خلیفه در امور مربوط به عبادات هیچ حکم شرعی خاصی را اتخاذ نمی‌کند، مگر در زکات و جهاد، و آنچه برای حفظ وحدت مسلمانان ضروری باشد؛ و همچنین هیچ اندیشه‌ای از میان اندیشه‌های مربوط به عقیده اسلامی را اتخاذ نمی‌کند.

The Khalifah does not adopt any specific Shari’ah rule in matters related to rituals (‘Ibadaat) except in Zakat and Jihad, and whatever is necessary to protect the unity of the Muslims, and nor does he adopt any thought from among the thoughts related to the Islamic 'Aqeedah.

در میان صحابه اجماعی وجود دارد که تنها خلیفه حق تبنّی (اتخاذ حکم) دارد، و از همین اجماع، قواعد مشهور «حکمِ امام رفعِ اختلاف می‌کند» و «حکمِ امام لازم‌الاجرا است» استنباط شده است. با این حال، از رخدادهای مربوط به المأمون (در ارتباط با فتنهٔ خلق قرآن) آشکار شد که تبنّی در اندیشه‌های مربوط به عقاید (جمع عقیده) برای خلیفه فتنه و برای مسلمانان نیز فتنه‌ای پدید آورد. از این رو، خلیفه صلاح می‌بیند که از تبنّی در مسائل مربوط به عقاید و در احکام مربوط به عبادات خودداری کند، تا از مشکلات دوری جوید و رضایت و آرامش مسلمانان را به دست آورد. اما خودداری از تبنّی در مسائل عقیدتی و عبادات به معنای حرام بودنِ تبنّی برای خلیفه در آن‌ها نیست؛ بلکه به این معناست که خلیفه برمی‌گزیند که در آن‌ها تبنّی نکند، زیرا او می‌تواند تبنّی کند یا از آن خودداری ورزد. بنابراین، او می‌تواند انتخاب کند که تبنّی نکند. به همین دلیل است که در ماده [این‌گونه] آمده است که خلیفه «تبنّی نمی‌کند»، نه آن‌که «از تبنّی منع شده است»، که این امر نشان می‌دهد او می‌تواند برگزیند که تبنّی نکند.

There is a consensus of the companions that the Khalifah alone has the right to adopt and from this consensus the famous rules “the decision of the Imam resolves the disagreement” and “the decision of the Iman is binding” have been derived. However, it emerged from the events of Al-Ma’mun (pertaining the Fitna (strife) of the creation of the Quran), that adoption in the thoughts related to ''Aqa'id (beliefs, plural of 'Aqeedah) caused Fitna for the Khalifah and Fitnah amongst the Muslims. Therefore, the Khalifah deems it fit to abstain from adopting in matters related to 'Aqeedah and in rules related to rituals in order to avoid problems and to gain the consent and tranquillity of the Muslims. However, abstaining from adopting in matters of ''Aqa'id and in rituals does not mean that it is forbidden for the Khalifah to adopt in them, it rather means that the Khalifah chooses not to adopt in them for he can either adopt or abstain from adopting. Thus, he may choose not to adopt. That is why the Article stated that the Khalifah “does not adopt” rather than stating that the Khalifah is “forbidden from adopting”, which indicates that he may choose not to adopt.

اما اینکه چرا از الزام (وادار کردن مردم به یک رأی واحد) در مسائل عقیدتی و عبادی خودداری می‌کند، دلیلش دو امر است: نخست، سختی‌ای که از وادار کردن مردم به پیروی از رأی خاصی در مسائل مربوط به عقیده ایجاد می‌شود. دوم، اینکه آنچه خلیفه را به الزام وامی‌دارد، در حقیقت اداره‌ی امور مسلمانان بر اساس یک رأی واحد و حفظ وحدت دولت و وحدت حکومت است. از این رو، او در اموری که به روابط میان افراد و امور عمومی مربوط است، الزام می‌کند، و در اموری که به رابطه‌ی انسان با خدای او مربوط است، الزام نمی‌کند.

