Maslahatlardan (menfaatlerden) öyle olanlar vardır ki Şâri' (Kanun Koyucu) bunlara i'tibar (dikkate alma) ile şahitlik etmiştir; öyle olanlar vardır ki Şâri' bunlara iptal (ilgâ) ile şahitlik etmiştir; ve bunlardan öyle olanlar da vardır ki Şâri' bunların üzerine sükût etmiştir. Buna göre birinci kısım El-Maslahatü'l-Mu'tebere (itibar edilen maslahatlar), ikinci kısım El-Maslahatü'l-Mulgâة (iptal edilen maslahatlar), üçüncü kısım ise El-Maslahatü'l-Mursele (mursel maslahatlar)dır.

From the Masaalih (interests) there are those which the Shaari’ (Legislator) has borne witness to them with consideration (I’tibaar), there are those which the Shaari’ has borne witness to them with cancellation (Al-Ilghaa’) and from them are those which the Shaari’ has been silent upon. Therefore, the first category is Al-Masaalih Al-Mu’tabarah (considered interests), the second is Al-Masaalih Al-Mulghaah (cancelled interests) and the third is Al-Masaalih Al-Mursalah.

Bunlar, Şâri'in gözettiği ve bunlar üzerinden hükümler koyarak bunlara ulaşılan şeyler olduğu söylenir. Bu, dinin, canın, aklın, namusun ve malın korunması gibidir.

It is said that these are those which the Shaari’ has given consideration to, where the Shaari’ has legislated Ahkaam for them through which they were arrived at. This is like the preservation of the Deen, the life, the mind, the honour and the property.

Allah Ta'ala, dini korumak için Cihad'ı ve mürtedin (dinden dönenin) öldürülmesini meşru kılmıştır.

- So Allah Ta’Aalaa legislated Al-Jihaad and the killing of the Murtadd (apostate) for the preservation of the Deen.

- Allah Teâlâ, can korumak için Kısas'ı meşru kılmıştır.

- He Ta’Aalaa legislated Al-Qisaas for the preservation of the life.

Allah Teâlâ, aklı korumak için içkiyi haram kılmış ve içki içen kimse için had cezasını meşru kılmıştır.

- Allah Ta’Aalaa legislated the Hadd (fixed set punishment) for the one who drinks alcohol and prohibited the intoxicating substance to protect the ‘Aql.

- Yüce Allah, namusu ve nesebi korumak amacıyla zina, kazif (namusa iftira) ve livata hadlerini teşri buyurmuştur.

- He Ta’Aalaa legislated the Hadd of Az-Zinaa, Al-Qadhf (slander against a woman’s honour/chastity) and Al Luwaat (sodomy) to preserve the honour and lineage.

Ve Yüce Allah, malı korumak amacıyla hırsızlığın ve yol kesicinin haddini (hadd cezasını) meşru kılmıştır. Denilmiştir ki: Bu mu'tebere maslahatlara dayanarak ve bunları şer'î illetleriyle (gerekçesi) bağlayarak, hazır ve gaip olan durumlarda kıyas yapılır. Dolayısıyla hakkında Şâri'in hükmü için bir nass getirmediği, ancak hükmün bâis'i (sebebi/gerekçesi), yani illet bakımından bir nass bulunan başka bir gerçekliğe eşit olan her durum, tıpkı Kıyas bölümünde tartıştığımız gibi, nass bulunan gerçekliğin hükmünü alır.

- And He Ta’Aalaa legislated the Hadd of theft and the highway robber to preserve the property/wealth. It is said that based upon these Masaalih Al-Mu’tabarah and connecting them to their Shar’iyah ‘’Illah (reasoning) in presence and absence Qiyaas is undertaken upon them. Consequently, any reality that the Shaari’ has not provided a text for its Hukm and it is equal to another reality in respect to its Baa’ith (motive/reason) of the Hukm, which is the ‘Illah, takes the same Hukm of the reality that has a text for it, just like we have discussed in the section about Qiyaas.

