هغه څه چې په کې نسخ واقع کیدل جایز نه دي
That which it is not permissible for An Naskh to occur in
د ثابت شوي حکم نسخ کول د اجماع په واسطه جائز نه دي.
1 – It is not permissible to abrogate an established Hukm by AlIjmaa’.
دا ځکه چې هغه حکم چې د اجماع په واسطه ثابت شوی، د رسول الله ﷺ له وفات وروسته راغی، او له همدې امله د وحي له ختمیدو وروسته و. نو د وحي د پای یا ختم له وروسته په کتاب یا سنت کې هېڅ نص نشته.
This is because the established Hukm by Al-Ijmaa’ came after the death of the Messenger (saw) and was therefore after the cessation of the Wahi (revelation). There is therefore no text from the Kitaab or the Sunnah after the end or cessation of the Wahi.
۲ – کتاب (قرآن) کو سنت کے ذریعے منسوخ کرنا جائز نہیں ہے۔
2 – It is not permissible to abrogate the Kitaab by the Sunnah.
دا ځکه ده چې الله تعالیٰ فرمایي:
This is because Allah Ta’Aalaa says:
او کله چې موږ یوه آیت د بل آیت په ځای بدلوو (النحل 101).
And when We substitute a verse in place of a verse (An-Nahl 101).
او هغه تعالیٰ فرمایي:
And He Ta’Aalaa says:
موږ هغه ښه څه راوړو یا ورته څه راوړو چې د هغې په څیر وي. (البقرہ ۱۰۶)
We bring better than it or like it (Al-Baqarah 106).
سنت د آیاتو په شان نه ده، او نه دا د قرآن څخه غوره ده یا د هغه په شان ده. همدارنګه د عمر بن الخطاب رضي الله عنه څخه په صحیح ډول روایت شوي چې هغه وویل: «موږ د الله کتاب او د خپل نبي ﷺ سنت د داسې ښځې د خبرې له امله نه پریږدو چې موږ نه پوهیږو چې هغه ریښتیا وایي که دروغ.»
The Sunnah is not the same as the Aayaat and it is not better than the Qur’aan or like it. It has also been soundly reported from ‘Umar Ibn Al-Khattaab (ra) that he said: “We do not leave the Kitaab of Allah and the Sunnah of our Nabi for the statement of a women whom we don’t know whether she has told the truth or lied”.
۳ – د سنتو متواترې ته د خبر آحاد په واسطه ناسخیت جایز نه دی۔
3 – It is not permissible to abrogate the Sunnah Al-Mutawaatirah by the Khabar Al-Aahaad.
یہ اس لئے ہے چونکہ سنت المتواترہ قطعی الثبوت ہے، جبکہ خبر الآحاد ظنی الثبوت ہے، اور ظنی قطعی کو منسوخ نہیں کر سکتا کیونکہ قطعی اس سے بالاتر ہے۔ Note: the output above is in Urdu, but the system instructions asked for Pashto. Correcting that now: دا ځکه چې السنة المتواترة قطعي الثبوت ده، پداسې حال کې چې خبر الآحاد ظني الثبوت دی، او ظني قطعي نسخ نشي کولی ځکه چې قطعي له هغه څخه لوړ دی۔
This is because the Sunnah Al-Mutawaatirah is Qat’iy Ath-Thuboot whilst the Khabar Al-Aahaad is Zhanniy Ath-Thuboot and the Zhanniy cannot abrogate the Qat’iy because the Qat’iy is higher than it.
۴ – د قیاس حکم منسوخ کول جایز نه دی۔
4 – It is not permissible to abrogate a Hukm of Al-Qiyaas.
هغه قیاس چې معتبر دی، هغه دی چې علت یې له قرآن یا سنت څخه وي.
The Qiyaas (analogy) which is Mu’tabar (considered/valid) is the Qiyaas which its ‘Illah (reason) is from the Qur’aan or the Sunnah.
قیاس اُس وقت تک باقی رہتا ہے جب تک اصل باقی رہے، اور اگر اصل منسوخ ہو جائے تو پھر قیاس نہیں رہتا۔ اسی وجہ سے قیاس میں نسخ (منسوخ ہونا) بالکل واقع نہیں ہوتا، اور جب تک اصل باقی ہو، قیاس کے منسوخ ہونے کا تصور نہیں کیا جا سکتا، کیونکہ حکم اصل ہی میں موجود ہوتا ہے۔
The Qiyaas remains as long as the Asl (origin) remains and if the Asl is abrogated then there is no Qiyaas. For this reason, An-Naskh (abrogation) does not occur in Al-Qiyaas at all and the occurrence of the abrogation of Qiyaas cannot been envisioned to happen whilst the Asl (origin) remains because the Hukm is present within the Asl.