Vacib, farklı açılardan değerlendirilerek sınıflandırılır. Buna göre, yerine getirilişi (Edâ) bakımından bir bölümleme, değerlendirilişi (Takdîr) bakımından bir başka bölümleme, belirleniş biçimi bakımından üçüncü bir bölümleme ve kendisiyle yükümlü kılınan kişi (Mükellef) bakımından dördüncü bir bölümleme vardır.

The Waajib is divided or categorised in accordance to different considerations. As such, there is a division in respect to its performance (Adaa’), another in respect to its evaluation (Taqdeer), a third in respect to its designation and a fourth in respect to the one who has been charged with it (Mukallaf).

Vâcib-i Mutlak ve Vâcib-i Mukayyed (Mutlak Vücub ve Kayıtlı Vücub):

Waajib Mutlaq and Waajib Muqayyad (The unrestricted obligation and the restricted obligation):

1 – Al-Waajib Al-Mutlaq (Mutlak Vacip):

1 – Al-Waajib Al-Mutlaq (unrestricted obligation):

Şari'in (Kanun koyucunun) belirli bir zamana bağlamaksızın yapılmasını istediği şey budur; buna örnek olarak, hastalık veya yolculuk gibi meşru bir mazeret (özür/sebep) nedeniyle Ramazan orucunu tutamayan kimsenin Ramazan kazasını, belirli bir yıla bağlı olmaksızın dilediği zaman kaza edebilmesi verilebilir. Çünkü bu kimse, kazasını belirli bir yılla sınırlı olmaksızın istediği zaman yapabilir. Bu konuda Hanefiler de dahil olmak üzere bazı fakihlerin görüşü budur. Ancak başkaları, mükellefin tutmadığı orucu, orucunu tutmadığı Ramazan'ı takip eden Ramazan gelmeden önce kaza etmesini şart koşmuşlardır; yeter ki mükellef bunu yapmaya güç yetirebilsin (yani bir yıl içinde).

This is what the Shaari’ (Legislator) has requested to be done without restricting it to a specific time and an example of this type is the Qadaa’ of Ramadhaan for the one who did not fast due to a Shar’iy ‘Udhr (excuse/reason) like sickness or travelling. That is because he can make Qadaa’ for it when he wishes without it being restricted to a specified year. This is the opinion of some of the Fuqahaa’ in this issue including the Hanafiyah. Others however have stipulated that it is a condition for the person to make up (Qadaa’) for what he missed before the coming of the Ramadhaan that follows the Ramadhaan in which he didn’t fast, if the Mukallaf is capable of doing that (i.e. within a year).

Diğer örnekler arasında kefaretler (Kaffaaraat) ve süresiz adaklar (Nudhoor) yer alır. Dolayısıyla yemini veya adağı bozan, belirli bir süreyle sınırlı olmayan kişi, bozmasından hemen sonra gerekli kefareti (Kaffaarah) yerine getirebilir ve isterse adağını hemen yerine getirebilir ya da onu seçtiği bir zamana kadar erteleyebilir.

Other examples include the Kaffaaraat (expiations) and unrestricted vows (Nudhoor). So whoever breaks one’s oath or vow, without being restricted to a specific time, can undertake the required expiation (Kaffaarah) directly after his breaking and undertake his vow immediately if he wishes to or he can delay it until a time of his choosing.

2 – El-Vacibu'l-Mukayyed (kayıtlı vacip):

2 – Al-Waajib Al-Muqayyad (restricted obligation):

Şâri'nin belirli ve tayin edilmiş bir vakitte yerine getirilmesini istediği ve bu sebeple belirli bir zamana bağlandığı ibadetler de vardır. Bunlara örnek olarak beş vakit farz namaz ve Ramazan orucu verilebilir; çünkü bunları belirlenmiş ve tayin edilmiş vaktinden önce yerine getirmek caiz değildir ve mükellef, geçerli bir şer'î mazeret olmaksızın bu fiili vaktinden geciktirirse günahkâr olur.