ماده ۸۰
Article 80
باید دادگاهها تنها از یک قاضی تشکیل شوند که اختیار صدور حکم را دارد. همراهی یک یا چند قاضی با او جایز است، اما آنان اختیار صدور حکم را ندارند، بلکه اختیار مشورت و ابراز نظر را دارند، و نظرشان الزامآور به شمار نمیآید.
The courts should be comprised of only one judge who has the authority to pronounce judgement. One or more judges are permitted to accompany him, however they do not have the authority of judgement but rather the authority of consulting and giving their opinion, and their opinion is not considered binding.
دلیل این امر آن است که رسول خدا ﷺ برای یک دعوا دو قاضی تعیین نمیکرد، بلکه برای هر دعوای واحد تنها یک قاضی میگماشت، و این نشاندهندهٔ ناروا بودن تعدد قضات در یک دعوا است. افزون بر این، قضاوت عبارت است از آگاه ساختن به حکم شرعی که سپس لازمالاتباع میشود، و حکم شرعی برای یک مسلمان متعدد نیست، زیرا حکم خداوند سبحان است و حکم خداوند سبحان یکی است. درست است که ممکن است فهمهای گوناگونی از آن وجود داشته باشد، اما نسبت به مسلمان از جهت عمل به آن، حکم شرعی واحد است و هرگز متعدد نمیشود. بنابراین هر چیزی جز آنچه او حکم خداوند سبحان دربارهٔ خویش دانسته است، حکم خداوند سبحان برای او نیست، هرچند در نظر او حکم شرعی به شمار رود. آنچه او از راه تقلید گرفته و سپس به آن عمل کرده، حکم خداوند سبحان دربارهٔ او به شمار میآید و هر چیز دیگری برای او حکم خداوند نیست. هنگامی که قاضی او را از حکم خداوند سبحان دربارهٔ وی آگاه میسازد و این حکم بر او لازمالاجراست، ضروری است که این آگاهیدهی واحد باشد، زیرا آگاهسازی از حکم خداوند است که برای او لازمالاجراست؛ و از این رو در واقع او بر طبق حکم خداوند سبحان عمل میکند، و حکم خداوند سبحان در مقام عمل متعدد نیست، هرچند فهمها متعدد باشد. بر این اساس، تعدد قضات درست نیست، زیرا تعدد حکم خداوند سبحان محال است.