سړی وټاکي او هغه دې خپل امیر وګرځوي. البخاري روایت کړی دی چې عبدالله بن عمر (رض) وویل:
“The leader (Amir) of the people is Zayd Ibn Haritha; if killed, then the Amir is Ja’far Ibn Abi Talib; and killed, the Amir is ’Abdullah Ibn Ruwahah; and if he was killed, let Muslims choose one man from among them and make him their Amir”. Al-Bukhari narrated that ’Abdullah Ibn Umar (ra) said:
. »... فِي غَزْوَةِ مُؤْتَةَ زَيْدَ بْنَ حَارِثَة أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ « .
. »... فِي غَزْوَةِ مُؤْتَةَ زَيْدَ بْنَ حَارِثَة أَمَّرَ رَسُولُ اللَّهِ « .
د الله رسول ﷺ زید بن حارثه د موته په غزا کې امیر وټاکه… او امام بخاري د سلمه بن الاکوع څخه روایت کوي:
“The Messenger of Allah (pbuh) appointed Zayd Ibn Haritha as Amir in the expedition of Mu’ta…” and Al-Bukhari narrated from Salamah b. Al-Akwa’:
ابن عمر (رض) فرمائی چې: «زید ما سره په یوه غزا کې وم، هغه زموږ امیر ټاکل شوی و». (ابن عمر (رض) فرمائی) دا روایت البخاری او مسلم روایت کړی دی.
. » وَغَزَوْتُ مَعَ زَيْدٍ، وَكَانَ ي ؤَُمِّ رُهُ عَلَيْ نَا « . “I went on an expedition with Zayd; he was appointed Amir over us”. Al-Bukhari and Muslim narrated that ’Abdullah Ibn Umar (ra) said:
. بَ عْثًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، فَطَعَنَ بَ عْضُ النَّاسِ فِي بَ عَثَ النَّبِيُّ « أَنْ تَطْعُنُوا فِي إِمَارَتِهِ فَ قَدْ كُنْتُمْ تَطْعُنُونَ فِي إِمَارَةِ أَبِيهِ مِنْ : إِمَارَتِهِ، فَ قَالَ النَّبِيُّ »... قَ بْلُ، وَايْمُ اللَّهِ إِنْ كَانَ لَخَلِيقًا لِلإِمَارَة .
. بَ عْثًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، فَطَعَنَ بَ عْضُ النَّاسِ فِي بَ عَثَ النَّبِيُّ « أَنْ تَطْعُنُوا فِي إِمَارَتِهِ فَ قَدْ كُنْتُمْ تَطْعُنُونَ فِي إِمَارَةِ أَبِيهِ مِنْ : إِمَارَتِهِ، فَ قَالَ النَّبِيُّ »... قَ بْلُ، وَايْمُ اللَّهِ إِنْ كَانَ لَخَلِيقًا لِلإِمَارَة .
پیغمبر ﷺ یوه لښکری دسته واستوله او د هغې مشر یې اسامه بن زید وګرځاوه. ځینو خلکو د اسامې په مشرتوب باندې نیوکه وکړه (بد وویل). نو د الله رسول ﷺ ودرېد او وې فرمایل: "که تاسو د اسامې په مشرتوب نیوکه کوئ، نو مخکې تاسو د هغه د پلار په مشرتوب هم نیوکه کړې وه. والله، هغه (یعنې زید) د مشرتوب مستحق و." صحابه کرام، د الله رضا دوی باندې وي، د مؤتې لښکر ته د امرا لښکر ویل. مسلم د بریده څخه روایت کړی، هغه وایي:
“The Prophet (phuh) sent an army detachment and made Usama bin Zaid its commander. Some people criticized (spoke badly of) Usama's leadership. So Allah's Prophet (phuh) got up and said, "If you people are criticizing Usama's leadership, you have already criticized the leadership of his father before. But Waaimullah (i.e., By Allah), he (i.e. Zaid) deserved leadership” The companions, may Allah be pleased with them, used to call the Army of Mu’tah the Army of Umara’. Muslim narrated from Buraydah who said:
. »... إِذَا أَمَّرَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْ سَرِيَّةٍ أَوْصَاه كَانَ رَسُولُ اللَّهِ « .
. »... إِذَا أَمَّرَ أَمِيرًا عَلَى جَيْشٍ أَوْ سَرِيَّةٍ أَوْصَاه كَانَ رَسُولُ اللَّهِ « .
هرکله چې د الله رسول ﷺ د لښکر یا د یوې ډلې مشر ټاکه، نو هغه به ځانګړې توګه هغه ته نصیحت کاوه.
“Whenever the Messenger of Allah (pbuh) appointed anyone as a leader of an army or detachement, he would especially exhort him”.
د جنګ څانګه د دې مادې په کې ذکر شوو ټولو هغو مسلو مسؤله ده چې د وسلو والا ځواک سره تړاو لري. د جنګي کافرانو په وړاندې جاسوسان لیږل هم د جنګ څانګې دنده ده او د دې کار لپاره یوه ځانګړې څانګه جوړه شوې ده. د دې لپاره دلیلونه د رسول الله ﷺ د ژوند څخه ښه معلوم دي:
The war department takes charge of all the issues connected to the armed force as mentioned in the article. The task of sending spies against the belligerent disbelievers is also the role of the war department and a special section is created for this purpose. The evidences for this are well known from the life of the Messenger (pbuh) :
د تیاری د الله (سبحانه و تعالیٰ) د کلام ہونے پر دلائل
The evidences for preparation being the words of Allah (swt).
او هغه شیان چې تاسو یې کولی شئ د ځواک او د جنګي آسونو څخه، د دوی د مقابلې لپاره تیار کړئ، چې د دې په ذریعه د الله دښمن او ستاسو دښمن، او له دوی پرته نور هغه کسان هم وویروئ چې تاسو یې نه پیژنئ، مګر الله یې پیژني. او هرڅه چې تاسو د الله په لاره کې مصرف کړئ، هغه به تاسو ته په بشپړه توګه بیرته ورکړل شي، او تاسو به ظلم ونه شئ.
“And prepare against them whatever you are able of power and of steeds of war by which you may terrify the enemy of Allah and your enemy and others besides them whom you do not know [but] whom Allah knows. And whatever you spend in the cause of Allah will be fully repaid to you, and you will not be wronged.” (TMQ 8:60).
او هغه څه چې ابن سعد په الطبقات کې د مکحول څخه روایت کړي دي..
And what was reported by Ibn Sa’d in Al-Tabaqat from Makhul..
. نَصَبَ المِنْجَنِيقَ عَلَى أَهْلِ الطَّائِفِ أَرْبَعِينَ يَ وْم اً" أَنَّ النَّبِيَّ « .
. نَصَبَ المِنْجَنِيقَ عَلَى أَهْلِ الطَّائِفِ أَرْبَعِينَ يَ وْم اً" أَنَّ النَّبِيَّ « .
د نبي ﷺ د طائف د دیوالونو په وړاندې څلویښت ورځې منجنیق نصب کړ۔ او ابن هشام په خپل سیرت کې دا ذکر کړی دی۔
“The Prophet (phuh) set up the ballista against the fortifications of Ta’if for forty days”. And Ibn Hisham mentioned in his Sirah.
. » أَوَّلُ مَنْ رَمَى فِي الإِسْلاَمِ بِالمِ نْجَنِيقِ حَدَّثَنِي مَنْ أَثِقُ بِهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ « .
. » أَوَّلُ مَنْ رَمَى فِي الإِسْلاَمِ بِالمِ نْجَنِيقِ حَدَّثَنِي مَنْ أَثِقُ بِهِ أَنَّ رَسُولَ اللهِ « .
زما په باور وړ یو کس ما ته روایت وکړ چې رسول الله ﷺ په اسلام کې لومړی کس و چې منجنیق یې وکاراوه.
“Someone I trust narrated to me that the Messenger of Allah (pbuh) was the first to use ballista in Islam”.
د روزې د روزوونې دلیلونه: مسلم د عقبه بن عامر څخه روایت کړی، هغه وایي: ما د رسول الله ﷺ څخه واورېدل، چې په منبر باندې ویل یې.
The evidences for training: Muslim reported from ’Uqbah Bin Amir who said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say while on the pulpit.
«وَأَعِدُّوا لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ» {الأنفال: ٦٠} — خبردار، قوت په تیراندازۍ کې ده، قوت په تیراندازۍ کې ده، قوت په تیراندازۍ کې ده. البخاري د سلمة بن الأکوع څخه روایت کړی چې هغه وویل: «ارْمُوا» (تیر وهئ).
“And prepare against them whatever you are able of power” – Beware, strength consists in (reside or lie) archery, strength consists in iarchery, strength consists in archery”. Al- Bukhari reported from Salama Bin Al-Akwa’ who said ارْمُوا :
. عَلَى ن فََرٍ مِنْ أَسْلَمَ يَ نْتَضِلُونَ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ مَرَّ النَّبِيُّ « بَنِي إِسْمَاعِيلَ فَإِنَّ أَبَاكُمْ كَانَ رَامِيًا، ارْمُوا وَأَنَا مَعَ بَنِي فُلاَنٍ، قَالَ: فَأَمْسَكَ أَحَدُ مَا لَكُمْ لاَ تَ رْمُونَ ؟ فَ قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، : الْفَرِيقَيْنِ بِأَيْدِيهِمْ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ » نَ رْمِي وَأَنْتَ مَعَهُمْ ؟ قَالَ: ارْمُوا وَأَنَا مَعَكُمْ كُلِّكُمْ .
. عَلَى ن فََرٍ مِنْ أَسْلَمَ يَ نْتَضِلُونَ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ مَرَّ النَّبِيُّ « بَنِي إِسْمَاعِيلَ فَإِنَّ أَبَاكُمْ كَانَ رَامِيًا، ارْمُوا وَأَنَا مَعَ بَنِي فُلاَنٍ، قَالَ: فَأَمْسَكَ أَحَدُ مَا لَكُمْ لاَ تَ رْمُونَ ؟ فَ قَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، : الْفَرِيقَيْنِ بِأَيْدِيهِمْ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ » نَ رْمِي وَأَنْتَ مَعَهُمْ ؟ قَالَ: ارْمُوا وَأَنَا مَعَكُمْ كُلِّكُمْ .
“Bani Isma`il ! Practice archery as your father Isma`il was a great archer. Keep on throwing arrows and I am with Bani so-and-so." So one of the parties ceased throwing. Allah's Prophet (phuh) said, "Why do you not throw?" They replied, "How should we throw while you are with them (i.e. on their side)?" On that the Prophet (phuh) said , "Throw, and I am with all of you” And Muslim reported that: . أَنَّ فُ قَيْمًا اللَّخْمِيَّ قَالَ لِعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ: تَخْتَل فُ بَ يْنَ هَذَيْنِ الْغَرَضَيْنِ وَأَنْتَ « لَمْ أُعَانِيهِ، قَالَ كَبِيرٌ يَشُقُّ عَلَيْكَ، قَالَ عُقْبَةُ: لَوْلاَ كَلاَمٌ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ الْحَارِثُ: فَ قُلْتُ لاِبْنِ شَمَاسَةَ: وَمَا ذَاكَ ؟ قَالَ: إِنَّهُ قَالَ: مَنْ عَلِمَ الرَّمْيَ ثُمَّ تَ رَكَهُ فَ لَيْسَ » مِنَّا، أَوْ قَدْ عَصَى .
“Bani Isma`il ! Practice archery as your father Isma`il was a great archer. Keep on throwing arrows and I am with Bani so-and-so." So one of the parties ceased throwing. Allah's Prophet (phuh) said, "Why do you not throw?" They replied, "How should we throw while you are with them (i.e. on their side)?" On that the Prophet (phuh) said , "Throw, and I am with all of you” And Muslim reported that: . أَنَّ فُ قَيْمًا اللَّخْمِيَّ قَالَ لِعُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ: تَخْتَل فُ بَ يْنَ هَذَيْنِ الْغَرَضَيْنِ وَأَنْتَ « لَمْ أُعَانِيهِ، قَالَ كَبِيرٌ يَشُقُّ عَلَيْكَ، قَالَ عُقْبَةُ: لَوْلاَ كَلاَمٌ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ الْحَارِثُ: فَ قُلْتُ لاِبْنِ شَمَاسَةَ: وَمَا ذَاكَ ؟ قَالَ: إِنَّهُ قَالَ: مَنْ عَلِمَ الرَّمْيَ ثُمَّ تَ رَكَهُ فَ لَيْسَ » مِنَّا، أَوْ قَدْ عَصَى .
