Sünnetin Kur'an ile İlişkisi ve Bununla İlgili Kategoriler
The relationship of the Sunnah to the Qur’aan and its related categories
Kur'an ve Sünnet ikisi de Allah'tan gelen vahiydir ve Allah Teâlâ'nın indirdiğine, ister Kur'an olarak ister Sünnet olarak indirilmiş olsun, uymakla emrolunduk. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
The Qur’aan and the Sunnah are both Wahi from Allah and we have been commanded to follow what Allah Ta’Aalaa has revealed whether it was revealed as the Qur’aan or as the Sunnah. Allah Ta’Aalaa said:
Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere ve aranızdaki emir sahiplerine de itaat edin. Eğer bir konuda ihtilafa düşerseniz, eğer Allah'a ve Ahiret Gününe iman ediyorsanız, onu Allah'a ve Peygambere havale edin. (En-Nisa 59)
O you who have believed, obey Allah and obey the Messenger and those in authority among you. And if you disagree over anything, refer it to Allah and the Messenger, if you have believed in Allah and the Last Day (An-Nisaa’ 59).
Ve Allah Teâlâ şöyle buyurdu:
And Allah Ta’Aalaa said:
Kim Peygamber'e itaat ederse, gerçekten Allah'a itaat etmiş olur. {Kim Resûl'e itaat ederse, muhakkak ki Allah'a itaat etmiştir.} (en-Nisâ, 80)
And whoever obeys the Messenger has then (indeed) obeyed Allah (An-Nisaa’ 80).
Ve Yüce Allah şöyle buyurdu:
And He Ta’Aalaa said:
Hayır, Rabbin adına yemin ederim ki, aralarında çekişmeye düştükleri konularda seni, [ey Muhammed ﷺ], hakem kılmadıkça ve sen hükmettikten sonra içlerinde buna dair hiçbir sıkıntı duymadan [tam, gönülden] teslimiyetle boyun eğmedikçe iman etmiş olmazlar. (En-Nisâ, 65)
But no, by your Lord, they will not [truly] believe until they make you, [O Muhammad], judge concerning that over which they dispute among themselves and then find within themselves no discomfort from what you have judged and submit in [full, willing] submission (An-Nisaa’ 65).
Sünnetin Kur'an'a Göre Bölümleri (Aksâm)
The divisions/categories (Aqsaam) of the Sunnah in relation to the Qur’aan
Sünnet, Kur'an'ı açıklamak ve netleştirmek (beyan etmek) için gelmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
The Sunnah came to explain and make clear the Qur’aan (Bayaan). Allah Ta’Aalaa said:
{Ve sana da, insanlara kendilerine indirileni açıklaman için zikri indirdik.} (Nahl 44).
And We revealed to you the message that you may make clear to the people what was sent down to them (An-Nahl 44).
Bu Beyan (açıklama ve netleştirme) şu şekilde ortaya çıkmaktadır:
This Bayaan (explanation and clarification) is manifested as follows:
1 – Kur'an'daki Mücmel (ayrıntısız) Olanın Tafsili (ayrıntısıyla açıklanması):
1 – Providing the Tafseel (detail) to the Mujmal (undetailed) in the Qur’aan:
Buna bir örnek, Allah Teâlâ'nın namazı kılmayı emretmesidir; O, bunu Teâlâ'nın şu sözüyle emretmiştir:
An example of this is that Allah Ta’Aalaa commanded the performance of the Salaah by His speech Ta’Aalaa:
Ve namazı kılın (Nur 56).
And establish (perform) the Salaah (An-Noor 56).
Bu, kesin vakitleri, Erkân'ı (rükünleri), Rekât sayısını ve nasıl kılınacağını açıklayan bir Beyân olmaksızın gelmiştir. Bu sebeple Sünnet, bu hususları Resûlullah ﷺ'in sözleri ve fiilleri aracılığıyla ayrıntılı olarak açıklamıştır; Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
This came without a Bayaan (explanation) of its precise timings, Arkaan (pillars), the number of its Raka’aat and the manner of how to perform it. As such the Sunnah explained these matters in detail through the statements and actions of the Messenger (saw) who said:
Beni nasıl namaz kılarken görüyorsanız, siz de öyle namaz kılın. (Buhârî)
Pray as you see me pray (Al-Bukhaari)
Aynı durum zekât, hac ve diğer ibadetler için de geçerlidir.
