2.6 Al-qadā’
2.6 Al-qadā’
In de (Arabische) taal wordt gezegd: *qadā, yaqdī, qadā’an al-shay’*, wat betekent dat hij de zaak met precisie en vastberadenheid voltooide; en er wordt gezegd dat hij oordeelde [*qadā*] tussen twee geschillenpartijen, wat betekent dat hij tussen hen rechtsprak en besliste; *al-‘amru amdāhu*: de zaak, hij heeft deze uitgevoerd/voltooid. Het woord *al-qadā’* is op talrijke plaatsen in de verzen (Ayah) van de Qur’ān voorgekomen. Allah (SWT) zegt:
It is said in the (Arabic) language qadā, yaqdī, qadā’an al-shay’, meaning he perfected the thing with precision and determination; and it is said he judged [qadā] between two disputants, meaning he ruled and decided between them; al-‘amru amdāhu: the matter, he executed/accomplished it. The word al-qadā’ has come in the ayāt of the Qur’ān in numerous places. Allah says:
“Wanneer Hij een zaak bepaalt [qadā], zegt Hij er slechts tegen: ‘Wees!’ en het is.” [TMQ Baqarah: 117]
“When He decrees [qadā] a matter, He only says to it: ‘Be!’ and it is” [TMQ Baqarah: 117]
Dat wil zeggen, wanneer Hij (SWT) een zaak beslist, komt deze tot stand zonder enige aarzeling of vertraging; en Hij (SWT) zei:
That is, when He decides a matter it comes into existence without any hesitation or delay; and He said:
“Hij is Degene die jullie uit klei heeft geschapen, en daarna een term [qadā] heeft bepaald (voor jullie)” [TMQ-An’ām: 2]
“He it is who has created you from clay, and then has decreed [qadā] a term (for you)” [TMQ-An’ām: 2]
Dat wil zeggen, Hij (SWT) heeft voor deze schepping, die Hij (SWT) uit klei heeft geschapen, een levensduur [ajāl] bepaald tussen het ontstaan ervan en het einde ervan. Hij (SWT) zei:
That is, He has made for this creation which He created from clay a lifespan [ajāl] between its coming to being and its termination. He said:
“En uw Heer heeft bepaald [qadā] dat u niets aanbidt behalve Hem” [TMQ-Isrā’: 23]
And your Lord has decreed [qadā] that you worship none but Him” [TMQ-Isrā’: 23]
Dat wil zeggen, Hij (SWT) gaf een definitief gebod dat jullie niemand anders dan Hem (SWT) mogen aanbidden; en Hij (SWT) zei:
That is, He commanded a definitive command that you should not worship anyone other than Him ; and He said:
“Het is niet aan een gelovige, man of vrouw, wanneer Allah en Zijn Boodschapper ﷺ een zaak hebben bepaald [qadā], dat zij een keuze hebben in hun beslissing” [TMQ-Ahzāb: 36]
“It is not for a believer, man or women, when Allah and His Messenger have decreed [qadā] a matter that they should have an option in their decision” [TMQ-Ahzāb: 36
Dat wil zeggen, Hij (SWT) beval met een bevel en oordeelde met een oordeel; en Hij (SWT) zei:
That is, He ordered with an order and judged with a judgement; and he said:
“Toen Hij de schepping van zeven hemelen voltooide en afmaakte [qadā]” [TMQ Fussilat: 12]
“Then He completed and finished [qadā] from their creation (as) seven heavens” [TMQ Fussilat: 12]
Dat wil zeggen, Hij heeft de hemel geschapen met de vastheid/voorwaarde [ihkām] met betrekking tot de aard ervan dat het zeven hemelen zijn. Hij (SWT) zei:
That is, then he made the heaven with the judgement/condition [ihkām] with regards to its nature that it be seven heavens. He said:
“Maar (jullie ontmoetten elkaar) opdat Allah een reeds bepaald besluit zou volbrengen” [TMQ-Anfāl: 42]
“But (you met) that Allah might accomplish [yaqdi] a matter already ordained” [TMQ-Anfāl: 42]
Dat wil zeggen, dat Hij (SWT) een zaak kan volbrengen die noodzakelijkerwijs moest worden gedaan; en Hij (SWT) zei:
That is, that He may accomplish a matter which necessarily had to be done; and He said:
“En de zaak is (reeds) beslist [qudiya]” [TMQ Baqarah: 210]
“And the matter has (already) been decided [qudiya]” [TMQ Baqarah: 210]
Dat wil zeggen, Hij (SWT) heeft de zaak voltooid, namelijk de zaak van hun vernietiging en vergaan, en Hij (SWT) heeft het tot een einde gebracht; en Hij (SWT) zei:
That is, He completed the matter, namely, the matter of their destruction and annihilation, and He has brought it to an end; and He said:
“Dat een vastgestelde termijn vervuld zal zijn [yuqdā]” [TMQ An’ām: 60]
“That a term appointed be fulfilled [yuqdā]” [TMQ An’ām: 60]
Dat wil zeggen, dat de ajāl die Hij heeft vastgesteld voor het opwekken van de doden en voor de verantwoording van hun daden, voltooid zijn. Hij zei:
That is, that the ajāl which He has designated for resurrecting the dead and for the accounting of their deeds be completed. He said:
“Zeg: Als dat wat jullie willen dat er spoedig gebeurt in mijn macht zou zijn, dan zou de zaak onmiddellijk tussen mij en jullie zijn beslecht [qudiya].” [TMQ-An’ām: 58]
“Say: If what ye would see hastened were in my power, the matter would be settled [qudiya] at once between me and you” [TMQ-An’ām: 58]
Dat wil zeggen, de zaak zou voorbij zijn en ik zou je onmiddellijk hebben vernietigd; en Hij (SWT) zei:
That is, the matter would have been finished and I would have destroyed you instantly; and He said:
“En het is een vastgesteld besluit [maqdiyya]” [TMQ Maryam: 21]
“And it is matter decreed [maqdiyya]” [TMQ Maryam: 21]
