ماده ۱۷۸
Article 178
بر دولت واجب است که به هر فرد، زن یا مرد، آن دسته از امور را که برای جریان عادی زندگی ضروری است، در مقاطع ابتدایی و متوسطه آموزش دهد. این آموزش باید برای همه رایگان فراهم شود و دولت باید تا حد توان خود، زمینه ادامه تحصیلات عالی را برای همگان بدون هزینه فراهم کند.
It is an obligation upon the State to teach every individual those matters that are necessary for the mainstream of life, male or female, in the primary and secondary levels of education. This must be provided free of charge to everyone, and the State should, to the best of its ability, provide the opportunity for everyone to continue higher education free of charge.
دلیل این حکم آن است که آموزش، از مصالح و منافع اساسی مردم است، زیرا آموزش افراد در آنچه زندگی عمومی به آن نیاز دارد، از مصالح اساسی به شمار میرود، چون سودمندی را حاصل میکند و زیان را دفع مینماید. از همین رو، بر دولت واجب است که این مصالح را بر اساس آنچه زندگی عمومی اقتضا میکند و به میزان شمار جوانانی که نیازمند آموختن این امور هستند، تأمین نماید. آموزش ابتدایی و متوسطِ تودههای مردم، به سبب ماهیت زندگی میان ملتها در این عصر، به یک ضرورت تبدیل شده و دیگر از امور غیراساسی نیست. بر این اساس، آموزش ابتدایی و متوسط برای هر فرد از آنچه برای شرکت در جریان عمومی زندگی لازم است، بر عهده دولت واجب است، و این خود از مصالح اساسی باقی میماند. بنابراین، بر دولت واجب است که مدارس ابتدایی و متوسطِ کافی برای همه اتباع دولت که خواهان تحصیل هستند فراهم کند و آنچه را که برای شرکت در امور زندگی نیاز دارند، بدون هزینه در اختیارشان قرار دهد. پیامبر ﷺ فدیه اسیران کافر را آن قرار داد که ده نفر از کودکان مسلمانان را آموزش دهند، و این از غنایم جنگی بود که خلیفه میتواند در مصالح مسلمانان مصرف کند؛ و این دلیلی است بر آنکه هزینه کردن برای آموزش، بدون دریافت عوضی است.