ماده ۷۵ - د خلافت دولت د مسودې اساسي قانون | Quran Course

ماده ۷۵ - د خلافت دولت د مسودې اساسي قانون | Quran Course

. )كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَيبي وَقَّاصٍ عَيهدَ إيلَى أَ ي خييه سَعْ ي د بْ ي ن أَيبي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلييدَةي زَمْعَةَ يمنِّي فَاقْبيضْهُ، قَالَتْ: فَ لَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْ ي ح أَخَذَهُ سَعْدُ بْنُ أَيبي وَقَّاصٍ وَقَالَ: ابْنُ أَ ي خي قَدْ عَيهدَ إيلَََّ فيييه ، فَ قَامَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَ قَالَ: أَ ي خي وَابْنُ وَلييدَةي أَيبي وُليدَ عَلَى فيرَا ي شيه، فَ تَسَاوَقَا إيلَى فَ قَالَ سَعْدٌ: يَا رَسُولَ اللَّيه، ابْنُ أَ ي خي كَانَ قَدْ عَيهدَ إيلَََّ فيييه، فَ قَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ: النَّيبِِّ ،» هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَة « : أَ ي خ ي وَابْنُ وَ لييدَةي أَيبي وُليدَ عَلَى فيرَا ي شيه ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّيه )» الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ « : ثُمَّ قَالَ النَّيبُِّ .

. )كَانَ عُتْبَةُ بْنُ أَيبي وَقَّاصٍ عَيهدَ إيلَى أَ ي خييه سَعْ ي د بْ ي ن أَيبي وَقَّاصٍ أَنَّ ابْنَ وَلييدَةي زَمْعَةَ يمنِّي فَاقْبيضْهُ، قَالَتْ: فَ لَمَّا كَانَ عَامُ الْفَتْ ي ح أَخَذَهُ سَعْدُ بْنُ أَيبي وَقَّاصٍ وَقَالَ: ابْنُ أَ ي خي قَدْ عَيهدَ إيلَََّ فيييه ، فَ قَامَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَ قَالَ: أَ ي خي وَابْنُ وَلييدَةي أَيبي وُليدَ عَلَى فيرَا ي شيه، فَ تَسَاوَقَا إيلَى فَ قَالَ سَعْدٌ: يَا رَسُولَ اللَّيه، ابْنُ أَ ي خي كَانَ قَدْ عَيهدَ إيلَََّ فيييه، فَ قَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ: النَّيبِِّ ،» هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَة « : أَ ي خ ي وَابْنُ وَ لييدَةي أَيبي وُليدَ عَلَى فيرَا ي شيه ، فَ قَالَ رَسُولُ اللَّيه )» الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ « : ثُمَّ قَالَ النَّيبُِّ .

عتبه بن ابي وقاص د خپل ورور سعد بن ابي وقاص نه پختې ژمنې واخیستې چې د زمعې د لونډۍ زوی به دی ځان ته ونیسي، ځکه چې هغه د عتبې زوی دی. د فتحې په کال سعد بن ابي وقاص هغه ونیه او ویې ویل چې هغه د خپل ورور زوی دی، او ورور یې له دې ژمنه اخیستې وه. ابو بن زمعه پاڅید او ویې ویل: "هغه زما ورور دی او د زما د پلار د لونډۍ زوی دی، او د زما د پلار په بستر کې زیږیدلی دی." بیا دواړه د پیغمبر ﷺ خدمت ته ورغلل. سعد وویل: "ای د الله پیغمبره ﷺ! دا د زما د ورور زوی دی، او هغه له ما نه ژمنه اخیستې وه چې زه به یې ونیسم." ابو بن زمعه وویل: "(دا) زما ورور دی او د زما د پلار د لونډۍ زوی دی، او د زما د پلار په بستر کې زیږیدلی دی." د الله پیغمبر ﷺ وفرمایل: "هلک ستا دی، ای ابو بن زمعه." بیا پیغمبر ﷺ وفرمایل: "زوی د بستر خاوند لپاره دی (یعنې هغه سړي لپاره چې د هغه په بستر کې زیږیدلی دی)، او د زنا کونکي لپاره ډبرې دي." او د الله رسول ﷺ قاضیان ټاکل. هغه علي (رضي الله عنه) د یمن قاضي وټاکه او هغه ته یې د قضاوت لارښوونه وکړه، چې وې فرمایل: «إِذَا تَقَاضَى إِلَيْكَ رَجُلاَنِ، فَلاَ تَقْضِ لِلأَوَّلِ حَتَّى تَسْمَعَ كَلاَمَ الآخَرِ، فَسَوْفَ تَدْرِي كَيْفَ تَقْضِي». يعنې: کله چې دوه سړي ستا په وړاندې خپله شخړه راوړي، نو تر هغه مه قضاوت کوه ترڅو د بل خبره ونه اوري، بیا به پوه شې چې څنګه قضاوت وکړې.