فُقَیم اللخمی نے عقبہ بن عامر سے کہا: تم ان دونوں نشانوں کے درمیان آتے جاتے ہو، اور تم بوڑھے آدمی ہو، اس لیے تمہیں یہ بہت مشکل معلوم ہو رہا ہوگا۔ عقبہ نے کہا: اگر وہ بات نہ ہوتی جو میں نے رسول اللہ ﷺ سے سنی، تو میں خود کو اتنی تکلیف میں نہ ڈالتا۔ حارث (سلسلۂ راویان میں سے ایک راوی) نے کہا: میں نے ابن شماسہ سے پوچھا: وہ کیا بات تھی؟ انہوں نے کہا کہ آپ ﷺ نے فرمایا: جس نے تیراندازی سیکھی، پھر اسے چھوڑ دیا، وہ ہم میں سے نہیں، یا اس نے نافرمانی کی ہے (اللہ کے نبی ﷺ کی)۔
“Fuqaim Al- Lakhmi said to Uqba b. Amir: You frequent between these two targets and you are an old man, so you will be finding it very hard. 'Uqba said: But for a thing I heard from the Holy Prophet (phuh) (may peace be upon him), I would not strain myself. Harith (one of the narrators in the chain of transmitters) said: I asked Ibn Shamasa: What was that? He said that he (the Holy Prophet (phuh)) said: Who learnt archery and then gave it up is not from us. or he has been guilty of disobedience (to Allah's Prophet (phuh) )”.
او ابوداؤد یوه روایت نقل کړې چې حاکم یې صحیح ګڼلې او ذهبي یې تایید کړې، د ابوداؤد په الفاظو سره، له خالد بن زید څخه چې وایي: زه د عقبه بن عامر سره نښه ویشتل (تیرندازي) کوم، نو هغه هغه ورځ زما پر تېرېدو وکړ او وې ویل: اې خالده، راسه زموږ سره د ویشتلو لپاره ووځه، نو ما ځنډ وکړ. هغه وویل: اې خالده، راځه، زه به تا ته یو خبره وکړم چې رسول الله ﷺ ماته ویلې دي، او زه به هغسې وایم لکه څنګه چې رسول الله ﷺ ویلي وو:
And Abu Dawud reported a narration that Al-Hakim authenticated and Al-Dhahabi confirmed – with the wording from Abu Dawud – from Khalid b. Zayd who said: I used to shoot against ’Uqbah b. ’Amir, and so he passed by me that day and said: O Khalid, come out with us to shoot, and so I delayed. He said: O Khalid, come, I will tell you something that the Messenger of Allah (pbuh) told me, and I will say it as the Messenger of Allah (pbuh) said:
. إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ ثَلاَثَةَ نَ فَرٍ الْجَنَّةَ: صَانِعَهُ يَحْتَسِبُ « فِي صَنْ عَتِهِ الْخَيْ رَ، وَالرَّامِيَ بِهِ، وَمُنْبِلَهُ، وَارْمُوا وَارْكَبُوا، وَأَنْ تَ رْمُوا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ تَ رْكَبُوا، لَيْسَ مِنْ اللَّهْوِ إِلاَّ ثَلاَثٌ : تَأْدِيبُ الرَّجُلِ فَ رَسَهُ، وَمُلاعَبَتُهُ أَهْلَهُ، وَرَمْيُهُ بِقَوْسِهِ » وَنَ بْلِهِ، وَمَنْ تَ رَكَ الرَّمْيَ ب عَْدَ مَا عَلِمَهُ رَغْبَةً عَنْهُ فَإِن هََّا نِعْمَةٌ تَ رَكَهَا أَوْ قَالَ كَفَرَهَا .
. إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُدْخِلُ بِالسَّهْمِ الْوَاحِدِ ثَلاَثَةَ نَ فَرٍ الْجَنَّةَ: صَانِعَهُ يَحْتَسِبُ « فِي صَنْ عَتِهِ الْخَيْ رَ، وَالرَّامِيَ بِهِ، وَمُنْبِلَهُ، وَارْمُوا وَارْكَبُوا، وَأَنْ تَ رْمُوا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ تَ رْكَبُوا، لَيْسَ مِنْ اللَّهْوِ إِلاَّ ثَلاَثٌ : تَأْدِيبُ الرَّجُلِ فَ رَسَهُ، وَمُلاعَبَتُهُ أَهْلَهُ، وَرَمْيُهُ بِقَوْسِهِ » وَنَ بْلِهِ، وَمَنْ تَ رَكَ الرَّمْيَ ب عَْدَ مَا عَلِمَهُ رَغْبَةً عَنْهُ فَإِن هََّا نِعْمَةٌ تَ رَكَهَا أَوْ قَالَ كَفَرَهَا .
الله تعالی د یو تیر له امله دری کسان جنت ته داخلوي: هغه کس چې تیر جوړوي او د جوړولو په وخت کې نیت یې ښه وي، هغه کس چې تیر ویشتي، او هغه کس چې تیر ورکوي؛ نو وویشتئ او سپړئ، خو ستاسو ویشتل زما په نزد د سپړلو څخه زیات خوښ دي. هر هغه شی چې یو سړی پرې ځان ښادوي باطل دی، پرته له دریو شیانو: د یو سړي د خپل آس روزنه، د خپلې ښځې سره د هغه لوبه، او د کمان او تیر سره د هغه ویشتل. څوک چې د ویشتلو زده کړه وکړي، بیا د هغې څخه د کرکې له امله پرېږدي، نو دا هغه نعمت دی چې هغه یې پرېښی؛ یا ويې فرمایل: هغه نعمت چې ورسره یې ناشکري کړې ده.
“Allah, Most High, will cause three persons to enter Paradise for one arrow: the maker when he has a good motive in making it, the one who shoots it, and the one who hands it; so shoot and ride, but your shooting is dearer to me than your riding. Everything with which a man amuses himself is vain except three (things): a man's training of his horse, his playing with his wife, and his shooting with his bow and arrow. If anyone abandons archery after becoming an adept through distaste for it, it is a blessing he has abandoned; or he said: for which he has been ungrateful”.