The same applies in respect to the Zakaah, the Hajj and the other actions.
2 – Kur'an'ın 'Âmm'ının (genel hükmün) Tahsîsi (Sınırlandırılması):
2 – Takhsees (the specification) of the ‘Aamm (general) of the Qur’aan:
Bunun bir örneği, Allah Teâlâ'nın kavli şudur:
An example of this is the Qawl of Allah Ta’Aalaa:
Zina eden kadın (Zaaniyah) ve zina eden erkek (Zaani), her birini yüz değnek ile dövün. (En-Nûr 2)
The female fornicator (Zaaniyah) and the male fornicator (Zaani), lash each one of them with one hundred lashes (An-Noor 2).
Bu, her zina eden (zina yapan kişi) hakkında genel olan bir âyettir. Peygamber (sav)'in fiili ve sözü ise bu âyeti, evli olmayan zâniye tahsis etmiştir. Evli olan zâniye gelince, o ölünceye kadar recmedilir. Bu hüküm, Peygamber ﷺ'in Mâiz ve Gâmidiyye'yi recmetmesi ile, ayrıca onun şu sözü sebebiyledir: "Müslüman bir kişinin kanı, üç durumdan biri dışında helal değildir: evli zâni, can karşılığı can ve dinini bırakıp cemaatten ayrılan kişi."
This is ‘Aamm (general) in respect to every Zaan (fornicator). The action of the Messenger (saw) and his speech then came and specified this Aayah to the Zaani who is not Muhsin (i.e. married). As for the Zaani who is Muhsin then he is stoned until death. This is due to the action of the Messenger (saw) when he stoned Maa’iz and Al Ghaamidiyah and due to his Qawl (statement): “The blood of a Muslim person is not Halaal except in one of three (circumstances); the married Zaani (adulterer), the life for the life and the one who left his Deen and separated from the Jamaa’ah”.
3) Kur'an'ın Mutlak'ının Takyîd Edilmesi (Kısıtlanması):
3) Taqyeed (restricting) the Mutlaq (unrestricted) of the Qur’aan:
Bunun bir örneği, Allah Teâlâ'nın kavli şudur:
An example of this is the Qawl of Allah Ta’Aalaa:
Erkek hırsız ile kadın hırsız, ikisinin de ellerini kesin. (Maide 38)
And the male thief and female thief, cut off their hands (Al-Maa’idah 38).
Bu, hırsızlığın her türüne ve her hırsıza yönelik olarak mutlak olan bir hükümdür. Sünnet ise Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) Buhârî ve Müslim'in rivayet ettiği hadisindeki sözüyle (kavliyle) bu hükmü kayıtlamıştır: "Hırsızın eli, çeyrek dinar ve üzeri (bir miktar) olmadıkça kesilmez." Ayrıca hırsızın elinin kesilmesinin vacip olmasıyla ilgili olarak Sünnet'in getirdiği diğer kayıtlar arasında, malın güvenli bir muhafaza yerinden (hirz) alınmış olması da vardır.
This is Mutlaq (unrestricted) to every type of theft and every thief and so the Sunnah came and restricted the theft through the speech (Qawl) of the Messenger (saw) in the Hadeeth narrated by Al Bukhaari and Muslim in which he (saw) says: “Do not cut the hand of the thief except in (the case of) a quarter of a Deenaar or above”. It also has to be taken from a safe place of keeping (Hirz) amongst other restrictions that the Sunnah has brought in relation to the obligation of cutting the hand of the thief.
4) Sünnette bulunan ve kökü Kur'an'da bulunan bir hükmün, Ahkâm'ın Furû' (dallarından) birini ona bağlamak:
4) To attach a branch from amongst the Furoo’ (branches) of the Ahkaam that has been found in the Sunnah with its Asl (origin) found in the Qur’aan:
Bunun bir örneği, iki kız kardeşin evlilik yoluyla bir arada tutulmasının haram kılınmasıdır (Tahreem).