Bunlar, Şâri'nin bunları terk ettiği ve koyduğu hükümler sebebiyle dikkate alınmayan, ama yine de maslahat (menfaat) olduğu sanılan şeylerdir; Şâri' bunların dikkate alınmaması gerektiğini göstermiştir.

These are Masaalih (interests) that have been imagined to be Masaalih whilst the Shaari’ relinquished them and they are not given regard due to the Ahkaam that He legislated, indicating that they are not to be given consideration.

Bu kategorideki maslahatlara bir örnek, kadının miras konusunda erkek kardeşiyle eşit olması maslahatıdır. Şari' (Kanun Koyucu), bu maslahatı Yüce Allah'ın şu sözünün delili ile terk etmiştir:

An example of this category of Masaalih (interests) is the Maslahah of the female in regards to her being equal to her male brother within inheritance. The Shaari’ (Legislator) relinquished that by the Daleel of His Qawl Ta’Aalaa:

Buna benzer bir durum, Ramazan'ın gündüz vaktinde eşiyle cinsel ilişkide bulunan bir halifeye, âlimlerden birinin şu sözüdür: "İki ay üst üste oruç tutmalısın." Ancak bu kişi, kendisi zengin olduğu hâlde halifeye bir köle azat etmesini emretmediği için eleştirilince şöyle demiştir: "Eğer ona köle azat etmesini emretseydim, bu onun için kolay olurdu. Bu yüzden caydırıcı olması açısından oruç yükümlülüğünü getirmekte maslahat vardır." Ne var ki bu görüş bâtıldır ve Sünnet'in nassına aykırıdır. Çünkü Allah'ın Resûlü ﷺ, Ramazan'da eşleriyle ilişkiye girdiğini söyleyen bir Arap'a (bedevi) şöyle buyurmuştur: "Bir köle azat et." Adam: "Buna imkânım yok." dedi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ: "Üst üste iki ay oruç tut." buyurdu. Adam: "Buna gücüm yetmez." dedi. Bunun üzerine ﷺ: "Altmış miskini doyur." buyurdu (Buhârî ve Müslim, farklı lafızlarla). Bu hadiste, sıralamanın sabit olduğuna dair güçlü bir delil vardır ve bu sıralamaya muhalefet etmek caiz değildir.

It is also like the example of the statement of one of the ‘Ulamaa to one of the Khulafaa’ after he had intimate relations with his wife in the day time during Ramadhaan: “You must fast two consecutive months”. Then when he was denounced for that due to not commanding the Khalifah to free a slave, whilst his wealth was sufficient, he said: “If I had commanded him with that (i.e. freeing a slave) then it would have been easy for him and so the Maslahah lay in obliging the fasting upon him in order to act as a deterrent”. This opinion however is invalid (Baatil) and in opposition to the text of the Sunnah because the Messenger of Allah (saw) said to the Arab (Bedouin) who had told him (saw) that he’d had relations with his wives during Ramadhaan: “Free a slave”. He said: “I do not find it (i.e. the means)”. He (saw) then said: “Fast two consecutive months”. He (the Bedouin) replied: “It is beyond my capability”. He (saw) said: “Feed sixty Miskeen” (Al-Bukhaari and Muslim with different wordings). This contains a strong indication of a fixed ordering and as such it is not permitted to go against that

Bir diğer örnek, Cihad'dan geri duran korkakların veya İslami hayatı, İslam Devleti'ni gerçeğe dönüştürerek yeniden başlatma çalışmasından geri duranların, bunu kendilerini zarar ve ölümden korumak ve güvenlikte tutmak için yaptıklarını ileri sürerek dayandırdıkları maslahatla ilgilidir. Oysa Şari', Cihad'ı farz kılan ve İslam Devleti'ni kurma çalışmasını zorunlu kılan Kur'an ve Sünnet'te yer alan hükümlerle bu geri planda kalan, ağır basmayan maslahatı terk etmiş ve iptal etmiştir.

Another example is that related to the Maslahah of the cowardly ones who stay back from Al-Jihaad or the work to resume the Islamic life by bringing the Islamic State into reality, by arguing that it is in order to preserve and safeguard themselves from harm and death. This is whilst the Shaari’ has foregone and cancelled out this outweighed Maslahah by the Ahkaam contained in the Qur’aan and the Sunnah which obligate Al-Jihaad and make the work to establish the Islamic State obligatory.

Allah Teâlâ şöyle buyurdu:

Allah Ta’Aalaa said:

Allah'ın Elçisi ﷺ şöyle buyurdu:

And the Messenger of Allah (saw) said:

Bunlar, Şâri' (Allah) tarafından hakkında özel bir delil zikredilmemiş ve meşruiyetine ya da meşru olmadığına şahitlik eden maslahatlardır. Bu maslahatların "mursel" ya da serbest bırakılmış (yani kayıtsız) olarak adlandırılmasının anlamı budur.

These are the Masaalih that no specific Daleel from the legislator has been mentioned for them and bear witness to legitimacy for them or the absence of legitimacy. This is the meaning of them being Mursal or let go (i.e. without restriction).

Bunlar, şer'î nasslarda (metinlerde) ne olumlu ne de olumsuz olarak zikredilmemiş olan, bunun yerine her zaman dilimi ve devirde re'y (görüş) yoluyla içtihadın takdirine bırakılmış maslahatları temsil etmektedir.

These therefore are representative of Masaalih (interests) that have not been mentioned in the Shar’iyah Nusoos (texts), positively or negatively. Rather they are left to the estimation of Ijtihaad by way of Ra’y (opinion) in every time period or era.

Bu Masaalih'in meşruiyeti veya gayrimeşruiyeti, içerdikleri fayda ve zarar yönlerinin arasındaki denge esas alınarak, incelemeden, çözümlemeden ve kapsamlı bir araştırmadan sonra ölçülür. Gerçek fayda (En-Nef'u'l-Hakiki) yönü daha ağır basarsa, o zaman Şer'den olduğu kabul edilir; fakat Mefsede (kötü unsur) veya Darar (zarar) yönleri daha güçlü olursa, o zaman terk edilir, yasaklanır ve Şer'î (meşru/yasal) olmadığı kabul edilir.

The legitimacy or illegitimacy of these Masaalih is measured upon the basis of the balance between what they contain in terms of the aspects of benefit and harm, and after study, analysis and thorough examination. If the aspect of true benefit (An-Naf’u l-Haqeeqiy) is of greater weight, it is then taken upon the basis that it is from the Shar’a whilst if the aspects of the Mafsadah (bad element) or Darar (harm) is stronger, then it is left, forbidden and considered as being not Shar’iy (legal/legitimate).

Dolayısıyla Masâlihu'l-Mursele'yi anlamada anahtar nokta, bunlar üzerinde hangisinin, fayda veya zarar açısından, ağır bastığıdır. Hüküm de buna göre kurulur: fayda baskınsa olumlu, Mafsede (kötü veya zararlı unsur) baskınsa olumsuz olarak.

Therefore, the key point in respect to understanding the Masaalih Al-Mursalah, is what dominates upon them in terms of benefit or harm. The Hukm is then built upon that; positively if the benefit is dominant and negatively if the Mafsadah (bad or harmful element) dominates.

İmam ‘İzzuddin ‘Abdusselam, “Kavâidü’l-Ahkâm” (Hükümlerin Kaideleri) adlı eserinde şöyle der: “Müctehid, şeriatın maksatlarını (Maksadü’ş-Şer‘î) takip ederek, maslahatları celbetme ve mefsedetleri def’etme yönünden, bunların toplamından bir inanç (i‘tikad) veya bir kavrayış elde eder: Şu ya da bu maslahatın ihmal edilmesine izin verilmez ve şu ya da bu mefsedetin yaklaşılmasına izin verilmez. Bu, icma, nass (metin) ve özel bir kıyas bulunmasa bile böyledir. Çünkü şeriatın kendisinin anlaşılması bunu gerektirir.”