د لښکر د لازمي روزنې په اړه دلیل: الله (سبحانه و تعالی) د توبې په سورت کې فرمایلي دي: "بیشکه الله د مؤمنانو له نفسونه او مالونه داسې اخیستي دي چې د دوی لپاره جنت دی. دوي د الله په لاره کې جهاد کوي، نو وژني او وژل کیږي. دا یو رښتیني وعده ده چې په تورات، انجیل او قرآن کې د هغه پر ځان لازمه شوې ده. او د الله څخه زیات په خپل عهد باوفا څوک دی؟ نو په خپل هغه معامله خوشحاله شئ چې تاسو یې کړې ده. او دا هغه لوی بریالیتوب دی. [دغه مؤمنان] توبه کوونکي، عبادت کوونکي، ستاینه کوونکي، د ده په لاره کې سفر کوونکي، رکوع او سجده کوونکي، د نیکۍ امر کوونکي او له بدۍ منع کوونکي، او د الله ټاکلې حدود ساتونکي دي. او مؤمنانو ته زېری ورکړه." (سورۀ التوبہ: ۱۱۱-۱۱۲) الله (سبحانه و تعالی) دا کافي نه ګڼلې چې څوک خپل ژوند او مال ورکړي ترڅو د زېری ورکړل شویو څخه شي، بلکې دا یې هم ورزیات کړې چې دوی توبه کوونکي، عبادت کوونکي، روژه نیونکي، لمونځ کوونکي، د نیکۍ امر کوونکي او له بدۍ منع کوونکي او د الله ټاکلې حدود ساتونکي وي، په دې حدودو قایم وي او دې څخه تیری نه کوي، بلکې له دې حدودو څخه د ساتنې لپاره یو خوندي واټن هم ساتل کیږي. الله (سبحانه و تعالی) فرمایلي دي.
The evidence regarding the necessary culturing of the Army: Allah (swt) said in the chapter of Al-Tawba: “Indeed, Allah has purchased from the believers their lives and their properties [in exchange] for that they will have Paradise. They fight in the cause of Allah, so they kill and are killed. [It is] a true promise [binding] upon Him in the Torah and the Gospel and the Qur'an. And who is truer to his covenant than Allah? So rejoice in your transaction which you have contracted. And it is that which is the great attainment; [Such believers are] the repentant, the worshippers, the praisers [of Allah], the travelers [for His cause], those who bow and prostrate [in prayer], those who enjoin what is right and forbid what is wrong, and those who observe the limits [set by] Allah. And give good tidings to the believers.” (TMQ 111-112). Allah (swt) did not make it sufficient to give one’s life and money to be from those who are given glad tidings, but rather added that they are repenters, worshippers, fasting, praying, enjoining the good and forbidding the evil and observing the limits set by Allah (swt), upright upon them and not transgressing them, rather there is a safe distance to kept away from them. Allah (swt) said.
اې هغو کسانو! چې ایمان یې راوړی دی، صبر وکړئ، او په صبر کې یو بل سره سیالي وکړئ، او (د جهاد لپاره) چمتو اوسئ، او د الله څخه وویريږئ، ترڅو کامیاب شئ۔ {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصَابِرُوا وَرَابِطُوا وَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ} (آل عمران: ۲۰۰)
“O you who have believed, persevere and endure and remain stationed and fear Allah that you may be successful.” (TMQ 3:200).
بخاری او مسلم د سهل بن سعد الساعدي څخه روایت کوي چې رسول الله ﷺ وفرمایل.
Al-Bukhari and Muslim reported from Sahl Bin Sa’d Al- Sa’idi that the Messenger of Allah (pbuh) said.
د الله په لاره کې د یوې ورځې رباط (د اسلامي سرحد ساتنه د الله لپاره) له دنیا او د هغې له هرڅه څخه غوره دی. ستاسو د جنت کې د یوې کوړې د ځای (چې د ستاسو د اسپ د کوړې په اندازه وي) دنیا او د هغې له هرڅه څخه غوره دی، او د الله په لاره کې د بندې د جهاد لپاره سهار یا ماښام تلل له دنیا او د هغې له هرڅه څخه غوره دي.
. "رِبَاطُ ي وَْمٍ فِي سَبِيلِ اللهِ خَيْ رٌ مِنْ الدُّنْ يَا وَمَا عَلَيْ هَا، وَمَوْضِ عُ سَ وْطِ أَحَدِكُمْ مِنْ الْجَ نَّةِ خَيْ رٌ مِنْ الدُّنْ يَا وَمَا عَلَيْ هَا، وَالرَّوْحَةُ يَ رُوحُهَا الْعَبْدُ فِي سَبِيلِ اللهِ، أَوْ الْغَدْوَةُ، خَيْ رٌ مِنْ الدُّنْ يَا وَمَا عَلَيْ هَا" . “Observing Ribat (e.g., guarding the Islamic frontier for the sake of Allah) for a single day is far better than the world and all that it contains. A place in Jannah as small as the whip of your horse is far better than the world and all that it contains. An endeavour (fighting) in the Cause of Allah in the evening or in the morning is far better than the world and all that it contains.".
او البخاري روایت کړی له عبدالله بن ابي اوفیٰ څخه چې رسول الله ﷺ فرمایلي دي۔
And Al-Bukhari reported from ’Abd Allah b. Abi ’Awfa that the Messenger of Allah (pbuh) said.
. "وَاعْلَمُوا أَنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ ظِلالِ السُّ يُوفِ ".
. "وَاعْلَمُوا أَنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ ظِلالِ السُّ يُوفِ ".
«بدان چې جنت د تورو سیوري لاندې دی».
“Know that paradise lies under the shades of swords”.
عبدالرحمن بن جابر سے روایت ہے کہ امام البخاری نے نقل کیا کہ رسول اللہ ﷺ نے فرمایا۔
Al-Bukhari reported from ’Abd Al-Rahman b. Jabir that the Messenger of Allah (pbuh) said.
. "مَا اغْبَ رَّتْ قَدَمَا عَبْدٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَ تَمَسَّ هُ النَّارُ ".
. "مَا اغْبَ رَّتْ قَدَمَا عَبْدٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَ تَمَسَّ هُ النَّارُ ".
«هغه پښې چې د الله په لاره کې د جهاد کولو په وخت کې د دوړو سره ککړې شوې وي، هيڅکله د اور لمس نه کوي».
“(never happen) that the feet soiled with dust while (doing Jihad) in the way of Allah will be touched by the fire”.
امام حاکم د عمران بن حصین رضی اللہ عنہ څخه یوه روایت نقل کړې چې هغه یې صحیح بللې، او امام ذهبي د هغه د تصحیح تائید کړی دی، چې رسول الله ﷺ وفرمایل:
Al-Hakim reported a narration which he authenticated, and Al-Dhahabi confirmed his authentication, from ’Imran b. Husayn that the Messenger of Allah (pbuh) said.
