Mübah (Caiz)
Al-mubaah (the Permissible)
Mubah, Şâri'in, bir şeyi yapma ile terk etme arasında, bunlardan birini diğerine tercih etmeksizin (Min Ghair Badal) seçim hakkı tanıyan hitabıdır. İbahe (ruhsat/izin), Ahkâm-ı Şer'iyye'dendir; çünkü yasa koyucunun hitabıdır ve izin, bunu belirten yasa koyucu hitabından sabit olması gerekir. Bunun sebebi, Allah Teâlâ'nın her mesele ve her fiil hakkında Hüküm-ü Şer'i'yi açıklamış olmasıdır. Allah (SWT) şöyle buyurmuştur:
The Mubaah is the Khitaab (address) of the Shaari’ in providing the choice between doing and leaving without alternative (Min Ghair Badal). The Ibaahah (permissibility) is from the Ahkaam Ash-Shar’iyah because it is the address of the legislator and it is necessary for the permissibility to be established from an address of the legislator that mentions it. That is because Allah Ta’Aalaa has explained the Hukm Ash-Shar’iy for every matter and in respect to every action. Allah (swt) said:
Ve her şeyin açıklaması olarak sana Kitab'ı indirdik. (En-Nahl 89)
And We have revealed upon you the Kitaab as an explanation for every matter (An-Nahl 89).
Bu nedenle mubah, Şâri'in hakkında sessiz kaldığı şey değil, hükmünün mubah olduğunu açıkladığı şeydir. Buna göre avlanmanın caizliği (İbâhah), Allah'ın (swt) şu ifadesinden açıktır:
Therefore, the Mubaah is not that which the Shar’a has remained silent upon but rather it is that which the Shar’a has explained its Hukm to be Mubaah. As such, the permissibility (Ibaahah) of hunting is clear from the statement of Allah (swt):
Hac veya Umre ihramından çıktığınızda avlanabilirsiniz (Mâide 2).
But when you finish the Ihram (of Hajj or 'Umrah), you may hunt (Al-Maa’idah 2).
Cuma namazından sonra dağılmanın ve Rızık aramanın caiz olması hakkında da aynı hüküm geçerlidir; nitekim Yüce Allah'ın Kavli'nde de böyle gelmiştir.
The same applies to the permissibility of dispersing after Salaat-ul-Jumu’ah and seeking Rizq as it has come in His Qawl Ta’Aa
Cuma namazı kılındıktan sonra yeryüzüne dağılabilir ve Allah'ın lütfunu arayabilirsiniz. (Cuma 10)
Then when the (Jumu'ah) Salat (prayer) is finished, you may disperse through the land, and seek the Bounty of Allah (Jumu’ah 10).
Resûlullah'ın (sallallahu aleyhi ve sellem) sözüne gelince: ﷺ Note: The "(saw)" in the source is an abbreviated honorific after the Prophet's title, so it is replaced with ﷺ as required, and the title "Messenger" is rendered as "Resûlullah".
As for the Qawl of the Messenger (saw):
Helal, Allah'ın Kitabı'nda helal kıldığı şeydir; haram ise Allah'ın Kitabı'nda haram kıldığı şeydir. Hakkında sessiz kaldığı şey ise, O'nun bağışladığı şeylerdendir. (İbn Mace ve Tirmizi, Selman el-Farisi'den rivayet etmiştir.)
The Halaal is that which Allah has made Halaal in His Kitaab and the Haraam is that which Allah has made Haraam in His Kitaab and that which has been silent upon then it is from that which he has pardoned (Ibn Maajah and At-Tirmidhi from Salmaan Al-Faarisy).
Bu, Kur'an'ın sessiz kaldığı şeylerin mubah olduğu anlamına gelmez; çünkü Hadis (Sünnet) içinde haram kılınmış şeyler de vardır, helal kılınmış şeyler de vardır. "Sessiz kalınan şey" ifadesinden kastedilen anlam, onun helal kılınmasıdır. Helal kılınması Allah'tan bir bağışlama ('Afv) sayılır; bu hadiste ve buna benzer diğer hadislerde geçen sessizlik, haram olandan sükût etmeyi ifade eder, bir fiil ya da mesele için Hükm-ü Şer'î'yi açıklamakta sükût etmeyi değil.
This does not mean that what the Qur’aan has been silent upon is Mubaah because there are things which have been made Haraam and things that have been made Halaal within the Hadeeth (Sunnah). The meaning that is intended from ‘that which has been silent upon’ is its being made Halaal. Its being made Halaal is considered to represent a pardoning (‘Afw) from Allah and the silence mentioned in this Hadeeth and others like it signifies the Sukoot (silence) from the Haraam and not the Sukoot (silence) in respect to explaining the Hukm Ash-Shar’iy for an action or matter.