Şer'u Men Kablena ile İlgili Âlimlerin Görüşleri
The Opinions Of The ‘ulamaa In Respect To Working With Shar’u Min Qablinah
Âlimler, Şeriatımızda inkâr veya teyit (destek) edilmeksizin zikredilmiş olan Şer'u Min Kablinâ'nın hüccetliliği (delil olma değeri) konusunda ihtilaf etmişlerdir. Bu konudaki görüşleri şöyledir: Bu hükümlerle biz muhatap mıyız, yoksa değil miyiz?
The ‘Ulamaa have differed in respect to the Hujjiyah (legal validity as a source) of the Shar’u Min Qablinaa that has been mentioned in our Share’ah without denial or affirmation (support). Are we addressed by it or not? Their opinions in regards to this are as follows:
1 – Hanefilerin çoğunluğu, Malikîler ve Şâfiîlerin bir kısmı ile Ahmed'e atfedilen bir görüşe göre Ahmed, Şeriatımızda inkâr (reddetme veya kınama) ve destek (onaylama) olmaksızın anılan Şer'u min kablinâ'nın da bizim için bir şeriat olduğunu ve buna uymakla yükümlü olduğumuzu kabul etmişlerdir. Görüşlerini desteklemek için Allah Teâlâ'nın şu sözünü delil olarak kullanmışlardır:
1 – The majority of the Ahnaaf, the Maalikiyah and some of the Shaafi’iyah in addition to Ahmad in one view attributed to him, upheld that the Shar’u Min Qablinaa that is mentioned in our Sharee’ah without Inkaar (denial or rebuke) and without Ta’yeed (support) is also a Shar’a for us and that we are bound to follow it. To support their opinion, they used the Qawl of Allah Ta’Aalaa as evidence:
Onlar Allah'ın hidayet ettiği kimselerdir. Öyleyse onların hidayetine uy. (En'âm, 90)
They are those whom Allah had guided. So follow their guidance (Al-An’aam 90).
Ayrıca Allah'ın (c.c.) Kavli'ne ek olarak:
In addition to His Qawl (swt):
"Size dinden, Nuh'a emrettiği şeyi ve sana vahyettiğimizi, İbrahim'e, Musa'ya ve İsa'ya emrettiğimizi emretti: Dini dosdoğru tutun ve onda ayrılığa düşmeyin." (eş-Şûrâ, 13)
He has ordained for you of religion what He enjoined upon Nuh and that which We have revealed to you, [O Muhammad], and what We enjoined upon Ibrahim and Musa and Isa - to establish the religion and not be divided therein (Ash-Shooraa 13).
Ve Resulullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) sözüyle ﷺ:
And by the Qawl of the Messenger (saw):
Uykudan veya unutkanlıktan (ihmalden) dolayı bir namazını kaçıran biri, hatırladığı anda hemen kılmalıdır. (Muslim)
If any of you misses a prayer due to sleep or forgetfulness (carelessness) then he must pray it as soon as he remembers (Muslim).
Bunu belirttikten sonra ﷺ, Allah'ın (SWT) sözünü okudu:
As after stating this he (saw) recited the Qawl of Allah (swt):
Ve beni anmak için namazı kıl. (Taha, 14)
And establish prayer for My remembrance (TaHa 14).
Musa (as) için hitap olan.
Which was an address to Mousaa (as).
Bu sebeple Hanefiyye, Allah'ın (SWT) şu sözünden hareketle Müslümanın gayrimüslimi öldürmesi halinde kısas uygulanacağı hükmüne varmıştır:
It is for that reason that the Hanafiyah deduced the killing of the Muslim for the non-Muslim based on His Qawl (swt):
Ve onlara orada şunu farz kıldık: Cana can. {Ve onlara orada can için can, göz için göz, burun için burun, kulak için kulak, diş için diş ve yaralar için kısas farz kıldık.} (Mâide 45)
And We ordained for them therein a life for a life (Al-Maa’idah 45).
Bu ayet, Yahudilerin ve Allah'ın (SWT) Tevrat'ta onlara farz kıldığı hususları ele aldığı sırada (inmiştir). Ayrıca İbn Kesir, Tefsirinde, bu ayetin hükümlerine göre amel etmenin üzerinde icmâ (fikir birliği) bulunduğunu zikretmiştir.
This is whilst the Aayah is discussing the Yahood and what Allah (swt) had made obligatory upon them in the Tawrah. In addition, Ibn Katheer spoke in his Tafseer about the Ijmaa’ (consensus) upon acting in accordance to the dictates of this Aayah.
2 – Aşağıdaki görüşü benimseyen başka bir grup da vardır: Eş'ariyye, Mu'tezile, Şia, Ahmed'e atfedilen başka bir görüşe göre Ahmed, İbn Hazm, Hanefilerden bazıları ve Şafiîlerin çoğunluğu – bunlar arasında El-Gazali, El-Âmedî ve Er-Razî ile usul âlimlerinden başkaları da bulunur. Bu gruba göre Şer'u Min Kablinâ, Kur'an'da zikredilmiş olsa bile bizim için bir şeriat değildir. Bu görüşlerini ise Allah'ın (swt) şu sözünden çıkarmışlardır:
2 – Another group including the Ashaa’irah, Mu’tazilah, Shee’ah, Ahmad in another opinion attributed to him, Ibn Hazm, some of the Ahnaaf and the majority of the Shaafi’iyah including Al-Ghazaaliy, Al-Aamadiy and Ar-Raaziy in addition to others from the scholars of Usool, held that the Shar’u Min Qablinaa is not a Shar’a for us and even if it has been mentioned in the Qur’aan. They deduced that from the Qawl of Allah (swt):
Ve sizin her biriniz için bir Şir'a ve bir Minhâc belirledik. (Mâide, 48)
And to each of you we provided a Shir’ah and Minhaaj (Al-Maa’idah 48).
Bu nedenle her ümmetin bağımsız bir Şeriatı ve kendine özgü bir Minhaci (yöntemi/yolu) vardır. Önceki ümmetlerin Şeriatları, bizim Şeriatımız gibi genellik ve kapsamlılık niteliğine sahip değildi. Her biri, Şeriatının indirildiği kavme özgüydü ve bu nedenle bizim için bir şeriat teşkil etmezlerdi.
Therefore, every Ummah has an independent Sharee’ah and specific Minhaaj (method/way) and the Sharee’ahs of the previous nations did not possess the attribute of generalness or comprehensiveness like our Sharee’ah. Each of them had been specific to the Qawm (people) that their Sharee’ah had been revealed upon and as such they did not represent a Shar’a for us.
Ayrıca Resûlullah (saw) tarafından Mu'âz İbn Cebel'in Yemen'e kadı olarak gönderilirken ona verilen onay da delil olarak kullanmışlardır. Çünkü Kitap ve Sünnet'te hükmü bulamadığı durumda ona önceki şeriatlardan bir şey almasını emretmemiştir. Bilakis ictihad yapmasını onaylamış ve bu yönü tercih etmesinden dolayı onu övmüştür.
They also used as evidence the approval of the Messenger of Allah (saw) provided to Mu’aadh Ibn Jabal when he sent him as a judge to Al-Yaman (Yemen). That is because he did not instruct him to take anything from the previous Sharaa’i in the case where he did not find the Hukm in the Kitaab and the Sunnah. Rather he approved of the undertaking of Ijtihaad and commended him in respect to taking this direction.