دا ممکنه ده چې د هغه حکم او د هغه فرعي حکم ترمنځ چې د قیاس له لارې استنباط شوی وي، تعارض یا اختلاف پیدا شي، یعنې هغه حکم چې د نص (متن) څخه اخیستل شوی وي.

It is possible for there to be a conflict or contradiction between the Hukm that is taken from the Nass (text) and the Hukm of the Far’u (branch) that is deduced by Al-Qiyaas.

دې مسئلې په اړه د فقهاؤ نظرونه په درې کټګورۍ کې لنډ کیدای شي:

It is possible to sum up the opinions of the Fuqahaa’ in relation to this Mas’alah (issue) into three categories:

1) که چیرې هغه حکم چې له نص څخه استنباط شوی وي د هغه فرع حکم سره متعارض شي چې د قیاس په ذریعه ثابت شوی وي، نو هغه حکم اخیستل کیږي چې له نص څخه فهمیږي، ځکه چې کله نص موجود وي نو په دې صورت کې بیخی هیڅ قیاس نشته. دا حکم په دې کې یو شان دی که نص قطعي وي یا ظنّي، او که د نص دلالت (معنا او مفهوم) قطعي وي یا ظنّي. 2) هغه حکم چې د قیاس په ذریعه د یوې فرع لپاره اخیستل کیږي کیدای شي له هغه حکم سره متضاد وي چې له نص څخه د ظنّي دلالت په ذریعه اخیستل شوی وي، خو دا نه شي کیدای چې د قطعي دلالت سره مخالف وي.

1) If the Hukm extracted from the text is in conflict with the Hukm of the branch deduced by Qiyaas then the Hukm that is understood from the text is taken and that is because there is absolutely no Qiyaas in the case where a text exists. This applies whether the text is Qat’iy or Zhanniy and whether the Dalaalah (meaning and import) of the text is Qat’iy or Zhanniy. 2) The Hukm of the branch taken by Qiyaas could contradict another Hukm taken from the text by a Zhanniy Dalaalah (indefinite meaning/import) but it cannot be contrary to the Qat’iy.

نو که قیاس د قطعي نص سره ټکر وکړي، نو هغه قیاس فاسد (ناسم او بې اعتباره) ګڼل کیږي، او قطعي نص اخیستل کیږي، ځکه چې هغه له قیاس څخه قوي دی. ترجیح

Consequently, if the Qiyaas is contrary to Al-Qat’iy then it is considered to be a Faasid (corrupt/invalid) Qiyaas and the Qat’iy is taken because it is stronger than the Qiyaas. Outweighing (Tarjeeh)

د قطعي دلیل د ظني دلیل پر وړاندې، کله چې دواړه یو له بل سره ټکر کوي، د ټولو فقهاوو په یوه ټکي کې اتفاق دی.

the Qat’iy over the Zhanniy when they are in conflict with each other represents a point of agreement amongst all of the Fuqahaa’.

۳) صحیح قیاس (یعنی د فرعی حکم چې د قیاس له لارې استنباط شوی) هیڅکله د شرعي نص سره نه شي مخالف یا متعارض کیدای، پرته له دې چې نص قطعي الثبوت وي لکه قرآن کریم او سنت متواتره، یا ظني الثبوت وي لکه اخبار آحاد. دا د ابن تیمیه او د هغه د شاګرد ابن القیم نظر دی، او دا د دې دلیل پر بنسټ ولاړ دی چې که قیاس د کوم نص سره مخالف وي، نو دا به فاسد قیاس وي۔

3) The Saheeh (correct/sound/valid) Qiyaas (i.e. the Hukm of the branch deduced through Qiyaas) cannot possibly be contrary to or in conflict with the Shar’iy text at all irrespective of whether the text is Qat’iy Ath-Thuboot like the Qur’aan and the Sunnah AlMutawaatirah or if it is Zhanniy Ath-Thuboot like the Akhbaar AlAahaad. This is the opinion of Ibn Taymiyyah and his student Ibn ulQayyim and is based on the argument that if the Qiyaas was contrary to any text then it would be a Faasid (invalid) Qiyaas.

دا وروستی نظر او لومړی نظر ترمنځ توپیر داسې دی:

The difference between this last opinion and the first is as follows:

د لومړي نظر په اړه: قیاس نه اړول کیږي او نه پرې عمل کیږي، حتی که دا (قیاس) صحیح هم وي۔

- In respect to the first opinion: The Qiyaas is not turned or resorted to even if it was Saheeh (valid).

د دریم نظر په اړه: دا نظر په دې باور دی چې که قیاس د نص (متن) سره ټکر ولري، نو هغه فاسد (باطل) دی.

- In respect to the third opinion: It considers that the Qiyaas is Faasid (invalid) if it contradicts with the Nass (text).