۱ – اجماع د قرآن او سنت وروسته دریم دلیل دی، ځکه چې دا یو شرعي دلیل پر بنسټ ولاړ دی، که څه هم دا دلیل په مستقیم ډول موږ ته نه دی رسیدلی، بلکې یوازې هغه حکم موږ ته رسیدلی دی چې له هغې څخه استنباط شوی دی.

1 – Al-Ijmaa’ is the third Daleel after the Qur’aan and the Sunnah because it based upon a Daleel Shar’iy even though that Daleel did not reach us (directly) but rather only the Hukm deduced from it has reached us.

۲ – د مسلمانانو علماؤ اجماع (اتفاق) کړی دی

2 – The ‘Ulamaa of the Muslims have made Ijmaa’ (held a consensus)

د اجماع د حجت (دلیل او ثبوت) په توګه باوري کېدو سره، که څه هم علماء د هغو کسانو په اړه اختلاف لري چې اجماع کوونکي دي، او د هغوی موافقت د اجماع د منعقد کېدو لارښود او نښه ده.

upon Al-Ijmaa’ representing a Hujjah (proof and evidence) even if they have differed in respect to those who are the people of Ijmaa’ and whose agreement indicates and guides to the convening of AlIjmaa’ (a consensus).

۳- فقهاء د صحابه کرامو (رض) ترمنځ د اجماع د ساحو او سیاق و سباق د پیژندلو او زده کولو ته ځانګړې پاملرنه او ځیرتیا وکړه، ترڅو د هغو په ساحو کې د هغوی تعقیب وکړي. په داسې حال کې چې هر مجتهد ځانګړې پاملرنه کوله چې د هغو مسائلو څخه بهر ونه وځي چې صحابه کرامو (رض) پرې اتفاق کړی او اجماع یې کړې وه.

3 – The Fuqahaa dedicated special attention and care to identify and acquire knowledge of the areas and contexts of Ijmaa’ amongst the Sahaabah (rah) so as to follow them within them. This is whilst every Mujtahid dedicated special care and attention do not go outside of that which the Sahaabah (rah) had agreed and held an Ijmaa’ upon.

۴ - هغه حکم چې د اجماع په واسطه ثابت شوی وي، منسوخ نه کیږي، ځکه چې دا حکم د رسول الله ﷺ له وفات وروسته او هغه وخت راغلی چې وحي نازله کیدل بند شوي وو.

4 - The Hukm that has been established by Al-Ijmaa’ is not abrogated because it came after the death of the Messenger of Allah (saw) and after the Wahi had ceased to descend.

۵ – صحابه کرامو (رض) د اجماع په ذریعه اصول الدین موږ ته نقل کړي دي، لکه څنګه چې دوی موږ ته د قرآن کریم او سنت نبوي نقل کړی دی، چې د اجماع د اهمیت او ارزښت لوری ښیي او لارښوونه کوي.

5 – The Sahaabah (rah) have transmitted the Usool ud-Deen to us by their Ijmaa’ as they have transmitted to us the Qur’aan Al-Kareem and the Sunnah An-Nabawiyah which indicates and guides to the importance and significance of Al-Ijmaa’.

۶ – احکام د اجماع له لارې ثابت شوي دي، کوم چې د مسلمانانو په ژوند، د دوی د دولت په دوام او د دوی د دین په ساتنه کې لوی اغیز او تاثیر لري. د دې احکامو ځینې څیزونه دا دي:

6 – Ahkaam have been established by way of Al-Ijmaa’ which have had a major impact and influence upon the life of the Muslims, the continuation of their State and the preservation of their Deen. Some of these Ahkaam are as follows:

الف ـ د صحابه کرامو اجماع د قرآن کریم د نسخې د جوړولو په اړه د خلیفه عثمان بن عفان رضي الله عنه په زمانه کې، او له هغې مخکې د خلیفه ابوبکر صدیق رضي الله عنه په زمانه کې

