Birincisi: Hanbelîler, Şafiîlerin çoğunluğu, Mâlikîlerin ve Zâhirîlerin bir kısmı ile bazı Hanefîler dahil olmak üzere âlimlerin çoğunluğu, İstishâb'ın hem isbat hem de nefiy yönünden bir hüccet (delil) olduğunu benimsemiştir. Çünkü bu âlimler, geçmişte sabit olan hükmün, hükmün değiştiğine dair bir delil ortaya konulmadıkça devam ettiğini görmüşlerdir. Bu nedenle kayıp kimse, aksi, yani ölümü sabit oluncaya kadar hayatta kabul edilir; çünkü geçmişte sabit olan hayatının devamı (İstishâb) esastır. Bu sebeple onun malı ve mülkü miras olarak dağıtılmaz, eşi başka biriyle evlenemez ve örneğin babası vefat ettiğinde o, babasından miras alır ve mirastan hak ettiği payı alır. Benzer şekilde, bir kimse başka bir kişide parasının veya malının bulunduğunu iddia eder, ancak bunun için bir delil getirmezse ve o kişi de malın kendisinde olduğunu kabul etmezse, aslolan, o kişinin borçtan beri olduğudur (Berâetü'z-Zimme), yani onun aleyhine bu malı aldığını gösteren bir beyyine (şahitlik delili) bulunmadıkça.

Firstly: The majority of the ‘Ulamaa including the Hanaabilah, the majority of the Shaafi’iyah in addition to a section of the Maalikiyah and the Zhaahiriyah and some of the Hanafiyah, viewed that Al-Istishaab represents a Hujjah (legal proof) whether this was in respect to affirmation or negation because they viewed that the Hukm established in the past remains as long as the changing of the Hukm has not been proven or established. Therefore, the missing person is judged to be alive until the contrary to that, which is death, has been proven, due to the carrying forward and according to the continuance (Istishaab) of his life that had been affirmed in the past. For that reason, his wealth and property is not inherited, his wife cannot remarry and he would, for example, inherit from his father if he passed away and would receive his rightful share from the inheritance. Similarly, if a person claimed that he had money or property with another person but he did not bring a Daleel for that and that person did not admit that he had the property, then the Asl (original position) is Baraa’at Udh-Dhimmah (quittance/innocence of liability) as long as no Bayyinah (testimonial evidence) exists establishing that he had taken the property.

İkincisi: Mutekellimûn'un çoğunluğu ve Hanefîler'den bazıları, İstishâb'ın bir Hüccet teşkil etmediği görüşündedir. Bunun sebebi, bir şeyin mevcut olduğu hâlinin devamının bir Delil'le desteklenmesi gerektiğini düşünmeleridir. Zira gerçekliklerden bir gerçeklik için Hüküm'ü tesis eden Delil, Hüküm'ün varlığı ve tesisi için bir Delil'dir; fakat onun devamı ve sürmesi için değil. Onların görüşüne göre, devamı ve sürmesi, varlığı için olan Delil'den başka bir Delil'i gerektirir. Örneğin, daha önce zikredilen örnekteki kayıp adam, belli bir süre sonra hâlâ hayatta olduğunu gösteren bir delile ihtiyaç duyar. Bu nedenle bu, ispat (İsbat) için değil, nefy (Nefiy) için bir Hüccet'tir. Yani İstishâb yoluyla sabit olan durum, ona aykırı olanı nefyeder, ancak Delil'in ortaya koymadığı yeni bir Hüküm'ü ispat etmez. Bu yüzden mirasçılar kayıp adamın malını ve mülkünü taksim etmek isterlerse, biz bu talebi reddederiz; aynı şekilde karısının yeniden evlenme talebini de reddederiz. Bu, İstishâb yoluyla onun hayatta olduğuna dair Ğalebetü'z-Zann'dan kaynaklanır ve bu durum, aksi ya fiilen (Hakîkaten) ya da Hüküm bakımından ispat edilene kadar sürer. Ancak başka bir açıdan, ölmesi hâlinde bıraktığı kimseden miras alma hakkı sabit değildir; bu da, İstishâb'ın hem nefy hem de ispat için bir Hüccet olduğunu söyleyenlerin, yukarıda andığımız görüşüne aykırıdır. Çünkü onların görüşüne göre kayıp kişi, hakları ve üzerindeki yükümlülükler bakımından hayatta olan kişi gibi ele alınır ve onunla öyle muamele edilir.

Secondly: Most of the Mutakallimeen and some of the Hanafiyah held that Al-Istishaab does not represent a Hujjah. This is because they viewed that the remaining of the Hukm upon what it is needs a Daleel to support it. That is because the Daleel establishing the Hukm for a reality from the realities is a Daleel for the existence of the Hukm and its establishment but not for its continuance and its remaining. Its continuance and remaining, in their opinion, requires another Daleel other than the one for its existence. So for instance, the missing man in the previously mentioned example, requires after a certain period, an evidence indicating that he is still alive. It is therefore a Hujjah of negation (Nafy) and not a Hujjah for affirmation (Ithbaat). This means that the established condition by way of Istishaab negates that which is contrary to it but it does not establish a new Hukm that the Daleel has not established. Therefore, if the inheritors demand the division of the missing man’s wealth and property we refuse their request just as we refuse the request of his wife to remarry. That is due to the Ghalabat Azh-Zhann in respect to him being alive through Istishaab and that continues until contrary to that is proven in reality (Haqeeqatan) or in respect to the Hukm. However, from another angle, his right to receive inheritance from the one he inherits from is not established if he dies which is contrary to the view of those who say that Al-Istishaab is a Hujjah for (both) the negation and the affirmation which we mentioned earlier. That is because the missing person, in their opinion, is treated and dealt with in accordance to the one who is living in respect to his rights that are his and the obligations that are upon him.