بیت‌المال نهادی است که مسئول درآمدها و هزینه‌ها بر اساس احکام شریعت از نظر جمع‌آوری، نگهداری و خرج آن‌هاست. رئیس دفتر بیت‌المال «خازن بیت‌المال» نامیده می‌شود. دفاتر استان‌ها زیر نظر آن قرار دارند و رئیس هر دفتر «صاحب بیت‌المال» نامیده می‌شود.

The treasury (Bayt Al-Mal) is the administration responsible for the revenues and expenditure in accordance with the Shari’ah rules in terms of their collection, storage and spending. The head of the office of the treasury is called the Treasurer of the Treasury (Khazin Bayt Al-Mal). The offices in the provinces fall under it and the head of each office is called the Trustee of the Treasury (Sahib Bayt Al-Mal).

بیت المال یک اسم ترکیبی اضافی است. این واژه برای اشاره به جایی به کار می‌رود که درآمدهای دولت تا زمان مصرف در آن نگهداری می‌شود. همچنین ممکن است به نهادی اشاره داشته باشد که مسئول دریافت و خرج اموالی است که به مسلمانان تعلق دارد.

Bayt Al-Mal is a noun made from a genitive construction. It is used to mean the place where the state’s revenues are kept until they are spent. It could mean the authority responsible for receiving and spending the funds entitled for Muslims.

ما اتخذنا، كما أوضحنا سابقاً، أن يُمنح الوالي سلطةً خاصةً تستثني الجيش والقضاء والأموال. وبذلك يصبح الجيشُ بأكمله إدارةً مركزية (يرأسها أميرُ الجهاد)، ويصبح القضاءُ إدارةً مركزية (تُعرف بالقضاء)، وتشكّل الأموالُ كلُّها إدارةً مركزية (تُعرف بـبيت المال)، وهي منفصلةٌ عن أيّ جهازٍ آخر في الدولة، وتخضع للخليفة كما تخضع لهُ الأجهزةُ الأخرى.

We have adopted – as we explained earlier - that the governor is given a special authority that excludes the army, judiciary and funds. Thus, the whole army will be a central department (presided over by the Amir of Jihad). The judiciary will be a central department (known as judiciary) and the entire funds form a central department (known as the treasury), which is separate from any other organisation in the State, and is subordinate to the Khalifah as are the other organisations.

علاوه بر این، شواهد فراوانی وجود دارد که بیت‌المال تحت اختیار مستقیم رسول خدا ﷺ یا خلیفه، یا کسی که او برای ریاست آن تعیین کرده بود، قرار داشت. پیامبر خدا ﷺ گاهی خود مستقیماً به اموال رسیدگی می‌کرد و در آن دخالت داشت؛ او اموال را دریافت می‌کرد، توزیع می‌نمود و در جای شایسته‌ی خود خرج می‌کرد. در مواقع دیگر، کسی را برای رسیدگی به این امر تعیین می‌کرد. خلفای راشدین نیز پس از او چنین می‌کردند؛ یا خودشان مستقیماً سرپرستی بیت‌المال را بر عهده می‌گرفتند، یا دیگران را به نمایندگی از خود برای این کار مأمور می‌ساختند.

This is in addition to the fact that there are abundant evidences that the treasury was under the direct authority of the Messenger (pbuh) or the Khalifah, or whoever he appointed to preside over it. The Messenger of Allah (pbuh) would sometimes deal directly with the funds and he had a safe. He used to receive the funds, distribute them, and spend them in their due place. On other occasions he used to appoint somebody to take care of that. This is what the righteous Khulafaa’ used to do after him , where they either took charge of the treasury by themselves, or they delegated others to do that on their behalf.

رسول الله ﷺ اموال را در مسجد قرار می‌داد، چنان‌که البخاری از انس روایت کرده است که گفت:

The Messenger of Allah (pbuh) used to place the funds in the mosque, as Al-Bukhari narrated from Anas, he said:

. » يبَِالٍ يمنَ الْبَحْرَيْ ي ن فَ قَالَ: انْ ثُ رُوهُ فِي الْمَسْجِدِ أُيتَِ النَّيبُِّ « .

. » يبَِالٍ يمنَ الْبَحْرَيْ ي ن فَ قَالَ: انْ ثُ رُوهُ فِي الْمَسْجِدِ أُيتَِ النَّيبُِّ « .

«برخی اموال از بحرین نزد پیامبر ﷺ آورده شد. ایشان فرمودند: "آن را در مسجد پخش کنید."»

“Some funds were brought to the Prophet (phuh) from Bahrain. He said: ‘Spread it out in the mosque.’”.

او گاهی آن را در یکی از اتاق‌های همسرانش قرار می‌داد، چنان‌که بخاری از عقبہ روایت کرده است که گفت:

He would sometimes put it in one of the rooms of his wives, as it was narrated by Al-Bukhari from Uqbah, he said:

. بيالْمَ ي دينَية الْعَصْرَ، فَسَلَّمَ ثُمَّ قَامَ مُسْيرعًا، فَ تَخَطَّى يرقَابَ صَلَّيْتُ وَرَاءَ النَّيبِِّ « النَّا ي س إيلَى ب عَْ ي ض حُجَير نيسَائييه، فَ فَيزعَ النَّاسُ يمنْ سُرْعَتييه، فَخَرَجَ عَلَيْيهمْ، فَ رَأَى أَن هَُّمْ عَ ي جبُوا يمنْ » سُرْعَتييه، فَ قَالَ: ذكََرْتُ شَ يْئًا مِنْ تِ بْرٍ عِنْدَنَا، فَكَرِهْتُ أَنْ يَحْبِسَنِي، فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ .

. بيالْمَ ي دينَية الْعَصْرَ، فَسَلَّمَ ثُمَّ قَامَ مُسْيرعًا، فَ تَخَطَّى يرقَابَ صَلَّيْتُ وَرَاءَ النَّيبِِّ « النَّا ي س إيلَى ب عَْ ي ض حُجَير نيسَائييه، فَ فَيزعَ النَّاسُ يمنْ سُرْعَتييه، فَخَرَجَ عَلَيْيهمْ، فَ رَأَى أَن هَُّمْ عَ ي جبُوا يمنْ » سُرْعَتييه، فَ قَالَ: ذكََرْتُ شَ يْئًا مِنْ تِ بْرٍ عِنْدَنَا، فَكَرِهْتُ أَنْ يَحْبِسَنِي، فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ .

من نماز عصر را پشت سر پیامبر ﷺ در مدینه خواندم. هنگامی که ایشان نماز را با سلام پایان داد، با شتاب برخاست و از میان صفوف مردم گذشت و به یکی از اتاق‌های همسرانش رفت. مردم از شتاب ایشان ترسیدند. پیامبر ﷺ بازگشت و دید که مردم از شتاب ایشان در شگفت‌اند. پس به ایشان فرمود: «به یاد آوردم که قطعه‌ای طلا در خانه‌ام مانده است و خوش نداشتم که آن مرا از عبادت خداوند بازدارد، پس دستور دادم که آن را (در راه خدا) تقسیم کنند».