An example of this is the Tahreem (prohibition) of combining two sisters in marriage:
Ve iki kız kardeşi (nikâh altında) bir araya getirmeniz (haram kılınmıştır) (En-Nisâ, 23).
And that you combine two sisters (in marriage) (An-Nisaa’ 23).
Allah'ın Resulü (sallallahu aleyhi ve sellem) buna, bir kadınla halası ve bir kadınla amcasının kızı (babasının kız kardeşi) arasında evlilik yoluyla birleştirmenin haram kılındığını da ekledi. Bu hüküm, onun şu sözünde gelmiştir: "Bir kadını, onun halası üzerine ve bir kadını da onun teyzesi üzerine nikâhlamayın." (Müttefekun aleyh.)
The Messenger of Allah (saw) attached to that the Tahreem (prohibition) of combining in marriage between a woman and her Khaalah (maternal aunt) and a woman and her ‘Ammah (paternal aunt). This came in his Qawl (saw): “Do not marry a woman upon her ‘Ammah and not upon her Khaalah” (Agreed upon).
Bu bağlamda, Sünnet'in getirdiği bir hükmün Kur'an-ı Kerim'de bir aslının (kökeninin) bulunmadığını söylemek güçtür; bu bağlantı yakın olsun uzak olsun fark etmez. Bu görüş Şâfiî'den "er-Risâle" adlı eserinde nakledilmiş, Şâtıbî de "el-Muvâfakât" adlı eserinde ondan sonra bunu teyit etmiştir. Dolayısıyla şu ayet hakkında:
In respect to this, it is hard to find a Hukm that the Sunnah has brought except that it has an ‘Asl (origin) in the Qur’aan Al-Kareem whether this connection was close or distant. This opinion was transmitted from Ash-Shaafi’iy in his ‘Ar-Risaalah’ and Ash-Shaatibi affirmed it after him in his ‘Al-Muwaafaqaat’. Consequently, in respect to the Aayah:
Kitap'ta hiçbir şeyi ihmal etmedik. {Biz kitapta hiçbir şeyi ihmal etmedik.}
We have not neglected (overlooked) anything in the Book (Al-An’aam 38).
Ayet:
And the Aayah:
Ve sana, her şeyi açıklayan bir kitap indirdik. {Nahl, 89}
And we have sent down upon you the Book as an explanation for everything (or matter) (An-Nahl 89).
Bu iki ayet, Kur'an'ın şeriatın tüm temel ilkelerini ve dayanaklarını oluşturduğuna kesin bir delalet (kesin anlam belirtme) ile işaret etmektedir. Sünnet ise bunu açıklayıcıdır ve Kur'an'da aslı olmayan hiçbir hüküm yoktur. Evcil eşeklerin (el-Humuru'l-Ehliyye) ve yırtıcı hayvanların haramlığına dair hüküm ise, bunların Kur'an'da bir aslının bulunmadığı yönündeki söz gelince, Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
These two Aayaat indicate with a Qat’iy Dalaalah (definite indication) that the Qur’aan comprises the Usool (fundamentals and bases) of all of the Sharee’ah. The Sunnah is then explanatory to it and there is no Hukm (legal ruling) that does not have an Asl (origin) in the Qur’aan. As for what is said in respect to the Hukm of the prohibition related to the domesticated (tamed) donkeys (Al-Humur Al-Ahliyah) and the predatory beasts and that they have no Asl (origin) in the Qur’aan, then verily Allah Ta’Aalaa said:
Ve onlara temiz olan şeyleri helal kılar, pis olan şeyleri ise haram kılar (el-A'râf, 157).
And he makes Halaal for the them the Tayyibaat (good things) and makes prohibited upon them the Khabaa’ith (bad things) (Al-A’araaf 157).
Bu Âyet, her haram veya helal meselenin asıl (esas) olduğu konusunda delil gösterilmiştir.
This Aayah has been argued to be representative of the Asl (origin) for every prohibited or permissible matter.