De vastberadenheid (al-azeemah) is (een eigenschap van) wat aan regels is voorgeschreven als algemene wetgeving, en de dienaren zijn daartoe verplicht (Wajib). En de vergemakkelijking (al-rokhsah) is wat aan regels is voorgeschreven om de vastberadenheid te verlichten vanwege een excuus, zonder de dienaren te verplichten (Wajib) om ernaar te handelen, terwijl de regel van de vastberadenheid blijft bestaan. Als voorbeeld: het vasten (Sawm) is azeemah (vastberadenheid) en het verbreken van het vasten (fitr) voor de zieke persoon is rokhsah (vergemakkelijking). Het wassen van het orgaan tijdens de kleine wassing (Wudu) is azeemah, en het afvegen van het gewonde of gebroken orgaan is rokhsah. Het gebed (Salah) staand verrichten is azeemah, en zittend het gebed (Salah) verrichten in het geval van zwakte is rokhsah, en dergelijke zaken. Dus de azeemah is wat algemeen is voorgeschreven; het is niet specifiek voor sommige mukallafeen zonder de anderen, en het maakt het niet mogelijk om te kiezen tussen handelen volgens die regel of volgens iets anders, maar het verplicht (Wajib) om uitsluitend volgens die regel te handelen. En de rokhsah is wat is voorgeschreven voor een ongewoon excuus, dus de voorschrift ervan wordt beschouwd zolang het excuus bestaat, en het wordt niet meer beschouwd als het excuus verdwijnt, en het is specifiek voor de mukallafeen die door dit excuus worden gekenmerkt. Dienovereenkomstig is de regel die een uitzondering vormt op een algemene tekst geen rokhsah, maar is het azeemah; evenals de regel die specifiek is voor bepaalde situaties geen rokhsah is, maar azeemah, omdat dit situaties zijn en geen excuses. Een voorbeeld hiervan is: de iddah van de vrouwen (de periode waarin een weduwe niet opnieuw mag trouwen) van wie haar echtgenoot is overleden, is vier maanden en tien dagen, en de iddah van de zwangere vrouwen van wie haar echtgenoot is overleden, is tot zij haar baby baart. Deze regel is een uitzondering op de algemene regel, dus het is geen rokhsah. En ook de verkoop, indien de voorwaarden zijn vervuld en het niet verboden (Haram) is; deze is sahih (geldig), en indien de verkoop plaatsvindt tegen al-ghobn al-faahish (excessieve prijs), zelfs als alle voorwaarden zijn vervuld en het niet verboden (Haram) is; dan is deze corrupt. De koper heeft de optie daartoe (om het te retourneren), maar het is geen rokhsah. Het verkopen van wat niet is ontvangen is baatil (ongeldig), en het verkopen van het dier dat niet is ontvangen is sahih (geldig) en dat is geen rokhsah. Dienovereenkomstig zijn de salam-verkoop (het vooraf betalen van de prijs en het uitstellen van het goed), de araaya (palmboomsvruchten die aan behoeftigen worden gegeven die niet konden wachten tot ze rijp waren, zodat zij de dadels mogen verkopen), de musaaqaat (een man staat een arbeider toe de bomen te bewateren en te verzorgen in ruil voor een bekend deel van de vruchten), en soortgelijke overeenkomsten azeemah en geen rokhsah. En dus zijn alle toegestane zaken bepalingen en geen gunstbetoon. En wat bedoeld wordt met het verplichten van de dienaren om daarnaar te handelen; is volgens de regel, of het nu verplicht (Wajib) of mandoub, toegestaan (Mubah), verboden (Haram) of makrouh is. Je kunt zien dat het eten van maytah (dierlijk vlees dat niet geslacht is) verboden (Haram) is, maar voor degene die gedwongen wordt is het toegestaan, dus het is een rokhsah; wat dus wordt beschouwd is de handeling volgens de regel, niet de handeling zelf. En wat betreft de uitspraak van de Profeet ﷺ over de araaya: "Hij stond de verkoop van de araaya toe als een rokhsah", overgeleverd door Maalik. Wat hiermee bedoeld wordt is de taalkundige betekenis (van arkhasa) en dat is: Hij heeft het jullie gemakkelijk gemaakt. En vergelijkbaar daarmee zijn alle overeenkomsten die Allah Ta’ala de mensen gemakkelijk heeft gemaakt bepalingen, omdat zij geen uitzondering zijn op een regel die oorspronkelijk verboden was vanwege een excuus, waardoor hun uitzondering vervalt wanneer het excuus