As for why he chooses to abstain from adopting in ''Aqa'id and in rituals, this is based upon two issues: Firstly, the hardship caused by coercing people to follow a specific opinion related to 'Aqeedah matters. Secondly, the fact that what prompts the Khalifah to adopt is in reality the management of the Muslims’ affairs by one single opinion and preserving the unity of the State and the unity of the ruling. Hence, he adopts in matters related to the relationships between individuals and related to public matters, and he does not adopt in matters related to relationship of man with his God.

دربارهٔ مسئلهٔ نخست، خداوند اجبار کافران برای دست کشیدن از عقایدشان و پذیرش عقیدهٔ اسلامی را منع کرده، و از وادار کردن ایشان به ترک آیین‌هایشان نهی فرموده، و دستور داده که با دیگر احکام شریعت محدود شوند. پس به طریق اولی، مسلمانان نباید به ترک احکام مربوط به عقاید وادار شوند تا زمانی که آن عقاید، عقاید اسلامی باقی بمانند، و نباید به ترک احکام مربوط به عبادات وادار شوند تا زمانی که آن‌ها احکام شرعی باشند. همچنین، اجبار به کنار گذاشتن اندیشه‌های مرتبط با عقاید، قطعاً سبب سختی است و بی‌شک وفاداری به آن اندیشه‌ها را شعله‌ور می‌سازد، چنان‌که آنچه بر امامانی چون امام احمد بن حنبل ﷺ در فتنهٔ خلق قرآن گذشت، این را ثابت کرده است. هنگامی که آنان را به شکنجه و تحقیر دچار کردند، نه تسلیم شدند و نه آنچه به آن باور داشتند را رها کردند. خداوند سبحان می‌فرماید: «و در دین، بر شما هیچ سختی‌ای ننهاده است» (حج: ۷۸). عبادات همانند عقایدند، زیرا وادار کردن به احکام مشخص در حالی که شخص نظر دیگری دارد به‌عنوان حکم شرعی، موجب آزار روح است، چرا که این رابطهٔ انسان با خداوند است و به عقیده پیوند خورده است؛ بنابراین خلیفه نباید هر چیزی را که سبب آزار مسلمانان می‌شود اتخاذ کند. با این حال، این کار بر او حرام نیست.

With respect to the first issue, Allah prohibited the compulsion of the disbelievers to leave their beliefs and to embrace the Islamic 'Aqeedah, forbade forcing them to leave their rituals and ordered compelling them to be restricted by other Shari’ah rules so, by greater reasoning, the Muslims should not be forced to leave the rules related to the beliefs as long as they remained Islamic beliefs and should not be forced to leave the rules related to rituals as long as they were Shari’ah rules. Also, the compulsion to leave ideas connected to beliefs is a definite cause of hardship and will inflame loyalty (to those ideas) without doubt as proven by what happened with Imams such as Imam Ahmed Ibn Hanbal in the Fitna of creation of the Quran. When they were subjected to beating and humiliation, they did not submit neither did they leave what they believed in. Allah (swt) says,. “(Allah) has not placed upon you in the religion any difficulty.” (TMQ 22:78). The rituals are like the beliefs since compulsion upon specific rules while the person holds another opinion as the Shari’ah rule is a cause of distress upon the soul for it is the relationship of people with Allah and because it is bound to the 'Aqeedah; so the Khalifah should not adopt in whatever causes distress upon the Muslims. However, it is not forbidden for him to do so.

دومین مسئله آن است که عقاید و عبادات، رابطهٔ میان انسان و خالق اوست، و از این رو روابطی ایجاد نمی‌کنند که مشکلاتی از آن برخیزد؛ برخلاف معاملات و عقوبات که رابطهٔ میان افراد درون جامعه‌اند و موجب پیدایش روابطی می‌شوند که مشکلات از آن ناشی می‌شود. اصل در معاملات، حل اختلافات است، و جوهر نصب خلیفه برای اداره امور مردم است. امور مردم به‌طور آشکار از سوی خلیفه اداره می‌شود، با توجه به آنچه میان ایشان از روابط وجود دارد، و در رابطهٔ ایشان با الله، یعنی در عقاید و عبادات، جایی برای این امر نیست.

As for the second issue, the beliefs and the rituals are the relationship between man and the Creator and they do not bring about relationships upon which problems spring from, as opposed to the transactions and punishments since they are the relationship between the individuals within the society and cause the occurrence of relationships from which problems result. The origin in transactions is the resolution of disputes and the essence of the Khalifah’s adoption is to manage the peoples’ affairs. Their affairs are openly managed on the part of the Khalifah with respect to what is between them in terms of relationships and there is no scope for this in regards to their relationship with Allah, in other words, in their beliefs and rituals.

بر این اساس، واقعیت عینی پذیرشِ خلیفه [به‌عنوان اتخاذ حکم] تنها می‌تواند در ارتباط با روابطِ میان مردم، برای اداره‌ی امورشان باشد، و نه در ارتباط میان ایشان و خداوند. از این رو، واقعیتِ اتخاذ آن است که تنها در روابطِ میان مردم و روابطِ عمومی است. بنابراین، اتخاذ در رابطه‌ی میان انسان و آفریدگار، یعنی در عقاید و عبادات، با واقعیتِ اتخاذ در تضاد است. بر همین مبنا، خلیفه در آنچه با واقعیتِ اتخاذ در تضاد باشد، اتخاذ نخواهد کرد. با این حال، این کار برای او حرام نیست.

For that reason the tangible reality of adoption by the Khalifah is that it can only be in respect to the relationships between people in order to manage their affairs and not in the relationships between them and Allah. Consequently, the reality of adoption is that it is only in the relationships between the people and the public relationships. So, adoption in the relationship between man and the Creator, in other words, in the beliefs and rituals, contradicts the reality of adoption. Based upon this, the Khalifah will not adopt in what contradicts the reality of adoption. However, it is not forbidden for him to do so.

بر پایهٔ این دو امر — دشواری یا سختی، و ناسازگاری با واقعیت ملموسِ تبنّی — خلیفه در اندیشه‌های عقیدتی یا در احکام شعائر تبنّی نمی‌کند. با این حال، اگر در قرآن و سنت، منعی روشن دربارهٔ عقیده‌ای خاص (عقیده) ذکر شده باشد، در آن هنگام، حتی با وجود دشواری و حتی اگر با واقعیت تبنّی ناسازگار باشد، پذیرفته می‌شود (آن عقیده ممنوع می‌گردد) تا متن قطعی بر دیگر ملاحظات مقدم شود. برای نمونه، عقاید جز از راه اعتقاد قلبی پذیرفته نمی‌شوند. به همین ترتیب، اگر اداره‌ی امور مسلمانان ایجاب کند که آنان را بر یک حکم واحد گرد آورد، این کار نیز انجام می‌شود. این امر بر پایهٔ متونی استوار است که حفظ جماعت مسلمانان و حفظ وحدت دولت را واجب می‌شمارند. نمونهٔ این مورد، تعیین زمان حج و روزهٔ رمضان، عیدها، زکات و جهاد است.

Built upon these two matters – the distress or the hardship and the contradiction of the tangible reality of adoption, the Khalifah does not adopt in the thoughts of the beliefs or in the rules of the rituals. However, if a clear prohibition is mentioned in the Quran and in the Sunnah regarding a certain belief ('Aqeedah), then, at that time it is adopted (prohibiting that belief) even if there is hardship and even if it contradicts the reality of adoption so as to give preference to the definite text. For example, beliefs cannot be adopted except by conviction. In a similar fashion, it can be done if managing the affairs of the Muslims necessitates collecting them upon one rule. This is based upon the texts that enjoin the protection of the congregation of Muslims and the protection of the unity of the state. As example for this are the specification for the times of Hajj and fasting Ramadan, the Eid celebrations, Zakat and Jihad.

در این مسائل، خلیفه حکمی مشخص از احکام شرعی را اتخاذ می‌کند؛ زیرا در باب عقیده، نمی‌توان کسی را به ترک باور خود مجبور کرد، بلکه آنچه به‌عنوان عقیده پذیرفته شده، باید اجرا شود. این حکم از متنی گرفته شده که هم از نظر ثبوت و هم از نظر دلالت قطعی است (قطعی الثبوت و قطعی الدلالة). اما در امور عبادی، هیچ سختی‌ای وجود ندارد، چون این امور از آن دست نیستند که تنها میان انسان و پروردگارش باشند، مانند نماز، بلکه از آن دست‌اند که با روابط میان مردم پیوند دارند، مانند جشن‌ها. به همین سبب، این اتخاذ در این دو مورد، یعنی عقاید و مناسک، جایز است.

