ماده ۱۵۰ - پیش‌نویس قانون اساسی دولت خلافت | Quran Course

ماده ۱۵۰ - پیش‌نویس قانون اساسی دولت خلافت | Quran Course

در این حالت، گرفتن آن‌ها مبتنی بر فرمانی از سوی حاکم نیست، بلکه مبتنی بر آن چیزی است که الله (سبحانه و تعالی) امر فرموده است، و حاکم تنها فرمانی را اجرا می‌کند که الله (سبحانه و تعالی) مقرر کرده است. بنابراین شریعت به خلیفه اجازه داده است که اگر الله (سبحانه و تعالی) چنین امر کرده باشد، مالیات بگیرد؛ به شرط آنکه فرمان گرفتن مالیات از سوی خلیفه همراه با آنچه الله (سبحانه و تعالی) بر مسلمانان واجب کرده باشد صادر شود، و نه صرفاً فرمانی از خلیفه به‌تنهایی برای وضع این مالیات. بر این اساس، آنچه شریعت بر مسلمانان و بیت‌المال واجب کرده است، از بیت‌المال هزینه می‌شود؛ و اگر در بیت‌المال چیزی یافت نشود، یا آنچه بوده پیش‌تر خرج شده باشد، یا برای تأمین نیازهای هزینه کافی نباشد، آن‌گاه خلیفه می‌تواند بر مسلمانان بر اساس احکام شرعی‌ای که آن موضوع را در نخست بر ایشان واجب کرده است، مالیات وضع کند. و آنچه در مقاله ذکر شد، جزئیات چیزی است که الله (سبحانه و تعالی) بر مسلمانان واجب کرده است.

In this circumstance taking them would not be based upon an order from the authority but rather based upon what Allah (swt) had ordered, and the authority is merely implementing the order that Allah (swt) had made. So the Shari’ah permitted the Khalifah to take taxes if it was ordered by Allah (swt), with the condition that the order to take the taxes is from the Khalifah together with what Allah (swt) ordered the Muslims to fulfil, and not simply an order from the Khalifah alone to impose this tax. Based upon this, what the Shari’ah obligated upon the Muslims and the Bayt Al-Mal is spent upon from the Bayt Al-Mal, and if nothing is found in the Bayt Al-Mal, or if whatever was there had already been spent, or was not sufficient to fulfil the expenditure needs, then the Khalifah may impose taxes upon the Muslims according to the Shari’ah rules which obligated that issue upon the Muslims in the first place. And what were mentioned in the article are details of what Allah (swt) has obligated upon the Muslims.

در مورد بند «ب»، دلیل آن این است که الله (سبحانه و تعالی) بر خلیفه واجب کرده است که هزینه‌های مربوط به کارمندان دولت و حقوق سربازان را بر اساس آنچه با ایشان توافق شده است بپردازد، و بر بیت‌المال واجب است که خلیفه و سایر حاکمان را پاداش دهد؛ به دلیل آنکه اصحاب برای ابوبکر (رضی الله عنه) مبلغی معین از بیت‌المال تعیین کردند، در ازای آنکه او تجارت خود را رها کند و کاملاً آزاد باشد تا وظایف خلافت را انجام دهد. به همین شیوه، الله (سبحانه و تعالی) آموزش، برپایی دادگاه‌ها و جهاد با مال را بر مسلمانان واجب گردانید، و آنان را مکلف کرد که خلافت را برپا دارند، همان‌گونه که برپا داشتن امام بر ایشان واجب است. اما در خصوص مقرری سربازان، او در روایتی از ابوداوود از عبدالله بن عمر چنین گفته است:

As for clause: “b”, its evidence is that Allah (swt) obligated the Khalifah to pay for the expenses related to the civil servants, and the salaries for the soldiers according to what was agreed with them, and it is obligatory for the Bayt Al-Mal to recompense the Khalifah and the rest of the rulers, due to the evidence that the companions specified some money for Abu Bakr (ra) from the Bayt Al-Mal in return for him leaving his trade and being completely free to carry the duties of the Khilafah. In the same manner Allah (swt) made education, establishing the courts and Jihad with wealth obligatory upon the Muslims, and obligated them to establish the Khalifah in the same way it is obligatory upon them to establish the leader. As for the provisions for the soldiers, he said in a report from Abu Dawud from Abdullah Bin Umar:

