Adetin İslam hukukunun bir kaynağı (masdar) olduğunu söyleyen âlimler, onu Kitap ve Sünnet'te bir nass bulunmadığı durumda delil olarak kabul ederler. Eğer örf Kitap veya Sünnet'e aykırı olursa, o reddedilir ve alınmaz.

The ‘Ulamaa who have said that Al-‘Urf is a Masdar (source) for the Islamic legislation acknowledge it as a Daleel in the case where there is no text (Nass) from the Kitaab or the Sunnah. If the ‘Urf was contrary to the Kitaab or the Sunnah, then it is rejected and not taken.

Mâlikîler ve Hanefîler, örfü, bir hükmün verildiği gerçeklik hakkında bir nassın (metnin) bulunmadığı yerlerde, yani metin olmayan alanlarda kullanmışlardır. Onların görüşüne göre örf, insanların muamelât (toplumsal ilişkiler) içinde alışkanlık edinip âdet hâline getirdikleri şeydir; dikkate alınan örfe aykırı davranmak ise onların değerlendirmesine göre güçlük ve zorluğa yol açar. Bu görüş, Allah Teâlâ'nın şu buyruğuna dayanır:

The Maalikiyah and Hanafiyah utilised the ‘Urf in other than the place of the text i.e. where there a Nass (text) for the Hukm (judgment) upon a reality from the realities does not exist. The ‘Urf in their view is that which the people have made habitual and become accustomed to in their Mu’aamalaat (societal transactions) and violating the considered ‘Urf, in their opinion, leads to difficulty and hardship. This is based upon the statement of Allah Ta’Aalaa:

Bu sebeple Mâlikî ve Hanefî mezheplerinin âlimleri şöyle demişlerdir: Sahih örf ile sabit olan, fasid olmayan şey, şer'î bir delille sabit olmuş sayılır.

For that reason, the ‘Ulamaa of the Maalikiy and Hanafiy Madh’habs said: The established (matter) by the Saheeh ‘Urf and not the Faasid is established by a Daleel Shar’iy.

Kitap "El-Eşbah ve'n-Nezair" adlı eserin şârihi (açıklayıcısı) şöyle demiştir: "Örf ile sabit olan husus, şer'î bir delille de sabittir."

The Shaarih (explainer) of the book: ‘Al-Ashbaah Wa-n-Nazhaa’ir’ said: “The established (matter) by ‘Urf is established (proven) by a Daleel Shar’iy.

Hanefi mezhebinden olan es-Serahsî (rh), "el-Mebsût" adlı eserinde şöyle demiştir: "Örf ile sabit olan şey, nass ile sabit olan şey gibidir." Bu sözünün anlamı, örf ile sabit olan bir hükmün, nass dışında başka bir delil ile sabit olduğunu göstermektedir.

As-Sarkhasy (rh), who is from the Hanafiy Madh’hab, said in ‘Al-Mabsoot’: “The established (matter) by the ‘Urf is like the established (matter) by text (An-Nass)”. The meaning of this statement of his indicates that the established matter by the ‘Urf is established by a Daleel that is other than the text (Nass).

Hanefi fakihleri, örfün kıyasa aykırı olması hâlinde kıyası terk etmeyi kararlaştırmış ve buna "örfe dayalı istihsan" adını vermişlerdir. Onlara göre örf, zannî (delaleti kesin olmayan) bir nassın genel (âmm) hükmünü tahsis eder. Zannî bir nassta genelliğin örf sebebiyle terk edildiğine örnek, Nebi ﷺ'in şart içeren satımı yasakladığının rivayet edilmesidir. Bununla birlikte Hanefilerin ve Malikilerin çoğunluğu, örfün dikkate aldığı her şartı, o şart ticaretle bağlantılı olsa bile caiz görmüştür.

The Fuqahaa’ of the Hanafiyah have settled to leave the Qiyaas if it opposes the ‘Urf and they have called that ‘Istihsaan Al-‘Urf’. They said that the ‘Urf specifies (Takhsees) the ‘Aamm (general) if the general text was Zhanniy (indefinite). An example of leaving the generality in the Zhanniy text for the sake of the ‘Urf is that it was related that the Nabi (saw) forbade the sale that was accompanied by a Shart (condition). However, despite that, the majority of the Hanafiyah and Maalikiyah permitted every Shart (condition) that the ‘Urf has given consideration to and even if that condition was linked with the trade.

Fakihler, "Urf" ile ilgili hükümlerde geniş (Muwassa') ve dar (Mudayyaq) olan durumlarda da hüküm aramışlardır. Buna göre Hanefiler, çarşıda bir tüccarın bir başkasına bir şey satması durumunda, iki akit tarafının bedelin peşin mi yoksa ertelenmiş mi ödeneceğini açıkça belirtmemiş olmaları, ancak örfen satıcının her Cuma belirli bir bedel aldığının bilinmesi hâlinde, ödemenin ayrıca açıklamaya gerek kalmadan, örfe uygun olarak bu esas üzerine yapılacağını kabul etmişlerdir. Şâfiîler ise, bir kimsenin yumurta yememeye yemin etmesi hâlinde, balık yumurtası yemiş olsa da yemininin bozulmayacağını, çünkü örfe göre "yumurta" adının balık yumurtasına uygulanmadığını ileri sürmüşlerdir.