مادہ ۸۳
Article 83
د تمیز یا د استیناف محکمه نشته، نو د قضا نظام د قضیو د چلولو د طریقې له مخې یوه درجه لري. که قاضي یو حکم صادر کړي، هغه پابند کیدونکی شي او د بل قاضي د حکم له لارې هیڅکله نقض نه کیږي، مګر دا چې هغه د اسلام پر خلاف حکم کړي، یا د قرآن، سنت یا صحابهو د اجماع له څرګند نص سره مخالف حکم وکړي، یا داسې څرګنده شي چې هغه د واقعیت خلاف حکم کړی دی.
There is no court of appeal, and no court of cassation, so the judiciary, as far as the method by which the cases are treated, is of a single level. If the judge pronounced a verdict, it would become binding, and it cannot ever be annulled by the verdict of another judge unless he ruled by other than Islam, or contradicted a definite text from the Quran, Sunnah or Ijmaa’ of the companions, or it became clear that he gave a verdict that contradicted the reality of the situation.
دا مقاله څرګندوي چې د قاضي حکم نه شي باطلیدلی، نه له خوا د ځان او نه د بل قاضي له خوا. دا چې د قاضي حکم نه باطلیږي، ددې دلیل دا دی چې صحابه کرامو په دې باندې اجماع درلوده. ابوبکر (رض) په مسایلو کې د خپل اجتهاد له مخې حکم کاوه، او عمر (رض) د هغه سره اختلاف وکړ او د هغه حکمونه یې نه باطل کول. علي (رض) د عمر (رض) سره په خپل اجتهاد کې اختلاف وکړ او د هغه حکمونه یې هم نه باطل کول، او علي (رض) د ابوبکر (رض) او عمر (رض) دواړو سره اختلاف وکړ او د دواړو حکمونه یې نه باطل کړل. د نجران خلک علي (رض) ته راغلل او وې ویل: "اې د مؤمنانو امیره، فیصله ستا په لاس کې ده او بخښنه ستا په خپله ژبه ده." هغه وفرمایل: "افسوس تاسو ته، عمر سم لاره موندلې وه او زه به د عمر له خوا صادر شوی حکم بیرته نه اړوم." روایت شوي دي چې عمر (رض) په شریکه میراث کې فیصله وکړه چې د پلرني ورونو حقونه له منځه ځي. بیا یې امر وکړ چې دوی ته برخه ورکړل شي، او وې ویل: "هغه فیصله په هغه قضیه باندې پلي کیږي او دا فیصله په دې قضیه باندې پلي کیږي"، او دواړه فیصلې یې د تناقض سره سره عملي کړې. دا په المغني کې د ابن قدامه او د البیهقي له خوا د الحکم بن مسعود الثقفي څخه ذکر شوي. هغه د نیکه (نیا) په اړه بل ډول فیصله هم وکړه او د پخوانیو فیصلو هیڅ یوه یې بیرته نه اړوله، لکه چې البیهقي په السنن الکبرى کې یادونه کړې ده.