“I offered the `Asr prayer behind the Prophet (phuh) at Medina. When he finished the prayer with Taslim, he got up hurriedly and went out by crossing the rows of the people to one of the dwellings of his wives. The people got scared at his speed . The Prophet (phuh) came back and found the people surprised at his haste and said to them, "I remembered a piece of gold lying in my house and I did not like it to divert my attention from Allah's worship, so I have ordered it to be distributed (in charity)”.

با توجه به نگهداری آن در جای امن، مسلم از عمر (رض) روایت کرده که گفت:

With respect to keeping it in a safe - Muslim narrated from Umar (ra) that he said:

. قَالَتْ: هُوَ يفي ي خزَانَتييه يفي الْمَشْرُبَية ... ؟ فَ قُلْتُ لهَاَ: أَيْنَ رَسُولُ اللهي ...« فَيإذَا أَنَا بيقَبْضَةٍ يمنْ شَعييرٍ نََْيو الصَّاي ع، وَيمثْليهَا قَ رَظًا فَ نَظَرْتُ بيبَصَيري يفي ي خزَانَية رَسُويل اللهي يفي نَا ي حيَية الْغُرْفَية وَإيذَا أَفييقٌ مُعَلَّقٌ. قَالَ: فَابْ تَدَرَتْ عَيْ نَايَ قَالَ: مَا ي بُْكِيكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ ؟ قُ لْتُ: يَا نَيبَِّ اللهي، وَمَا يلَ لاَ أَبْ ي كي وَهَذَا الَْْ ي صيرُ قَدْ أَث رََّ يفي جَنْبيكَ، وَهَ ي ذهي ي خزَان تَُكَ لا أَرَى »... ؟ فييهَا إيلاَّ مَا أَرَى .

. قَالَتْ: هُوَ يفي ي خزَانَتييه يفي الْمَشْرُبَية ... ؟ فَ قُلْتُ لهَاَ: أَيْنَ رَسُولُ اللهي ...« فَيإذَا أَنَا بيقَبْضَةٍ يمنْ شَعييرٍ نََْيو الصَّاي ع، وَيمثْليهَا قَ رَظًا فَ نَظَرْتُ بيبَصَيري يفي ي خزَانَية رَسُويل اللهي يفي نَا ي حيَية الْغُرْفَية وَإيذَا أَفييقٌ مُعَلَّقٌ. قَالَ: فَابْ تَدَرَتْ عَيْ نَايَ قَالَ: مَا ي بُْكِيكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ ؟ قُ لْتُ: يَا نَيبَِّ اللهي، وَمَا يلَ لاَ أَبْ ي كي وَهَذَا الَْْ ي صيرُ قَدْ أَث رََّ يفي جَنْبيكَ، وَهَ ي ذهي ي خزَان تَُكَ لا أَرَى »... ؟ فييهَا إيلاَّ مَا أَرَى .

«…پس به او گفتم: "پیامبر خدا ﷺ کجاست؟" او گفت: "او در صندوق‌خانه‌اش در غرفه‌ی چوبی است." من به صندوق‌خانه‌ی پیامبر خدا ﷺ نگاه کردم و ناگهان در گوشه‌ای از اتاق، مقداری جو به اندازه‌ی یک صاع (پیمانه‌ای کوچک) و همچنین مقداری میوه‌ی درخت که برای آب‌میوه به کار می‌رفت دیدم. همچنین پوست دباغی‌نشده‌ای را دیدم که در اتاق آویزان بود. چشمانم اشک‌آلود شد. پیامبر ﷺ فرمود: "ای پسر خطاب، چه چیز تو را به گریه انداخته است؟" گفتم: "ای پیامبر خدا ﷺ! چرا گریه نکنم، در حالی که این حصیر بر پهلوی شما اثر گذاشته و این صندوق‌خانه‌ی شماست که جز آنچه می‌بینم، چیز دیگری در آن نمی‌بینم…»

“..So I said to her, ‘Where is the Messenger of Allah (pbuh) ?’ She said ‘He is in his safe in the wooden oriel.’ I gazed in the safe of the Messenger of Allah (pbuh) and I suddenly saw an amount of barley of about one sa' (a small cubic measure) and equal to that of tree fruits used for juice on one side of the room. I saw as well an un-tanned skin hanging in the room. My eyes wept. The Prophet (phuh) said ‘What makes you weep, son of Al- Khattab?’ I said ‘O Prophet (phuh) of Allah! Why I should not weep when this mat has influenced your side and this is your safe in which I do not see except that which I see…’.”.

در زمان خلفای راشدین، جایی که اموال در آن نگهداری می‌شد به بیت‌المال معروف شد. ابن سعد در الطبقات از سهل بن ابی حثمه و دیگران روایت کرده است: «ابوبکر خانه‌ای در السنح داشت که کسی از آن نگهبانی نمی‌کرد. به او گفته شد: چرا کسی را برای نگهبانی آن نمی‌گماری؟ گفت: قفل دارد. او آنچه را در آن بود بیرون می‌داد تا خالی شد. وقتی به مدینه منتقل شد، آن را هم جابه‌جا کرد و در خانه‌اش قرار داد.» حنّاد در الزهد با سندی نیکو از انس روایت کرد که گفت: «مردی نزد عمر آمد و گفت: ای امیرمؤمنان! مرا یاری کن که می‌خواهم به جهاد بروم. عمر گفت: دستش را بگیر و به بیت‌المال ببر تا هر مقدار پول که می‌خواهد بردارد.» بیهقی در السنن الکبری - که ابن حجر آن را تصحیح کرده - از عبدالله بن وَدیعه روایت کرده است که گفت: «سالم، غلام ابوحذیفه، کنیزِ زنی از ما به نام سلمه دختر یعار بود که او در دوران جاهلیت وی را آزاد کرده بود. وقتی او در یمامه کشته شد، میراثش نزد عمر بن خطاب آورده شد. عمر وَدیعه بن خِدام را فراخواند و گفت: این میراث غلام توست و تو به آن سزاوارتری. او گفت: ای امیرمؤمنان! خداوند ما را از او بی‌نیاز کرده است. زن ما او را بی‌قید و شرط آزاد کرده است؛ پس نمی‌خواهیم به‌خاطر امر او خود را رسوا کنیم یا زیانی به ما برسد. پس عمر میراث او را در بیت‌المال نهاد.» بیهقی و دارمی روایت کرده‌اند و ابن حزم آن را تصحیح کرده است: «سفیان بن عبدالله بن ربیعه ثقفی کیسه چرمی‌ای یافت و آن را نزد عمر بن خطاب آورد. عمر گفت: یک سال اعلام کن؛ اگر کسی آن را شناخت به او بده، وگرنه از آن توست. هیچ‌کس آن را نشناخت. سال بعد او را دید و موضوع را به او یادآوری کرد. عمر گفت: از آنِ توست، زیرا رسول خدا ﷺ ما را به این کار فرمان داده است. او گفت: من آن را نمی‌خواهم. عمر آن را گرفت و در بیت‌المال نهاد.» الدارمی و ابن ابی شیبه از عبدالله بن عمرو روایت کرده‌اند که گفت: «بنده‌ای در زمان عثمان درگذشت و هیچ خویشاوندی نداشت. پس [عثمان] دستور داد اموال او را به بیت‌المال بسپارند.» ابن عبدالبر در الاستذکار از انس بن سیرین روایت کرده است: «علی اموال را تقسیم می‌کرد تا بیت‌المال خالی می‌شد، سپس آن را می‌شست و درون آن می‌نشست.»