In these issues the Khalifah adopts a specific Shari’ah rule since, with respect to the 'Aqeedah, there cannot be compulsion to leave conviction, rather adhering to what is held as conviction is enforced. This is from text which is conclusive in its narration and indication (Qati’ Thobut Qati’ Dalalah). With regards to the ritualistic issues, there is no hardship in them since they are not from that which pertains to the relationship solely between man and His Lord such as prayer, rather they are those that are connected to the relationships between people, such as the celebrations. Due to this adoption is permitted in these two circumstance regarding beliefs and rituals.

آنچه تعیین می‌کند که یک اندیشه از عقیده است یا از احکام شریعت، دلیل شرعی آن است. پس اگر دلیل، خطابی باشد که به کردار بندگان خداوند مربوط است، آن‌گاه حکمی شرعی است، زیرا حکم شرعی خطاب شارع است که به کردار بنده مربوط می‌شود؛ و اگر به کردار بنده مربوط نباشد، از عقیده است. افزون بر این، تفاوت میان عقیده و حکم شرعی آن است که آنچه درباره‌اش ایمان خواسته می‌شود و هیچ عملی در آن خواسته نشده، از عقیده است، مانند داستان‌ها و اخبار غیب. آن مسائلی که عمل را می‌خواهند، احکام شریعت‌اند. پس سخنان زیر از خداوند همگی از عقیده‌اند:

What determines whether an idea is from the 'Aqeedah or from the Shari’ah rules is its Shari’ah evidence. So, if the evidence is an address related to the action of the servants of Allah, then, it is a Shari’ah rule since the Shari’ah law is the address of the Legislator related to the actions of the servant, and if it is not related to the actions of the servant, then, it is from the 'Aqeedah. Additionally, the difference between the 'Aqeedah and the Shari’ah rule is that what is requested to have Iman in and has no action requested in it, is from the 'Aqeedah, such as the stories and the information regarding the unseen. Those issues that request action are the Shari’ah rules. So, the following words of Allah are all from 'Aqeedah:

«ایمان بیاورید به الله و پیامبرش و کتابی که بر پیامبرش نازل کرده است.» (ترجمه معانی قرآن، ۴:۱۳۶)

“Believe in Allah and His Messenger and the Book that He revealed to His Messenger.” (TMQ 4:136),.

«الله خالقُ کلِّ شیءٍ» (الزُّمَر: ۶۲)،

“Allah is the Creator of all things.” (TMQ 39:62),.

«و اذکر فی الکتاب مریم» (سورهٔ مریم، آیهٔ ۱۶) و این سخنان.

“And mention, [O Muhammad], in the Book [the story of] Maryam.” (TMQ 19:16), and the words.

«آنروز مردم چون پروانههای پراکنده خواهند بود، و کوهها چون پشمِ زدهشده خواهند شد» (قرآن ۱۰۱:۴-۵). همهی اینها از عقیده هستند، زیرا به کارهای بندگان مربوط نیستند؛ بلکه از چیزهایی هستند که ایمان به آنها خواسته شده، و در آنها درخواستی برای عمل وجود ندارد. همچنین سخن خداوند:

“It is the Day when people will be like moths, dispersed, And the mountains will be like wool, fluffed up.” (TMQ 101:4-5). All of these are from 'Aqeedah because they are not related to the actions of the servants; they are from what Iman is requested in, and there is no request for action in them. Also, the words of Allah:

«وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا» (سورهٔ البقره، آیهٔ ۲۷۵)

“But Allah has permitted trade and has forbidden interest (usury).” (TMQ 2:275),.

و اگر برای شما شیر دهند، پس مزدشان را به ایشان بدهید. (سوره طلاق، آیه ۶) و سخن خداوند:

“And if they breastfeed for you, then give them their payment.” (TMQ 65:6), and His words,.

