د امر صیغه

د امر صیغه - الواضح فی أصول الفقه | Quran Course

علماء نے امر کے صیغے سے حکمِ تکلیفی کے زاویے سے اور تکرار، فوری ہونے اور نرمی (کمی) کے لحاظ سے کیا مراد ہے، اس میں اختلاف کیا ہے۔ عمومی طور پر علماء نے کہا ہے کہ: امر کو اصل میں تین معانی میں سے ایک کے لیے وضع کیا گیا ہے، اور وہ یہ ہیں: الوجوب (لازم ہونا) یا النّدب (استحباب) یا الإباحۃ (جائز ہونا)، اور ان علماء نے اس کے لیے ایک ہی مقصودہ معنی کے بارے میں اس طرح اختلاف کیا ہے:

The ‘Ulamaa have differed in respect to what the command form indicates from the angle of the Hukm At-Takleefiy and from the perspective of repetition, immediacy and abatement (let up). In general, the ‘Ulamaa said that: The Amr (command) has been placed and set in origin to provide one of three meanings and these are: Al-Wujoob (obligation) or An-Nadb (recommendation) or Al-Ibaahah (permissibility) and these ‘Ulamaa disagreed or differed in respect to an intended single meaning for it as follows:

۱ – د امام مالک ځینو پیروانو ویلي دي چې د امر صیغه اباحت ته اشاره کوي، ځکه امر د عمل د موجودیت د غوښتنې لپاره وضع شوی دی، او د دې موجودیت لږ مقدار یې جوازولو (اباحت) دی۔ ۲ – نور علماء وایي، او دا قول هغه یو قول دی چې الشافعي ته منسوب دی، چې د امر صیغه ندب (مستحب والی) ته اشاره کوي، ځکه امر د عمل د غوښتنې لپاره وضع شوی دی، او د هغې لږ اندازه ندب ده۔

1 – Some of the followers of Al-Imaam Maalik said that the Seeghat ul-Amr (command form) indicates Al-Ibaahah (permissibility) because the Amr (command) has been provided or set to request the presence of the action and the least of this presence or existence is its permissibility. 2 – Others said, and this includes one of the two views attributed to Ash-Shaafi’iy, that the Seeghat ul-Amr indicates An-Nadb (recommendation) and that is because the Amr has been provided to request the action and its least amount is recommendation.

اکثریت علما وویلي دي چې د امر صیغه وجوب ته دلالت کوي، ځکه چې امر د وجوب د ښودلو لپاره راوړل شوی دی. له همدې امله، د وجوب په اړه دا امر حقیقت (یعنې د خپل اصلي معنا سره سم) دی، او د وجوب پرته په نورو معنا کې مجاز دی. پس، تر هغه وخته پورې چې قرینه ونه وي، له وجوب پرته بله معنا نه لري. که قرینه د اباحت ته دلالت وکړي، نو امر به د جواز لپاره وي، او که د ندب ته دلالت وکړي، نو امر به د استحباب لپاره وي. دې نظر ساتونکو دا خبره د هغو دلیلونو پر بنسټ استنباط کړې ده چې موږ لاندې یې یادوو:

3 – The majority said that the Seeghat ul-Amr indicates Al-Wujoob (obligation) as the command has been provided to indicate the obligation. It is therefore, in respect to the obligation, a Haqeeqah (literal or according to its reality) and in other than the obligation it is Majaaz (metaphorical). Consequently, it does not become other than the obligation unless there is a Qareenah (connotation). If the Qareenah has then indicated to Al-Ibaahah, the Amr would be for permissibility and if it indicated An-Nadb then the Amr (command) would be for recommendation. Those holding this opinion deduced it based on evidences from which we will mention the following:

الف – په قرآن کریم کې یاد شوي دي:

A – It was mentioned in the Qur’aan Al-Kareem:

په هغو دلیلونو کې چې هغه کسان یې د دې خبرې د ثبوت لپاره کاروي چې د امر صیغه د وجوب معنا ورکوي، دوی د استدلال په طریقه کې غلطي کړې ده. ځکه دا دلیلونه د امر (حکم) د اطاعت او د هغې د مخالفت پورې اړه لري، نه د امر صیغې پورې. د الله تعالیٰ امر د اطاعت کول واجب دي، او د هغې مخالفت حرام دی. د امر اطاعت دا دی چې د هغې څخه سرغړونه ونه شي، او د امر اطاعت د هغه ډول سره پوره کیږي چې الله تعالیٰ امر کړی دی. له همدې امله، که د هغه امر جازم (قطعي) وي، نو د هغه اطاعت واجب دی سره له هغه چې امر شوي دي؛ دا عمل کول واجب دي، او که انسان دا عمل ونه کړي نو نافرمان به وي. دا د فرض او واجب په ډول بیانیږي، لکه د واجب لمونځونو د ادا کولو امر. او که امر غیر جازم وي، د هغې اطاعت (د امر په توګه) واجب دی، ځکه چې په غیر جازم ډول امر شوی دی. که انسان عمل وکړي نو اجر به ومومي، او که د امر تسلیم شو، خو امر شوی عمل یې ونه کړ، نو ګناه به ونه کړي، نافرمان به نه وي او سزا به ورنه کیږي. دا مندوب دی، لکه د سنتو لمونځونه.

In respect to the Adillah (evidences) used as proof by those who say that the Seeghat ul-Amr indicates Al-Wujoob (the obligation), then they have erred in their manner or process of deduction. That is because these evidences are related to the obedience to the command (Al-Amr) and disobedience to it whilst they are not related to the Seeghat ul-Amr (form of the command). The Amr (command) of Allah is Waajib (obligatory) to obey and disobedience to it is Haraam. Obedience to the command is by not rebelling against it and obedience to the command is fulfilled in accordance to what Allah Ta’Aalaa has commanded. Consequently, if His command was Jaazim (decisive) then its obedience is Waajib in accordance to what has been commanded; undertaking the action is Waajib (obligatory) and the person would be disobedient if he did not undertake the action. This is represented in the Fard and Waajib. It is like His command to perform the obligatory Salawaat (prayers). And if the command (Amr) was Ghair Jaazim (indecisive), obedience to it (in respect to being a command) is obligatory, as it has been commanded in its indecisive form. If the person undertook the action he would earn reward and if he submitted to the command but did not undertake the action that had been commanded, he would not have sinned, would not be disobedient (‘Aasiy) and would not be punished. This is the Mandoob like the Sunan prayers.

که خو بیا ځکه څوک د دې حکم څخه سرغړونه وکړي، دې ته انکار وکړي، دې ته غاړه ونه ږدي، دې مندوب ته تسلیم نه شي او نه یې ومني، نو هغه به ʿاصي (نافرمانه) وي او د الله د حکم خلاف به عمل کوي. دا ځکه چې هغه ذات چې واجب حکم کړی هم هغه ذات دی چې مندوب یې حکم کړی. له همدې امله، د الله څخه د مندوب تسلیمول واجب دي، که څه هم انسان هغه په غاړه نه وي اخیستی او نه یې ترسره کوي. الله (ج) فرمایي:

If, however he was to rebel against this command, deny it, not submit to, not accept this Mandoob nor acknowledge it, then he would be ‘Aasiy (disobedient) and going against the command of Allah. That is because the One who commanded the Waajib is also the One who commanded the Mandoob. Therefore, it is obligatory to submit to the Mandoob being from Allah even if he did not undertake or perform it. Allah (swt) said:

د امر صیغه

د صیغة الامر (د امر بڼه) څه ښیي؟

د هغو کسانو ځواب او رد چې ویلي یې دي چې امر د وجوب دلالت کوي