Kur'an-ı Kerim'in Kapsadığı Ahkâm
The Ahkaam that are encompassed by the Qur’aan Al Kareem
Kur'an, İslam'ın temel inançlarını (Usûl-ud-Din, yani Akîde) ve her türlü hükmü kapsar; genel (Âmm) ve ayrıntıya ihtiyaç duyan (Mücmel) şekilde gelen hükümleri de, ayrıntılı şekilde gelen hükümleri de içerir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
The Qur’aan encompasses Usool Ud-Deen (fundamentals of the Deen i.e. Aqeedah) and all types of Ahkaam including those which came in an ‘Aamm (general) and Mujmal (requiring detail) way and it also includes that which has come in a detailed manner. Allah Ta’Aalaa said:
Ve Sana, her şeyin açıklaması, Müslümanlar için bir hidayet, rahmet ve müjde olarak Kitabı indirdik. {Ve sana, her şeyin açıklaması, Müslümanlar için bir hidayet, rahmet ve müjde olarak Kitabı indirdik (Nahl, 89).}
And We have sent down to you the Book as clarification for all things and as guidance and mercy and good tidings for the Muslims (An-Nahl 89).
Bu, bu hükümleri (Ahkaam) düzenleyip sistemleştirmiştir: İnsanın Rabbi ile ilişkisi, insanın kendisiyle ilişkisi ve insanın başkalarıyla ilişkisi.
It has organised and regulated these Ahkaam (rulings): The relationship of the human with his Rabb, the relationship of the human with himself and the relationship of the human with others.
1) Rabbiyle insan arasındaki ilişkiyi düzenleyen Ahkâm:
1) The Ahkaam that regulate the relationship of the human with his Rabb:
- Akaid (inanç esasları): Kur'an-ı Kerim'in ayetleri, Müslümanın iman etmesi zorunlu olan hususları açıklamış ve netleştirmiştir: Allah'a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine, Ahiret gününe, Cennet ve Cehennem'e, cinlere ve diğer konulara iman etmek gibi. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
- Al-Aqaa’id (beliefs): The Aayaat of the Qur’aan Al-Kareem have explained and made clear that which is obligatory for the Muslim to believe in like the Imaan in Allah, His Malaa’ikah (Angels), His Kutub (Books), His Rusul (Messengers), the Last Day, Jannah (paradise) and Naar (hellfire), Jinn and other matters... Allah Ta’Aalaa said:
Ey iman edenler! Allah'a, Elçisine, Elçisine indirdiği Kitaba ve daha önce indirdiği Kitaba iman edin. Kim Allah'ı, meleklerini, kitaplarını, peygamberlerini ve Ahiret Günü'nü inkâr ederse, şüphesiz uzak bir sapıklığa düşmüştür (Nisa 136).
O you who have believed, believe in Allah and His Messenger and the Book that He sent down upon His Messenger and the Scripture which He sent down before. And whoever disbelieves in Allah, His angels, His books, His messengers, and the Last Day has certainly gone far astray (An-Nisaa 136).
- İbadetler (Ibaadaat): Namaz, zekât, oruç, hac ve cihad gibi; genel (‘Aamm) ve mücmel bir biçimde gelmiş, sonra Allah'ın Resulü ﷺ tarafından açıklanmış ve ayrıntılandırılmış olanlar. O şöyle buyurmuştur: “Hac menasikinizi benden alın” (Ahmed) ve şöyle buyurmuştur: “Beni nasıl namaz kılarken gördüyseniz, siz de öyle namaz kılın” (Ahmed ve Buhârî).
- Al-Ibaadaat (Acts of worship): Like the Salaah, Zakaah, Siyaam, Hajj and Al-Jihaad which came in an ‘Aamm (general) and Mujmal manner and were then explained (and detailed) by the Messenger of Allah (saw) who said: “Take your rituals (Manaasik of Hajj) from me” (Ahmad) and said: “Pray as you have seen me pray” (Ahmad and Al-Bukhaari).
2) İnsanın kendisiyle olan ilişkisini düzenleyen ahkâm:
2) Ahkaam that have organised the relationship of the human or person with himself:
- Al-Mat’oomaat (yiyecekler) ve Malboosaat (giysiler/kıyafetler): Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
- Al-Mat’oomaat (foodstuffs) and Malboosaat (clothing/dress): Allah Ta’Aalaa said:
Ey insanlar! Yeryüzünde bulunan helal ve temiz şeylerden yiyin. (Bakara 168)
O mankind, eat from that which is upon the earth (that is) lawful and good (Al Baqarah 168).
Bunlardan bazı şeyler istisna edilmiş ve aşağıdaki âyette zikredildiği gibi haram kılınmıştır:
From these things some matters have been exempted and have been made Haraam like that which is mentioned in the following Aayah:
Size haram kılınmıştır: leş, kan, domuzun eti ve Allah'tan başkası adına kesilmiş olan...{ (Mâide 3).
