2.5 Al-qadr
2.5 Al-qadr
De term al-qadā’ wa‘l-qadar, die de mutakallimīn gebruikten als naam voor een referent die zij hadden overgenomen uit de Griekse filosofie, was voor deze betekenis niet eerder gebruikt, noch door de taalkundigen noch door de islamitische (Shar’i) wetgeving. Om te zien in welke mate de taalkundige en islamitische (Shar’i) betekenis van al-qadar en al-qadā’ verschilt van de betekenis die de mutakallimīn (aan deze woorden) hebben gegeven, moeten wij hun betekenis presenteren zoals deze voorkwam in de Arabische taal en de islamitische (Shar’i) teksten.
The phrase al-qadā’ wa‘l-qadar which the mutakallimīn used as the name for a referrent they adopted from the Greek philosophy, had not been used for this meaning before, neither by the linguists or by the shar’a. In order to see to what extent to which the linguistic and shar’i meaning of al-qadar and al-qadā’ differs from the one given (to these words) by the mutakallimīn, we must present their meaning as it came in the Arabic language and the shar’i texts.
Het woord al-qadar heeft vele betekenissen gekregen. Taalkundig wordt gezegd: hij overwoog [qadara] de zaak en beoordeelde [qaddara] deze; en hij vergeleek het ene met het andere en maakte het (eerste) een maatstaf [miqdār] daarvan (het tweede); en er wordt gezegd: hij bepaalde [qadara] het ding qadāratan, wat betekent dat hij het voorbereidde en inplande. Qadara‘l-amr: hij bekeek de zaak, regelde het en mat het af. Qadran Allah: Zijn Majesteit. Qadar Allahu alayhi/lahu‘l-amr: Hij heeft bepaald [qadā’] en geoordeeld. En er wordt gezegd: op hem rust de verdeling [qadr] van de voorziening; en Hij maakte het krap/beperkt [qaddara] voor zijn gezin. Qadara‘l-rajul: de man dacht over zijn zaak na om het te ordenen en te regelen; en in de overlevering (Hadith)
The word al-qadar has been given many meanings. Lingusitically it is said, he considered [qadara] the matter and assessed [qaddara] it; and, he compared one thing to the other and made the (first) a measure [miqdār] of it (the second); and it is said, he set [qadara] the thing qadāratan, meaning he prepared it and scheduled it. Qadara‘l-amr : he looked at the matter, arranged it and measured it. Qadran Allah: His Majesty. Qadar Allahu alayhi/lahu‘l-amr: He decreed [qadā’] and judged. And it is said, upon him is the division [qadr] of the provision; and, He made it tight/constricted [qaddara] upon his family. Qadara‘l-rajul: the man thought over his matter in sorting it out and arranging it; and in the hadīth
“En als het (de halve maan) voor jullie verborgen is, bepaal het dan,” [Bukhari & Muslim]
“And if it (the crescent) is concealed from you, then determine [aqdirū] it,” [Bukhari & Muslim]
Dat zijn, voltooide 30 dagen.
That is, complete 30 days.
Het woord voorbeschikking (Qadar) komt in de Edele Qur'ān in vele betekenissen voor. Allah (SWT) zegt
The word qadar came in the Noble Qur’ān in many meanings. Allah says
“En het bevel van Allah is een besluit [qadarā] dat vastgesteld [maqdūrā] is” [TMQ Ahzāb: 38]
“And the command of Allah is a decree [qadarā] determined [maqdūrā]” [TMQ Ahzāb: 38
Dat wil zeggen, het is een onherroepelijke zaak of een definitief onontkombaar besluit; en Hij (SWT) zegt:
That is, it is an irrevocable matter or definitive inescapable decree; and He says:
“…en vervolgens bepaalt [qadara] Hij voor hem zijn levensonderhoud” [TMQ-Fajr: 16]
“…then straightens [qadara] to him his means of subsistence” [TMQ-Fajr: 16]
Dat wil zeggen, het is een onherroepelijke zaak of een definitief onontkombaar besluit; en Hij (SWT) zegt:
That is, it is an irrevocable matter or definitive inescapable decree; and He says:
“…en daarna maakt Hij zijn levensonderhoud [qadara] voor hem gemakkelijk” [TMQ-Fajr: 16]
“…then straightens [qadara] to him his means of subsistence” [TMQ-Fajr: 16
Dat is dus, dan vernauwt Hij zijn middelen van voorziening; en Hij (SWT) zegt:
That is, then constricts upon him his means of provision; and He says:
“Dus het water kwam (en steeg) tot de mate die was bepaald [qudir]” [TMQ -Qamar: 12]
“So the water met (and rose) to the extent that had been decreed [qudir]” [TMQ -Qamar: 12
dat wil zeggen, het bereikte het niveau dat Allah (SWT) had bepaald in de Lawh al-Mahfūdh, dat wil zeggen, dat Hij (SWT) het had opgeschreven, namelijk de vernietiging van het volk van Nuh door de vloed. Hij (SWT) zegt:
that is, it rose to the level Allah had decreed in the Lawh al-Mahfūdh, that is, He wrote it, namely, the destruction of the people of Nuh by the flood. He says:
“En Hij heeft haar voorziening bepaald [qaddara]” [TMQ Fussilat: 10]
“And He measured [qaddara] its sustenance” [TMQ Fussilat: 10]
Dat wil zeggen, Hij heeft daarin (de Aarde) de groei van de levensbehoeften van de bewoners gemaakt, dat wil zeggen, de eigenschap van het laten groeien van de levensbehoeften. Hij (SWT) zegt:
That is, He made in therein (the Earth) the growing of the inhabitant's provisions, that is, the attribute of growing the provisions. He says:
“Hij dacht na en Hij bepaalde [qaddara]” [TMQ Muddathir: 18]
“He thought and he determined [qaddara]” [TMQ Muddathir: 18]
Dat wil zeggen, hij dacht na over wat hij over de Qur’ān zou zeggen, bepaalde in zichzelf wat hij zou zeggen en bracht het in orde. Hij (SWT) zegt:
That is, he thought of what he would say about the Qur’ān and determined in himself what he would say and arranged it. He says:
“Degenen die geschapen hebben en orde en evenwicht gaven, Degenen die maat hebben vastgesteld en leiding hebben gegeven” [TMQ-‘A’la: 2-3]
“Who has created and given order and proportion, who has measured [qaddara] and guided” [TMQ-‘A’la: 2-3]
Dat wil zeggen, Hij (SWT) heeft alles geschapen en het in verhouding gebracht, en voor elk levend wezen de weg naar zijn welzijn bepaald en het daartoe geleid en het de weg om dit te bereiken bekendgemaakt; dat wil zeggen, Hij (SWT) heeft in elk levend wezen, mens en dier, behoeften geschapen die bevrediging vereisen, en Hij (SWT) heeft hen geleid naar de juiste bevrediging van hun behoeften. En Hij (SWT) zegt:
that is, He created everything and proportioned it, and determined for every living thing the way to its well-being and guided it to this and made it known to it the way to achieve this, that is, He made in every living thing, man and animal, needs requiring satisfaction and He guided them to the proper satisfaction of their needs. And He says:
“En tussen hen hadden Wij etappes van de reis in juiste verhouding vastgesteld” [TMQ Saba: 18]
“And between them we had appointed stages of journey in due proportion” [TMQ Saba: 18]
Dat wil zeggen, Wij hebben het voor de reis gemakkelijk gemaakt en het veilig gemaakt. Hij (SWT) zegt:
That is, we made in it easiness in journey and made it safe. He says:
“Voorwaar, voor alle zaken heeft Allah een vastgesteld maat [qadra] bepaald” [TMQ-Talaq: 3]
“Verily, for all things Allah has appointed a due proportion [qadra]” [TMQ-Talaq: 3]
Dat wil zeggen, een juiste verhouding en een geplande timing; en Hij (SWT) zegt:
That is, a proper proportion and planned timing; and He says:
“Voorwaar, Wij hebben alles geschapen volgens een maat [voorbeschikking (Qadar)]” [TMQ Qamar: 49]
“Verily, everything we have created in proportion and measure [qadar]” [TMQ Qamar: 49]
Dat wil zeggen, met een bepaalde maat [taqdīr]; en Hij (SWT) zegt:
That is, with due estimation [taqdīr]; and He says:
“Voor een bepaalde periode [voorbeschikking (Qadar)]” [TMQ-Mursalāt: 22]
“For a period [qadar] determined” [TMQ-Mursalāt: 22]
Dat is voor een bepaalde tijd; en Hij (SWT) zegt:
That is, for a determined time; and He says:
“Wij hebben de dood onder jullie bepaald [qadarna]” [TMQ-Wāqi’ah: 60]
“We have ordained [qadarna] death amongst you” [TMQ-Wāqi’ah: 60]
Dat wil zeggen, Wij hebben de bepaling van de dood onder jullie met verschil en ongelijkheid vastgesteld, zodat jullie levens (leeftijden) verschillen in kort, gemiddeld en lang. Hij (SWT) zegt:
That is, we made the determination of death amongst you with difference and disparity, so your lives (ages) differ in being short, medium and long. He says:
“Wij laten daarvan slechts neer in een vastgestelde mate (Qadar) en een bekende maatstaf” [TMQ-Hijr: 21]
“We only send down thereof in due [qadar] and a known measure” [TMQ-Hijr: 21]
Dat wil zeggen, met een bekende maat. Hij (SWT) zegt:
That is, with known measure. He says:
“Wij hebben [qadarna] bepaald dat zij onder degenen zal zijn die achterblijven” [TMQ-Hijr: 60]
“We ascertained [qadarna] that she will be among those who lag behind” [TMQ-Hijr: 60]
Dat wil zeggen, Ons besluit was dat zij tot degenen zou behoren die achterbleven; en Hij (SWT) zegt:
That is, Our decree was that she would be of those who lag behind; and He says:
“Toen kwam u hier op het voorbestemde tijdstip, o Mūsā” [TMQ-TaHa: 40]
“Then you did come here at the time ordained, O Mūsā” [TMQ-TaHa: 40]
Dat wil zeggen, u kwam op een specifiek tijdstip dat ik voor dat (komen) had vastgesteld.
That is, you came at a specific time I set for that (coming).
Het woord Qadar kwam voor in de overlevering (Hadith) met de betekenis van de Kennis van Allah en Zijn Bepaling [taqdīr]. Er is overgeleverd van Abu Hurairah dat hij zei: de Boodschapper van Allah ﷺ zei,
The word qadar came in the Hadīth with the meaning of the Knowledge of Allah and His Determination [taqdīr]. It has been narrated from Abu Hurairah that he said, the Messenger of Allah said,
“Een vrouw mag niet de scheiding van haar zus zoeken om haar pagina te beëindigen en zodat zij (in plaats daarvan) getrouwd kan worden, want wat voor haar is bepaald [quddira], is wat voor haar is bepaald”, [Bukhari]
“A woman should not seek divorce of her sister to terminate her page and in order that she be married (instead), for hers is what has been ordained [quddira] for her”, [Bukhari]
Dat wil zeggen, datgene wat Allah (SWT) heeft vastgelegd in Lawh al-Mahfūdh, dat wil zeggen, datgene wat Hij (SWT) heeft bepaald en geweten; aangezien dit een gelijkaardige betekenis heeft, is het vergelijkbaar met Zijn (SWT) zeggen:
That is, that which Allah has ordained in Lawh al-Mahfūdh, that is, that which He has decreed and knew of; this being of similar meaning is similar to His saying:
“… tot de mate die was bepaald [qudir]” [TMQ-Qamar: 12]
“… to the extent that had been decreed [qudir]” [TMQ-Qamar: 12]
dat wil zeggen, vastgelegd in de Lawh al-Mahfūdh. Er is overgeleverd van Abu Hurairah van de Profeet ﷺ dat hij zei,
that is, decreed in the Lawh al-Mahfūdh. It has been narrated from Abu Hurairah from the Prophet that he said,
“De nadhr [plechtige gelofte] zal de zoon van Adam niets brengen wat Ik niet al had voorbeschikt (Qadar), maar de voorbeschikking (Qadar) legt het (de nadhr) voor hem vast en Ik had het al voor hem voorbeschikt, waarmee Ik het uit de gierigaard haal,” [Bukhari]
“The nadhr [solemn pledge] will not bring the son of Adam anything that I had not already decreed [qadartuhu], but the qadar lays it out (the nadhr) for him and I had already decreed it for him, by which I extract from the miserly,” [Bukhari]
Dat wil zeggen, de nadhr brengt de zoon van Adam niets wat Allah (SWT) niet al heeft voorbeschikt (Qadar) en heeft vastgelegd in de Lawh al-Mahfūdh, dat wil zeggen, in Zijn (SWT) kennis; integendeel, Hij haalt het bij de gierigaard vandaan door middel van de nadhr. Hier betekent ‘Ik heb het voorbeschikt’ dat Ik het heb besloten en ervan wist; en de voorbeschikking (Qadar) hier is de bepaling [taqdīr] van Allah (SWT) en Zijn (SWT) kennis.
That is, the nadhr does not bring son of Adam anything that Allah did not already decree and record in the Lawh al-Mahfūdh, that is, in His knowledge, rather He extracts from the stingy by the nadhr. Here, ‘I had decreed it’ means I had decided it and knew of it; and the qadar here is the determination [taqdīr] of Allah and His Knowledge.
Al-Bukhari rapporteert via Abu Hurairah dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei
Al-Bukhari relates from the way of Abu Hurairah that the Messenger of Allah said
“Adam debatteerde met Mūsā. Mūsā zei: Ben jij Adam, degene die jouw nakomelingen uit de Paradijs (Jannah) bracht? Adam zei: Ben jij Mūsā, degene die Allah heeft uitverkoren voor Zijn Boodschappen en Gesprek? Toch verwijt je mij een zaak die voor mij was bepaald [quddir] voordat ik werd geboren. Zo overtuigde Adam Mūsā.” [Bukhari] Dat wil zeggen, het was voor mij geschreven, wat betekent dat Allah (SWT) het wist, oftewel dat het onder de bepaling van het Oordeel van Allah (SWT) viel. Tawūs zei: Ik hoorde Abdullah ibn Umar zeggen dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei:
“Adam argued with Mūsā. Mūsā said: Are you Adam, the one who brought your offspring out of Jannah? Adam said: Are you Mūsā, the one whom Allah chose for His Messages and Speech? Yet you blame me for a matter which had been decreed [quddir] for me before I was born. Thus Adam convinced Mūsā.” [Bukhari] That is, it was written for me, meaning, Allah knew of it, that is, it was upon the determination of Allah’s Judgment. Tawūs said, I heard Abdullah ibn Umar saying, the Messenger of Allah said:
“Alles is volgens de voorbeschikking (Qadar), zelfs onvermogen en intelligentie, of intelligentie en onvermogen,” [Muslim]
“Everything is with qadar, even inability and intelligence, or intelligence and inability,” [Muslim]
Dat wil zeggen, alles is volgens de bepaling [taqdīr] van Allah (SWT) en Zijn (SWT) Kennis, dat wil zeggen, Hij (SWT) heeft dat opgeschreven in de Lawh al-Mahfūdh.
That is, everything is according to the determination [taqdīr] of Allah and His Knowledge, that is, He has written that in the Lawh al-Mahfūdh.
