حقیقت دا ده چې الاستصحاب د حکم لپاره دلیل نه جوړوي، ځکه دلیل هغه څه دی چې د یوې مسئلې یا عمل حکم ترې اخیستل کیږي. حکم یا فرض دی، یا مندوب، یا مباح، یا مکروه، یا حرام، او له الاستصحاب څخه هیڅ حکم نه اخیستل کیږي. بلکې الاستصحاب د هغه حکم پاتې کیدل یا دوام معنا لري چې مخکې د یو دلیل په واسطه ثابت شوی و، او دا حکم پخپله الاستصحاب نه و. دا ځکه چې الاستصحاب نوی حکم نه ثابتوي، بلکې مخکینی حکم چې د هغه معتبر دلیل له لارې ثابت شوی وي، د استصحاب په ذریعه دوام کوي.

The truth is that Al-Istishaab does not represent a Daleel upon the Hukm because the Daleel is that which the Hukm for a matter or an action is taken from. The Hukm is either Fard, Mandoob, Mubaah, Makrooh or Haraam and no Hukm is taken from Al-Istishaab. Rather Al-Istishaab means the remaining or continuance of the Hukm that had been established by an evidence previously which was not in origin Al-Istishaab. That is because Al-Istishaab doesn’t establish a new Hukm but rather the previous Hukm established by its legitimately recognised (Mu’tabar) Daleel continues by way of Istishaab.

لہذا یہ اپنی ذات میں فقہ کی دلیل یا وہ مصدر نہیں جس سے احکام اخذ کیے جائیں۔ بلکہ یہ صرف اس سابقہ حکم کے تسلسل کے لیے ایک قرینہ (ربط) کی حیثیت رکھتا ہے جو دلیل کے ذریعے پہلے ہی ثابت ہو چکا تھا۔

Therefore, it doesn’t in itself represent a Daleel for Fiqh or a Masdar (source) from which Ahkaam are extracted. It rather only represents a Qareenah (linkage) for the continuation of the previous Hukm that had (already) been established by the Daleel.

له همدې امله، الاستصحاب یو دلیل شرعي نه دی؛ یعنې د شریعت د سرچینو (مصادرو) له جملې نه یوه سرچینه نه ده. بلکې دا یو شرعي قاعده ده چې مجتهد د ځینو احکامو شرعیه استنباطولو په وخت کې کاروي او پرې تکیه کوي، لکه دا قاعده: «لا ضرر ولا ضرار».

Consequently, Al-Istishaab is not a Daleel Shar’iy; meaning a Masdar (source) from the Masaadir of the legislation in Islaam. Rather, it is a Qaa’idah Shar’iyah (principle) that the Mujtahid utilises and relies upon when deducing some of the Ahkaam Ash-Shar’iyah just like the principle: ‘There is no harming and no reciprocation of harm’.

او دا اصول: «قاعدة الاستصحاب» د هغو ادلة شرعيه څخه اخیستل شوی دی چې موږ د استصحاب د حجیت په برخه کې ذکر کړي دي.

And this principle: ‘Qaa’idah Al-Istishaab’ is deduced from the Adillah Ash-Shar’iyah that we have mentioned in the section related to the Hujjiyah (proof of validity) of Al-Istishaab.

په دې خبره چې استصحاب د ډېر لوی دلیل په توګه وګڼل شي لکه د اجماع د صحابه کرامو یا قیاس په شان، دا د حدونو تېرېدنه ده، ځکه دا خبره د شرعي دلیل په توګه په کتاب یا سنت کې نه ده ثابته شوې او نه دا چې د دلیل شرعي حیثیت ورته ټاکل شوی وي.

Considering Al-Istishaab to be a Daleel like Ijmaa’ As-Sahaabah or Al-Qiyaas represents an overstepping of bounds that has no justification for it as it has not been proven or established to be a Daleel Shar’iy (i.e. source of evidence) by the Kitaab nor the Sunnah.