Prohibited to you are dead animals, blood, the flesh of swine, and that which has been dedicated to other than Allah... (Al-Maa’idah 3).
Bu iki âyet ve diğerlerinden şu ilke çıkarılmıştır:
From the two Aayaat and others the following principle was deduced:
"Şeylerde asıl olan ibâhadır (caiz olmasıdır), yasaklayan bir delil zikredilmediği sürece."
‘The Asl (origin) in respect to things is Al-Ibaahah (permissibility) as long as no Daleel has been mentioned to prohibit it’.
- Ahlâk (ahlak): Kur'ân, doğruluk, tevazu, Huşû' (ibadette hudûr ve dikkat) ve Sabır gibi güzel ahlâkı teşvik etmiş; yalan, hile, kibir ve büyüklenme gibi kötü huyları ise yasaklamış ve bu huyların sahibi olmanın sonucunu âhirette azapla ilişkilendirmiştir.
- Al-Akhlaaq (morals): The Qur’aan has urged the possession of the virtuous morals like truthfulness, humbleness, Khushoo’ (focus in worship) and Sabr (patience) and it has prohibited bad characteristics like lying, cheating, pride and arrogance whilst making the consequence of having these traits being linked to punishment in the hereafter:
O o gün yalanlayanların vay haline! (Mursalât 19)
Woe, that Day to the deniers (Al-Mursalaat 19).
3) İnsanın diğerleriyle olan ilişkisini düzenleyen ve yöneten Ahkâm:
3) Al-Ahkaam that organise and regulate the relationship of the human with others:
Hüküm Sistemi:
- The Ruling System:
Kur'an, yöneticiyle yönetilen arasındaki ilişkiyi düzenlemiş ve genel delillerle uyulması gereken ilkeleri koymuştur. Bunların en önemlileri şunlardır:
The Qur’aan regulated the relationship between the ruler and the ruled and placed down principles that must be observed by general Adillah. The most important of which are:
a) Allah'ın indirdikleriyle hükmetmek (el-Hükm). Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
a) Al-Hukm (ruling) by what Allah Ta’Aalaa has revealed. Allah Ta’Aalaa said:
{Ve aralarında Allah'ın indirdiği ile hükmet ve onların keyfî arzularına uyma.} (Maide 49)
And rule between them by what Allah has revealed and do not follow their desires (Al-Maa’idah 49).
b) İhtilaflar ve anlaşmazlıklar konusunda insanlar arasında Al-‘Adl (adalet). Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
b) Al-‘Adl (justice) in resolving disagreements and disputes between the people. Allah Ta’Aalaa said:
Ve (eğer) insanlar arasında hükmettiğinizde, adaletle hükmetmelisiniz (En-Nisâ 58).
And when (if) you judge (rule) amongst the people you must judge with justice (An-Nisaa’ 58).
c) Allah'ın indirdiği hükme göre hükmettikleri sürece, emir sahiplerine (Uli'l-Emr) itaat etmek. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
c) Obedience to those entrusted with authority (Uoli-l-Amr) as long as they adhere to the Hukm (ruling) by what Allah Ta’Aalaa has revealed. Allah Ta’Aalaa said:
Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygamber'e ve aranızdaki yöneticilere de itaat edin. Eğer bir konuda ihtilafa düşerseniz, onu Allah'a ve Peygamber'e ﷺ döndürün (Nisâ 59).
O you who have believed, obey Allah and obey the Messenger and those in authority among you. And if you disagree over anything, refer it back to Allah and the Messenger (An-Nisaa’ 59).
d) Eş-Şûrâ (istişare): Allah Teâlâ şöyle buyurdu:
d) Ash-Shouraa (consultation): Allah Ta’Aalaa said:
Ve işte onlara danış (Âl-i İmrân 159).
And consult them in the matter/affair (Aali ‘Imraan 159).
Ve Yüce Allah şöyle buyurdu:
And He Ta’Aalaa said:
Ve onların işleri aralarında istişaredir (eş-Şûrâ 38).
And whose affair is Shooraa (consultation) between them (Ash-Shouraa 38).
e) At-Ta'aawun (işbirliği): Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
e) At-Ta’aawun (cooperation): Allah Ta’Aalaa said:
İyilik ve takvâ üzerine yardımlaşın, günah ve düşmanlık üzerine yardımlaşmayın. (el-Mâide 2)
And cooperate in righteousness and piety, but do not cooperate in sin and aggression (Al-Maa’idah 2).
- Ekonomik Sistem:
- The Economic System:
Bu, mülkiyetin düzenlenmesi ve yönetimi, bunun sebepleri ile mülkiyet konusunda nasıl davranılacağı ve nasıl tasarrufta bulunulacağı ile ilgilidir. Asılda mülkün Allah'a ait olduğu açıklanmıştır.
