الخاص هو هغه لفظ چې د یوه فرد، یا د یوه نوع (نوع) پورې اړوند یو فرد، یا د محدود او مقید (یعنې ټاکلو) افرادو د یوې شمېرې ته د اشارې لپاره راوړل شوی یا کارول شوی وي.

Al-Khaass is the Lafzh that has been provided or utilised to indicate to a single Fard (element) related to the person, or a single Fard related to the kind (Naw’u) or to a number of Afraad which are restricted or limited (i.e. specified).

دا له همدې امله درې ډوله لري.

It therefore has three types:

خاص شخصي (مشخص شخص) لکه د نومونو په شان چې نومونه دي، لکه: زید، محمد او بغداد.

- Khaass Shakhsiy (specific person) like the nouns which are names like: Zaid, Muhammad and Baghdaad.

د ځانګړي نوع (خاص ډول) لکه سړی، انسان او ښځه.

- Khaass Naw’iy (specific type/kind) like man, human and woman.

یا الخاص، جو ډېری انفرادي افراد ته اشاره کوي، مګر د عام په شان د ټولو افرادو الاستغراق (یعنی ټول افراد په ځان کې راګېرول) نه بیانوي۔

- Or the Khaass which indicates to a number of individual elements (Afraad) but does not indicate Al-Istighraaq (i.e. complete absorption or taking in/encompassing) of all of the Afraad like the ‘Aamm.

خاص هغه معنا ته دلالت کوي او لاره یې بښي چې د یوې دلالة قطعیه په واسطه ورته ټاکل شوې وي، یعنې داسې چې د بل د شریکیدو یا د دې د مزید تخصیص امکان پکې پیدا نه شي. دا د الله تعالی د دې قول په څیر دی:

The Khaass (specific) indicates and guides to the meaning that has been set for it by a Dalaalah Qat’iyah (definite indication) i.e. without the possibility arising for other than it to share with it or the possibility to specify it (further). This is like His Qawl (swt):

دا ځکه چې لفظ «درې ورځې» د خاص الفاظو څخه دی، نو معنا یې دا بنیي چې درې ورځې، پرته له کمښت او زیاتوالي.

That is because the Lafzh ‘three days’ is from the Khaass (specific) Alfaazh (worded expressions) and so its meaning indicates three days without any increase or reduction.