Sünnetin Sıhhat (sahihlik ve sağlamlık) ve Da'f (zayıflık) Bakımından Taksimleri (Bölümleri)
The Aqsaam (Categories or divisions) of the Sunnah in respect to its Sihhah (validity and soundness) and its Da’f (weakness)
Sünnet, sıhhat (sağlamlık) ve zayıflık (ed-Da'f) bakımından üç kategoriye ayrılır:
he Sunnah is divided in respect to As-Sihhah (soundness) and Ad Da’f (weakness) into three categories:
Sahih, Hasen ve Da'if.
Saheeh, Hasan and Da’eef.
1 - Sahih Hadis (Sağlam):
1 - Al-Hadeeth As-Saheeh (Sound):
Bu hadis, senedi (ravi zinciri) ‘Adl Ad-Daabit'ten başlayıp sonuna kadar ‘Adl Ad-Daabit'ten nakledilen bir hadistir ve Shaadh değildir, Mu'allal da değildir.
This is the Hadeeth in which its Isnaad (chain) connects the transmission of the ‘Adl Ad-Daabit from the ‘Adl Ad-Daabit until its end and is not Shaadh or Mu’allal.
Al-‘Adl (adil olan): As-Sudooq At-Taqi (Allah'tan korkan ve O'na itaat eden dürüst kişi).
Al-‘Adl (the just): As-Sudooq At-Taqi (The honest person who fears Allah and obeys Him).
Ed-Dabit (el-Mükemmel, titiz): Keskin zekâsı ve dikkatsiz ya da ihmalkâr olmamasıyla tanınan kişi.
Ad-Daabit (the precise): Known for his astuteness and not being careless or inattentive.
Sonuna kadar: Senet (isnad), Resûl'e (sallallâhu aleyhi ve sellem) kadar ulaşır.
Until its end: The Sanad (chain) connects to the Messenger (saw).
Şâz olmayan (düzensiz olmayan) veya şuzûz taşımayan: Yani, kendisinden daha güçlü olan bir sika (güvenilir râvi) ile çelişmemesi.
Not Shaadh (irregular) or without Shudhoodh (irregularity): That it does not go against the Thiqqah (a trustworthy narrator) stronger than it.
Mu'allal (kusurlu) veya 'İllet'ten arınmış (illetsiz): Senedin kopukluğu gibi kusurlardan arınmış olması.
Mu’allal (defective) or without an ‘Illah (defect): That it is free of defects like the interruption of the chain.
Sahih hadisin en yüksek derecesi, Buhârî ve Müslim'in sıhhati (sağlamlığı) ve rivayeti üzerinde ittifak ettikleri hadistir. Bu, "Sahih, Müttefekun Aleyh (İttifak Edilen)" ifadesiyle belirtilen şeydir. Sahih hadisin ahkâm için delil veya kanıt olarak kullanılması, en güçlü istidlâl (ahkâmı çıkarmak için delille kanıt kullanımı) biçimlerinden biri sayılmaktadır.
The highest level of the Saheeh Hadeeth is that which Al-Bukhaari and Muslim have agreed upon its Sihhah (soundness) and Riwaayah (report). This is what is indicated to by the statement: ‘Saheeh Mutaffaq ‘Alaihi’ (Agreed upon). The utilisation of the Saheeh Hadeeth as an evidence or proof for the Ahkaam is considered to be from the strongest forms of Ihtijaaj (evidential usage of proof to derive Ahkaam).
2 - El-Hadîsü'l-Hasen:
2 - Al-Hadeeth Al-Hasan:
"Bu, kaynağı bilinen ve ravileri (Ricâl) meşhur ya da iyi bilinen hadistir." Âlimlerin çoğunluğu tarafından kabul edilmiş ve fakihlerin çoğunluğu tarafından kullanılmıştır. Senedinde (isnad) hiç kimsenin yalancılıkla suçlanmadığı hadistir; sahih hadisin ravilerinin derecesine ulaşmamasına rağmen, rivayetine (rivayet) dair gösterilen Husnü'z-zan nedeniyle buna Hasen denir.
“It is the Hadeeth whose point of origin is known and its transmitters (Rijaal) have become famous or well known”. It has been accepted by the majority of the ‘Ulamaa and utilised by the majority of the Fuqahaa. It is the Hadeeth in which none in the Isnaad (chain) has been accused of lying and it is called Hasan due to the Husn Azh Zhann in respect to its Riwaayah (narration) despite not reaching the level of the transmitters of the Saheeh Hadeeth.
Âlimler, bu hadis kategorisi için şu tanımı vermişlerdir: Hasen hadis, senedi, sonuna kadar adil, zabt yönünden hafif (hafîfü'd-dabt) ravilerin nakliyle kesintisiz bağlanan ve şâzlıktan (şuzûz) veya illetten (ilet) uzak olan hadistir.
The ‘Ulamaa have provided the following definition for this category of Hadeeth: The Hasan Hadeeth is that which its Sanad (chain) has connected through the transmission of the ‘Adl, Khafeef Ad-Dabt (lesser precision) until its end without Shudhoodh (irregularity) or ‘Illah (defect).
Dolayısıyla Sahih Hadis ile Hasen Hadis arasındaki fark, ravinin kesinlik düzeyinin daha düşük ya da daha hafif olmasıdır. Bunun dışında ikisi birbirine benzer.
The difference therefore between the Saheeh Hadeeth and the Hasan Hadeeth is the existence of a lesser or lighter level of precision from the transmitter. Aside from that they resemble each other.
3 – Ed-Daʿîf el-Hadîs (zayıf hadis):
3 – Al-Hadeeth Ad-Da’eef (weak Hadeeth):
Zayıf (da'îf) hadis, sahîh ve hasen hadisin sıfatlarının bulunmadığı veya bu sıfatların bir araya gelmediği hadistir.
The Da’eef (weak) Hadeeth is that in which the attributes of the Saheeh and Hasan are not met or do not come together.
Delil olarak kullanılmasına ilişkin üç görüş vardır (İhtiçâc):
There are three opinions in respect to using it as evidence (Ihtijaaj):
1 – Bu, hiçbir şekilde delil olarak kullanılmaz; Buhârî gibi büyük âlimlerin (Kibâr-ul Ulemâ) görüşü budur. Görüşlerin en doğrusu da budur.
1 – It is not used as evidence at all and this is the opinion of the Kibaar (major) Ulamaa like Al-Bukhaari. It is the most correct of the opinions.
2 – Ahlak (ahlaki erdemler) ve huylar (karakter özellikleri) konusunda delil olarak kullanılır.
2 – It is used as evidence in respect to the merits of Akhlaaq (morals) and traits (characteristics).
3 – Eğer Ahkâm-ı Şer'iyye'nin (gereklilikleri) Kur'an veya (Sahih) Sünnet tarafından karşılanmıyor ya da yerine getirilmiyorsa, bu durumda kullanılır. Son iki görüş de zayıftır, çünkü bunlardan herhangi birinin benimsenmesini destekleyen bir Delil-i Şer'î yoktur.
3 – It is used as evidence if the (requirements of the) Ahkaam Ash Shar’iyah are not fulfilled or met by the Qur’aan or the (Saheeh) Sunnah. The last two opinions are both weak because there is no Daleel Shar’iy that supports the adoption of either of them.
Da'îf hadis birkaç türe ayrılır; bunlar arasında Şâz (aykırı veya çelişkili), Mu'allel (illetli), Munkatı' (kesintili) ve Mevdu' (uydurma) hadisler de bulunur.
The Da’eef Hadeeth is of different types including the Shaadh (irregular or contradictory), the Mu’allal (defective), the Munqati’ (interrupted) and the Mawdoo’ (fabricated) amongst others.
El-Hadîsu'l-Mursel: "Mursel'üt-Tâbiî"
Al-Hadeeth Al-Mursal: ‘Mursal At-Taabi’iy’
Bu, Tabiîn'in (Sahâbîden sonraki nesil) bir kavlî, fiilî veya takrîrî olarak Allah'ın Resûlü ﷺ'ye nisbet ettiği hadistir; Tabiî büyük (yani tanınmış) olsun ya da küçük (yani o kadar tanınmış olmayan) olsun fark etmez. Buna "Mursel-i Tâbiî" adı verilmiştir ve bu, isnadında Sahâbî'nin zikredilmediği hadistir.
This is the Hadeeth that the Taabi’iy (generation after the Sahaabah) raised to the Messenger of Allah (saw) in regards to a Qawl, Fi’l or Taqreer, whether the Taabi’iy was major or minor (i.e. well known or not as well known). It has been called ‘Mursal At-Taabi’iy’ and it is the Hadeeth in which the Sahaabiy is not mentioned (in the chain).
Onlar (ulema), bunu zayıf (da'îf) hadis türlerinden saymışlardır.
They (the Ulamaa) have considered it to be from the kinds of Da’eef (weak) Hadeeth.
Mursel-i Tâbiî'nin Hükmü: "Senedinde sahabî zikredilmeyen (hadis)".
The Hukm of the Mursal At-Taabi’iy: ‘That which the Sahaabiy was not mentioned in the chain’.
A – Bunu hiçbir şekilde delil olarak kullanmak caiz değildir.
A – It is not allowed to use it as evidence at all.
B – Bunu delil olarak kullanmak caizdir.
B – It is permissible to use it as evidence.
C – Şurut (koşullar) ile birlikte delil olarak kullanılır; bu da, konusu içinde, sened (zinciri) baştan sona bağlantılı olan bir hadise (yani müsned olan bir hadise) aykırı düşmemesi ve ona karşı gelmemesi demektir.
C – It is used as evidence with Shuroot (conditions) and that is that it does not contradict or go against a Hadeeth that is Musnad (i.e. complete top to bottom) within its subject area.
En doğru görüş, sonuncusudur; çünkü hadis senedinde sahabinin zikredilmemesi hadisi zayıf kılmaz ve delil olarak kullanılmasını engellemez. Bunun sebebi, sahabelerin (ra) adalet değerlendirmesine (ta'dil) ihtiyaç duymamasıdır; zira Allah Teâlâ onları övmüş ve överek takdir etmiş, Allah'ın Elçisi ﷺ de aynısını yapmıştır.
The most correct of these opinions is the last one because the absence of the mention of the Sahaabiy from the Sanad (chain) of the Hadeeth does not make it Da’eef and invalid to be used as evidence. That is because the Sahaabah (rah) are not in need of evaluation of their trustworthiness (Ta’deel) as Allah Ta’Aalaa has praised and commended them and the Messenger of Allah (saw) did likewise.