د صحابي رأی باید د هغه د اجتهاد په توګه وګڼل شي، او په دې بنسټ باید د شرعي دلیل په توګه حجت ونه ګرځول شي. ځکه الله (ج) فرمایلي دي:

The Ra’y (opinion) of the Sahaabiy is to be viewed from the perspective of it being his Ijtihaad and as such it is not used as a proof upon the basis of it being a Daleel Shar’iy. That is because Allah (swt) said:

د دې آیت مفہوم دا دی چې تاسو هغه څه نه اخلئ چې تاسو ته د الله رسول ﷺ پرته له بل چا څخه راځي. او الله (ج) فرمایلي دي:

The Mafhoom (implied meaning) of this Aayah is that you do not take anything that has come to you from other than the Messenger of Allah (saw). And Allah (swt) said:

لہٰذا اختلاف کے پیش آنے کے وقت اللہ کی کتاب اور اس کے رسول ﷺ کی سنت کی طرف رجوع کرنا واجب ہے۔ تاہم صحابی کی رائے یا اس کے اجتہاد یا اس کے صادر کردہ فیصلوں کی طرف رجوع کرنا اللہ اور اس کے رسول کی طرف رجوع کرنے کے معنی میں شامل نہیں ہوتا۔

Therefore, at the time of the occurrence of difference, referring back to the Kitaab of Allah and the Sunnah of His Messenger is obligatory. Referring to the opinion of the Sahaabiy or his Ijtihaad or judgments that he has passed does not however fall under the meaning of referring back to Allah and His Messenger.

اسی طرح صحابہ کرام (رضی اللہ عنہم) اس بات پر متفق تھے (اجماع کیا) کہ مجتہد صحابہ کا آپس میں مختلف آراء رکھنا جائز ہے۔ اگر ان کی آراء اور اجتہادات ایک حجت ہوتے تو ایسا نہ ہوتا۔ صحابہ (رضی اللہ عنہم) مسائل میں اختلاف رکھتے تھے اور ایک دوسرے کے مخالف رائے رکھتے تھے، جیسے طلاقِ ثلاثہ کے مسئلے میں ابوبکر اور عمر کا اختلاف، یا عراق کی زمین کو جنگجوؤں میں تقسیم کرنے کے مسئلے میں عمر اور بلال کا اختلاف۔ اس سے واضح ہے کہ صحابہ کی آراء، ان کے اجتہادات اور ان کے دیے ہوئے فیصلے شرعی دلائل، جیسے کتاب، سنت اور قیاس، میں سے کوئی دلیل نہیں ہیں۔

In addition, the Sahaabah (Ridwaan Allah ‘Alaihim), agreed (Ijmaa’) upon the permissibility of the Mujtahid Sahaabah holding contrary opinions to each other. If their opinions and Ijtihaadaat had represented a Hujjah then that would not have been the case. The Sahaabah (rah) differed in Masaa’il (issues) and they held opinions contrary to one another like in the Mas’alah of At-Talaaq (divorce) by three pronouncements where Abu Bakr and ‘Umar differed or like the issue of the distribution of the land of Iraq amongst the fighters where ‘Umar and Bilaal differed. From this, it is evident that the opinions of the Sahaabah and their Ijtihaadaat and judgments that they passed do not represent a Daleel from amongst the Adillah Ash-Shar’iyah like the Kitaab, the Sunnah and Al-Qiyaas.

البته صحابه کرام په اسلام کې یو لوړ مقام لري، او دا مقام د انبیاوو (علیهم السلام) وروسته تر ټولو لوړ مقام دی، ځکه الله (ج) دوی په قرآن کریم او احادیثو کې په ښکاره ډول ستايلي دي.

However, the Sahaabah occupy a standing in Islaam and it is the highest standing after the Anbiyaa (prophets) as Allah (swt) has praised them explicitly in the Qur’aan and the Ahaadeeth.

له همدې امله مسلمانان ډیر اهتمام کاوه چې د صحابه کرامو نظرونه، اجتهادات او فتوې راټولې کړي، او دوی یې همغسې روایت کړل لکه څنګه چې د نبي کریم ﷺ احادیث روایت کیدل. همدې ترتیب سره، د حدیثو هیڅ داسې کتاب نشته چې په هغې کې د صحابه کرامو نظرونه شامل نه وي، او دا حکم د البخاري، مسلم او موطأ په شان د حدیثو ټولو مجموعو ته هم رسیږي.

Due to that, the Muslims were very concerned to collect their opinions, Ijtihaadaat and judgments (or verdicts) and they related them just as they related the Prophetic Hadeeth. As such, there is no book of Hadeeth except that it includes within it opinions of the Sahaabah and that includes the Hadeeth collections of Al-Bukhaari, Muslim and the Muwatta amongst others.