ماده ۱۳۶
Article 136
هر کسی که مالک زمین است ملزم به بهرهبرداری از آن است، و به کسانی که نیازمند کمک مالی هستند از بیتالمال پول داده میشود تا بتوانند از زمین خود بهره ببرند. اگر کسی سه سال پیاپی از بهرهبرداری از زمین غفلت کند، آن زمین از او گرفته شده و به دیگری داده میشود.
Everyone that owns land is compelled to use it, and those that require financial help are given money from the Bayt Al-Mal to enable them to utilise their land. If anyone neglects utilising the land for three years continuously, it is taken from them and given to someone else.
دلیل آن چیزی است که ابویوسف در «الخراج» از سالم بن عبدالله (رض) روایت کرده که عمر بن الخطاب (رض) بر منبر فرمود: «هر کس زمینِ مردهای را احیا کند، آن زمین از آنِ اوست، و کسی که آن را حصارکشی کرده، پس از سه سال (اگر آباد نکند) حقی در آن ندارد.» عمر (رض) این سخن را در برابر چشم و با شنیدن کامل صحابه گفت و هیچیک از ایشان او را انکار نکرد، و از این رو این امر اجماع است. این دلیلی آشکار است بر آنکه هرگاه کسی زمین مردهای را احیا کند، یا سنگها یا هر چیزی را که نشاندهندهٔ تصرف او باشد بر آن نهد، آن زمین را تملک میکند. با این حال، اگر آن زمین را به مدت سه سال متوالی بهرهبرداری نکند، از او گرفته میشود. از جهت مالکیت و از جهت گرفته شدن آن از ایشان، احیاکننده و حصارکشنده یکساناند. نمیتوان گفت که مسألهٔ مالکیت محدود به احیاکننده است، یعنی «هر کس احیا کند» و مسألهٔ سلب آن، در صورت رها شدن، محدود به کسی است که حصارکشی کرده، یعنی «و کسی که حصارکشی کرده حقی ندارد...»، با این فهم که مالکیت از آنِ احیاکننده است و گرفتن زمین در صورت رها شدن، ویژهٔ حصارکشنده است و احیاکننده را شامل نمیشود. زیرا این عبارت از سبک مجازیِ حذف (حذف) است، و از این رو حصارکشنده نیز مشمول مالکیت است و احیاکننده مشمول حکم سلب؛ گویی عمر (رض) گفته است: «هر کس زمین مردهای را احیا کند پس آن از آنِ اوست و پس از سه سال هیچ حقی بر آن ندارد، و هر کس زمین مردهای را حصارکشی کند پس آن از آنِ اوست و پس از سه سال هیچ حقی بر آن ندارد».