“`Utba bin Abu Waqqas took a firm promise from his brother Sa`d bin Abu Waqqas to take the son of the slave-girl of Zam`a into his custody as he was his (i.e. `Utba's) son. In the year of the Conquest (of Mecca) Sa`d bin Abu Waqqas took him, and said that he was his brother's son, and his brother took a promise from him to that effect. 'Abu bin Zam`a got up and said, "He is my brother and the son of the slave-girl of my father and was born on my father's bed." Then they both went to the Prophet (phuh) Sa`d said, "O Allah's Prophet (phuh) ! He is the son of my brother and he has taken a promise from me that I will take him." 'Abu bin Zam`a said, "(He is) my brother and the son of my father's slave-girl and was born on my father's bed." Allah's Prophet (phuh) said, "The boy is for you. O 'Abu bin Zam`a." Then the Prophet (phuh) said, "The son is for the bed (i.e. the man on whose bed he was born) and stones for the one who has done illegal sexual intercourse”. And the Messenger of Allah (pbuh) used to appoint judges; he appointed ‘Ali (ra) as the judge over Yemen and he gave him instructions about how to judge by saying: . إِذَا تَ قَاضَى إِلَيْكَ رَجُلاَنِ، فَلاَ تَ قْضِ لِلأَوَّلِ حَتَّى تَسْمَعَ كَلامَ الآخَرِ، فَسَوْفَ « » تَدْرِي كَيْفَ تَ قْضِي .

طریقۂ فیصلہ جو رسول اللہ ﷺ نے انجام دیا، اس کا استنباط حضرت عائشہ رضی اللہ عنہا کی اس روایت سے کیا جا سکتا ہے کہ سعد اور عبد بن زمعہ نے زمعہ کے بیٹے کے بارے میں جھگڑا کیا، یہاں تک کہ ہر ایک نے دعویٰ کیا کہ وہ اس کا ہے۔ رسول اللہ ﷺ نے ان دونوں کو شرعی حکم سے آگاہ فرمایا کہ سودہ بنت زمعہ کا بیٹا عبد بن زمعہ کا بھائی ہے، اور یہ کہ بچہ اسی کا ہوتا ہے جس کے بستر پر وہ پیدا ہو۔ پس آپ ﷺ کا فیصلہ دراصل شرعی حکم کی خبر دینا تھا، جسے پھر آپ ﷺ نے ان دونوں پر نافذ کیا، چنانچہ عبد بن زمعہ نے بچے کو لے لیا۔ یہی دلیل ہے اس دفعہ 75 کی، جو عدلیہ کی تعریف بیان کرتی ہے، اور یہ تعریف حقیقت کے بیان کے طور پر کام کرتی ہے۔ تاہم چونکہ یہ ایک شرعی حقیقت ہے، اور شرعی تعریف درحقیقت ایک شرعی حکم ہے، اس لیے اسے ایسی دلیل کی ضرورت ہے جس سے اس کا استنباط کیا جائے، اور یہ روایت اس دفعہ میں مذکور عدلیہ کی تعریف کے لیے دلیل کے طور پر کام کرتی ہے۔

The method of adjudication carried out by the Messenger (pbuh) can be deduced from the narration of 'Aisha (ra) that Sa’ad and ‘Abd Bin Zuma’ah disputed over the son of Zuma’ah, so each one of them claimed that he was his. The Messenger of Allah (pbuh) informed them of the Shari’ah rule that the son of Sawda bint Zuma’ah was the brother of ‘Abd Bin Zuma’ah, and that the child belongs to the one on whose bed it is born. Therefore, his judgement was information about the Shari’ah rule which he then enforced upon them, and so Abd Bin Zuma’ah took the child. This is the proof for Article 75, which gives the definition of the judiciary, and this definition serves as a description of the reality. However, since it is a Shari’ah reality, and since the Shari’ah definition is in fact a Shari’ah rule, it ,therefore, requires evidence from which it is to be deduced, and this narration serves as an evidence for the definition of the judiciary found in this article.