«غازی اجر پاتا ہے، اور جو اُس کا سامان مہیا کرے (جاعل) اُسے اپنا اجر ملتا ہے اور غازی کا بھی۔» اور جہاں تک سرکاری ملازمین کے نفقے کا تعلق ہے، یعنی اساتذہ اور قاضی، اور وہ لوگ جن کے قیام کو اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) نے مسلسل واجب ٹھہرایا ہے، تو ان امور کو انجام دینے والوں کی اجرت ادا کرنا واجب ہے، ضرورت کی دلالت کے پہلو سے، یعنی قاضی کے تقرر کا وجوب اُس کی اجرت کی ادائیگی کے وجوب کو لازم کرتا ہے، اور اس قاعدے کے پہلو سے کہ: «جو چیز کسی واجب کی تکمیل کے لیے ضروری ہو، وہ خود بھی واجب ہے»، کیونکہ اساتذہ اور قاضیوں کا تقرر اس کے بغیر ممکن نہیں کہ ان کی تنخواہوں کے لیے مال دستیاب ہو۔ باقی سرکاری ملازمین، اگر ان کا کام اُن امور میں سے ہو جو اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) نے مسلمانوں پر اور بیت المال پر واجب کیے ہیں، جیسے مساجد کے ائمہ، جنگی محکمے کے ملازمین اور اسی طرح کے دیگر، تو اُن کی خاطر ٹیکس عائد کیے جائیں گے۔ اور جو کام اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) نے صرف بیت المال پر واجب کیا ہے، جیسے وہ لوگ جو لوگوں سے مال وصول کرتے ہیں، تو اُن کی خاطر ٹیکس عائد نہیں کیے جائیں گے۔ اور جہاں تک حکمرانوں کے معاوضے کا تعلق ہے، تو اللہ (سبحانہ و تعالیٰ) نے مسلمانوں پر حاکم کا قیام واجب کیا ہے، لہٰذا اُن پر لازم ہے کہ وہ اتنا ادا کریں جو اس بات کو یقینی بنائے کہ وہ اپنی ذمہ داریوں کے لیے فارغ رہے۔

“The warrior (Ghazi) gets his reward, and the one who equips (Ja’il) him gets his own reward and that of the warrior.” And as for the maintenance of the civil servants, which are the teachers, judges, and those whom Allah (swt) has made it constantly obligatory to ensure they are established, then it is obligatory to pay the wages of those who undertake these issues, from the angle of the indication of necessity, in other words, the obligation to establish a judge necessitates the obligation of paying his wage, and from the angle of: “Whatever is required to complete an obligation is itself an obligation”, since the appointment of teachers and judges cannot be possible without the availability of money to cover their salaries. As for the remaining civil servants, if their work is part of what Allah (swt) obligated upon the Muslims and upon the Bayt Al-Mal such as the Imams of mosques, and the civil servants in the War Department and anything else similar, then taxes are imposed for their sake. With respect to whatever Allah (swt) obligated upon the Bayt Al-Mal alone such as the ones who collect the wealth from the people, then taxes are not imposed for their sake. And as for the recompense for the rulers, Allah (swt) obligated the Muslims to establish the ruler, and so it is obligatory for them to pay what is required to ensure he is free for his duties.