vervalt, maar deze regels zijn geschreven als vergemakkelijking voor de dienaren, en hun wetgeving is algemeen en permanent. En er is een verschil in het geval dat iemand niet kan opstaan in het gebed (Salah), of dat hij met moeite kan, zodat hij zittend bidt, ook al schendt hij een van de zuilen van het gebed (Salah); het is voor hem niet verplicht (Wajib) om op te staan, en dat is een gunst (rukhsah), en in het geval dat een man de geschatte vruchten van de palm bomen verkoopt om zijn gezin dadels te voeden voor de prijs van de geschatte vruchten van de palm bomen, dit is geen gunst (rukhsah), omdat het geen uitzondering is vanwege een excuus, maar het is een situatie waarin het toegestaan (Mubah) is om het rijpe door het onrijpe te verkopen, ook al is het een uitzondering, maar het werd niet geschrapt vanwege een excuus om het als een gunst (rukhsah) te beschouwen, maar het werd geschrapt als een vergemakkelijking voor de mensen, dus het behoort tot de vergemakkelijkingen van de sharia en niet vanwege de excuses, dus het is geen rokhsah. Het is onvermijdelijk dat de rokhsah wordt aangetoond in een sharia-bewijs (Daleel) om het als een sharia-gunst te beschouwen. Het is een regel die Allah Ta’ala heeft geschrapt voor een excuus, dus het excuus is de grondreden (Illah) om de regel als sharia te beschouwen. Echter, de rokhsah wordt beschouwd als zijnde van de sharia-oorzaken, en het is een van de situationele regels, en het is de aanspraak van de Wetgever met betrekking tot de daden van de dienaren over de omstandigheid, en aangezien het een aanspraak van de Wetgever is, is het onvermijdelijk om een sharia-bewijs (Daleel) ervoor te hebben. Dus de blindheid, het mank lopen en de ziekte zijn excuses voor het niet deelnemen (afwezigheid) aan de jihad; Allah Ta’ala zei: {Er is geen verwijt op de blinde, noch op de manklopende, noch op de zieke (indien hij niet deelneemt aan de strijd)...}, soera Al-Fath, en het reizen is een excuus voor het verbreken van het vasten (Sawm) in ramadan, Allah Ta’ala zei: {maar als een van jullie ziek is, of op een reis is, dan moet de voorgeschreven periode (later worden ingehaald) door dagen...}, soera Al-Baqarah, en de vergeetachtigheid, de fout en de dwang zijn excuses die de zonde wegnemen van de betrokken persoon die in iets verboden (Haram) vervalt. De Boodschapper ﷺ zei: "Voorwaar, Allah heeft de schuld van de fout, de vergetelheid en datgene waartoe zij worden gedwongen, verstreken voor mijn moslimgemeenschap (Ummah)", overgeleverd door Ibn Maajah. En de onwetendheid over wat door sommige mensen genegeerd kan worden is een excuus, omdat Rasoul Allah ﷺ Mu’awiah Ibn Al-Hakam hoorde de tashmeet (zeggen: moge Allah u zegenen) te zeggen tegen een persoon die niesde terwijl hij in het gebed (Salah) was; dus nadat zij het gebed (Salah) hadden voltooid, leerde de Boodschapper ﷺ hem dat spreken in het gebed (Salah) het ongeldig maakt, door tegen hem te zeggen zoals overgeleverd door Muslim: "Voorwaar, niets van het gesprok van mensen is toegestaan in dit gebed (Salah), het is niets anders dan het verheerlijken, het prijzen van Allah, en het reciteren van de Quran", en Hij beval hem niet om het gebed (Salah) te herhalen. Dus dit zijn excuses die zijn gekomen in het sharia-bewijs (Daleel), dus zij worden als excuses beschouwd, en dus wat er in de adillah (bewijzen) komt als specifieke excuses voor specifieke regels, zal als excuses worden beschouwd, en wat er niet in het bewijs (Daleel) komt, heeft geen waarde en zal geheel niet als een sharia-excuse worden beschouwd. Deze excuses worden voor zichzelf beschouwd, niet vanwege de grondreden (Illah) in hen, dat komt omdat het sharia-bewijs (Daleel) dat aantoonde dat zij excuses zijn, geen redenering (ta’leel) gaf voor het beschouwen van hen als excuses, maar hen zonder redenen liet, dus wij maken geen grondredenen (Ilal) voor hen, omdat de sharia geen redenen voor hen heeft vastgesteld, en van elk excuus van hen een excuus heeft gemaakt voor de regel waarvoor het kwam, niet voor andere regels, dus het wordt beschouwd als een speciaal excuus voor de regel waarvoor het kwam, niet als een algemeen excuus voor elke regel; daarom is blindheid een excuus om de jihad te laten, niet een excuus om het gebed (Salah) te laten. Bovendien, deze excuses: de ziekte, het mank lopen, het reizen, de vergeetachtigheid, de dwang en de fout; hoewel dit kwaliteiten zijn, zijn het een soort kwaliteiten die niet aangeven dat ze gebruikt kunnen worden voor het vaststellen van redenen (ta’leel), en ze tonen geen indicatie voor redenering; daarom meten we andere excuses niet eraan af, en zoeken we geen oorzaak om een reden voor vast te stellen, oftewel een reden om het als een 'illah te beschouwen om de 'illah-regel erop toe te passen. Daarom zeggen we niet dat reizen een 'illah is vanwege de zwaarte ervan, maar het reizen zelf is de 'illah omdat Allah Ta’ala het als een 'illah heeft beschouwd en niet vanwege de zwaarte ervan, oftewel het is een onvoldoende 'illah. Daarom mag de reiziger het gebed (Salah) inkorten voor de afstand van de inkorting (qasr), zelfs als hij met het vliegtuig reist, en hij kort niet in voor minder dan de inkortingsafstand, zelfs als hij in de woestijn reist terwijl het zeer heet is, omdat de zwaarte niet het excuus is dat de inkorting toestond, maar het excuus dat de roukhsa (concessie) maakte om het gebed (Salah) in te korten is het reizen, want het is een reis ongeacht de zwaarte, en zo zijn alle excuses waardoor de roukhas (concessies) worden uitgevaardigd door de sharia-tekst. Dit is met betrekking tot de realiteit, dat de roukhsa en de azeemah vanuit de sharia-perspectieven zijn. Wat betreft het handelen volgens de roukhsa of de azeemah (vaststelling); het handelen volgens een van beide is toegestaan (Mubah), dus men kan handelen volgens de roukhsa of volgens de azeemah, omdat dit wordt getoond in de teksten van de concessies. Allah Ta’ala zei: {...Maar als iemand door noodzaak wordt gedwongen, zonder opzettelijke ongehoorzaamheid of de grenzen te overschrijden, dan is hij onschuldig. Voorwaar, Allah is Vergevingsgezind, Meest Barmhartig} (Soera ), en Hij zei: {...Maar als iemand door noodzaak wordt gedwongen, zonder opzettelijke ongehoorzaamheid of de grenzen te overschrijden, dan is hij onschuldig.} (Voorover Allah is de Vergevende, de Meest Barmhartige) 173 Soera Al-Baqarah, dus Hij Ta’ala toonde de rokhsah door de schuld van het eten weg te nemen en dit is de ibahah (toegestaanheid), en Hij vergeving verleende voor de zonde van zijn handeling en dat is de ibahah. Hij Ta’ala zei: {Wanneer jullie door de aarde reizen, is er geen verwijt over jullie als jullie jullie gebed (Salah) inkorten, uit vrees dat de ongelovigen jullie mogen aanvallen: want de ongelovigen zijn voor jullie openlijke vijanden} 101 Soera Al-Nisaa’, en het wegnemen van de verwijt betekent de ibahah. Allah Ta’ala zei: ...} maar als iemand ziek is, of op een reis is, [moet de voorgeschreven periode later worden ingehaald door middel van dagen...] 185 Soera Al-Baqarah, en dit is de ibahah, dus de bewijzen (Daleel) van de rokhsas zelf geven de ibahah (toegestaanheid) om te handelen volgens de rokhsah en niet volgens de wujub (verplichting), noch de nadb (voorkeur). Ook overleverde Muslim op gezag van Hamzah Ibn Amrou dat hij zei: "O Boodschapper van Allah ﷺ, ik probeer mezelf sterk te houden voor het vasten (Sawm) tijdens het reizen, bega ik een overtreding?", de Boodschapper van Allah ﷺ zei: "Het is een rokhsah van Allah Ta’ala, wie het aanneemt, heeft het goed gedaan. En wie wil vasten, daar is geen zonde op hem", en op gezag van Abu Sa’ied dat hij zei: "Wij reisden met de Boodschapper van Allah ﷺ, de sneller zou vasten (Sawm) en de breker van het vasten (Sawm) zou het vasten (Sawm) verbreken, en niemand van hen verwijtte de anderen", overgeleverd door Muslim. Deze teksten geven expliciet aan dat de rokhsah en de azeemah mubah (toegestaan (Mubah)) zijn (wanneer de keuze wordt gegeven), dus men is vrij om voor een van beide te kiezen zoals men wil.