د قرآن کریم د ساتنې کار په لاندې ډول وشو:
The preservation of the Qur’aan took place as follows:
1) هرکله چې د قرآن کریم آیتونه د الله رسول ﷺ ته نازل کېدل، هغه به دوی ته لوستل او صحابه به دا آیتونه همغسې یاد کول لکه څنګه چې له هغه څخه یې اخیستي وو. بیا به دوی دا آیتونه په خپل لمانځه کې تلاوت کول، او په ورته وخت کې به هغه د وحي لیکونکو ته امر کاوه چې دا آیتونه د غوښو پوستکو او وړو ته او نورو هغو موادو ته ولیکي چې په هغه وخت کې پرې لیکل کېدل. بیا د خپل وفات څخه مخکې ﷺ دا قرآن (په بشپړ ډول) جبرائیل (ع) ته ولوست.
1) Every time Aayaat of the Qur’aan Al-Kareem were revealed upon the Messenger of Allah (saw) he would recite them to his companions and they would then memorise it exactly as they received it from him. They would then recite the Aayaat in their Salaah and at the same time he would command (the selected) recorders of the Wahi to write them upon skins and hides amongst other materials that were written upon at that time. Then prior to his passing (saw) he recited it (in its entirety) to Jibreel (as).
2) کله چې د اللہ رسول ﷺ وفات شو، نو ټول قرآن په لیکلو توکو کې لیکل شوی و او د صحابہ کرامو (رضی اللہ عنهم) په سینو کې حفظ شوی و. له همدې امله، د قرآن د هرې آیت لپاره د حفاظو شمیر د تواتر درجې ته رسیدلی و.
2) When the Messenger of Allah (saw) passed away the whole Qur’aan had been written on materials and had been memorised within the breasts of the Sahaabah (rah). Therefore, the number of those who had memorised it had reached the level of Tawaatur for every Aayah from the Aayaat of the Qur’aan.
د ابوبکر (رض) په زمانه کې د قرآن کریم ترتیب او راټولول د الله (جل جلاله) له لوري د ټاکل شوي (توقیفي) طریقې سره، هماغسې چې دا د الله د رسول ﷺ له لوري په همدې ډول رسیدلی وو، بشپړ شو. دا کار یوې کمیټې ترسره کړ چې مشر یې هغه څوک و چې دا (قرآن) یې له ټولو زیات ساتلی و، یعنی زید بن ثابت (رض)، چې د وحي د نازلیدو په وخت کې د لیکونکو له ډلې څخه وو. نو د دې په ترڅ کې د هغه آیتونه او سورتونه تنظیم او مرتب شول. آیتونه او سورتونه یو ځای کیښودل شول، راټول شول او بیا په تار سره وتړل شول. بیا ابوبکر (رض) دې ته د «المصحف» نوم ورکړ، او دا مصحف د امت له خوا د اجماع (اجماع) له مخې منل شو، او په دې کې ټول هغه څه چې شامل دي د تواتر (قطعي روایتونو) په ذریعه تایید شوي دي۔
3) At the time of Abu Bakr (ra) the ordering and gathering together of the Qur’aan was completed in accordance to what was Tawqeefiy (set by Allah) exactly as it had been transmitted from the Messenger of Allah (saw). This was undertaken by a committee led by the one who had most preserved it, Zaid Bin Thaabit (ra), who had been one of the writers of the Wahi as it descended. And so its Aayaat and Suwar (Soorahs) were ordered and organised. The Aayaat and Suwar were put and brought together and then tied by string. Then Abu Bakr (ra) gave it the name of Al-Mushaf and this Mushaf has been adopted by the Ummah by way of a consensus (Ijmaa’) upon it whilst all that is in it has been affirmed by way of Tawaatur (definite reports).
۴) د عثمان بن عفان (رض) په زمانه کې، یو له صحابه کرامو (حذیفه بن یمان) عثمان ته وویل: «دې امت ته ورسېږه، مخکې له دې چې د کتاب (یعنې قرآن) په اړه داسې اختلاف وکړي لکه څنګه چې یهودو او عیسویانو د خپلو کتابونو په اړه اختلاف وکړ». نو عثمان (رض) حفصه (رض) ته پیغام ولېږه چې هغه مصحف چې د ابوبکر (رض) په زمانه کې راټول او مرتب شوی و، هغه ځانته راولېږي. بیا عثمان زید بن ثابت، عبدالله بن زبیر، سعید بن عاص او عبدالرحمن بن حارث دې کار ته وګومارل. دوی څلور نقلونه جوړ کړل، او عثمان یو نقل الکوفې ته، یو البصرې ته، یو الشام ته ولېږه، او یو نقل یې په المدینۀ المنورې کې له ځان سره وساته.
4) In the time of ‘Uthmaan Ibn ‘Affaan (ra), one of the Sahaabah (Hudhaifah Bin Al-Yamaan) said to ‘Uthmaan: “Take hold of this Ummah before they differ in respect to the Kitaab (i.e. the Qur’aan) like the differing of the Jews and the Christians (in respect to their books before them)”. So ‘Uthmaan (ra) communicated to Hafsah (ra) for her to send to him the Mushaf which had been collected and compiled at the time of Abu Bakr (ra). Then ‘Uthmaan appointed Zaid Bin Thaabit, Abdullah Ibn Zubair, Sa’eed Ibn Al-‘Aas and Abdur Rahman Bin Al-Haarith over this matter. They then made four copies and he (‘Uthman) sent a single copy to each of Al- Koofah, Al-Basrah, Ash-Shaam whilst keeping one copy with him in Al-Madinah Al-Munawwarah.
۵) قرآن کریم بیا د هر نسل میں د تواتر په درجه کې د یوې ډلې لخوا حفظ شو، څو تر نن ورځې پورې.
5) The Qur’aan Al-Kareem was then memorised by a number reaching the level of Tawaatur in every generation until our current day.
د قرآن تواتر، سربیره پر دې چې دا په لیکلي شکل هم محفوظ دی، دا خبره قطعي الثبوت کوي چې دا هماغه قرآن دی چې الله تعالی د محمد ﷺ باندې نازل کړی دی.
The Tawaatur of the Qur’aan alongside it having been written down makes it Qat’iy Ath-Thuboot (definite in transmission) in regards to it being the Qur’aan that Allah Ta’Aalaa revealed upon the Messenger Muhammad (saw).
پرتہ له متواتره قراءاتونو پرته، هیڅ شی قرآن نه ګڼل کیږي. له همدې امله، د عبدالله بن مسعود (رضی الله عنه) هغه قراءت چې د یتیم د کفارې (کفاره ورکولو) په اړه دی، ...
Nothing apart from the Mutawaatir is considered to be Qur’aan. Therefore, the reading of Abdullah Ibn Mas’ood (ra) in regards to the Kaffaarah (expiation) of the orphan: