Fıkhın Kökenleri ve Nasıl Ortaya Çıktığı
The origins of Fiqh and how it arose
Fıkıh, Vahyin (ilahi ilhamın) inmesiyle ortaya çıkmıştır; çünkü Vahiy, Cebrail (as) aracılığıyla Allah'ın Elçisi Muhammed (sav)'in üzerine iniyor ve ona İslam'ın düşüncelerini ve hükümlerini Kur'an veya Hadis biçiminde iletiyordu. Ardından Elçi (sav) bunu çevresindeki insanlara tebliğ ederdi ve Müslümanlar, bu Vahyin getirdiği şeylere, akaid (inançlar) ve ahkam (hükümler) bakımından bağlanır ve kendilerini bunlara adarlardı. Bunun nedeni, Kur'an-ı Kerim ile Peygamberî Hadislerin, Araplerin üstün olduğu ve anladığı bir dille indirilmiş olmasıdır. Özellikle de Araplar, bu ikisinin lafızlarının (söz kalıplarının) işaret ettiği, gösterdiği ve ifade ettiği anlamları ve düşünceleri açıkça kavrıyorlardı. Bazı bu Ayetlerin ve Hadislerin lafızları tek bir anlamı gösterir ve zorluk çekilmeden anlaşılır; tıpkı {…} Ayeti gibi.
Fiqh arose with the descent of the Wahi (divinely revealed inspiration) as the Wahi (through Jibreel (as)) used to descend upon the Messenger of Allah Muhammad (saw) conveying to him the thoughts and Ahkaam of Islaam in the form of the Qur’aan or the Hadeeth. Then the Messenger (saw) would convey that to the people around him and the Muslims would adhere and commit themselves to what this Wahi came with, in respect to Aqaa’id (beliefs) and Ahkaam (rulings). This is because the Qur’aan Al-Kareem and the Prophetic Hadeeth were revealed in the language that the Arabs had excelled in and understood. In particular they had a clear understanding of the meanings and thoughts that the Alfaazh (worded expression) of these two guided to, indicated and expressed. The Alfaazh (wordings) of some of these Aayaat and Ahaadeeth indicate one single meaning and are understood without difficulty like the Aayah
Ve zinaya yaklaşmayın. Çünkü o, gerçekten bir çirkinliktir ve yol olarak da kötüdür. (El-İsrâ, 32)
And do not approach unlawful sexual intercourse. Indeed, it is ever an immorality and is evil as a way (Al-Israa’ 32).
Bu âyet, zinanın haramlığı hükmüne delalet eden bir Delîl-i Cüz'î'dir; ancak bu hüküm, âyetin lafızlarından, zihinsel bir çaba sarf etmeksizin anlaşılmaktadır.
So this Aayah is a Daleel Juz’iy (partial evidence) that guides to the Hukm of the Tahreem (prohibition) of Zinaa whilst the Hukm is understood from the Alfaazh (wordings) of the Aayah without exerting mental effort.
Ayetlerde ve hadislerde de lafızları birden fazla anlamı taşıyabilen ve Sahabe'nin (ra) bunları anlamada içtihat yaptığı örnekler vardır. Bunun sonucunda biri, bir başkasının anladığından farklı bir anlam anlar ve her biri anladığına göre iş yapar ya da hareket ederdi; Allah'ın Resulü (ﷺ) bunu yapmalarını onaylardı. Rivayet edilmiştir ki Peygamber (ﷺ) Ahzab Gazvesi'nden döndüğünde Müslümanlara şöyle buyurdu: "Hiçbiriniz Benî Kureyza'ya varmadan ikindi namazını kılmasın." İkindi vakti, yolda oldukları sırada girdi. Bazıları şöyle dedi: "Allah'ın Resulü'nün (ﷺ) dediği gibi, Benî Kureyza'ya varmadan ikindi namazını kılmayacağız." Diğerleri ise dedi ki: "Hayır, ikindi namazını şimdi kılmalıyız, çünkü Resul (ﷺ) yalnızca bizim acele etmemizi istemişti." Bu durum Resulullah'a (ﷺ) ulaşınca, o her iki grubu da anlayışlarına göre onayladı.
There are also Aayaat and Ahaadeeth in which their Alfaazh (worded expressions) can hold more than one meaning and the Sahaabah (rah) would make Ijtihaad in respect to understanding them. Consequently, one of them would understand a meaning different from the meaning that another had understood and each would work or act in accordance to what they had understood, that is whilst the Messenger of Allah (saw) approved of them doing this. It was related that when the Nabi (saw) returned from the Ghazwah (battle) of Al-Ahzaab he said to the Muslims: “None of you shall pray ‘Asr until he is in Bani Quraizhah”. And so the time for ‘Asr came whilst they were on route and so some of them said: “We will not pray ‘Asr until we reach Bani Quraizhah as the Messenger of Allah (saw) said” whilst others said: “Rather we should pray ‘Asr now because the Messenger (saw) was only intending that we rush”. Then when this reached the Messenger (saw) he approved of both groups, each of them according to their understanding.
Sonuç olarak, Fıkıh, Ayet ve Hadis'i anlamayı ve onlardan Şer'i hükmü çıkarmayı ifade eder ve bununla ilgilidir.
Consequently, Fiqh refers and relates to understanding the Aayah and the Hadeeth and taking the Hukm Ash-Shar’iy from them.
Müslümanlar bu yöntemi sürdürdüler; bu yüzden yeni bir olayla karşılaştıklarında, onun hükmünü Âyetlerden ve Hadislerden anlıyor ve sonra bu anlayışa bağlanıyorlardı. Ya da bazıları hükmünü anlıyor, diğerleri ise onların görüşünü alıp benimsiyorlardı. Bu, fıkhın kâğıda kaydedilmeden gerçekleşti ve bu durum yaklaşık olarak Hicri ikinci asrın başlarına kadar devam etti.