De frase ‘de voorbeschikking (Qadar) van Allah’ is voorgekomen in de spraak van de metgezellen (Sahabah) met de betekenis van de bepaling van Allah en Zijn kennis. Er is overgeleverd van Abdullah ibn ‘Abbas dat “Umar ibn al-Khattāb vertrok naar al-Sham, totdat hij Sawgh bereikte waar hij de leiders van de legers ontmoette, Abu Ubaydah ibn al-Jarrah en zijn metgezellen, die hem informeerden dat de pest het land van Sham had getroffen. Ibn ‘Abbas zei: Umar ibn al-Khattāb zei: ‘Roep voor mij de eerste emigranten (Muhajirun)’. Dus zij riepen hen, hij raadpleegde hen en informeerde hen over de pest die Sham had getroffen, maar zij waren het oneens. Sommigen van hen zeiden: je bent uitgegaan voor een zaak en wij denken niet dat je van gedachten moet veranderen over die zaak. Anderen zeiden dat je mensen bij je hebt en de metgezellen van de Profeet ﷺ en wij denken niet dat je hen aan deze pest moet blootstellen. Umar zei: ‘Ga uit mijn gezicht.’ Hij zei toen: ‘Roep voor mij de helpers (Ansar)’, dus zij riepen hen, hij raadpleegde hen, en zij volgden het pad van de emigranten (Muhajirun), dus zij waren het ook oneens. Hij zei: ‘Ga uit mijn gezicht.’ Toen zei hij: ’Roep voor mij iedereen die hier aanwezig is van de leiders van Quraish die behoren tot de emigranten (Muhajirun) van de Verovering’, dus zij riepen hen en zelfs twee mannen van hen waren het met hem eens in hun mening. Zij zeiden allen: ‘Wij denken dat je samen met de mensen die bij je zijn moet terugkeren en hen niet aan deze pest moet blootstellen.’ Zo kondigde Umar aan de mensen aan: ‘Ik zal in de ochtend (terug)rijden, dus doe hetzelfde’. Abu Ubaydah zei toen: ‘(Vlucht je) voor de voorbeschikking (Qadar) van Allah?’ Umar antwoordde: ‘had iemand anders dat gezegd, o Abu Ubaydah; Ja, wij vluchten van de voorbeschikking (Qadar) van Allah naar de voorbeschikking (Qadar) van Allah. Wat denk je als je kamelen had en je een vallei afdaalde die twee hellingen heeft, waarvan de ene vruchtbaar is en de andere onvruchtbaar.’ "Is het niet waar dat als je graasde in de vruchtbare, je dat zou doen met de voorbeschikking (Qadar) van Allah ﷻ, en als je graasde in de onvruchtbare, je dat zou doen met de voorbeschikking (Qadar) van Allah ﷻ." De voorbeschikking (Qadar) van Allah ﷻ betekent hier de bepaling en de kennis van Allah ﷻ, dat wil zeggen, als je in de vruchtbare graasde, deed je wat Allah ﷻ had bepaald in de Lawh al-Mahfūdh en wat Hij ﷻ wist. Evenzo, als je in de onvruchtbare graasde, deed je wat Allah ﷻ had bepaald in de Lawh al-Mahfūdh en wat Hij ﷻ wist.
The phrase ‘the qadar of Allah’ has come in the speech of the Sahabah with the meaning of the taqdīr of Allah and His Knowledge. It is narrated from Abdullah ibn ‘Abbas that, “Umar ibn al-Khattāb left for al-Sham, until he reached Sawgh where he met the leaders of the armies, Abu Ubaydah ibn al-Jarrah and his companions who informed him that plague had befallen the land of Sham. Ibn ‘Abbas said, Umar ibn al-Khattāb said, ‘Call for me the first Muhājirīn’. So they called them, he consulted them and informed them about the plague that that befallen Sham, but they differed. Some of them said, you went out for a matter and we do not think you should change your mind about it. Some others said that you have with you some people and the Companions of the Messenger of Allah and we do not think that you should expose them to this plague. Umar said ‘Withdraw from me’. He then said, ‘Call for me the Ansār’, so they called them, he consulted them, and they took the path of the Muhājirīn, so they differed like them. He said: ‘Withdraw from me.’ Then he said, ’Call for me whoever present here of the leaders of Quraish who are of the Muhajireen of the Conquest’, so they called them and even two men of them did not differ in their opinion to him. They all said, ‘We think that you should turn back together with the people who are with you and not expose them to this plague.’ Thus Umar announced to the people, ‘I will be riding (back) in the morning, so you do the same’. Abu Ubaydah then said, ‘(Are you) fleeing from the qadar of Allah ?’ Umar replied, ‘had someone else said that O Abu Ubaydah; Yes, we are fleeing from the qadar of Allah to the qadar of Allah. What do you think if you had camels and you descended a valley that has two slopes (sides), one of them is fertile and the other barren. Is it not true that if you grazed (in) the fertile one you would do so with the qadar of Allah , and if you grazed (in) the barren one you would do that with the qadar of Allah .” The qadar of Allah here means the determination and the knowledge of Allah , that is, if you grazed (in) the fertile you did what Allah had decreed in the Lawh al-Mahfūdh and what He did know. Similarly if you grazed in the barren one you did what Allah decreed in the Lawh al-Mahfūdh and what He did know.
