Dalaalet ul-‘İbaare, lafzın, aynı sigasından (seyğasından) hemen anlaşılan bir manaya delalet etmesidir; bu mana, siyaktan (bağlamdan) asıl olarak mı yoksa tabi olarak mı kastedilmiş olursa olsun.

The Dalaalt ul-‘Ibaarah is the Dalaalah (indication) of the Lafzh upon a meaning that is immediately understood from its same form (Seeghah) whether this meaning is what has been intended by its Siyaaq (context/framing) in origin or in following.

Bu nedenle, lafzın kendisinden anlaşılan ve metnin kesin anlamını temsil eden her anlam budur. Bu anlam, incelemeye veya düşünmeye gerek kalmadan (yani içtihat yapmaksızın) doğrudan alfaz (sözcükler) üzerinden anlaşılır ya da az bir düşünmeden sonra anlaşılır; metnin bu şekilde ortaya koyduğu anlam da budur. Bu asıl veya takip eden anlam, nassın ‘ibaresinden (ifadesinden) anlaşıldığı için Delâlet ul-İbâra olarak adlandırılır.

It is therefore every meaning that is understood from the Lafzh itself and represents the exact meaning of the text. This meaning is understood from the Alfaazh (wordings) directly without the exertion of examination or reflection (i.e. without Ijtihaad) or it is understood after a little reflection and this is the meaning that the text establishes accordingly. This original or following meaning is called the Dalaalat ul-Ibaarah as it is understood from the ‘Ibaarah (expression) of the Nass (text).

Örnek:

Example:

Allah (SWT) şöyle buyurmuştur:

Allah (swt) said:

Ve Yüce Allah şöyle buyurdu:

And He Ta’Aalaa said:

Ve Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurdu:

And the Messenger of Allah (saw) said:

Bu üç metin, ‘İbaare (ifade) yoluyla, yani doğrudan lafızlarının (Elfaaz) gösterdiği şu anlamlara işaret etmektedir:

These three texts indicate by their ‘Ibaarah (expression) i.e. by its very wordings (Alfaazh), the following meanings:

- İnsan hayatını haklı bir sebep olmaksızın (şer'i hak ile) öldürmenin yasaklanması.

- The prohibition of killing the human life except by (legal) right.

- Namazı kılma ve zekâtı verme emri.

- The request to undertake the Salaah and the Zakaah.

- Diğer (ya da sonraki) halifenin öldürülmesi.

- The killing of the other (or latter) Khalifah.

Nusûs (metinler) lafızlarının birden fazla anlamı gösterebildiği durumlar vardır; örneğin:

The Alfaazh (wordings) of the Nusoos (text) can be indicative of more than one meaning like in the example:

Bu metinden iki anlam anlaşılmaktadır:

Two meanings are understood from this text:

A – Metinden anlaşılan asıl kastedilen anlam, Müşrikûn'un "Alım satım da tıpkı faizin benzeri değil midir?" diyerek söylediği sözüne karşılık olarak, alım satım ile riba arasında benzerlik kurulmasının reddedilmesidir.

A – The originally intended meaning from the text and that is the negation of (making) resemblance between the trade and the Ribaa’ in response to the statement of the Mushrikeen who had said:

B – Bunu izleyen anlam, ticaretin helal, faizin ise haram olduğudur.

B – The meaning that follows and that is the trade being Halaal and the Ribaa being Haraam.

Ve Resulullah'ın (sav) sözünden bir örnek:

And an example from the speech of the Messenger (saw):

Bu hadisin lafızları iki anlamı göstermektedir:

This Hadeeth with its Alfaazh is indicative of two meanings:

A – Müslümanlar için yalnızca tek bir Halifenin bulunmasının zorunluluğu olan, asıl amaçlanan anlam.

A – The originally intended meaning which is the obligation of there being one single Khalifah for the Muslims alone.

B – Bundan sonra gelen anlam, ilk Halifeyle hükümdarlık konusunda çekişen diğer Halifeyi öldürmenin farz olduğudur.

B – The meaning that follows and that is the obligation to kill the other Khalifah who disputes the rule with the first Khalifah.