Tiada seorang pun daripada 'Ulamaa' atau Fuqahaa' yang menolak Ijmaa' As-Sahaabah kerana hujjiyahnya (bukti kesahihannya sebagai sumber dalil) adalah jelas dan Qat'iy (pasti). Namun, mereka berbeza pendapat dan berselisih tentang jenis-jenis Ijmaa' yang lain, seperti Ijmaa' Al-Ummah, Ijmaa' Al-Mujtahideen, Ijmaa' penduduk Al-Madinah dan Ijmaa' empat Khulafaa' Ar-Rasyidin, antara lain. Punca perbezaan mereka dalam asas yang menjadi sandaran Ijmaa' kembali kepada perkara-perkara berikut:

None of the ‘Ulamaa or Fuqahaa have denied Ijmaa As-Sahaabah because its Hujjiyah (proof of validity as a source of evidence) is clear and Qat’iy (definite) however they differed and disagreed about the other types of Ijmaa’ like Ijmaa’ Al-Ummah, Ijmaa’ Al-Mujtahideen, Ijmaa’ of the people of Al-Madinah and the Ijmaa’ of the four Khulafaa’ amongst others. The reasons for their difference in respect to the rested upon basis of Ijmaa’ goes back to the following matters:

1 – Kaum Muslimin telah diperintahkan untuk mengikuti apa yang telah diturunkan oleh Allah Ta'ala, maka wajib bagi ijmak itu bersandar pada dasar dari Wahyu, seperti Kitab dan Sunnah yang menjadi sandarannya.

1 – The Muslims have been commanded to follow that which Allah Ta’Aalaa has revealed and so it is necessary for the Ijmaa’ to have a rested upon basis from the Wahi like the Kitaab and the Sunnah that it depends upon.

Adapun al-Qur'an, maka ia telah sampai kepada kita secara tawatur, dan tiada sedikit pun daripadanya yang tertinggal, berdasarkan firman Allah Ta'ala:

As for the Qur’aan, then it has arrived to us by way of Tawaatur and nothing of it has been left behind due to the Qawl of Allah Ta’Aalaa:

Berkenaan dengan hukum-hukum (Ahkaam) yang telah ditunjukkan dan diisyaratkan oleh Al-Qur'an Al-Karim, sama ada ia diistinbatkan melalui Ijtihad atau tanpa Ijtihad, maka dalilnya ialah Al-Qur'an, bukan Ijmak. Demikian juga dengan ayat:

In respect to the Ahkaam which the Qur’aan Al-Kareem has guided to and indicated, whether deduced by Ijtihaad or without Ijtihaad, then their Daleel is the Qur’aan and not Ijmaa’. And so the Aayah:

Ayat ini menunjukkan melalui maksudnya (pemahaman), yang diambil daripada makna lafaz-lafaz dalam bahasa Arab, bahawa perkataan "ibu-ibu" merangkumi asal-usul atau akar (Usul) bagi wanita, seperti nenek dan nenek kepada nenek, sebagaimana perkataan "anak-anak perempuan" merangkumi maksud anak-anak perempuan kepada anak lelaki dan anak perempuan (cucu) serta anak-anak perempuan mereka (cicit). Adapun perkara yang disepakati atau yang menjadi ijmak para Sahabat, maka itulah makna ayat tersebut, sebagaimana mereka telah bersepakat mengenai banyak makna lafaz-lafaz al-Qur'an dan as-Sunnah.

This Aayah indicates by its Mafhoom (understanding), as taken from the meanings of the Alfaazh (wordings) of the Arabic language, that the mothers include the origins or roots (Usool) of the women like the grandmothers and the great grandmothers, just as the daughters indicates by its Mafhoom the daughters of the boys and girls (grandchildren) and their daughters (great grandchildren). As for what the Sahaabah agreed upon or held a consensus upon, then this was the meaning of the Aayah, just as they had agreed upon many of meanings of the Alfaazh (wordings) of the Qur’aan and the Sunnah.

Ini maka bukanlah merupakan Ijma', sebaliknya ia adalah persetujuan terhadap satu Ijtihad, sedangkan Ijtihad bukanlah Dalil. Sebaliknya, ia ialah usaha bersungguh-sungguh yang dicurahkan oleh para Mujtahid untuk memahami Adillah Ash-Shar'iyyah, bagi mengeluarkan Ahkam Ash-Shar'iyyah yang bersifat amali.

This then does not represent an Ijmaa’ but rather an agreement upon an Ijtihaad whilst Ijtihaad is not a Daleel. Rather it is the expending of effort by the Mujtahideen in order to understand the Adillah AshShar’iyah to extract the practical Ahkaam Ash-Shar’iyah.

Walaupun Ijmak itu sendiri adalah satu Dalil, ini kerana Dalil yang mereka ambil dalam Ijmak mereka itu tidak sampai kepada kita, dan oleh itu Dalil kita bagi Hukum tersebut ialah Ijmak mereka. Maka, perkara ini tidak dapat direalisasikan melainkan dalam Ijmak Para Sahabat, kerana merekalah sahaja yang mendengar Dalil itu daripada Rasulullah ﷺ.

