Vahiy sona erdi ve Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) vefat ettiğinde İslam şeriatı tamamlanmıştı. Ardından Sahabe'den bir grup, ortaya çıkan yeni durumlara dair Ahkâm-ı Şer'iyye'yi ortaya koymak için çalıştı. Bunu, Kur'an-ı Kerim'in ayetlerinden ve Peygamber'in ﷺ hadislerinden yaptıkları istinbat (çıkarım) yoluyla gerçekleştirdiler. Bu sahabiler (radıyallahu anhum), Peygamber ﷺ'in hayatında onunla birlikte bulunmuş ve vahiyin üzerine indiği dönemde yaşamış oldukları için bunu yapmaya ehil ve muktedir kimselerdi. Dolayısıyla nüzul sebeplerini (ayetlerin iniş sebeplerini) bilme ve nasların anlamlarını kavrama konusunda insanların en bilgilisiydiler.

The Wahi came to an end and the Islamic Sharee’ah was completed upon the passing of the Messenger of Allah (saw). Then a group from amongst the Sahaabah went forth to provide Ahkaam Ash-Shar’iyah for the newly occurring realities. They did that through their Istinbaat (deduction) from the Aayaat of Al-Qur’aan Al-Kareem and from the Ahaadeeth of the Messenger (saw). Those Sahaabah (rah) were qualified and capable of undertaking that as they had accompanied the Messenger in his life and were living as the Wahi descended upon him. They were therefore the most knowledgeable of people in respect to the Asbaab An-Nuzool (circumstances of revelation) and in comprehending the meanings of the texts.

Bu sahabiler arasında dört Raşid Halife, Muaz bin Cebel, Abdullah ibn Abbas, Abdullah ibn Mesud, Abdullah ibn Ömer ve Zeyd bin Sabit (rah) ile birlikte başkaları da vardı.

From amongst those Sahaabah were the four rightly guided Khulafaa’, Mu’aadh Bin Jabal, ‘Abdullah Ibn ‘Abbaas, ‘Abdullah Ibn Mas’oud, ‘Abdullah Ibn ‘Umar and Zaid Bin Thaabit (rah) amongst others.

Tabiîn ve Tebe-i tabiîn'den bazı râvîler, Sahâbe'nin içtihatlarını ve verdikleri hükümleri nakletmekle ilgilendiler; öyle ki bazıları bunları Resûlullah'ın ﷺ sünnetiyle birlikte kaydetti.

Some of the relators from the Taabi’eeen and Taabi’ At-Taabi’een concerned themselves with the relation of the Ijtihaadaat of the Sahaabah and the judgments they passed to the extent where some of them recorded these alongside the Sunnah of the Messenger (saw).

Onları, Sahâbenin İctihadlarını inceleyen ve Kur'ân ile Sünnet'i anlayışlarıyla aydınlanmaya çalışan bazı Fakihler ve Müçtehitler izledi.

They were followed by some Fuqahaa and Mujtahideen who then went on to familiarise themselves with the Ijtihaadaat of the Sahaabah and sought to be enlightened by their understanding of the Qur’aan and the Sunnah.

Bazı diğer fakihler, Sahabenin içtihadını ve Şeriat hakkındaki görüşlerini, aykırı davranılması caiz olmayan bir delil (hüccet) saymışlardır. Bunun sebebi, onların Allah'ın Elçisine ﷺ en yakın olmaları ve samimiyet, akıl (akl) ve konum bakımından, Şeriat'in boyutlarını bilme konusunda insanların en yetkin olmalarını sağlayan özelliklere sahip bulunmalarıdır. Ayrıca Nebi ﷺ şöyle buyurmuştur:

Some other Fuqahaa considered the Ijtihaad of the Sahaabah and their Qawl (opinion) in respect to the Shar’a to be a Hujjah (legal proof) that it is not allowed to contravene or go against. That is because they were the closest to the Messenger of Allah (saw) and they possess in terms of sincerity, reason (‘Aql) and standing that which makes them the most capable of people in respect to the knowledge of the dimensions of the Shar’a and also because the Nabi (saw) said:

Aşağıdakiler, onların içtihatlarına ve verdikleri hükümlere dair örneklerdir:

The following are examples of their Ijtihaadaat and of the judgments that they passed:

1 – Hilafet bir Şer'î Vaciptir ve onu Ümmet içinde kurmak farzdır. Bu nedenle Allah'ın Resulü ﷺ vefat ettiğinde Müslümanlar onu, yıkanmadan, kefenlenmeden ve defnedilmeden yatağının üzerinde bıraktılar ve kendisi için bir halef (Halife) seçmek amacıyla Benî Sâide Sakîfesi'ne gittiler. Bunun üzerine Ensar, Muhâcirlere şöyle dedi: "Bizden bir emir, sizden bir emir (olsun)." Ebû Bekir (ra) ise bu fikre karşı çıktı; çünkü bu, Ümmetin işinin bölünmesi anlamına gelirdi ve Resulullah ﷺ'in şu sözüne aykırıydı:

1 – The Khilafah is a Shar’iy Waajib and it is obligatory to establish it within the Ummah. For that reason, when the Messenger of Allah (saw) passed away, the Muslims left him (saw) laid out upon his bed without Ghusl, Takfeen (shrouding) or Dafn (burial) and went to the Saqeefah (courtyard) of Bani Saa’idah in order to choose a successor (Khalifah) for him. So the Ansaar said to the Muhaajireen: “(Let there be) from us an Ameer and from you an Ameer (leader)”. Abu Bakr (ra) then opposed that idea because that would mean a division of the Ummah’s affair and because it is contrary to the Qawl of the Messenger (saw):

Ona şöyle dedi: "Arapları bu yerden, yani Mekke'den, Kureyş'ten başkası yönetmeyecektir." Böylece, Arapların bu yerdeki konumu nedeniyle İmamet ve Halifeliğin Kureyş içinde olması gerektiğini savundu ve onlardan Ömer İbn el-Hattab'a (ra) Bey'at (biat) etmelerini istedi. Ardından Ömer, Ebu Bekir'e (ra) biat etmekten başka yapacak bir şey olmadığını gördü. Bunun üzerine Muhacirler ve Ensar, Halifelik için Ebu Bekir'e biat etmek amacıyla ellerini uzattılar.

He said to them: “The Arabs will not be directed by other than this place – Makkah – from Quraish”. As such, he reasoned the necessity of the Imaamah and Khilafah to be within the Quraish due to the standing of the location held by the Arabs and he requested that they give their pledge of allegiance (Bai’ah) to ‘Umar Ibn Al-Khattaab (ra) and then ‘Umar saw that there was nothing for him to do except pledge allegiance to Abu Bakr (ra). Then the Muhaajiroon and the Ansaar both stretched out their hands to pledge allegiance to Abu Bakr with the Khilafah.

2 – Allah Teâlâ şöyle buyurdu:

2 – Allah Ta’Aalaa said:

Allah'ın Elçisi (sav), kalpleri ısındırılması istenen kişiler kategorisine pay verdi; Ebu Bekir (ra) da ondan sonra aynısını yaptı. Ancak bu kişiler Ömer İbnu'l-Hattab'a gelip Zekat malından kendilerine verilmesini istediklerinde, Ömer onları geri çevirdi ve onlara bir şey vermedi. Onun görüşüne göre bu nass kendi döneminde bu kişilere uygulanmıyordu, çünkü kalpleri ısındırma hükmü, İslam devletinin henüz başlangıç döneminde olması ve bu kişilerin güç, nüfuz ve kötü niyetlerinden devlet adına duyulan korkudan kaynaklanıyordu. Oysa Ömer'in döneminde bu illet (gerekçe) artık mevcut değildi, çünkü İslam yayılmış ve gücü ile kudreti artmıştı. Dolayısıyla kalpleri ısındırmak ya da yumuşatmak (bir pay veya teşvik vererek) için artık bir sebep kalmamıştı. 3 – Kıtlık ve kuraklık yılında, Hatib İbni Ebi Belta'a'ya ait köle çocukları, Muzeyne'den bir adamın dişi devesini çaldılar. Ömer onları getirtti ve suçlarını itiraf ettiler. Sonra Hatib'in oğlu Abdurrahman İbnu Hatib'i çağırttı; o geldi ve ona dedi ki: "Hatib'in köle çocukları Muzeyne'den bir adamın dişi devesini çaldılar ve bunu itiraf ettiler." Bunun üzerine Ömer, Sahabelerden birine: "Git ve ellerini kes" dedi. Adamlar dönüp giderken Ömer onları geri çağırdı ve şöyle dedi: "Allah'a yemin ederim ki, siz onları sömürüp aç bıraktığınızı bilmeseydim, ve onlardan biri Allah'ın haram kıldığı bir şeyi yeseydi, bu ona helal olurdu, ellerini keserdim. Allah'a yemin ederim ki, bunu yapmazsam sizin üzerinize canınızı yakacak bir ceza koyacağım." Sonra şöyle dedi: "Ey Muzeynî, dişi devenin bedelini ne istiyorsun?" Adam: "Dörtyüz" dedi. Ömer: "Abdurrahman, git ona sekizyüz ver" dedi. (Muvatta'dan özetlenmiş bir lafız.)