. "مَقَامُ الرَّجُلِ فِي الصَّفِّ فِي سَبِيلِ اللهِ أَفْضَلُ عِنْدَ اللهِ مِنْ عِبَادَةِ الرَّجُلِ سِتِّينَ سَنَة " .
. "مَقَامُ الرَّجُلِ فِي الصَّفِّ فِي سَبِيلِ اللهِ أَفْضَلُ عِنْدَ اللهِ مِنْ عِبَادَةِ الرَّجُلِ سِتِّينَ سَنَة " .
د الله په لاره کې د جګړې په صفونو کې د یو سړي ځای د الله په نزد د هغه د شپیتو کلونو عبادت څخه غوره دی.
The place of a man in the lines (fighting) in the Cause of Allah is better to Allah than sixty years of a his worship”.
البخاری د ابوهریره رضی الله عنه څخه روایت کوي چې نبي ﷺ وفرمایل.
Al-Bukhari reported from Abu Hurayrah that the Prophet (phuh) said.
. "إِنَّ فِي الْجَ نَّةِ مِائَةَ دَرَجَ ةٍ أَعَ دَّهَ ا اللَّهُ لِلْمُجَاهِدِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، مَا بَ يْنَ الدَّرَجَتَ يْنِ كَمَا بَ يْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ " .
. "إِنَّ فِي الْجَ نَّةِ مِائَةَ دَرَجَ ةٍ أَعَ دَّهَ ا اللَّهُ لِلْمُجَاهِدِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، مَا بَ يْنَ الدَّرَجَتَ يْنِ كَمَا بَ يْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ " .
په جنت کې سل درجې دي چې الله تعالیٰ د هغو کسانو لپاره چمتو کړې دي چې د هغه د لارې لپاره جهاد کوي؛ او د دې درجو تر منځ هر دوو ترمنځ واټن داسې دی لکه د اسمان او ځمکې ترمنځ واټن.
“In Jannah there are a hundred grades which Allah has prepared for those who fight in His Cause; and the distance between any two of those grades is like the distance between the heaven and the earth”.
مسلم د انس رضي الله عنه څخه روایت کوي چې هغه وویل:
Muslim reported from Anas who said:
. قُومُوا إِلَى جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ : "فَدَنَا الْمُشْرِكُونَ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ وَالأَرْضُ، قَالَ: يَ قُولُ عُمَيْ رُ بْنُ الْحُمَامِ الأَنْصَارِيُّ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، جَنَّةٌ عَرْضُهَا مَا يَحْمِلُكَ عَلَى : السَّمَوَاتُ وَالأَرْضُ ؟ قَالَ: نَ عَمْ، قَالَ: بَخٍ بَخٍ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ قَ وْلِكَ بَخٍ بَخٍ ؟ قَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ رَجَاءَةَ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِهَا، قَالَ: فَإِنَّكَ مِنْ أَهْلِهَا، فَأَخْرَجَ تَمَرَاتٍ مِنْ قَ رَنِهِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ مِنْ هُنَّ، ثُمَّ قَالَ: لَئِنْ أَنَا حَيِيتُ حَ تَّى آكُلَ تَمَرَاتِي هَذِهِ إِن هََّا لَحَيَاةٌ طَوِيلَةٌ، قَالَ: فَ رَمَى بِمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ قَاتَ لَهُمْ حَ تَّى قُتِلَ " .
. قُومُوا إِلَى جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَوَاتُ : "فَدَنَا الْمُشْرِكُونَ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ وَالأَرْضُ، قَالَ: يَ قُولُ عُمَيْ رُ بْنُ الْحُمَامِ الأَنْصَارِيُّ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، جَنَّةٌ عَرْضُهَا مَا يَحْمِلُكَ عَلَى : السَّمَوَاتُ وَالأَرْضُ ؟ قَالَ: نَ عَمْ، قَالَ: بَخٍ بَخٍ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ قَ وْلِكَ بَخٍ بَخٍ ؟ قَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ رَجَاءَةَ أَنْ أَكُونَ مِنْ أَهْلِهَا، قَالَ: فَإِنَّكَ مِنْ أَهْلِهَا، فَأَخْرَجَ تَمَرَاتٍ مِنْ قَ رَنِهِ فَجَعَلَ يَأْكُلُ مِنْ هُنَّ، ثُمَّ قَالَ: لَئِنْ أَنَا حَيِيتُ حَ تَّى آكُلَ تَمَرَاتِي هَذِهِ إِن هََّا لَحَيَاةٌ طَوِيلَةٌ، قَالَ: فَ رَمَى بِمَا كَانَ مَعَهُ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ قَاتَ لَهُمْ حَ تَّى قُتِلَ " .
جب مشرکین نزدیک شول، نو د اللہ رسول ﷺ وفرمایل: "اوس پاڅیږئ او د جنت طرف ته روان شئ، کوم چې د آسمانونو او ځمکې په اندازه پراخ دی۔" عُمَیر بن الحُمام (رضی اللہ عنہ) وپوښتل: "ایا جنت د آسمانونو او ځمکې په اندازه پراخ دی؟" د اللہ رسول ﷺ ورته مثبت ځواب ورکړ. عُمَیر وویل: "ډیر ښه!" د اللہ رسول ﷺ ترې وپوښتل چې دا خبره ستا د زړه څخه ولې راووته؟ هغه وویل: "هیڅ نه، اې د اللہ رسوله! خو زه دا هیله لرم چې د جنت له اوسیدونکو څخه شم." د اللہ رسول ﷺ وفرمایل: "ته په یقین سره د هغوئ څخه یې." عُمَیر وروسته له دې د خپل توشدان څخه ځینې کجورې راوایستې او خوړل یې پیل کړې، خو لږ وخت وروسته وویل: "که زه تر دې وروسته پاتې شم چې خپلې کجورې وخورم، نو دا به یو اوږد ژوند وي." نو هغه هغه کجورې چې د ده سره وې پرې کړې او بیا د دښمن سره جګړه وکړه تر دې چې شهید شو۔ د جهاد د هڅولو دلیل: اللہ (جل جلالہ) فرمایي:
“When the polytheists came near, the Messenger of Allah (pbuh) (PBUH) said, "Now stand up and proceed towards Jannah which is as wide as are the heavens and the earth." 'Umair bin Al-Humam (May Allah be pleased with him) asked: "Is Jannah as wide as are the heaven and the earth?" The Messenger of Allah (pbuh) replied in the affirmative. 'Umair remarked: "Great!" The Messenger of Allah (pbuh) asked him what had urged him to say so. He replied: "Nothing, O Messenger of Allah! But hope that I might become one of the inhabitants of Jannah." The Messenger of Allah (pbuh) said, "You will definitely be among them." 'Umair then took some dates out of his quiver and began to eat them, but after a short time he said: "If I survive till I eat my dates, it will mean a long life." So he threw away the dates which he had with him and then fought with the enemy till he was killed.” The evidence of encouragement to fight: Allah (swt) said.
«نو په الله کې جهاد وکړه، ای محمده ﷺ! تا ته یوازې ستا د ځان مسؤولیت دی. او مؤمنان هڅول کړه [چې درسره یوځای شي]، شاید الله د کافرانو د [نظامي] ځواک مخه ونیسي. او الله د ځواک له پلوه ډیر لوی دی او د [عبرتناکه] عذاب له پلوه ډیر سخت دی.» (TMQ 4:84). او الله (سبحانه و تعالی) فرمایي.
“So fight, [O Muhammad], in the cause of Allah; you are not held responsible except for yourself. And encourage the believers [to join you] that perhaps Allah will restrain the [military] might of those who disbelieve. And Allah is greater in might and stronger in [exemplary] punishment.” (TMQ 4:84). And He (swt) said.
اے نبی ﷺ! مومنوں کو جنگ پر ابھاریں۔ اگر تم میں بیس ثابت قدم ہوں گے تو وہ دو سو پر غالب آئیں گے، اور اگر تم میں سو ہوں گے تو وہ ان کافروں میں سے ایک ہزار پر غالب آئیں گے، کیونکہ وہ ایسے لوگ ہیں جو سمجھ نہیں رکھتے۔ (TMQ 8:65)
“O Prophet (phuh), urge the believers to battle. If there are among you twenty [who are] steadfast, they will overcome two hundred. And if there are among you one hundred [who are] steadfast, they will overcome a thousand of those who have disbelieved because they are a people who do not understand.” (TMQ 8:65).
ابن اسحاق روایت کرتے ہیں چې ويې ويل: Note: the question of script. The rules require Pashto script, so the translation should be in Pashto, not Urdu. Correcting that: ابن اسحاق روایت کوي چې هغه وویل:
Ibn Ishaq reported saying:
. إِلَى النَّاسِ فَحَرَّضَهُمْ وَقَالَ: وَالَّذِي نَ فْسُ مُحَمَّدٍ "ثُمَّ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ بِيَدِهِ، لاَ ي قَُاتِلُهُمُ اليَ وْمَ رَجُلٌ فَ يُ قْتَلُ صَابِراً مُحْتَسِباً مُقْبِلاً غَيْ رَ مُدْبِرٍ إِلاَّ أَدْخَلَهُ الل هُ الْجَ نَّةَ ... " .
. إِلَى النَّاسِ فَحَرَّضَهُمْ وَقَالَ: وَالَّذِي نَ فْسُ مُحَمَّدٍ "ثُمَّ خَرَجَ رَسُولُ اللهِ بِيَدِهِ، لاَ ي قَُاتِلُهُمُ اليَ وْمَ رَجُلٌ فَ يُ قْتَلُ صَابِراً مُحْتَسِباً مُقْبِلاً غَيْ رَ مُدْبِرٍ إِلاَّ أَدْخَلَهُ الل هُ الْجَ نَّةَ ... " .
بیا رسول الله ﷺ خلکو ته ووتل او دوی یې په جهاد تشویق کړل او وې فرمایل: په هغه ذات قسم چې د محمد ﷺ جان د هغه په لاس کې دی، هر هغه څوک چې نن ورځ جنګ وکړي او د صبر په ساتلو سره ووژل شي، د الله تعالی څخه اجر امید لري، او برید کوي او شاته نه ځي، نو الله به هغه جنت ته داخل کړي.
“Then the Messenger of Allah (pbuh) went out to the people and incited (encouraged) them by saying: By the One who the soul of Muhammad is in His Hand, he who fights today and is killed (martyred) maintaining patience, expecting reward from Allah, and attacking and not retreating, then Allah will cause him to enter Paradise”.
احمد نے ایک صحیح سند کے ساتھ ابوہریرہ سے روایت کیا، انہوں نے کہا: Note: the original is in English, and the translation is in Pashto. Here is the Pashto version: احمد د ابوهریره په صحیح سند سره روایت کړی، هغه وویل:
Ahmad reported with an authentic chain from Abu Hurayrah who said:
. "... فَ نَظَرَ فَ رَآنِي فَ قَالَ: يَا أَبَا هُرَيْ رَةَ، فَ قُلْتُ: لَبَّ يْكَ رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ فَ قَالَ: اهْتِفْ لِي بِالأَنْصَارِ وَلاَ يَأْتِينِي إِلاَّ أَنْصَارِ ي، فَ هَتَ فْتُ بِهِمْ فَجَاءُوا، فَأَطَافُوا بِرَسُولِ اللَّهِ فَ قَالَ: تَ رَوْنَ إِلَى أَوْ بَاشِ قُ رَيْشٍ وَأَتْ بَاعِهِمْ ؟ ثُمَّ قَ الَ بِيَدَيْهِ إِحْ دَاهُ مَ ا عَلَى الأُخْرَى: حَصْدًا حَتَّى تُ وَافُونِي بِالصَّفَا ... " .
. "... فَ نَظَرَ فَ رَآنِي فَ قَالَ: يَا أَبَا هُرَيْ رَةَ، فَ قُلْتُ: لَبَّ يْكَ رَسُولَ اللَّهِ، قَالَ فَ قَالَ: اهْتِفْ لِي بِالأَنْصَارِ وَلاَ يَأْتِينِي إِلاَّ أَنْصَارِ ي، فَ هَتَ فْتُ بِهِمْ فَجَاءُوا، فَأَطَافُوا بِرَسُولِ اللَّهِ فَ قَالَ: تَ رَوْنَ إِلَى أَوْ بَاشِ قُ رَيْشٍ وَأَتْ بَاعِهِمْ ؟ ثُمَّ قَ الَ بِيَدَيْهِ إِحْ دَاهُ مَ ا عَلَى الأُخْرَى: حَصْدًا حَتَّى تُ وَافُونِي بِالصَّفَا ... " .
...نو هغه وکتل او ما ته یې وویل: اې ابو هریرې. ما وویل: زه حاضر یم، زه حاضر یم اې د الله رسوله، نو هغه وویل: انصارو ته زما په لور راوبولئ، او له هغوی پرته بل هیچا زما په لور رانشي. نو ما هغوی ته آواز وکړ، او هغوی راغلل؛ بیا هغوی د رسول الله ﷺ شاوخوا راټول شول، چې هغه وفرمایل: ایا تاسو د قریشو او د هغوی د پیروانو بېبنسټه ټولنه ګورئ؟ هغوی وژنئ تر دې چې زما سره په صفا کې ملاقات وکړئ. (او هغه خپل لاسونه سره تړل.)
“...so he looked and saw me, and said: O Abu Hurayrah. I said: I am present, I am present Messenger of Allah, and so he said: Call the Ansar (supporters) to me, and no one other than them should come to me. So I called them, and they came; then they came around the Messenger of Allah (pbuh) who said: Do you see the rabble of Quraysh and their followers?: kill them until you meet me at Safa (and he was) tying his hands together.”.
مسلم نے عباس بن عبدالمطلب سے روایت کی، وہ فرماتے ہیں:
Muslim reported from ’Abbas b. ’Abd Al-Muttalib who said,
. أَيْ : يَ وْمَ حُنَ يْنٍ ... فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ "شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ عَبَّاسُ، نَادِ أَصْحَابَ السَّمُرَةِ، فَ قَالَ عَبَّاسٌ - وَكَانَ رَجُلاً صَيِّتاً - فَ قُلْتُ بِأَعْلَى صَوْتِي: أَيْنَ أَصْحَابُ السَّمُرَةِ، قَالَ: فَ وَاللَّهِ لَكَأَنَّ عَطْفَتَ هُمْ حِينَ سَمِعُوا صَوْتِي عَطْفَةُ الْبَ قَرِ عَلَى أَوْلاَدِهَا، فَ قَالُوا: يَا لَ بَّ يْكَ يَا لَ بَّ يْكَ ... " .
. أَيْ : يَ وْمَ حُنَ يْنٍ ... فَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ "شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ عَبَّاسُ، نَادِ أَصْحَابَ السَّمُرَةِ، فَ قَالَ عَبَّاسٌ - وَكَانَ رَجُلاً صَيِّتاً - فَ قُلْتُ بِأَعْلَى صَوْتِي: أَيْنَ أَصْحَابُ السَّمُرَةِ، قَالَ: فَ وَاللَّهِ لَكَأَنَّ عَطْفَتَ هُمْ حِينَ سَمِعُوا صَوْتِي عَطْفَةُ الْبَ قَرِ عَلَى أَوْلاَدِهَا، فَ قَالُوا: يَا لَ بَّ يْكَ يَا لَ بَّ يْكَ ... " .
ما د حنین په ورځ د الله رسول ﷺ سره حاضر وم… الله رسول ﷺ وفرمایل: اې عباسه! د سمرة (هغه ونې ته چې لاندې صحابه کرامو د رضوان بیعت د صلح حدیبیې څخه مخکې رسول الله ﷺ ته وکړ) خلک راوبلې. عباس چې یو غږ لرونکی سړی و، په خپل ټول آواز سره اعلان وکړ: د سمرة خلک چېرې دي؟ او په الله قسم، کله چې دوی زما غږ واورېد، نو دوی داسې راستانه شول لکه څنګه چې غواګانې خپلو لوڅو ته راستنېږي، او ویې ویل: موږ حاضر یو، موږ حاضر یو.
“I witnessed the day of Hunayn with the Messenger of Allah (pbuh) …The Messenger of Allah (pbuh) said O ’Abbas, call out to the people of Samura (the tree under which the companions gave the Prophet (phuh) the Bay’a of Ridwan before the treaty of Al- Hudaybiyah). ’Abbas (who was a man with a loud voice) called out at the top of his voice: Where are the people of Samura? And by Allah, when they heard my voice, they came back (to us) as cows come back to their calves, and said: We are present, we are present”.
د جګړې میدان کې د دښمن په پرتله د صبر او زړورتیا درلودو دلیلونه: الله (سبحانه و تعالیٰ) فرمایي،
The evidences to have patience and more endurance than the enemy at the battlefield: Allah (swt) said,
ای هغه کسانو چې ایمان مو راوړی دی، کله چې د یوې ډلې سره مخامخ شئ [د دښمن له ځواکونو څخه]، نو ثابت قدم پاتې شئ او د الله ډېر یادونه وکړئ، ترڅو کامیاب شئ. (التوبہ/الانفال ۸:۴۵). او هغه (سبحانه وتعالیٰ) وفرمایل،
“O you who have believed, when you encounter a company [from the enemy forces], stand firm and remember Allah much that you may be successful.” (TMQ 8:45). And He (swt) said,
اے ایمان والو! صبر کرو، ثابت قدم رہو اور حوصلہ قائم رکھو، اور اللہ سے ڈرتے رہو تاکہ تم کامیاب ہو جاؤ۔ [آل عمران 3:200]۔ اور اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) نے فرمایا،
“O you who have believed, persevere and endure and remain stationed and fear Allah that you may be successful.” (TMQ 3:200). And He (swt) said,
بیا ستاسو رب، هغو کسانو ته چې وروسته له هغې چې په زوره اړ کړای شول [چې خپل دین پریږدي]، بیا هجرت وکړ، جهاد یې وکړ او صبر یې وکړ، بیا هم ستاسو رب، له دې وروسته، بښونکی او مهربان دی۔ {النحل: ۱۱۰}
“Then, indeed your Lord, to those who emigrated after they had been compelled [to renounce their religion] and thereafter fought [for the cause of Allah] and were patient - indeed, your Lord, after that, is Forgiving and Merciful”. (TMQ 16:110).
مسلم د جابر څخه روایت کوي چې هغه وویل.
Muslim reported from Jabir who said.
. » عَلَى الْمَوْتِ، إِنَّمَا بَايَ عْنَاهُ عَلَى أَنْ لا نَفِرَّ لَمْ ن بَُايِعْ رَسُولَ اللهِ « .
. » عَلَى الْمَوْتِ، إِنَّمَا بَايَ عْنَاهُ عَلَى أَنْ لا نَفِرَّ لَمْ ن بَُايِعْ رَسُولَ اللهِ « .
موږ د الله د رسول ﷺ سره د مرګ باندې بیعت نه کړی، بلکې موږ د تېښتې نه کولو (له جنګ څخه) باندې بیعت کړی دی.
“We did not give plege to the Messenger of Allah (pbuh) upon death, we rather pledged not to flee (from battle)”.
امام بخاري له عبدالله بن ابي اوفى څخه روایت کړی چې رسول الله ﷺ وفرمایل.
Al-Bukhari reported from ’Abdullah Bin Abi Awfa that the Messenger of Allah (pbuh) said.
. "إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاصْبِرُوا" .
. "إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاصْبِرُوا" .
«کله چې تاسو د دوی سره (د جګړې په میدان کې) مخ شئ، صبر وکړئ»۔ د دې دلیل چې لښکر داسې چمتو شي چې ناڅاپه پرې برید ونه شي: البخاری د ابوهريره په روايت کې راوړی چې پیغمبر ﷺ وفرمایل۔
“When you meet them (on the battlefield), have patience”. The proof for preparing the Army such that they are not taken by surprise: Al-Bukhari reported from Abu Hurayrah that the Prophet (phuh) said.
. "... طُوبَى لِعَبْدٍ آخِذٍ بِعِنَانِ فَ رَسِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ، أَشْعَثَ رَأْسُهُ، مُغْبَ رَّةٍ قَدَمَاهُ، إِنْ كَانَ فِي الْحِرَاسَةِ كَانَ فِي الْحِ رَاسَ ةِ، وَإِنْ كَانَ فِي السَّاقَ ةِ كَانَ فِي السَّاقَ ةِ، إِنِ اسْ تَأْذَنَ لَمْ ي ؤُْذَنْ لَهُ، وَإِنْ شَفَعَ لَمْ يُشَفَّعْ " .
. "... طُوبَى لِعَبْدٍ آخِذٍ بِعِنَانِ فَ رَسِهِ فِي سَبِيلِ اللهِ، أَشْعَثَ رَأْسُهُ، مُغْبَ رَّةٍ قَدَمَاهُ، إِنْ كَانَ فِي الْحِرَاسَةِ كَانَ فِي الْحِ رَاسَ ةِ، وَإِنْ كَانَ فِي السَّاقَ ةِ كَانَ فِي السَّاقَ ةِ، إِنِ اسْ تَأْذَنَ لَمْ ي ؤُْذَنْ لَهُ، وَإِنْ شَفَعَ لَمْ يُشَفَّعْ " .
جنت (طوبیٰ جنت کے ایک درخت کا نام ہے) اُس شخص کے لیے ہے جو لگام تھامے اللہ کے راستے میں جہاد کرتا ہے، اُس کے بال بکھرے ہوئے ہوں اور اُس کے پاؤں گرد آلود ہوں۔ اگر اُسے لشکر کے اگلے حصے میں مقرر کیا جائے تو وہ اپنی پہرہ داری کی ڈیوٹی پر پوری طرح راضی رہتا ہے، اور اگر اُسے لشکر کے پچھلے حصے میں مقرر کیا جائے تو وہ خوشی سے اپنی ذمہ داری قبول کرتا ہے؛ (وہ اس قدر سادہ اور بےلاگ ہوتا ہے) کہ اگر وہ اجازت مانگے تو اُسے اجازت نہیں دی جاتی، اور اگر وہ سفارش کرے تو اُس کی سفارش قبول نہیں کی جاتی۔
“Paradise (Tuba is a tree in Paradise) is for one who holds the reins to strive in the cause of Allah, with his hair unkempt and his feet covered with dust. If he is appointed in the vanguard, he is perfectly satisfied with his post of guarding, and if he is appointed in the rearward, he accepts his post with satisfaction; (he is so simple and unambiguous that) that if he asks for permission, he is not permitted, and if he intercedes, his intercession is not accepted”.
Al-Tirmidhi reported a narration that he considered Hasan from Ibn ’Abbas who said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say. . "عَ يْ نَانِ لا تَمَسُّهُمَا النَّارُ: عَيْنٌ بَكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ، وَعَيْنٌ بَاتَتْ تَحْرُسُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ " .
Al-Tirmidhi reported a narration that he considered Hasan from Ibn ’Abbas who said: I heard the Messenger of Allah (pbuh) say. . "عَ يْ نَانِ لا تَمَسُّهُمَا النَّارُ: عَيْنٌ بَكَتْ مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ، وَعَيْنٌ بَاتَتْ تَحْرُسُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ " .
«دوه syrgeونه په دوزخ کې نه سوځي: یو هغه syrgeک چې د الله له ویره ژاړي، او بل هغه syrgeک چې د الله په لاره کې شپه د ساتنې په حالت کې تیروي». Correction to my draft above: the word "syrgeونه" and "syrgeک" were typos. The correct translation is: «دوه سترګې دوزخ اور ته نه لمسیږي: یوه هغه سترګه چې د الله له ویري ژاړي، او بله هغه سترګه چې د الله په لاره کې شپه د ساتنې په حال کې تیروي».
“Two eyes will not be touched by the hellfire: an eye that weeps out of the fear of Allah, and an eye that spends the night on guard in the cause of Allah”.
الحاکم روایت کړې ده چې هغه دا حدیث صحیح بللی دی، او الذهبي هم تایید کړی دی، له ابن عمر رضي الله عنهما څخه، چې رسول الله ﷺ فرمایلي دي:
Al-Hakim reported a narration he authenticated, and which Al-Dhahabi confirmed, from Ibn Umar that the Prophet (phuh) said.
. "أَلاَ أُنْبِئُكُمْ بِلَيْ لَةٍ أَفْضَلَ مِنْ لَيْ لَةِ القَدْرِ، حَارِسٌ حَرَسَ فِي أَرْضِ خَوْفٍ لَعَلَّهُ أَنْ لا يَ رْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ " .
. "أَلاَ أُنْبِئُكُمْ بِلَيْ لَةٍ أَفْضَلَ مِنْ لَيْ لَةِ القَدْرِ، حَارِسٌ حَرَسَ فِي أَرْضِ خَوْفٍ لَعَلَّهُ أَنْ لا يَ رْجِعَ إِلَى أَهْلِهِ " .
ایا زه تاسو ته د قدر د شپې څخه غوره یوه شپه ونه بیيم؟ (هغه داسې شپه ده چې ...) هغه مجاهد چې د جنګ (ویرې) په ځمکه کې ساتنه کوي، او یقین نه لري چې ایا به بیرته خپل کورنۍ ته ستنیدلی شي.
“Should I not tell you about a night better than the night of Qadar? (It is one during which ..) A guard (in Jihad) guarding in a land of war (fear)and not sure wheather he will be back to his family.”.