A – The Ijmaa’ As-Sahaabah upon making a copy of the Qur’aan AlKareem in the time of the Khalifah ‘Uthmaan Ibn ‘Affaan (ra) and prior to that in the era of the Khalifah Abu Bakr As-Siddeeq (ra)

هغه څه چې مسلمانانو ته د مصاحفو (د مصحف جمع) ته رجوع اسانه او اسان کړه، ترڅو د قرآن کریم ژغورنه او د حفظ ساتنه خوندي شي.

which facilitated and made it easy upon the Muslims to refer to the Masaahif (pl. of Mushaf) to safeguard their memorisation and preservation of the Qur’aan.

ب – د صحابه کرامو اجماع په ابوبکر صدیق (رض)

B – The Ijmaa’ of the Sahaabah upon Abu Bakr As-Siddeeq (ra)

د رسول الله ﷺ د خلیفې (جانشین) مقام ته رسیدل، او وروسته له هغه د عمر او عثمان (رضي الله عنهما) مقام ته رسیدل. دا هغه څه دي چې د مسلمانانو لپاره شرعي لاره یې روښانه کړه: یعنې یو خلیفه ته د بیعت کولو لاره، ترڅو هغه په دننه کې په مسلمانانو اسلام پلي کړي او په بهر کې یې انسانیت ته ورسوي.

assuming the post of the Khalifah (successor) to the Messenger of Allah (saw) and then after him ‘Umar and ‘Uthmaan (rah). This is what made clear the Shar’iy method for the Muslims, to pledge allegiance to a Khalifah in order to apply Islaam upon them internally and to carry it to mankind externally.

یہ هغه وخت و چې صحابه کرامو (رض) د رسول الله ﷺ جسد د عائشې (رض) په کور کې درې ورځې پرته له دفن کولو پریښود، په داسې حال کې چې دوی د خپل ترمنځ څخه د خلیفه په ټاکلو او د هغه ته د بیعت ورکولو کې بوخت وو۔ (د ژباړونکي یادښت:

This is as the Sahaabah (rah) left the body of the Messenger of Allah (saw) lying in the house of ‘Aa’ishah (ra) for three days without burying him whilst they occupied themselves in choosing a Khalifah from amongst them and gave him the Bai’ah (pledge). (Translators note:

ای رأی بعداً دو شبه تعدیل شد۔ دا د امت د اجماع معنا لري چې مسلمانانو لپاره حرام دی چې د یوه خلیفه د ټاکلو پرته دوه شپې یا درې ورځې پاتې شي، ځکه چې دوی د رسول الله ﷺ د دفن واجب کار د خلیفه د نشتوالي له امله د ګناه په سبب ځنډولی و۔ (د ژباړونکي یادښت:

This opinion has been later revised to two nights). This represented an Ijmaa’ indicating that it is Haraam for the Muslims to remain two nights or three days without appointing a Khalifah for them and this is because they delayed the Waajib of burying the Messenger of Allah (saw) due to being sinful as a result of the absence of a Khalifah. (Translators note:

دا وروسته د اجماع په توګه بدل شو، چې دا د خلیفه د ټاکلو په لاره کې د اقدام کولو واجب والی بیانوي، هغه وخت چې دا مقام خالي شي، پداسې حال کې چې د درې ورځو په اوږدو کې د خلیفه د ټاکلو واجب والی د اجماع څخه، د عمر (رض) په هغه قول چې هغه د خپل وروسته د خلیفه د ټاکلو لپاره درې ورځې وخت مقرر کړ، استنباط شوی دی.

This has later been revised to the Ijmaa’ indicating the obligation to engage in the appointment of the Khalifah as soon as the position becomes vacant whilst the obligation to appoint the Khalifah within three days has been deduced from the Ijmaa’ upon the statement of ‘Umar (ra) when he gave a time limit of three days for a Khalifah to be appointed after him).