At the time of the righteous Khulafaa’, the place in which funds were kept came to be known as Bayt Al-Mal. Ibn Sa‘d mentioned in Al-Tabaqat from Sahl Ibn Abu Hathmah and others: “Abu Bakr used to have a house in Al-Sanh not guarded by anybody. So it was said to him, ‘Why do you not put somebody to guard it?’ He said, ‘It has a lock.’ He used to give out that which was in it until it became empty. When he moved to Madinah, he moved it and placed it in his house.” Hinad narrated in Al-Zuhd with a good chain from Anas, he said: “A person came to Umar and said, ‘O Leader of the Believers! Support me for I want to go in Jihad. Umar replied, ‘Hold his hand and take him to Bayt Al- Mal so he can take the funds he wants.” In Al-Sunan Al-Kubra by Al-Bayhaqi, which was authenticated by Ibn Hajar from ‘Abd Allah b. Wadi‘ah, said: “Salim, the servant of Abu Hudhayfah, was a servant to a woman from us called Salma bint Ye’ar, she freed him in her days of Jahiliyyah. When he was killed in Al- Yamamah, his heritage was brought to Umar Ibn Al-Khattab. So he called upon Wadi‘ah Ibn Khidham and said, ‘This is the heritage of your servant, and you deserve it more.’ He said, ‘O Leader of the Believers. Allah has made us of no need to him. Our woman has freed him unrestricted; so we do not want to bring disgrace to ourselves, (or to bring loss upon us) from his matter.’ So, Umar put his inheritance wealth in the Bayt Al-Mal.” Al- Bayhaqi and Al-Darimi narrated, and Ibn Hazm authenticated it: “Sufyan b. ‘Abd Allah b. Rabi’ah Al-Thaqafi found a leather bag and brought it to Umar b. Al-Khattab. He said, ‘Announce it for one year; and if it was recognised (by someone) then give it (to them), otherwise it is yours.’ No body recognised it, so he met him the next year and mentioned it to him. Umar said, ‘It is yours, for the Messenger of Allah (pbuh) ordered us to do that.’ He said, ‘I do not want it.’ Umar took it and put it in the Bayt Al-Mal.” Al- Darimi and Ibn Abi Shaybah narrated from ‘Abd Allah b. Amr who said: “A servant passed away at the time of Uthman without having a relative. So, he ordered that his wealth be put in Bayt Al- Mal.” Ibn ‘Abd Al-Barr narrated in Al-Istidhkar from Anas Ibn Sirin “Ali used to divide the funds until the Bayt Al-Mal became empty, then he would wash it and sit inside.”.

در مورد معنای اول بیت‌المال، که به معنای مکان است، این سخن گفته می‌شود. اما معنای دوم آن، یعنی نهاد مسئول، از این رو ضروری است که گاهی اموال در جایی نگهداری نمی‌شوند؛ مانند زمین‌ها، چاه‌های نفت، چاه‌های گاز، معادن، و وجوه زکات که از ثروت گرفته می‌شوند و بدون آنکه در جایی ذخیره گردند، به مستحقانش پرداخت می‌شوند. بیت‌المال گاهی به معنای نهاد مسئول به کار رفته است، چنان‌که بیهقی در السنن، احمد در المسند، و عبدالرزاق در المصنف، از لاحق بن حمید روایت کرده‌اند: «ابن مسعود برای ریاست قضاوت و بیت‌المال فرستاده شد.» این بدان معنا نیست که عمر ﷺ او را به عنوان دربان بیت‌المال فرستاده باشد، بلکه مقصود این بوده که او مسئول جمع‌آوری و هزینه‌کردن اموال است. این همان معنایی است که ابن المبارک در الزهد از حسن روایت کرده است، آنگاه که رهبران بصره همراه ابوموسی اشعری آمدند و از او خواستند برایشان خوراک تعیین کند. او در پایان سخنش به آنان گفت: «ای رهبران! دو گوسفند و دو قطعه زمین زراعی از بیت‌المال برای شما تعیین کرده‌ام.» بنابراین می‌تواند به معنای نهاد مسئول باشد.

This is in regards to the first meaning of Bayt Al-Mal, which is the place. With regards to the second meaning, which is the responsible authority, this is necessitated by the fact that the funds are sometimes not kept in a place, such as the lands, oil wells, gas wells, mines, and the charity funds that are taken from the wealth and paid to its deserving people without being kept in a place. The Bayt Al-Mal is sometimes used to mean the responsible authority as narrated by Al-Bayhaqi in Sunan, Ahmad in Al- Musnad, and ‘Abd Al-Razzaq in His Musannaf, from Lahiq Ibn Hameed “Ibn Mas’ood was sent to preside over the judiciary and Bayt Al-Mal.” It would not mean that Umar (ra) sent him as a doorman to the Bayt Al-Mal, but rather he meant that he was responsible to collect and spend the funds. This is the same meaning as narrated by Ibn Al-Mubarak in Al-Zuhd from Al- Hasan, when the leaders of Basra came with Abu Musa Al- Ash‘ari and requested him to assign food for them. He said, in concluding his words to them: ‘O Leaders! I have assigned two sheep and two patches of arable land to you from the Bayt Al- Mal’; thus it can mean the responsible authority.

آن کسی که درآمدهای بیت‌المال را مدیریت می‌کند و هزینه‌های آن را تعیین و پرداخت می‌کند، خلیفه است.

The one that disposes of the revenues and deals with the expenses of Bayt Al-Mal is the Khalifah.

رسول خدا ﷺ همان کسی بود که صدقات عثمان (رض) را برای لشکر عُسرت در دامن خود دریافت کرد. احمد روایت کرده و ترمذی روایتی را نقل کرده است — او آن را حسن غریب دانسته است — و حاکم آن را صحیح شمرده و ذهبی با او موافقت کرده است — از عبدالرحمن بن سَمُرَه که گفت:

The Messenger of Allah (pbuh) was the one that received the donations of ‘Uthman (ra) to the army of hardship (‘Usrah) in his lap. Ahmad narrated and Al-Tirmidhi reported a narration - they considered it to be Hasan Gharib, and Al-Hakim authenticated it and Al-Dhahabi agreed with him - from ‘Abd al Rahman b. Samrah that he said:

. بيأَلْ ي ف يدينَارٍ يفي ث وَْبييه ي حينَ جَهَّزَ النَّيبُِّ )جَاءَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ إيلَى النَّيبِِّ مَا « : ي قَُلِّ بُ هَا بييَ ي دهي وَي قَُولُ فَجَعَلَ النَّيبُِّ جَيْشَ الْعُسْرَةي قَالَ فَصَ بَّ هَا يفي ي حجْير النَّيبِِّ ي رَُدِّدُهَا يمرَارًا( » ضَرَّ ابْنَ عَفَّانَ مَا عَمِلَ بَ عْدَ الْيَ وْمِ “ .