dat wil zeggen, het was een zaak die door Allah (SWT) was beslist en een oordeel dat al vaststond, dat wil zeggen, een handeling die door dwang zal plaatsvinden ongeacht wat u wenst, omdat het uit de qadā’ [beschikking] van Allah (SWT) voortkomt. Hij (SWT) zei:
that is, it was a matter decided by Allah and a judgment which had already been decied, that is, an action which will occur by compulsion regardless of what you desire because it is from the qadā’ [decree] of Allah . He said:
“Dit is bij jouw Heer een Besluit dat onvermijdelijk moet worden uitgevoerd [hatman maqdiyya]” [TMQ Maryam: 71]
“This is with your Lord a Decree which must be accomplished [hatman maqdiyya]” [TMQ Maryam: 71]
Al-Hatm is een zelfstandig naamwoord. Hij maakte het een onvermijdelijke zaak wanneer Hij het verplichtte en wanneer Hij ermee besliste, dat wil zeggen, dat hun doorgang daarover (het Vuur) verplicht is; Hij verplichtte dergelijke zaken voor Zichzelf en oordeelde ermee. Daarom is het woord qadā’ een homoniem met vele betekenissen, waaronder: hij maakte de zaak met precisie; hij voerde de zaak uit en maakte de zaak; hij beval met een bevel en hij voltooide de zaak; hij maakte het bestaan van een zaak onvermijdelijk en hij besliste de zaak; hij maakte de zaak af en hij oordeelde erover; en hij gaf een definitieve zaak. Ondanks de veelheid aan betekenissen betekende geen van hen dat al-qadā’ slechts het oordeel van Allah over de kulliyāt (algemene zaken) is, net zoals het niet is aangekomen dat al-qadar het oordeel van Allah over de juz'iyāt (specifieke details) is. Daarom heeft het woord qadā’ taalkundige betekenissen die de Qur’ān gebruikte en er is hier geen onenigheid over de betekenissen die zijn aangekomen. Deze betekenissen zijn taalkundig; het verstand heeft er niets mee te maken. Als ‘al-qadā’ een islamitisch (Shar’i) betekenis heeft, dan moet deze betekenis in een overlevering (Hadith) of vers (Ayah) zijn gekomen om te kunnen zeggen dat deze betekenis een islamitisch (Shar’i) betekenis is, maar er zijn geen andere betekenissen dan deze aangekomen. Daarom is de strekking van ‘al-qadā’’ die in de versen (Ayat) is aangekomen niet het onderwerp van al-qadā’ wa‘l-qadar waarover de Mutakallimūn verschilden. Deze versen hebben niets te maken met de vraagstelling van al-qadā’ wa‘l-qadar, net zoals de versen (Ayat) en overleveringen (Hadith) die de betekenis van al-qadar bevatten, niets te maken hebben met de studie van al-qadā’ wa‘l-qadar. Deze versen (Ayat) en overleveringen (Hadith) spreken over de eigenschappen van Allah en de handelingen van Allah , maar al-qadā’ wa‘l-qadar vraagt naar de handeling van de dienaar. De vraagstelling van deze versen (Ayat) is islamitisch (Shar’i) en hun betekenissen zijn taalkundig, maar de vraagstelling van al-qadā’ wa ‘l-qadar bij de mutakallimūn was rationeel. Deze verzen (Ayah) en overleveringen (Hadith) worden uitgelegd naar hun taalkundige of islamitische (Shar’i) betekenis, terwijl de vraag naar al-qadā’ wa‘l-qadar een technische [istilāhī] betekenis is die is gegeven door de Mutakallimūn.
Al-Hatm is a verbal noun. He made it an inevitable matter when He obligated it and when He decreed by it, that is, their passing over it (the Fire) is obligated upon; He obliged such upon himself and judged by it. Therefore the word qadā’ is a homonym having many meanings, including: he made the thing with precision; he executed the matter and made the thing; he ordered with an order and he completed the matter; he made the existence of a matter inevitable and he settled the matter; he finished the matter and he ruled upon it; and he gave a definite matter. Despite the multiplicity of meanings none of them meant that al-qadā’ is the judgement of Allah on the kulliyāt (general matters) only, just as it did not come that al-qadar is Allah's judgement on the juz'iyāt (specific details). Therefore, the word qadā’ has linguistic meanings which the Qur’ān used and there is no disagreement here about the meanings that have come. These meanings are linguistic; the mind has nothing to do with them. If ‘al-qadā’ has a shar’i meaning then this meaning must have come in a hadīth or ayāh for it to be said that this meaning is a shar’i meaning, yet no other meanings than these have come. Therefore the purport of ‘al-qadā’’ that has come in the ayāt is not the subject of al-qadā’ wa‘l-qadar over which the Mutakallimūn differed. These verses have nothing to do with the inquiry of al-qadā’ wa‘l-qadar just as the ayāt and ahadīth which contain the meaning of al-qadar have nothing to do with the study of al-qadā’ wa‘l-qadar. These ayāt and ahadīth speak of the attributes of Allah and the actions of Allah but al-qadā’ wa‘l-qadar inquires into the action of the servant. The inquriy of these ayāt is shar’i and their meanings are linguistic but the inquiry of al-qadā’ wa ‘l-qadar with the mutakallimūn was rational. These ayāt and ahadīth are explained by their linguistic or shar’i meaning, whilst the inquiry of al-qadā’ wa‘l-qadar is a technical [istilāhī] meaning given by the Mutakallimūn.