The Messenger of Allah (saw) gave to the category of those whose hearts are sought to be reconciled or softened as did Abu Bakr (ra) after him. However, when they (this category of people) came to ‘Umar Ibn Al-Khattaab for him to provide them from the wealth of the Zakaah he rejected and did not give it to them. He held the view that the text did not apply to them in his era because the provision to reconcile the hearts was due to the Islamic state being still in its early days and there had been fear in respect to the state from their power, influence and their evil (intentions/plans). This is whilst at the time of ‘Umar this ‘Illah (reasoning) was no longer present and that was due to the spread of Islaam and the increase of its strength and might. There was therefore no longer a reason to reconcile or soften the hearts (by providing them with a provision or incentive). 3 – In the year of the drought and famine, boy servants belonging to Haatib Bin Abi Balta’ah stole a she camel belonging to a man from Mazeenah. So ‘Umar brought them and they admitted it. Then he sent for ‘Abdur Rahmaan Bin Haatib; so he came and he said to him: “Verily the boy servants of Haatib stole a she camel belonging to Mazeenah and they admitted it”. Then ‘Umar said to one of the Sahaabah: “Go and cut off their hands”. Then when they had turned to go ‘Umar brought them back and then said: “By Allah, had I not known that you exploited them and starved them to the point where had one of them eaten that which Allah had made Haraam it would have been Halaal for him, I would have cut off their hands. By Allah, if I haven’t done that then I will impose upon you a fine that will hurt you”. Then he said: “O Muzniy, how much do you want for your she camel?” He said: “Four hundred”. ‘Umar said: “Abdur Rahman, go and give him 800” (A summarized wording from Al-Muwatta’).

Bir kişinin günahını Allah bağışlamışken, Hudûd'dan (belirlenmiş cezalardan) bir Had'ı ona nasıl uygulayabilir?

So how could he apply the Hadd from the Hudood (set punishments) upon a person whom Allah had forgiven his sin.

4 – Diyet (kan parası), bazı öldürme türlerinde, örneğin yarı kasıtlı veya yanlışlıkla gerçekleşen öldürmelerde, Şeriat'a göre ‘Aaqilah'a (akile) farz kılınmıştır. Peygamber ﷺ döneminde ‘Aaqilah, suçlunun akrabaları ve kabilesinden olan kişilerdi.

4 – The Diyah (blood money) is obligatory in accordance to the Shar’a upon the ‘Aaqilah in some forms of killing like when it is semi intentional or mistaken. The ‘Aaqilah at the time of the Messenger (saw) were the relatives of the criminal and the individuals of his tribe.

Hz. Ömer (ra), divanları (divanın çoğulu) oluşturduğunda ve ordunun işlerini düzenlediğinde, katilin divanının, yani kayıtlı olduğu düzenli birliğin mensuplarına, divana kayıtlı olan ergin savaşçılara diyeti (kan bedelini) yükledi. Diyet, destekleme (nusra) görevinin katilin akrabalarından ve kabilesinden, divanının mensuplarına devredildiği ilkesine dayanılarak, bu kişilerin maaşlarından alınırdı. Divan mensupları birbirlerine destek olurlardı ve kökenlerinde birden fazla farklı kabileden olsalar bile durum böyleydi. Fakihler arasında bu görüş Hanefiler tarafından benimsenmiştir.

When ‘Umar (ra) made the Dawaaween (registers plural of Deewaan) and organised the affairs of the army he made the Diyah (blood money) fall upon the people of the Deewaan (register or organisational unit) of the killer i.e. upon the mature fighting men whose names were registered in the Deewaan. The Diyah would be taken from their wages upon the basis that the Nusrah (support) had been transferred from the relatives of the killer and his tribe to the people of his Deewaan who would provide support to one another and even if they were from a number of different tribes in origin. This opinion was taken by the Hanafiyah from amongst the Fuqahaa.

5 – Buhârî ve Müslim, İbn Abbâs'tan rivayet etmiştir ki, o şöyle demiştir: "Resûlullah'ın (ﷺ) zamanında, Ebû Bekir'in halifeliği döneminde ve Ömer'in halifeliğinin iki yılında talâk (boşama), üç talâkın bir sayıldığı şekildeydi. Sonra Ömer bunu sona erdirdi." Bu, Ömer'in bir oturuşta verilen üç talâkı Talâk-ı Bâin (bâin talâk, dönüşü olmayan boşama) [Baynûnet-i Kubrâ] hükmünde saydığı anlamına gelir. Bazıları bunu, bu uygulamayı sona erdirmenin maslahatının (yararının), düşüş ve günaha düşme (vukû') mefsedetinden daha güçlü olduğu gerekçesiyle açıklamıştır. Doğru görüş ise bunun, Ömer'in şer'î nasslar hakkındaki anlayışına uygun olarak onun kendi kavrayışını yansıttığıdır.

5 – Al-Bukhaari and Muslim related from Ibn ‘Abbaas that he said: “The Talaaq (divorce) in the time of the Messenger of Allah (saw) and Abu Bakr and two years of the Khilafah of ‘Umar was (the pronouncement of) three divorces counting as one then ‘Umar brought an end to it”. This means that he made the divorce of three times in a single sitting equivalent to the Talaaq Baa’in (irrevocable divorce) (Baynoonah Kubraa). Some reasoned this by stating that the Maslahah of terminating was stronger (or greater) than the Mafsadah of Wuqoo’ (falling or occurrence [into sin]). The correct view however is that it represented the understanding of ‘Umar in accordance to his understanding of the Shar’iyah texts.