. بيأَلْ ي ف يدينَارٍ يفي ث وَْبييه ي حينَ جَهَّزَ النَّيبُِّ )جَاءَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ إيلَى النَّيبِِّ مَا « : ي قَُلِّ بُ هَا بييَ ي دهي وَي قَُولُ فَجَعَلَ النَّيبُِّ جَيْشَ الْعُسْرَةي قَالَ فَصَ بَّ هَا يفي ي حجْير النَّيبِِّ ي رَُدِّدُهَا يمرَارًا( » ضَرَّ ابْنَ عَفَّانَ مَا عَمِلَ بَ عْدَ الْيَ وْمِ “ .

عثمان هنگامی که لشکرِ تنگدستی (تبوک) را آماده می‌کرد، با هزار دینار نزدِ پیامبر ﷺ آمد و آن را در دامانِ پیامبر ﷺ ریخت. او گفت: پیامبر ﷺ شروع کرد به زیر و رو کردن آن‌ها و می‌فرمود: «پس از امروز، هیچ کاری که عثمان انجام دهد به او زیانی نمی‌رساند»، و این سخن را بارها تکرار کرد. او گاهی خودش آن‌ها را تقسیم می‌کرد. البخاری از انس روایت کرده است:

‘Uthman came to the Prophet (phuh) with one thousand dinars when he prepared the Army of the Hardship (Tabuk) and he emptied it in the lap of the Prophet (phuh) . He said the Prophet (phuh) started to turn them around and say: ‘Uthman will not be harmed by any work he does after today, and he repeated it many times”. He used sometimes to divide them by himself. Al-Bukhari narrated from Anas:

. يبَِالٍ يمنَ الْبَحْرَيْ ي ن فَ قَالَ: انْ ثُ رُوهُ فِي الْمَسْجِدِ ... فَ لَمَّا قَضَى أُيتَِ النَّيبُِّ « وَثَمَّ الصَّلاةَ جَاءَ فَجَلَسَ إيلَيْيه، فَمَا كَانَ ي رََى أَحَدًا إيلاَّ أَعْطَاهُ ... فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّيه » يمنْ هَا يدرْهَمٌ.

. يبَِالٍ يمنَ الْبَحْرَيْ ي ن فَ قَالَ: انْ ثُ رُوهُ فِي الْمَسْجِدِ ... فَ لَمَّا قَضَى أُيتَِ النَّيبُِّ « وَثَمَّ الصَّلاةَ جَاءَ فَجَلَسَ إيلَيْيه، فَمَا كَانَ ي رََى أَحَدًا إيلاَّ أَعْطَاهُ ... فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّيه » يمنْ هَا يدرْهَمٌ.

«از بحرین اموالی نزد پیامبر ﷺ آورده شد. ایشان فرمود: "آن‌ها را در مسجد پهن کنید." هنگامی که نمازشان را به پایان رساندند، نزدیک آن‌ها نشستند و هیچ‌کس را که می‌دیدند بی‌بهره نگذاشتند... وقتی رسول الله ﷺ برخاست، حتی یک درهم هم نزدشان باقی نمانده بود.»

“Funds from Bahrain were brought to the Prophet (phuh) . He said ‘spread them out in the mosque’. When he finished the prayer, he sat down close to them and left nobody he saw without giving him… when the Messenger of Allah (pbuh) stood up, there was not a single dirham left with them”.

ابوبکر (رض) به‌تنهایی مسئولیت تقسیم اموال رسیده از بحرین را بر عهده گرفت. البخاری از جابر روایت کرده که گفت:

Abu Bakr (ra) took responsibility of dividing by himself the funds coming from Bahrain. Al-Bukhari narrated from Jabir who said:

. لَوْ قَدْ جَاءَنِي مَ الُ الْبَحْرَيْنِ، لَقَدْ أَعْطَي تُكَ هَكَذَا « : )قَالَ رَسُولُ اللَّيه فَ لَمَّا جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْ ي ن أَمَرَ أَبُو بَكْرٍ ، فَ لَمْ يَ يَئْ حَ تََّّ قُبيضَ النَّيبُِّ ،» وَهَكَذَا وَهَكَذَا دَيْنٌ أَوْ ي عدَةٌ فَ لْيَ أْتينَا، فَأَتَ يْ تُهُ فَ قُلْتُ: إينَّ مُنَايديًا فَ نَادَى: مَنْ كَانَ لَهُ ي عنْدَ رَسُويل اللَّيه قَالَ: يلَ كَذَا وَكَذَا، فَحَثَا يلَ ثَلاَثاً ...( رَسُولَ اللَّيه “ .

. لَوْ قَدْ جَاءَنِي مَ الُ الْبَحْرَيْنِ، لَقَدْ أَعْطَي تُكَ هَكَذَا « : )قَالَ رَسُولُ اللَّيه فَ لَمَّا جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْ ي ن أَمَرَ أَبُو بَكْرٍ ، فَ لَمْ يَ يَئْ حَ تََّّ قُبيضَ النَّيبُِّ ،» وَهَكَذَا وَهَكَذَا دَيْنٌ أَوْ ي عدَةٌ فَ لْيَ أْتينَا، فَأَتَ يْ تُهُ فَ قُلْتُ: إينَّ مُنَايديًا فَ نَادَى: مَنْ كَانَ لَهُ ي عنْدَ رَسُويل اللَّيه قَالَ: يلَ كَذَا وَكَذَا، فَحَثَا يلَ ثَلاَثاً ...( رَسُولَ اللَّيه “ .

فرمود پیامبر خدا ﷺ: «اگر اموالی از بحرین برسد، این‌قدر و آن‌قدر و آن‌قدر به تو خواهم داد». چون پیامبر خدا ﷺ وفات یافت و اموال از بحرین رسید، ابوبکر کسی را فرمان داد که ندا دهد: هر کس که از پیامبر خدا ﷺ طلبی یا وعده‌ای دارد، نزد ما بیاید. من نزد او رفتم و گفتم: پیامبر خدا ﷺ فرموده است: «برای من این‌قدر و آن‌قدر است». پس سه بار به من عطا کرد...

The Messenger of Allah (pbuh) said: ‘If funds come from Bahrain, I will give you thus and thus and thus. When the Messenger of Allah (pbuh) died and the funds came from Bahrain, Abu Bakr ordered somebody to call: Whoever has some debt or something with the Messenger of Allah (pbuh) let him come to us. I went to him and said: the Messenger of Allah (pbuh) said: ‘for me is thus and thus, so he gave me (of money) three times...’”.

در روایتی که پیش‌تر درباره‌ی سفیان ثقفی آمد، همان که کیسه‌ی چرمی‌ای را یافت و آن را به عمر (رض) خبر داد، عمر آن را گرفت و در بیت‌المال گذاشت. الشافعی در کتاب الأم گزارش کرده است: «بیش از یک تن از دانشمندان برای ما نقل کردند که چون غنایم عراق به عمر بن الخطاب رسید، خزانه‌دار بیت‌المال به او گفت: "بگذار آن‌ها را در بیت‌المال نگه دارم." او گفت: "نه! به پروردگار کعبه سوگند، تا آن‌ها را تقسیم نکرده‌ام، در هیچ خانه‌ای نگه داشته نخواهد شد." پس دستور داد آن‌ها را در مسجد بگذارند، بر روی آن‌ها حصیرهای چرمی انداختند و مردانی از مهاجران و انصار آن‌ها را نگهبانی می‌کردند. صبح‌گاه، عباس بن عبدالمطلب و عبدالرحمن بن عوف همراه او بیرون آمدند؛ او دست یکی از آن دو را گرفته بود یا یکی از آن دو دست او را گرفته بود. چون آن‌ها را دیدند، حصیرهای چرمی را از روی اموال برداشتند. پس منظره‌ای دید که پیش‌تر ندیده بود: طلا، یاقوت کبود، بلور و مروارید را دید که می‌درخشیدند و گریست. یکی از آن دو به او گفت: "به خدا سوگند! این روز گریه نیست، بلکه روز ستایش و شادی است." او گفت: "به خدا سوگند! من آن‌گونه که شما می‌اندیشید نمی‌اندیشم. بلکه چنین اموالی در هیچ قومی فزونی نمی‌یابد مگر آنکه زیانش میان آنان می‌افتد." سپس رو به قبله کرد، دست‌ها را برافراشت و گفت: "پروردگارا! از فریفته شدن به تو پناه می‌برم، زیرا می‌شنوم که تو (سبحانه) می‌فرمایی:"

In the narration mentioned above of Sufyan Al-Thaqafi regarding the leather bag which he found and announced to Umar (ra): “Umar took it and put it in the Bayt Al-Mal”. Al-Shafi‘i reported in Al-Umm “More than one of the scholars told us that when the spoils of Iraq reached Umar Ibn Al-Khattab, the trustee of the Bayt Al-Mal told him, ‘let me put them in the Bayt Al-Mal’. He said: ‘No! By the Lord of the Ka’bah, it will not be kept in any house until I have divided it.’ So he ordered it should be put in the mosque, and leather mats were put on top of it and men from the Muhajir and Al-Ansar guarded it. In the morning, Al-‘Abbas b. ‘Abd Al-Muttalib and ‘Abd Al-Rahman b. ‘Awf went out with him, he was either holding the hand of one of them, or one of them was holding his hand. When they saw him, they removed the leather mats away from the funds. So, he saw a scene he never saw before. He saw the gold, sapphire, crystals, and pearl sparkling and he cried. One of them said to him, ‘By Allah! This is not a day of crying, rather a day of praising and delight.’ He said ‘By Allah! I did not think of it your way. Rather, such funds will not increase in any people except their harm falls between them.’ Then he turned to the Qiblah, rose up his hands and said, ‘O my Lord! I seek protection with you from being allured, for I hear You (swt) saying:

«وَالَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُم مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُونَ». (سورۃ الأعراف: ۱۸۳). پس [پیامبر ﷺ] فرمود: «سُرَاقَةَ بْنَ جُعْشُم کجاست؟» او را آوردند در حالی که بازوانش پشمالو و باریک بود. آنگاه دو دستبند کسرا را به او داد و فرمود: «آنها را بپوش»، و او پوشید. سپس [پیامبر ﷺ] فرمود: «الله أکبر». او فرمود: «الله أکبر». و فرمود: «بگو: تمام ستایش از آنِ الله است که اینها را از کسرا بن هرمز بیرون کشید و سُرَاقَةَ بْنَ جُعْشُم، مردی بادیه‌نشین از بنی مُدْلِج، را با آنها پوشاند». سپس [عمر] شروع به زیر و رو کردن اموال با چوب کرد و گفت: «به راستی کسی که این را ادا کرده، امین است». مردی به او گفت: «به تو بگویم، تو امینِ خدایی (امین)، و آنها آنچه را تو به خدا ادا کردی، به تو ادا می‌کنند. پس اگر تو هم پنهان می‌کردی، آنها نیز پنهان می‌کردند». او فرمود: «راست گفتی». سپس آن را تقسیم کرد. پیش‌تر نیز روایت عبدالله بن عمرو را که دارمی نقل کرده آوردیم: «بنده‌ای در زمان عثمان درگذشت و خویشاوندی نداشت. پس او دستور داد اموالش به بیت‌المال داده شود». این افزون بر روایت انس بن سیرین در الاستذکار است که «علی اموال را تقسیم می‌کرد تا بیت‌المال خالی می‌شد، سپس آن را می‌شست و داخل آن (روی زمین) می‌نشست».

“But those who deny Our signs - We will progressively lead them [to destruction] from where they do not know.”. (TMQ 7:183). Then he said, ‘Where is Suraqah Ibn Ja’sham?’ He was brought to him while his arms were hairy and slim. He gave him the two bracelets of Kisra. He said, ‘Wear them’ and he did. He then said, ‘Allah is great.’ He said, ‘Allah is Great’ He said, ‘Say all Praise is to Allah, who wrested them from Kisra Ibn Hirmiz and dressed Suraqah b. Ja‘sham with them, a Bedouin from Bani Midlij.’ He started to turn over the funds with a stick and said, ‘Indeed the one that rendered that is honest.’ A man said to him, ‘Let me tell you, you are the trustee of Allah (ameen), and they render to you that which you rendered to Allah. So, if you reveled they would revel.’ He said, ‘You said the truth.’ then he distributed it”. We mentioned before also the narration of ‘Abd Allah b. Amr as reported by Al-Darimi “A servant passed away at the time of Uthman without having a relative. So, he ordered that his wealth be put in Bayt Al-Mal”. This is aside from the narration of Anas Ibn Sirin in Al-Istidhkar that “Ali used to divide the funds until the Bayt Al-Mal became empty, then he would wash it and sit inside (on the floor).”.

پیامبر خدا ﷺ گاهی یکی از یارانش را مأمور می‌کرد که بر تقسیم اموال نظارت کند، یا او را بر برخی امور اموال می‌گماشت. بخاری از عقبه روایت کرده است که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «چیزی از طلا نزد ما به یادم آمد و خوش نداشتم که مرا از آن بازدارد، پس دستور دادم که آن را تقسیم کنند.»

The Messenger of Allah (pbuh) would sometimes appoint one of his companions to preside over the division of the funds, or he used to appoint him over some of the issues of the funds. Al-Bukhari reported a narration from ‘Uqbah that the Messenger of Allah (pbuh) said: .» ذكََرْتُ شَ يْئًا مِنْ تِ بْرٍ عِنْدَنَا، فَكَرِهْتُ أَنْ يَحْبِسَنِي، فَأَمَرْتُ بِقِسْمَتِهِ « .

«مجھے ایک سونے کا ٹکڑا یاد آیا جو میرے گھر میں پڑا تھا، اور میں نے پسند نہ کیا کہ وہ اللہ کی عبادت سے میری توجہ ہٹائے، چنانچہ میں نے حکم دیا کہ اسے (صدقے میں) تقسیم کر دیا جائے۔» روایت ابنِ شہاب کی ہے، جسے ابنِ ابی شیبہ نے ایک ایسی سند کے ساتھ نقل کیا ہے جسے الحافظ ابنِ حجر العسقلانی، المنذری اور الہیثمی نے حسن قرار دیا ہے۔

“I remembered a piece of gold Lying in my house and I did not like it to divert my attention from Allah's worship, so I have ordered it to be distributed (in charity).”The narration of Ibn Shihab, as reported by Ibn Abi Shaybah through a narration considered Hasan by Al-Hafiz Ibn Hajar Al-‘Asqalani, Al- Mundhiri and Al-Haythami says:

. دَخَلَ ي خزَانَةَ بيلاَلٍ الَّيتِ يَضَعُ فييهَا الصَّدَقَا ي ت، فَ وَجَدَ فييهَا أَنَّ رَسُولَ الله ي « صُبْ رَةً يمنْ تََْرٍ، فَ قَالَ: مَا هَذَا التَّمْرُ يَا بِلاَلُ ؟ قَالَ: يَا رَسُولَ اللهي، أَخَذْت هَُا لينَ وَائيبيكَ. قَالَ : أَفَأَمِنْتَ أَنْ تُصْبِحَ وَلَهَا فِي جَهَنَّمَ بُخَارٌ ؟ أَنْفِقْ وَلاَ تَخْشَ مِنْ ذِي الْعَرْشِ إَقْلاَلاً أَوْ » إِقْ تَار اً .

. دَخَلَ ي خزَانَةَ بيلاَلٍ الَّيتِ يَضَعُ فييهَا الصَّدَقَا ي ت، فَ وَجَدَ فييهَا أَنَّ رَسُولَ الله ي « صُبْ رَةً يمنْ تََْرٍ، فَ قَالَ: مَا هَذَا التَّمْرُ يَا بِلاَلُ ؟ قَالَ: يَا رَسُولَ اللهي، أَخَذْت هَُا لينَ وَائيبيكَ. قَالَ : أَفَأَمِنْتَ أَنْ تُصْبِحَ وَلَهَا فِي جَهَنَّمَ بُخَارٌ ؟ أَنْفِقْ وَلاَ تَخْشَ مِنْ ذِي الْعَرْشِ إَقْلاَلاً أَوْ » إِقْ تَار اً .

رسول خدا ﷺ به انبار بلال، جایی که صدقه را در آن می‌گذاشت، وارد شد و در آن توده‌ای خرما یافت. پس فرمود: «ای بلال، این خرماها چیست؟» گفت: «ای رسول خدا، آن‌ها را برای روزهای سختِ شما ذخیره کرده‌ام.» فرمود: «آیا از این ایمنی که بیدار شوی و ببینی این‌ها در آتش دود می‌کنند؟ انفاق کن و از صاحب عرش، نه از کاستی و نه از بخل نترس.» و در روایت دیگری آمده است: عبدالرحمن بن عوف در زمان رسول خدا ﷺ متولی صدقه‌ی شتران و گوسفندان بود، و بلال متولی صدقه‌ی میوه‌ها؛ در حالی که محمیة بن جزء متولی خمس (سهم رسول خدا ﷺ و خانواده‌ی او) بود. و خلیفه گفته است: «و بلال مسئول مخارج او (پیامبر ﷺ) بود.»

“The Messenger of Allah (pbuh) entered the safe of Bilal in which he put the Sadaqah (charity) and found in it a heap of dates, so he said, ‘What are these dates, O Bilal?’ He said ‘O Messenger of Allah, I took it for your hard times.’ He said, ‘Do you feel safe from waking up and finding it fume in Hell? Spend and do not fear reduction or stinginess from the Owner of the Throne.’” And also in the narration: “Abd al Rahman b. ‘Awf used to take charge of the Sadaqah of camels and sheep at the time of the Messenger of Allah (pbuh) , and Bilal used to take charge of the Sadaqah of fruits; while Mahmiyyah Ibn Juz’ used to take charge of the fifth (of the Messenger of Allah (pbuh) and his household)”. And Khalifah said: “And Bilal was responsible for his expenses”.

ابن حبان در صحیح خود از عبدالله بن لهیعہ الحضرمی روایت کرده است که گفت: «با بلال، مؤذّن رسول خدا ﷺ ملاقات کردم و گفتم: ای بلال! هزینه‌های رسول خدا ﷺ چقدر بود؟ گفت: او چیزی نداشت. از زمانی که به پیامبری مبعوث شد تا روزی که درگذشت، من متولی این کار بودم. اگر مسلمانی نزد او می‌آمد و می‌دید که لباس ندارد، به من دستور می‌داد که شتاب کنم و مقداری پول قرض کنم تا برای او عبایی بخرم و با آن او را بپوشانم و نیز به او غذا دهم.» مسلم از ابو رافع، خدمتکار رسول خدا ﷺ روایت کرده است که گفت:

Ibn Hibban reported in his Sahih from ‘Abd Allah b. Lahya Al-Huzani, who said: “I met with Bilal, the Mu’adhin of the Messenger of Allah (pbuh) and said, ‘O Bilal! How much were the expenses of the Messenger of Allah (pbuh) ?’ He replied, ‘He did not have anything. I was the one that took care of that since he was sent as a Messenger till the day he passed away. If a Muslim came to him and he saw him not dressed he ordered me to rush and borrow some money so as to buy him a cloak to dress him and also feed him’”. Muslim reported from Abu Rafi‘, the servant of the Messenger of Allah (pbuh) , who said:

اسْ تَسْلَفَ مِنْ رَجُلٍ بَكْرًا، فَ قَدِمَتْ عَلَيْهِ إِبِلٌ مِنْ إِبِلِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « الصَّدَقَةِ، فَأَمَرَ أَبَا رَافِعٍ أَنْ يَ قْضِيَ الرَّجُلَ بَكْرَه ، فَ رَجَعَ إيلَيْيه أَبُو رَافيعٍ فَ قَالَ: لََْ أَ ي جدْ فييهَا إيلاَّ » ي خيَارًا رَبَا ي عيًا، فَ قَالَ: أَعْطِهِ إِيَّاهُ، إِنَّ خِيَارَ النَّاسِ أَحْسَ نُ هُمْ قَضَاء .

اسْ تَسْلَفَ مِنْ رَجُلٍ بَكْرًا، فَ قَدِمَتْ عَلَيْهِ إِبِلٌ مِنْ إِبِلِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ « الصَّدَقَةِ، فَأَمَرَ أَبَا رَافِعٍ أَنْ يَ قْضِيَ الرَّجُلَ بَكْرَه ، فَ رَجَعَ إيلَيْيه أَبُو رَافيعٍ فَ قَالَ: لََْ أَ ي جدْ فييهَا إيلاَّ » ي خيَارًا رَبَا ي عيًا، فَ قَالَ: أَعْطِهِ إِيَّاهُ، إِنَّ خِيَارَ النَّاسِ أَحْسَ نُ هُمْ قَضَاء .

رسول خدا ﷺ یک شتر جوان قرض گرفتند. سپس مقداری شتر از صدقه به دست ایشان رسید. ایشان به ابو رافع دستور دادند که شتر جوان آن مرد را بازپس دهد. (ابو رافع) گفت: در میان شترها جز یک شتر خوب چهار ساله نیافتم. رسول خدا ﷺ فرمودند: آن را به او بده، زیرا بهترین مردم کسانی هستند که در پرداخت قرض از همه نیکوتر باشند.

“The Messenger of Allah (pbuh) borrowed a young camel. Then he received some camels of the Sadaqah. He ordered Abu Rafi‘ to repay the man his young camel. I said: I did not find in the camels except a four year old good camel. The Messenger of Allah (pbuh) said: give it to him, for the best people are those who are best in repayment”.

It is also mentioned in the narration of Ibn Abbas, which is agreed upon: That when the Messenger of Allah (pbuh) sent Mu’adh to Yemen, he said: ليمُعَايذ بْ ي ن جَبَلٍ ي حينَ ب عََثَهُ إيلَى الْيَمَ ي ن: ... فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا قَالَ رَسُولُ اللهي « لَكَ بِذَلِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَ رَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُ ؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَ تُ رَدُّ عَلَى فُ قَرَائِهِمْ، فَإِنْ هُ مْ أَطَاعُوا لَكَ بِذَلِكَ، فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْ لُومِ فَإِنَّهُ » لَيْسَ بَ يْ نَهُ وَبَ يْنَ اللهِ حِجَابٌ .

It is also mentioned in the narration of Ibn Abbas, which is agreed upon: That when the Messenger of Allah (pbuh) sent Mu’adh to Yemen, he said: ليمُعَايذ بْ ي ن جَبَلٍ ي حينَ ب عََثَهُ إيلَى الْيَمَ ي ن: ... فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا قَالَ رَسُولُ اللهي « لَكَ بِذَلِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَ رَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُ ؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَ تُ رَدُّ عَلَى فُ قَرَائِهِمْ، فَإِنْ هُ مْ أَطَاعُوا لَكَ بِذَلِكَ، فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْ لُومِ فَإِنَّهُ » لَيْسَ بَ يْ نَهُ وَبَ يْنَ اللهِ حِجَابٌ .

«و اگر در آن از تو فرمان برند، به ایشان بگو که خداوند بر ایشان پنج نماز در هر شبانه‌روز واجب کرده است. و اگر در آن از تو فرمان برند، به ایشان بگو که خداوند پرداخت زکات را بر ایشان واجب کرده است، که از ثروتمندانشان گرفته شده و به نیازمندانشان داده می‌شود. اگر در آن از تو فرمان برند، از گرفتن بهترین اموال ایشان بپرهیز، و از نفرین مظلوم بترس، زیرا میان نفرین او و خداوند هیچ پرده‌ای نیست.» این حدیث را مسلم از ابوهریره روایت کرده است.

“And if they obey you in that, tell them that Allah has enjoined on them five prayers in each day and night. And if they obey you in that tell them that Allah has made it obligatory on them to pay the Zakat which will be taken from the rich among them and given to the poor among them. If they obey you in that, then avoid taking the best of their possessions, and be afraid of the invocation of an oppressed person because there is no screen between his invocation and Allah”. It is also reported in Muslim from Abu Hurayrah.

. » عُمَرَ عَلَى الصَّدَقَةِ بَ عَثَ رَسُولُ اللَّهِ « .

. » عُمَرَ عَلَى الصَّدَقَةِ بَ عَثَ رَسُولُ اللَّهِ « .

که رسول الله ﷺ عمر را برای جمع‌آوری صدقه فرستاد.

“that the Messenger of Allah (pbuh) sent Umar to collect the Sadaqah”.

خلفای راشدین به همین روش او عمل کردند و از این رو گاهی افرادی را برای اداره امور بیت‌المال می‌گماشتند. ابن اسحاق و خلیفه گفته‌اند: «ابوبکر، ابوعبیدة بن الجراح را سرپرست بیت‌المال قرار داد و سپس او را به شام فرستاد». الذهبی در شرح زندگی معیقیب گفته است که «ابوبکر و عمر او را سرپرست بیت‌المال قرار دادند». ابن کثیر در کتاب البدایة و النهایة از عبدالله بن زبیر نقل کرده است: «رسول خدا ﷺ عبدالله بن ارقم بن عبدیغوث را به عنوان منشی به کار گرفته بود، و او به جای ایشان به پادشاهان پاسخ می‌داد؛ و گفته شده که ایشان به او دستور می‌داد برخی از پادشاهان را نامه بنویسد و آنچه را که برایش می‌خواند، به سبب اعتمادی که به او داشت، مهر می‌کرد. او به ابوبکر نامه نوشت و سرپرستی بیت‌المال را به او سپرد، و عمربن خطاب با این کار موافقت کرد». ابن سعد در الطبقات و ابن حجر در الإصابة روایت کرده‌اند که خزانه‌دار عمر (رض) غلام او، یسار بن نمیر بود. احمد در مسند خود و عبدالرزاق در المصنف از لاحق بن حمید روایت کرده‌اند که گفت: «و (عمر) ابن مسعود را به سرپرستی قضاوت و بیت‌المال فرستاد»، یعنی به کوفه. خلیفه از مالک بن انس از زید بن اسلم روایت کرده است که «عمر، عبدالله بن ارقم را سرپرست بیت‌المال قرار داد». ابن خزیمه در صحیح خود از عروة بن زبیر روایت کرده که «عبدالرحمن بن عبدالقاری گفت: "در زمان عمربن خطاب، من سرپرست بیت‌المال بودم"». ابن حجر در فتح الباری، در بیان فضایل عبدالله بن مسعود نوشته است: «و عمر و عثمان او را سرپرست بیت‌المال در کوفه قرار دادند». الجهشیاری در الوزراء و الکتاب آورده است که «عبدالله بن ارقم بن عبدیغوث، یکی از منشیان پیامبر ﷺ، بیت‌المال را برای او (عثمان) اداره می‌کرد»، یعنی برای عثمان (رض). الحاکم در کتاب المستدرک از الزبیر بن بکار نقل کرده که: «عبدالله بن الأرقم بن عبد یغوث در زمان عمر و در آغاز خلافت عثمان، تا زمانی که درگذشت، سرپرست بیت المال بود؛ و او مدتی با پیامبر ﷺ همراهی داشت». ابن عبدالبر در کتاب الاستیعاب گفته است: «زید بن ثابت در دوران خلافت عثمان سرپرست بیت المال بود. زید غلامی به نام وَهِیب داشت. عثمان او را دید که در بیت المال به آنان کمک می‌کند، پس پرسید: "این کیست؟" زید پاسخ داد: "غلام من است." عثمان گفت: "می‌بینم که به مسلمانان یاری می‌رساند و او نیز حقی دارد، و من برای او سهمی تعیین می‌کنم." پس برای او دو هزار [درهم] تعیین کرد. زید گفت: "به خدا سوگند، شما نمی‌توانید برای یک غلام دو هزار [درهم] تعیین کنید." پس [عثمان] برای او هزار [درهم] تعیین کرد». السَّدفی در کتابی درباره دانشمندان مصر و یاران پیامبر ﷺ که وارد آن شده‌اند، آورده است: «پس از آن، ابورافع به علی بن ابی‌طالب ارجاع داده شد، و او را سرپرست بیت المال در کوفه قرار داد». ابن عبدالبر در الاستیعاب گفته است: «عبیدالله بن ابی‌رافع خزانه‌دار و منشی علی بود». العینی در عمدة القاری نقل کرده است: «عبدالله بن وهب السُّوائی؛ علی او را گرامی می‌داشت، دوستش داشت و به او اعتماد می‌کرد، پس او را سرپرست بیت المال در کوفه قرار داد». علی، زیاد را سرپرست بصره قرار داد. الجَهشیاری گفته است: «هنگامی که [زیاد] بصره را ترک کرد، او را سرپرست خراج و دیوان قرار داد». بیت المال را می‌توان به دو بخش تقسیم کرد:

The Righteous Khulafaa’ followed him in his method, so they used to appoint some other people to run the affairs of funds. Ibn Ishaq and Khalifah said: “Abu Bakr appointed Abu ‘Ubaydah b. Al-Jarrah in charge of Bayt Al-Mal, and then he sent him to Al-Sham”. Al-Dhahabi said commenting on the life of Mu’ayqib that “Abu Bakr and Umar appointed him in charge of the Bayt Al-Mal”. In Ibn Kathir’s Al-Bidayah wa ‘l- Nihayah he mentioned from ‘Abd Allah b. Zubayr “The Messenger of Allah (pbuh) used ‘Abd Allah b. Al-Arqam b. ‘Abdu Yaghuth as a scribe, and he used to reply to the Kings on his behalf, and it was mentioned that he used to order him to write to some of the Kings and would stamp what he read to him due to the trust he had with him, and he wrote to Abu Bakr and made him responsible for the Bayt Al-Mal and Umar b. Al-Khattab consented to that”. Ibn Sa‘d narrated in Al-Tabaqat and Ibn Hajar in Al-‘Isabah that the treasurer of Umar (ra) was his servant Yasar Ibn Numayr. Ahmad in his Musnad and ‘Abd Al-Razzaq in Al- Musannaf reported from Lahiq b. Hamid that he said, “And he sent Ibn Mas‘ud in charge of judiciary and Bayt Al-Mal”, meaning to Kufa. Khalifah reported from Malik Ibn Anas from Zayd b. Aslam that “Umar appointed ‘Abd Allah b. Arqam in charge of the Bayt Al-Mal”. Ibn Khuzymah reported in his Sahih from ‘Urwah b. Al-Zubaiyr that “‘Abd Al-Rahman b. ‘Abd Al-Qari said, ‘I was in charge of the Bayt Al-Mal at the time of Umar b. Al-Khattab”. Ibn Hajar narrated in Al-Fateh in the context of speaking about the virtues of ‘Abd Allah b. Mas‘ud: “And he was appointed by Umar and ‘Uthman in charge of the Bayt Al-Mal in Kufa”. Al-Jahshayari mentioned in Al-Wuzara’ wa ’l-Kuttab “that ‘Abdullah b. Arqam Ibn ‘Abdu Yaghuth, one of the scribes of the Prophet (phuh), used to run the Bayt Al-Mal to him”, meaning to ‘Uthman (ra). Al-Hakim mentioned in Al-Mustadrak from Al- Zubayr Ibn Bakkar that, “Abdullah Ibn Al-Arqam Ibn Abdu Yaghuth was in charge of Bayt Al-Mal at the time of Umar and the beginning of the authority of Uthman till he passed away; and he had some companionship (with the Messenger)”. Ibn ‘Abd Al- Barr said in Al-Isti’ab: “Zaid Ibn Thabit was in charge of the Bayt Al-Mal during the Khilafah of Uthman; Zaid used to have a slave called Wahib, Uthman saw him helping them in the Bayt Al-Mal, so he said: ‘Who is this?’ Zayd replied, ‘A slave to me.’ Uthman said, ‘I see that he helps the Muslims, and he is entitled for a right, and I allocate it to him.’ So he allocated to him two thousand. Zayd said, ‘By Allah, you cannot allocate two thousand to a slave’, so he allocated to him one thousand”. Al-Sadfi mentioned in the book about the scholars of Egypt and the companions of the Messenger of Allah (pbuh) who entered it: “Abu Rafi‘ was referred after that to ‘Ali b. Abi Talib, so he put him in charge of Bayt Al-Mal in Al-Kufa”. Ibn ‘Abd Al-Barr said in Al- Isti’ab: “‘Ubayd Allah b. Abu Rafi‘ was a treasurer and secretary to ‘Ali”. Al-‘Ayni mentioned in ‘Umdat Al-Qari': “‘Abd Allah b. Wahb Al-Suwa’i, ‘Ali used to honour him, love him and trust him, so he was put in charge of Bayt Al-Mal in Kufa”. ‘Ali appointed Ziyad in charge of Basra. Al-Jahshiyari said: “When he left Basra, he placed him in charge of Al-Kharaj and Diwan". The treasury (Bayt Al-Mal) can be divided into two parts:

درآمدها: این بخش شامل سه دفتر (دیوان) است:

Revenues: It includes three registers (Diwan):

• دفتر غنیمت و خراج: این شامل غنائم جنگی، خراج، زمین‌ها، جزیه، اموال غنیمت‌شده و مالیات‌ها می‌شود.

• The register of the booty and Kharaj: This includes the spoils of war, Kharaj, lands, Jizya, booties and taxes.

• ثبت اموال عمومی: این شامل نفت، گاز، برق، معادن، دریاها، رودخانه‌ها، دریاچه‌ها، چشمه‌ساران، جنگل‌ها، مراتع و حِمی (سرزمین‌های حفاظت‌شده) می‌شود.

• The register of the public property: This includes oil, gas, electricity, minerals, seas, rivers, lakes, springs, forests, pastures and Hima (protected lands).

• دفتر صدقه: این شامل زکات پول، کالا، محصول و میوه‌ها، شتران، گاوان و گوسفندان است۔

• The register of Sadaqah: This includes Zakah of money, merchandise, harvest and fruits, camels, cows and sheep.

هزینه‌ها: این بخش شامل هشت دفتر ثبت است:

Expenditure: This includes eight registers:

سجلّ دار الخلافة۔ سجلّ خدمات الدولة۔

• The register of the Dar Al-Khilafah. • The register of the State’s services.

سجل المنح

• The register of grants.

ثبت جهاد.

• The register of Jihad.

دفتر هزینه‌های صدقه.

• The register of expenses of Sadaqah.

سجلّ نفقات الأموال العامة. Note: The Persian translation should be written in Persian script, so here it is: سجلّ مصاریف اموال عمومی.

• The register of expenses of public property.

مرجع اضطرار.

• The register of emergency.

• دفتر ثبت بودجه عمومی، حسابداری عمومی و بازرسی عمومی.

• The register of general budget, general accounting and general inspection.