This relates to the organisation and regulation of ownership, its causes and how to act or dispose in regards to it. It has explained that the property in origin belongs to Allah:
Ve sizi, Allah'ın size verdiği maldan siz de onlara verin. (En-Nûr 33)
And give them from the wealth of Allah which He has given you (An-Noor 33).
Allah Teâlâ, bu mülkiyeti (mal) insana emanet etmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
And Allah Ta’Aalaa has entrusted the human with this property (Maal). Allah Ta’Aalaa said:
Ve sizi emin kıldığı şeylerden harcayın (Hadid 7).
And spend of that whereof He has made you trustees (Al-Hadeed 7).
Ve bu, harcama konusunda genel bir ilke (Kaaide-i Aamme) koymuştur ve bu, Allah Teâlâ'nın şu sözüdür:
And it placed down a general principle (Qaa’idah ‘Aammah) for the spending and this is the Qawl of Allah Ta’Aalaa:
Allah'ın sana verdiği ile ahiret yurdunu ara; ama dünyadaki payını da unutma. (Kasas 77)
But seek, through that which Allah has given you, the home of the Hereafter; and [yet], do not forget your share of the world (Al-Qasas 77).
- Toplumsal Sistem:
- The Social System:
‘Aile Sistemi’ ve bu sistem, erkek ile kadın arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkiden doğan hususları; yani Zevaç (evlilik), Talak (boşanma), İddet (bekleme süresi) ve Nafaka (harcama) gibi konuları düzenler. Ayrıca karı ve koca arasındaki ilişkiyi Mevedde (sevgi) ve Rahmet (merhamet) üzerine kurmuştur. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
‘The Family System’ and this is the system that treats the relationship between the man and the woman and what arises from this relationship like Zawaaj (marriage), Talaaq (divorce), ‘Iddah (waiting period) and Nafaqah (spending). And it established the relationship between the husband and wife upon Mawaddah (affection) and Rahmah (mercy). Allah Ta’Aalaa said:
Ve O, aranızda sevgi ve merhamet yarattı (Er-Rum 21).
And He placed between you (male and female) affection and mercy (Ar-Room 21).
Ceza Sistemi:
- Punishment System:
Bu, Katl (cinayet) için Hadd (belirlenmiş ceza), Sirkat (hırsızlık) için Hadd, Zina (zina ve evlilik dışı ilişki) için Hadd ve Hurabah (yol kesme soygunu) için Hadd gibidir. Bunlar, hayatın, aklın, nesilin (soyun) ve malın (mülkün) korunup gözetildiği caydırıcı cezalardır. Örneğin, Allah Teâlâ'nın şu sözünde olduğu gibi, Kısas'ta (kısas hukuku) bir hayat (Hayât) bulunduğu açıklanmıştır:
This is like the Hadd (set prescribed punishment) for Al-Qatl (murder), the Hadd for Saraqah (thievery), the Hadd for Az-Zinaa (fornication and adultery) and the Hadd for Al-Huraabah (highway robbery). They are punishments which act as a deterrence in which the preservation and safeguarding of the lives, minds, offspring (lineage) and wealth (properties) is observed. For example, it has been explained that there is life (Hayaat) in Al-Qisaas (law of retribution) as Allah Ta’Aalaa said:
Ve ey akıl sahipleri! Kısas hükmünde sizin için hayat vardır (Bakara 179).
And there is for you in legal retribution [saving of] life (Al-Baqarah 179).
- Müslümanların diğerleriyle ilişkisi:
- The relationship of Muslims with others:
Müslümanlar, başkalarıyla yaptıkları antlaşmaları yerine getirmekle yükümlü kılındılar: Kur'an, Müslümanları, devletler, halklar ve milletler de dahil olmak üzere başkalarıyla yaptıkları antlaşmaları yerine getirmeye yönlendirdi. Allah Teâlâ şöyle buyurdu:
The Muslims have been directed to fulfil their covenant with others: The Qur’aan directed the Muslims to fulfil their covenant with others including the States, peoples and nations. Allah Ta’Aalaa said:
Ve Allah'ın ahdini, onu pekiştirdiğiniz zaman yerine getirin. (en-Nahl 91)
And fulfil the covenant of Allah when you have convened it (An-Nahl 91).
Ve bizi esirle iyi ve cömert davranmaya yönlendirmiştir; nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
And it instructed us to act kindly and generously with the captive as Allah Ta’Aalaa said:
Ve sevdikleri hâlde yemeği yoksula, yetime ve esire yedirirler. (İnsân 8)
And they give food in spite of love for it to the needy, the orphan, and the captive (Al-Insaan 8).
Kur'an da düşmana karşı denk karşılık verilmesini emretmiştir. Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur:
And the Qur’aan directed treating the enemy in a like for like manner. Allah Ta’Aalaa said:
"Kim size saldırırsa, siz de ona, size saldırdığı ölçüde saldırın." (Bakara 194).
So whoever has assaulted you, then assault him in the same way that he has assaulted you (Al-Baqarah 194).