«هنگامی که میان مردم داوری می‌کنید، با عدالت داوری کنید» {سوره النساء، آیه ۵۸} — همه‌ی اینها از احکام شریعت‌اند، زیرا به افعال بندگان مربوط‌اند و از اموری هستند که انجام آنها خواسته شده است.

“When you judge between people to judge with justice.” (TMQ 4:58) are all from the Shari’ah rules since they are related to the actions of the servants and they are from the issues that actions are requested in.

بر این اساس، این که پیامبر خدا ﷺ خاتم پیامبران است، از عقیده به شمار می‌آید، زیرا از اموری است که ایمان به آن خواسته شده است. در مقابل، امامت، یعنی خلافت، از عقیده نیست، چون از جمله مسائلی است که در آن‌ها عمل خواسته شده است. این که پیامبر ﷺ از گناه معصوم است، از عقیده به شمار می‌آید. اما مسئلهٔ این که خلیفه باید از قریش، از اهل بیت (خاندان پیامبر ﷺ) یا از هر مسلمانی از میان مسلمانان باشد، از احکام شریعت است و از عقیده نیست، زیرا به اعمال بندگان مربوط است و به شرایط خلیفه ارتباط دارد. بدین ترتیب، هر چیزی که به عمل مربوط نیست یا ایمان به آن خواسته شده است، از عقیده است، اما آنچه از اعمال بندگان است یا آنچه که عمل به آن خواسته شده، از احکام شریعت به شمار می‌آید.

Based upon this, the fact that the Messenger of Allah (pbuh) is the seal of the Prophets is considered from the 'Aqeedah since it comes under what is requested to have Iman in. Conversely, the Imamate, in other words, the Khilafah is not from the 'Aqeedah since it is amongst the issues which action is requested in. The fact that the Prophet (pbuh) is free from sin is considered from the 'Aqeedah. However, the issue of the Khalifah being from Quraysh, Ahl Al-Bayt (family of the Prophet) or any Muslim from amongst the Muslims is from the rules of the Shari’ah and it isn’t from the 'Aqeedah since it is related to the actions of the servants and is related to the conditions of the Khalifah. In this manner, everything that is not connected to the actions or is requested to have Iman in is from the 'Aqeedah, but what is from the actions of the servants or what is requested to be acted upon is considered to be from the Shari’ah rules.

حقیقتِ عقیده این است که یک اندیشهٔ بنیادین است؛ و معنای اینکه آن را عقیده می‌نامیم این است که آن را معیار اساسی برای سنجیدن هر چیز دیگر قرار می‌دهند. بنابراین، اگر این اندیشه بنیادین نبود، عقیده به شمار نمی‌آمد. همچنین، عقیده، اندیشهٔ جامعی است دربارهٔ هستی، انسان و زندگی؛ دربارهٔ آنچه پیش از زندگی این دنیا بوده و آنچه پس از آن خواهد آمد، و دربارهٔ رابطهٔ میان زندگی و آنچه پیش و پس از آن است. این تعریف برای هر عقیده‌ای صادق است و بر عقیدهٔ اسلامی نیز منطبق می‌شود. این تعریف، غیب را نیز در خود جای می‌دهد. بر این اساس، هر اندیشه‌ای که از اندیشه‌های این تفکر جامع باشد، از عقیده است. پس هر چیزی که به الله، روز قیامت، آفرینش هستی و مانند اینها مربوط باشد، بخشی از عقیده است، اما هر چیزی که هیچ ارتباطی با آن نداشته باشد، از عقیده به شمار نمی‌آید.

The reality of 'Aqeedah is that it is a fundamental thought; the meaning of it being an 'Aqeedah is that it is taken as the fundamental criteria to measure anything else; ,therefore, if the idea was not a fundamental one, then it would not be considered 'Aqeedah. Also, 'Aqeedah is the comprehensive thought regarding the universe, man and life, what came before the life of this world and what will come after it and the relationship between life and what came before it and what will be after it. This definition is for every 'Aqeedah and is applied upon the Islamic 'Aqeedah. The definition also includes the unseen within it. Accordingly, every thought from the ideas of this comprehensive thought is from the 'Aqeedah. So, everything which is related to Allah, the Day of Judgement, the creation of the universe and the like is part of the 'Aqeedah, but everything which has no relation with that is not considered from the 'Aqeedah.