مسائلی که مشمول شورا هستند، با رأی اکثریت تعیین می‌شوند، بدون آنکه درستی یا نادرستی آن رأی در نظر گرفته شود. اما در سایر مسائلی که مشمول شورا هستند، جویای رأی درست است، بدون اینکه به اکثریت یا اقلیت توجهی شود.

The issues which fall under consultation (Shura) are decided by the opinion of the majority without considering whether it is correct or incorrect. As for any other issues which fall under Shura, the correct opinion is sought without any consideration given to the majority or minority.

دلیل این امر، کردار پیامبر ﷺ است؛ چراکه در جنگ اُحد نظر اکثریت را پذیرفت، ولی در جنگ بدر نظر حُباب بن مُنذر را گرفت و رأی خود را کنار گذاشت، و به رأی اکثریت مراجعه نکرد. در صلح حدیبیه تنها بر رأی خویش پافشاری کرد و به نظرهای ابوبکر (رض) و عمر (رض) توجهی نکرد. در واقع او به رأی همه مسلمانان اعتنا نکرد و آنان را با وجود ناخوشایندی‌شان به پذیرش نظر خود واداشت. پس اگر این سه کردار با سخنان پیامبر ﷺ به ابوبکر (رض) و عمر (رض) مقایسه شود،

The evidence for this is the actions of the Messenger (pbuh) , since in the Battle of Uhud he took the opinion of the majority, while in the Battle of Badr he (pbuh) took the opinion of Al-Hubab Bin Al-Munthir and left his own opinion, and did not refer to the opinion of the majority. In the Expedition of Hudaybiyah he held onto his own opinion alone and paid no attention to the opinions of Abu Bakr (ra) and Umar (ra). In fact, he did not pay attention to the opinion of all the Muslims, and forced them to abide by his opinion even though they hated it. So if these three actions are compared with the words of the Messenger (pbuh) to Abu Bakr (ra) and Umar (ra),

. » لَوِ اجْ تَمَعْ تُمَا فِي مَشُورَةٍ مَا خَالَفْ تُكُمَا « .

. » لَوِ اجْ تَمَعْ تُمَا فِي مَشُورَةٍ مَا خَالَفْ تُكُمَا « .

«اگر شما دو نفر در مشورت هم‌نظر شوید، من با شما اختلاف نخواهم کرد» (روایت احمد)، و با سخن خداوند (سبحانه و تعالی).

“If the two of you agree in Mashura I will not differ with you” (reported by Ahmad), and with the words of Allah (swt).

«و با آنان در کار مشورت کن.» (قرآن ۳:۱۵۹) و

“And consult them in the matter.” (TMQ 3:159) and.

«وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ» (سورۃ الشورىٰ، آیہ 38)، پس دو آیتوں اور روایت کے معنی کی توضیح یہ ہے کہ جو معاملہ صلحِ حدیبیہ کی مثال کی طرح ہو، یعنی جہاں شرعی حکم ظاہر ہو، تو اس پر عمل کرنا خلیفہ کے اختیار میں ہے، اور ایسے معاملے میں شوریٰ لازم نہیں۔ جو معاملہ غزوۂ بدر کی مثال کی طرح ہو، یعنی جہاں مسئلے کو بصیرت اور غور و فکر کی ضرورت ہو، یا جہاں رائے پیش کرنا کسی ماہر فن کے معاملے میں ہو، تو درست رائے تلاش کی جائے گی، اس سے قطع نظر کہ وہ اکثریت کی رائے ہے یا کسی ایک شخص کی۔ اور جو معاملہ غزوۂ اُحد کی مثال کی طرح ہو، جو اعمال کے بارے میں رائے ہے، تو اکثریت کی رائے کی پیروی کی جائے گی؛ یہی وہ صورت ہے جو "مشورہ" کے زمرے میں آتی ہے، اور یہی وہ معنی ہے جو نبی ﷺ کے ان الفاظ میں ہے جو آپ ﷺ نے ابوبکر (رضی اللہ عنہ) اور عمر (رضی اللہ عنہ) سے فرمائے۔

“And whose affair is [determined by] consultation among themselves.” (TMQ 42:38), then the explanation of the meaning of the two verses and the narration is that whatever is like the example of the situation of Al-Hudaybiyah, which is where the Shari’ah rule is apparent, then it is of the power of the Khalifah to act upon it, and Shura in the issue is not binding. Whatever is similar to the situation of Badr, where the issue requires insight and thought, or where the proposing of an opinion was in a specialist issue, then the correct opinion is sought without any consideration for whether it was the opinion of the majority or of a single person. And whatever is similar to the situation of Uhud, which is the opinion regarding actions, then the opinion of the majority is followed; this is what falls under the category of “Mashurah” and the meaning of the words of the Prophet (phuh) (saw) to Abu Bakr (ra) and Umar (ra).

. » لَوِ اجْ تَمَعْ تُمَا فِي مَشُورَةٍ مَا خَالَفْ تُكُمَا « .

. » لَوِ اجْ تَمَعْ تُمَا فِي مَشُورَةٍ مَا خَالَفْ تُكُمَا « .

«اگر شما دو نفر در موضوعی که با شما مشورت می‌کنم (مشورت) هم‌رأی باشید، من با شما مخالفت نخواهم کرد» (روایت احمد).

“If the two of you agree on an issue I consult you on (Mashura) I will not differ with you” (reported by Ahmad).