در مورد بند «ج»، دلیل آن این است که خداوند (سبحانه و تعالی) بر خلیفه واجب کرده است که امور مصالح مسلمانان را اداره کند، با هزینه کردن برای هر مصلحتی که دارند و فراهم آوردن هر آنچه که به آن نیاز دارند. مصلحت، چیزی است که کل امت از آن بهره می‌برد، مانند استخراج آب، آموزش، تعمیر جاده‌ها و هر آنچه مشابه این‌هاست. و منفعت، همان امکاناتی است که مردم برای برآوردن مصالح خود از آن استفاده می‌کنند، مانند جای استراحت برای مسافران و رهگذران، توالت‌های عمومی، بیمارستان‌ها برای درمان بیماران و ساختن مساجد برای نمازگزاران. گفته می‌شود که بهره بردن از چیزی یعنی استفاده کردن از آن، و بر همین اساس مسلمان از فضای مسجد برای نشستن و از آب آن برای وضو گرفتن بهره می‌برد. پس شریعت، خلیفه را موظف کرده است به اموری مانند ساختن جاده‌ها، استخراج آب، ساختن مدارس، مساجد و بیمارستان‌ها و هر آنچه مشابه این‌هاست، زیرا این‌ها بخشی از اداره امور هستند، و از آن رو که مصلحت، رسیدن به سود و دور داشتن زیان است، و فراهم نکردن این‌ها به زیان می‌انجامد. و منفعت، هر چیزی است که مردم برای برآوردن نیازهایشان از آن استفاده می‌کنند و نبودن آن ناگزیر زیان‌آور است، و رفع زیان بر عهده خلیفه است و به همان گونه بر مسلمانان نیز واجب است. از ابن عباس روایت شده که گفت: پیامبر ﷺ فرمود:

As for clause: “c”, its evidence is that Allah (swt) obligated the Khalifah to undertake the management of the interests of the Muslims by spending upon whatever interest they have and facilitating anything they need. The interest is what the whole Ummah uses, such as extracting the water, education, fixing the roads, and anything similar, and the utility is from the facilitation, which is what people utilise in order to fulfil their interests, such as a place of rest for travellers/passengers, public toilets, hospitals for the treatment of the ill and building mosques for the worshippers. It is said to utilise something is to use it, and so the Muslim utilises the space of the mosque for sitting and its water for ablution. So the Shari’ah obligated the Khalifah with issues such as building roads, extracting water, building schools, mosques and hospitals and anything else similar, since they are part of the management of the affairs, and because the interest is to attain a benefit and protect against a harm, and not making these available leads to harm. And utilisation is whatever the people utilise to fulfil their needs, and its lack of availability would necessarily bring about harm, and removing the harm is an obligation upon the Khalifah and in the same manner is obligatory upon the Muslims; it is reported from Ibn ‘Abbas who said: The Messenger of Allah (pbuh) said:

«جو شخص دوسروں کو نقصان پہنچائے گا، اللہ (سبحانہ وتعالیٰ) اسے نقصان پہنچائے گا؛ اور جو شخص دوسروں کے لیے مشکل پیدا کرے گا، اللہ (سبحانہ وتعالیٰ) اس کے لیے مشکل پیدا کرے گا۔» (اسے احمد نے ابو سرمہ سے روایت کیا ہے، اس کی سند کو الزَّین نے صحیح قرار دیا ہے، اور اسی طرح الحاکم نے ابو سعید الخدری سے روایت کرکے اسے صحیح قرار دیا ہے)۔ لہٰذا غور کرنا ہوگا کہ اگر وہ انتظام نہ کیا جائے جس کا تقاضا مفاد اور مصلحت کرتے ہیں، اور اس کا معاوضہ بھی نہ ہو، تو مسلمانوں پر کیسا نقصان واقع ہوگا؛ اور اگر یہ انتظام اس نقصان کو دور کرتا ہو تو خلیفہ اور مسلمانوں پر لازم ہوگا کہ اسے فراہم کریں۔ خلیفہ پر اس کا وجوب واضح ہے کیونکہ یہ امور کے انتظام کا حصہ ہے، اور مسلمانوں پر اس کا وجوب دلائل کے عموم سے ثابت ہوتا ہے، کیونکہ (شارع کا) یہ فرمان ہے:

“Whoever harms others, Allah (swt) will harm him; and whoever causes hardship to other Allah (swt) will cause hardship to him.” (reported by Ahmad from Abu Sarmah with a chain that Al- Zayn authenticated, and similarly reported and authenticated by Al- Hakim from abu Sa’id Al-Khudri). Therefore, what would occur from harm upon the Muslims if there was no provision for what the interest and utility necessitated if there was no recompense must be considered, and it would be obligatory upon the Khalifah and the Muslims to ensure it is provided if this provision removed that harm. What made it obligatory upon the Khalifah is clear since it is part of managing the affairs, and what made it obligatory upon the Muslims is the generality of the evidences, since the words: