İctihat'taki mezhepler; Şafiî mezhebi, Ebû Hanife ve Mâlikî gibi, fıkıh ekolleri olup ictihada dair usul ve metodolojileri ortaya koyan müctehid imamların isimlerini almışlardır. Bu mezheplerden bugün hâlâ varlığını sürdüren ve dört mezhep ile İmam Ca'fer mezhebi gibi takipçileri bulunanlar vardır. Ayrıca Sufyân es-Sevrî mezhebi, İmam et-Taberî mezhebi ve İmam el-Evzaî mezhebi gibi, bugünkü çağımızda takipçisi kalmayan ve silinip gitmiş olanlar da vardır.

The Madhaahib in Al-Ijtihaad, like the Madh’hab Ash-Shaafi’iy, Abu Hanifah and Al-Maalikiy amongst others, are schools of Fiqh that have taken the names of the A’immah Al-Mujtahideen who set down the principles and methodologies in relation to Ijtihaad for them. From amongst these Madhaahib are those which are still existing today and have followers like the four Madhaahib and the Madh’hab of Al-Imaam Ja’far. There are also those which have been blotted out and do not have followers in our current age like the Madh’hab of Sufyaan Ath-Thawri, the Madh’hab of Al-Imaam At-Tabari and the Madh’hab of Al-Imaam Al-Awzaa’i amongst others.

Bütün bu mezhepler, istisnasız olarak, hükümlerini Şer'î nasslardan çıkarmışlardır. Dolayısıyla bunlar İslam şeriatı için bir delil (Hüccet) teşkil etmez; aksine İslam şeriatı, bunların üzerinde bir delildir (Hüccet). Her mezhebe atfedilen meşhur söz veya slogan şöyledir: "Benim görüşüm doğrudur ama hataya açıktır; başkasının görüşü ise yanlıştır ama doğru olma ihtimaline açıktır." Bu ışık altında, bir mezhebin Muk͏allid'inin (taklit eden kimsenin) şunları kavraması gerekir:

All of these Madhaahib without exception deduced their Ahkaam from the Shar’iyah texts. They therefore do not represent a proof (Hujjah) for the Islamic Shar’iyah but rather it the Islamic Shar’iyah which represents a Hujjah (proof) over them. The famous statement or slogan attributed to each of the Madh’hab was as follows: “My opinion is correct but open to error and the opinion of someone else is wrong but open to being correct”. In light of this, it is necessary for the Muqallid of a Madh’hab to comprehend the following:

1 – Bugün bu mezhepleri takip etmenin gerekçesi, Müslümanlar arasında içtihadın geniş ölçüde ortadan kalkmış olması ve bu mezheplerin, İslam'a bağlı kalabilmeleri ve ona uyabilmeleri için hayatlarında ihtiyaç duydukları amelî Ahkâm-ı Şer'iyye'den takipçilerini haberdar etmesidir.

1 – The justification for following these Madhaahib today is the wide absence of Ijtihaad amongst the Muslims and that these Madhaahib make their followers aware of the practical Ahkaam Ash-Shar’iyah that are necessary for them in their lives for them to be able to adhere to and abide by Islaam.

2 – Mezhebe bağlı müktelid (taklit eden kimse), mezhebine körü körüne bağlılık (et-taassub) göstermemelidir. Bu nedenle, takip ettiği mezhebin belirli bir meselede hata ettiği ve doğru görüşün başka bir mezhepte bulunduğu kendisine açıkça anlaşılırsa, doğru olduğuna en çok kanaat getirdiği görüşü (galebetü'z-zann) takip etmelidir.

2 – The Muqallid of the Madh’hab should not have blind devotion (At-Ta’assub) to that Madh’hab. As such, if it becomes plainly evident to him that the Madh’hab that he follows has made a mistake in a particular issue and that the correct opinion is within another Madh’hab, then he should follow that which he believes most likely (Ghalabat Azh-Zhann) to be correct.

3 – Mezhepler arasında bazı hükümlerin çıkarılmasındaki farklılıklar, bazılarının sandığı gibi bir hastalığın ya da hastalık belirtisinin değil, sağlıklı bir tezahürdür. Bunun nedeni, insanların akıl ve anlayışlarının, Allah Teâlâ'nın insanların fıtratında yarattığı bireysel farklılıklara göre değişmesidir. Bu yüzden müctehidler istinbatlarında ve anlayışlarında ayrılırlar; bu içtihat farklılığı Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) zamanında Sahabe-i Kiram (radıyallahu anhum) arasında da meydana gelmiştir. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) bunu onaylamış ve müctehidin içtihadı isabetli olduğunda iki sevap, hata ettiğinde ise bir sevap kazanacağını açıklamıştır. Dolayısıyla içtihatta hataya düşmek Şeriat tarafından caizdir ve istemeden hataya düşen kimse sevaba layık görülür.

3 – The differences between the Madhaahib in relation to the deduction of some of the Ahkaam is a healthy manifestation and not an unhealthy one or sign of sickness, as some imagine. That is because the minds and understandings of people differ based upon the individual differences that Allah Ta’Aalaa has created within the Fitrah (nature) of people. For that reason, the Mujtahideen differ in their Istinbaat (deduction) and understanding and this difference in Ijtihaad occurred in the time of the Messenger of Allah (saw) amongst the Sahaabah (rah). He (saw) approved of that and explained that the Mujtahid attains two rewards when his Ijtihaad is correct and that the Mujtahid who errs attains one reward. Consequently, making an error in the Ijtihaad is permitted by the Shar’a and the one who unintentionally falls into error is rewarded.