د هغو مجتهدینو څوک دي چې د دوی د موافقې له لارې اجماع منعقده کیږي؟
Who are the Mujtahideen by which an Ijmaa’ is convened through their agreement?
۱ – د اهل السنت ډېرو علماؤ شرط ایښی دی چې خوارج، قدریه او رافضه د مجتهدینو له ډلې څخه خارج دي۔
1 – Many of the ‘Ulamaa of the Ahl us-Sunnah stipulated that the Khawaarij, Al-Qadariyah and Ar-Rawaafid are to be excluded from the Mujtahideen.
٢ – د مشهور فقهاوو په منځ کې ځینو هغو کسانو چې د شاذ (له عمومي قاعدې څخه بهر) فقهاوو ته د اجماع په اعتبار کې د شمېر څخه بهر کېدو قایل وو، او ځینو داسې هم وویل چې که دوی خپل ځانګړی نظر نه وي وړاندې کوي، نو دا جواز لري.
2 – From amongst the well-known Fuqahaa there are those who counted the Shadh’dhaadh (irregular outside the norm) Fuqahaa to be excluded in respect to the Ijmaa’ whilst some permitted them if they were not calling to their own opinion.
3 – الشوکانی په «إرشاد الفحول» کې وایي: «هغه اجماع چې په هر علمي برخه یا فن کې باید په پام کې ونیول شي، د هغو خلکو اجماع ده چې په هماغه فن پوه دي، نه د نورو کسانو اجماع».