د خراجي ځمکې باندې د خراج ټاکل پر هغې ځمکې د ظرفیت له مخې واجب دي۔ د عُشري ځمکې څخه زکات د ځمکې د حقیقي حاصل له مخې اخیستل کیږي۔

Land tax is payable upon the Kharajiyyah land according to its capacity. Zakah is collected from the ‘Ushriyyah land according to the actual production.

دلیل هغه څه دي چې له الزهري څخه روایت شوي، چې ویلي یې دي:

The evidence is what has been reported from Al-Zuhri who said:

. فِيمَنْ أَسْلَمَ مِنْ أَهْلِ البَحْرَيْنِ أَنَّهُ قَدْ أَحْرَزَ دَمَهُ وَمَالَهُ إِلاَّ قَضَى رَسُولُ اللهِ « » أَرْضَهَ، فِإِنهََّا فيَْءٌ لِلْمُسْلِمِيَ؛ لأَنهَُّمْ لََْ يُسْلِمُوا وَهُمْ مُِْتَنِعُونَ .

. فِيمَنْ أَسْلَمَ مِنْ أَهْلِ البَحْرَيْنِ أَنَّهُ قَدْ أَحْرَزَ دَمَهُ وَمَالَهُ إِلاَّ قَضَى رَسُولُ اللهِ « » أَرْضَهَ، فِإِنهََّا فيَْءٌ لِلْمُسْلِمِيَ؛ لأَنهَُّمْ لََْ يُسْلِمُوا وَهُمْ مُِْتَنِعُونَ .

رسول الله ﷺ فیصله وکړه چې هغه خلک چې د بحرین څخه مسلمانان شول، د دوی وینه او مال خوندي دي، پرته له دې چې د دوی ځمکه، ځکه چې دا د مسلمانانو لپاره غنیمت وه، ځکه دوی په پیل کې اسلام نه و منلی بلکې مقاومت یې کړی و» (روایت یې یحیی بن آدم په کتاب الخراج کې کړی)، یعنې دوی د مسلمانانو سره مقاومت کړی و. دا دلیل دی چې هغه هیوادونه چې فتح کیږي، د دوی ځمکې د غنیمت برخه ګڼل کیږي. مګر زموږ مشر عمر (رض) راغی او د ځمکې ملکیت یې د بیت المال سره وساتی او د هغې ګټې یې هغو کسانو ته پریښودې چې پرې ژوند کوي، او د دې ګټې د کارولو په بدل کې یې له دوی څخه د ځمکې مالیه واخیستله. دا مالیه د ځمکې د ظرفیت له مخې وه، نه د یوې ثابتې اندازې سره سم. په دې ډول، د عراق په ځینو سیمو کې د زراعتي ځمکو ساحې (چې جریب بلل کیږي) په یو قفیز یا یو درهم مالیه کیدې، او په نورو ځایونو کې مالیه د جریب پرته د زراعتي ځمکو د مختلفو اندازو له مخې ټاکل کیده، او په شام کې بیا مختلف اندازې کارول کیدې. له همدې امله دا معلومیږي چې هغه هره ځمکه د هغې د ظرفیت سره سم اداره کوله.