This is whilst the Ijmaa’ is a Daleel in itself. That is because the Daleel that they took in their Ijmaa’ did not reach us and as such our Daleel for the Hukm is their Ijmaa’. It follows that this cannot be realised in other than the Ijmaa’ As-Sahaabah because they alone are those who heard the Daleel from the Messenger of Allah (saw)

...sama ada ia dizahirkan dalam bentuk Qawl, Fi'l atau Taqrir (ucapan, perbuatan atau persetujuan). Oleh itu, dasar yang menjadi sandaran (Mustanad) bagi Ijma' As-Sahabah ialah Sunnah semata-mata. Hal ini kerana al-Qur'an telah sampai kepada kita dalam bentuk yang sempurna, manakala Sunnah telah sampai kepada kita melalui riwayat dalam bentuk yang tidak sempurna, lalu Ijma' As-Sahabah itulah yang melengkapkan kedatangannya kepada kita. Dengan cara itu, Rasulullah ﷺ telah menyampaikan risalah secara sempurna kepada para sahabatnya. Allah Ta'ala berfirman:

2 – Adapun mustanad (dasar sandaran) bagi Ijmaa' yang dikatakan sebagai Qiyaas (kias), maka ini tidak tepat. Hal itu kerana Qiyaas yang sahih dan yang diiktiraf oleh Syara' ialah Qiyaas yang bersandar kepada satu nas daripada Kitab atau Sunnah. Kebanyakan Ijtihad termasuk dalam bidang kajian Qiyaas, dan Qiyaas ialah salah satu sumber daripada sumber-sumber perundangan seperti Al-Qur'an, Sunnah dan Ijmaa', serta menjadi dalil bagi Ahkam Ash-Shar'iyah. Oleh itu, sekiranya berlaku Ijmaa' para Sahabat atau para Mujtahid ke atas suatu Hukum Syar'i yang sumbernya ialah Qiyaas, maka sebenarnya dalil bagi hukum itu ialah Qiyaas dan bukan Ijmaa', manakala Ijmaa' mereka hanyalah menunjukkan persetujuan atau kesepakatan terhadap pemahaman dan periwayatannya sahaja.

2 – As for the Mustanad (relied upon basis) for Ijmaa’ being Qiyaas (analogy) then this is not accurate. That is because the correct (or sound) Qiyaas and the one that is recognised by the Shar’a is the one that rests upon a text (Nass) from the Kitaab or the Sunnah. Most of Ijtihaad falls within the subject area of Qiyaas and Qiyaas is a source from amongst the sources of legislation like the Qur’aan, Sunnah and Ijmaa’, and is a Daleel for the Ahkaam Ash-Shar’iyah. Therefore, an Ijmaa’ of the Sahaabah or of the Mujtahideen upon a Hukm Shar’iy, the source of which is Qiyaas, would actually mean that the Daleel for the Hukm is Qiyaas and not Ijmaa’ whilst their Ijmaa’ would only represent an agreement or consensus upon its understanding and its transmission alone.

3 – Mereka yang mengatakan bahawa Ijmak dihimpunkan tanpa sandaran Syar'i tidak mempunyai dalil atau walau sedikit pun menyerupai dalil untuk menyokong pendirian mereka. Mereka mengatakan demikian kerana mahu memasukkan ke dalam Islam apa yang bukan daripadanya, sedangkan Rasulullah ﷺ

3 – Those who say that the Ijmaa’ is convened without a Shar’iy Sanad (basis/attribution) have no Daleel or semblance of a Daleel to support their position. They have said this wanting to insert into Islaam that which is not from it whilst the Messenger of Allah (saw)

Maaf, tiada teks untuk diterjemahkan. Sila berikan teks dalam bahasa Inggeris yang ingin diterjemahkan ke bahasa Melayu.

said:

4 – Tiada seorang pun daripada para ‘Ulama’ yang meriwayatkan sesuatu Hukm Syar’iy yang mereka sepakati selain Ijma’ As-Sahabah. Segala yang mereka kaji dari segi Ijma’ Al-Ummah dan Ijma’ Al-Mujtahidin tidak lebih daripada kajian teori yang terpisah dari praktikal. Ditambah pula dengan dalil-dalil yang mereka gunakan untuk menetapkan jenis-jenis Ijma’ ini bersifat Zhanniyah (tidak pasti). Sedangkan dalam Usul (asas-asas), sumber dalil tidak diambil berdasarkan Zhann kerana Firman Allah Ta’ala:

4 – None of the ‘Ulamaa have relayed a Hukm Shar’iy that they have agreed upon other than the Ijmaa’ As-Sahaabah. All that they looked in to in terms of Ijmaa’ Al-Ummah and Ijmaa’ Al-Mujtahideen represents nothing more than a theoretical study detached from practicality. This is in addition to the evidences that they used to establish these types of Ijmaa’ being Zhanniyah (indefinite). This is whilst in Usool (the foundations) sources of evidence are not taken based upon Zhann due to the Qawl of Allah Ta’Aalaa:

Dan ‘Ilm (ilmu) dalam ayat ini ialah Yaqeen (keyakinan yang pasti).

And ‘Ilm (knowledge) in this Aayah is Yaqeen (certainty).