له هغو شرطونو څخه چې د تکلیف د صحت لپاره د عمل په اړه اړین دي، دا دي:

From among the conditions of the validity of the Takleef in respect to the action are:

۱ – دا چې عمل د مکلف لپاره معروف وي، په دې حال کې چې تکلیف د مجهول سره وي، صحیح نه دی. له همدې امله موږ وینو چې هغه تکالیف چې په قرآن کریم کې راغلي دي مجمل (لنډ، بې‌تفصیله) دي، لکه صلات او زکات، چې بیا د الله رسول ﷺ د خپلو اقوالو (اقوال) او افعالو (افعال) په واسطه تشریح او واضح کړي، او په دې توګه یې د ناخبرتیا پرده لیرې کړه (یعنې دا چې دوی معلوم شي). په حقیقت کې الله (سبحانه و تعالی) خپل رسول ﷺ ته امر وکړ چې د قرآن مجمل واضح او تشریح کړي. الله تعالی فرمایي:

1 – That the action is Ma’roof (known) to the Mukallaf as the Takleef (being charged) with the Majhool (unknown) is not valid. For that reason, we find that the Takleefaat that came in the Qur’aan are Mujmalah (undetailed), like the Salaah and the Zakaah for example, which were then explained and made clear by the Messenger of Allah (saw) in his statements (Aqwaal) and actions (Af’aal) which took away the angle of ignorance in respect to them (i.e. so that they are known). Indeed, Allah (swt) commanded His Messenger (saw) to make clear and explain the Mujmal of the Qur’aan. Allah Ta’Aalaa said:

سرېرا پردې، شارع (قانون وضع کوونکی) مکلّف څخه غوښتي دي چې هغه څه چې ونه پوهیږي، د علماؤ څخه یې وپوښتي. الله تعالیٰ فرمایي:

In addition, the Shaari’ (Legislator) has requested the Mukallaf to ask the people of knowledge in respect to that which they do not know. Allah Ta’Aalaa said:

دا ځکه چې علماء هغه کسان دي چې هغه څه یې زده کړي دي چې الله (ج) د بندګانو په سر د تکلیف د عملونو له پلوه ایښي دي.

That is because the ‘Ulamaa are those who have studied that which Allah (swt) has placed upon the servants in terms of the actions of Takleef.

2 – دا چې هغه عمل چې مکلف ته د تر سره کولو حکم شوی وي، د مکلف د وسې په دایره کې وي، لکه څنګه چې الله (ج) فرمایلي دي:

2 – That the action that has been charged to undertake is within the capability of the Mukallaf as Allah (swt) has said:

الله (سبحانه وتعالی) نے بندوں پر ناممکن چیز کا بوجھ نہیں ڈالا، اور نہ ہی انہیں ایسی چیز کا مکلف بنایا ہے جو ان کے اختیار میں نہ ہو۔ اس لیے وہ جذبات اور دل کے اُن معاملات میں نہ مکلف ہیں اور نہ ہی ان پر بوجھ ڈالا گیا ہے جو ان کے اختیار کے تحت نہیں ہیں۔ یہ ایسا ہی ہے جیسے انہیں کسی خاص چیز سے محبت کرنے یا کسی دوسری چیز سے نفرت کرنے کا مکلف ٹھہرایا جائے۔ اسی سیاق میں رسول اللہ ﷺ کی وہ حدیث آئی ہے جس میں آپ ﷺ نے اپنی ازواج کے درمیان تقسیم کا ذکر فرمایا ہے:

Allah (swt) has not charged the servants (Al-’Ibaad) to undertake the impossible and He did not charge them with that which does not fall under their will. As such, they are not charged or burdened in respect to the matters of the emotions and the heart which are not under the control of their will. This would be like being charged to love a specific matter or thing or to hate another thing. It was in this context that the Hadeeth of the Messenger of Allah (saw) in respect to his division between his wives came:

هغه د نفقہ (خرچ) او د وخت او شپو د تقسیم په برخه کې د هرې ښځې حق ادا کولو توان لري، خو د دې توان نه لري چې هرې یوې سره په برابره توګه مینه وکړي. دا ځکه چې دا د احساساتو خبره ده، او احساسات د انسان په بشپړ اختیار کې نه وي.

So he possesses the ability to give each wife their right in respect to the Nafaqah (spending) and in respect to spending time and nights however he does not possess the ability to love each of them equally. That is because it is a matter of the emotions which are not within the person’s capability to completely control.

۳ – د هغه عمل تعیین چې مکلف ته سپارل شوی، باید داسې سرچینې څخه راغلی وي چې د امر کولو او تکلیف ورکولو واک ولري، یعنې دا چې له الله (ج) څخه راغلی وي. دا ځکه چې پلی کول د الله تعالیٰ د امر سره د اطاعت او تابعداري عمل وګرځي او دې ته د ثواب ترلاسه کولو وړتیا پیدا کړي. مثلاً د لمانځه عملونه، په شمول د شرطونو، ارکانو او بڼو، هغه وخت نه شمیرل کیږي (قبول نه کیږي) او د مکلف له مسؤولیت نه خلاصون نه راولي، تر هغه چې مکلف هغه د الله (ج) د غوښتنې سره سم ترسره نه کړي. له همدې امله، دا جائز نه دی چې هغه د عصر لمونځ کې په قصد پنځه رکعته ولولي، یا د لمانځه په حال کې خپل لاسونه د شا پر لور تړلی وساتي، او دا د رسول الله ﷺ د فرمان له امله دی:

3 – That the specification of the action that has been charged to undertake has come from a source that possesses the authority to command and issue the Takleef i.e. that it has come from Allah (swt). That is in order for the implementation to be an act of obedience and compliance to the command of Allah Ta’Aalaa and so that he attains Thawaab (reward) for undertaking it. So for example, the actions of the Salaah including the Shuroot, Arkaan and forms, are not counted (accepted) and do not release the fulfilment of the responsibility unless the Mukallaf undertakes them in accordance to what Allah (swt) has demanded. Consequently, it is not permissible for him to deliberately pray five Raka’aat for the ‘Asr prayer or for him to clasp his hands together behind his back during the Salaah and that is due to the speech of the Messenger of Allah (saw):