مدیریت اقتصاد باید دیدگاه جامعهٔ مورد نظر را در نظر بگیرد، هنگامی که به برآورده شدن نیازها می‌اندیشد. بنابراین، آنچه جامعه باید باشد، باید اساس برآورده شدن نیازها قرار گیرد.

The management of the economy is to take in consideration the viewpoint about the targeted society when considering the fulfilment of the needs. So what the society ought to be should be made the basis for the fulfilment of the needs.

این مقاله از چندین دلیل استنباط شده است، و حکم شرعی می‌تواند از یک یا چند دلیل استنباط شود. این حکم از محدود کردن مالکیت اشیاء به روشی خاص، و محدود کردن اسباب مالکیت به اسباب معین، و محدود کردن شیوه سرمایه‌گذاری مال به روشی مشخص، و از نهی از برخی چیزها و کارها استنباط شده است؛ و بدین ترتیب مدیریت اقتصاد از دلایل این چهار مسئله استنباط شده است.

This article is deduced from several evidences and the Shari’ah rule can be deduced from single or multiple evidences. It has been deduced from the limitation of the ownership of things by a specific method, and the limitation of the causes of ownership to particular causes, and the limitation of how wealth can be invested according to a particular method, and from the prohibition of certain things and actions, and so the management of the economy has been deduced from the evidences for these four issues.

اداره اقتصاد که از این دلایل استنباط شده، چنین است: واجب است که دیدگاه نسبت به ثروت، از این زاویه که نیازها را برآورده می‌کند، به حکم شرعی آن ثروت پیوند داده شود و بر آن بنا گردد. گندم و عسل از ثروت به شمار می‌روند، زیرا الله (سبحانه و تعالی) این دو را حلال گردانیده است. در مقابل، حشیش و شراب از ثروت به شمار نمی‌روند، زیرا الله (سبحانه و تعالی) این دو را حرام کرده است. پولی که برای خرید به کار می‌رود، و آنچه به‌عنوان حقوق پرداخت می‌شود، از ثروت است، زیرا شریعت کسب درآمد از این دو راه را مجاز دانسته است؛ اما پول دزدی‌شده و پولی که از طریق قراردادِ باطل به دست آمده، از ثروت به شمار نمی‌روند، زیرا شریعت هر دو را حرام کرده است. بنابراین، هنگام بررسی چگونگی برآوردن نیازها باید حکم شرعی در نظر گرفته شود، و واجب است که آن حکم مبنای بررسی واقعیت ثروتی باشد که نیازی را برآورده می‌کند؛ یا به عبارت دیگر، مبنایی باشد که ثروت بر پایه‌ی آن تولید و مصرف می‌شود. این است معنای آنچه مقاله بیان می‌کند، که اداره اقتصاد دیدگاهی است دربارهٔ چگونگی برآوردن نیازها توسط جامعه؛ زیرا آنچه جامعه باید بر آن استوار باشد، یعنی آنچه روابط میان مردم باید بر آن مبتنی باشد، این است که این روابط باید محدود به احکام شریعت باشد و مطابق آن جریان یابد. از این رو، واجب است که ملاحظهٔ آنچه جامعه باید بر آن باشد، یعنی محدود بودن آن به احکام شرعی، هنگام بررسی چگونگی برآوردن نیازها حاضر باشد، و باید به احکام شرعی پیوند داده شده و بر آن‌ها استوار گردد، چه این امر مربوط به تولید ثروت باشد و چه مصرف آن.

The management of the economy which has been deduced from these evidences is that it is obligatory that the view regarding wealth, from the angle that it fulfils the needs must be connected to the Shari’ah rule regarding that wealth, and built upon it. Wheat and honey are considered to be from the wealth, because Allah (swt) made the two of them permitted. Whereas cannabis and alcohol are not considered to be from the wealth, since Allah (swt) made the two of them forbidden. The money which is used to purchase, and that which is paid as a salary, is from the wealth since the Shari’ah permitted earning money in these two situations, whereas stolen money and money earned through a void contract is not considered to be from the wealth because the Shari’ah forbade them both. So the Shari’ah rule must be examined when considering how to fulfil the needs, and it is obligatory that it is the basis for the consideration of the reality of the wealth fulfilling a need, or in other words, the basis upon which the wealth is produced and consumed. This is the meaning of the article when it says that the management of the economy is the view towards how the society should fulfil the needs, since what the society should be upon, in other words, what the relationships between the people should be based upon, is that these relationships should be restricted by and proceed according to the Shari’ah rules. Therefore, it is obligatory that the consideration of what the society should be upon, in other words, it being restricted by the Shari’ah rules, is present when considering how to fulfil the needs, and it should be connected to the Shari’ah rules and based upon them, irrespective of whether that is regarding the production of the wealth or its consumption.

بر این اساس، منشأ ثروت در نظام اسلام این است که برای آنکه چیزی امری اقتصادی به شمار رود که تولید و مصرف آن مجاز است، به آنچه جامعه باید باشد بستگی دارد؛ به عبارت دیگر، به محدودshدن روابط میان مردم بر اساس حکم شریعت. و بر همین پایه، ثروت از این زاویه بررسی می‌شود که آیا نیاز انسان‌ها، چه فرد و چه جامعه، را برآورده می‌کند؛ و بر همین اساس تولید و مصرف صورت می‌گیرد.

Accordingly, the origin of wealth in the system of Islam is that in order for it to be considered an economic matter permitted to be produced and consumed, depends on what the society should be, in other words, the restriction of the relationships between people by the Shari’a rule. And based upon this the wealth is examined from the angle of it fulfilling the need of human beings, the individual or the society, and upon this basis production and consumption occurs.

اگرچه پایبندی به حکم شرعی، که مبنای این الزام کلی است که هر عمل مسلمان باید تحت حکم شریعت قرار گیرد، شریعت مدیریت اقتصاد را صرفاً بر اساس ادلهٔ کلی، مانند فرمودهٔ خداوند (سبحانه و تعالی) رها نکرده است:

Though the restriction to the Shari’ah rule is the basis, which is general with regards to the obligation of making the Shari’ah rule decide every action of the Muslim, the Shari’ah did not leave the management of the economy general based upon general evidences such as the words of Allah (swt):

«وَمَا آتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا» (سورۃ الحشر: ۷). بلکه [احکام اقتصادی اسلام] با دلایل تفصیلی‌ای آمده است که به توزیع ثروت و چگونگی برآوردن نیازها با آن مربوط می‌شود؛ دلایلی که شیوه‌های مالکیت، اسباب آن و سرمایه‌گذاری را محدود می‌کند، و چیزها و کارهای معینی را ممنوع می‌سازد. بنابراین، مدیریت اقتصاد در اسلام تنها به این نگاه نیست که ثروت چگونه می‌تواند نیاز را برآورده کند، بلکه همچنین می‌نگرد که آیا آن ثروت مجاز است و آیا نیازی که برآورده می‌شود مجاز است؛ به بیان دیگر، این مدیریت بر نگاه به ثروت از زاویه روابط میان مردم استوار است که به احکام شریعت محدود شده است.

“And whatever the Messenger (pbuh) has given you - take; and what he has forbidden you - refrain from.” (TMQ 59:7). Rather it came with detailed evidences specific to the distribution of wealth and how to fulfil the needs with it, which are the evidences which limit the method of ownership, its causes, and investment, and prohibition of certain things and actions. Therefore, the management of the economy in Islam is not the consideration of wealth from the angle of how it can fulfil the need alone, but rather it also looks at whether it is permitted, and whether the need which it fulfils is permitted; in other words, it is based upon the consideration of the wealth from the angle of the relationships between people restricted by the Shari’ah rules.