“Als de voorbeschikking (Qadar) wordt vermeld, laat het dan rusten” [Tabarani]
“If the qadar is mentioned leave it” [Tabarani]
Dat wil zeggen, indien de Kennis van Allah (SWT) of Zijn Bepaling voor zaken worden vermeld, bemoei u er dan niet mee (in discussies), want het feit dat de bepaling van een zaak van Allah (SWT) is, betekent dat Hij ze heeft vastgelegd in de Lawh al-Mahfūdh, dat wil zeggen, dat Hij ze kende. Het feit dat Allah (SWT) daar kennis van heeft, is een van de eigenschappen van Allah (SWT) waarover geloof (Iman) verplicht is. Dus de betekenis van de overlevering (Hadith) is dat indien er wordt vermeld dat Allah (SWT) Degene is die de zaken heeft bepaald en dat Hij ze kende, dat wil zeggen, dat Hij ze heeft vastgelegd in de Lawh al-Mahfūdh, bemoei u zich dan niet met het bespreken daarvan, maar onthoud u daarvan en onderwerp u eraan.
that is, if the Knowledge of Allah or His Determination for things are mentioned then do not involve (in discussions) about it, because the fact that the determination of a thing is from Allah means that He recorded them in the Lawh al-Mahfūdh, that is, He knew them. The fact that Allah is knowing about them is one of the attributes of Allah in which īmān is obligatory. So the meaning of the hadīth is that if it was mentioned that Allah is the One who determined the things and He knew them, that is, He recorded them in the Lawh al Mahfūdh, then do not involve yourself in discussing that, rather abstain from that and submit to it.
Op vergelijkbare wijze werd van Tawūs overgeleverd dat,
Similarly, what was reported from Tawūs that,
“Ik bereikte enkele van de Metgezellen van de Boodschapper van Allah ﷺ, zeggend: alles is met voorbeschikking (Qadar).” [Muslim]
“I reached some of the Companions of the Messenger of Allah saying, everything is with qadar.” [Muslim
De betekenis ervan is dat (alles) geschiedt met de Bepaling van Allah (SWT), dat wil zeggen, met kennis van Hem (SWT). Abu Hurairah rapporteert dat de Boodschapper van Allah ﷺ zei
Its meaning is that (everything) is with the Determination of Allah , that is, with knowledge from Him . Abu Hurairah narrates that the Messenger of Allah (PBUH) said
“…Als je iets overkomt, zeg dan niet: ‘Als ik dit had gedaan, dan zou het zo en zo zijn geweest’, maar zeg eerder: ‘Allah heeft bepaald [qaddara] en Hij deed wat Hij wilde’,”, [Muslim]
“…If anything befalls you do not say, ‘had I done (this), it would have been such-and-such, but rather say, ‘Allah determined [qaddara] and He did what He willed,’”, [Muslim]
En de betekenis ervan is dat Allah schreef in de Lawh al-Mahfūdh, dat wil zeggen, dat Hij wist. Al deze zaken hebben betrekking op de eigenschappen van Allah , en dat Hij de zaken weet voordat ze gebeuren, en dat ze plaatsvinden met voorbeschikking (Qadar) van Hem , dat wil zeggen, met Zijn kennis. Al dit heeft niets te maken met het onderwerp van al-qadā’ wa‘l-qadar.
And its meaning is that Allah wrote in the Lawh al-Mahfūdh, that is, He knew. All of these matters are related to the attributes of Allah , and that He knows the things before they happen, and they occur with qadar from him , that is, with His knowledge. All of this has nothing to do with the subject of al-qadā’ wa‘l-qadar.